Τίτλος εργασίας: Ιστορικήεπισκόπηση
της ελληνικής νομοθεσίας για τους
Ρομά
Φοιτήτριες:
Αργυρώ Κατωπόδη Α.Μ. 1574201900194 7ο
εξάμηνο
Ευθυμία Τράγου Α.Μ. 1574201900175 5ο
εξάμηνο
Κλεονίκη Αθανασιάδη Α.Μ. 1574202000156 5ο
εξάμηνο
Χριστίνα Κωνσταντίνου Α.Μ. 1574201900182 5Ο
εξάμηνο
3.
Εισαγωγικές
παρατηρήσεις
Η εκπαίδευση
των παιδιών
Ρομάαποτελεί
μια πραγματική
πρόκληση εδώ
και 25 χρόνια για
την ελληνική
κοινωνία.
Εξαιρετικά
ευάλωτη
κοινωνική
ομάδα, κατά
συνέπεια και
ευάλωτα
κοινωνικά παιδιά.
Το μεγαλύτερο
ποσοστό αυτών
βρίσκεται εκτός
σχολικής
κοινότητας.
Σε ορισμένες
περιπτώσεις
παρατηρείται
διακοπτόμενη
φοίτηση.
4.
Εισαγωγικές παρατηρήσεις
Κυριαρχείη διγλωσσία και πολλές φορές η τριγλωσσία.
Η κουλτούρα τους έχει διαμορφωθεί με βάση τους
κανόνες της προφορικότητας.
Η νομοθεσία αναφορικά με την εκπαίδευσή τους έχει
περάσει πολλά στάδια.
Οι παρεμβάσεις που έγιναν κατά καιρούς από το
Υπουργείο ήταν ποικίλες, προσπαθώντας να
κατανοήσει το ζήτημα αλλά και να βαδίζει παράλληλα
με τις ευρωπαϊκές πρακτικές.
5.
Γενικές παρατηρήσεις αναφορικά
μετην κείμενη νομοθεσία
Η εκπαίδευση των Ρομά εντάσσεται σε ένα
γενικότερο πλαίσιο εκπαιδευτικής πολιτικής.
<< Επίσημη προσέγγιση της διαπολιτισμικής
εκπαίδευσης στην Ελλάδα>>.
Μέγιστης σημασίας το 1996 ο Νόμος
2413/1996, με την επίσημη υιοθέτηση του
όρου διαπολιτισμική εκπαίδευση καθώς και
των ομάδων που περιλαμβάνει.
6.
Γενικές παρατηρήσεις αναφορικά
μετην κείμενη νομοθεσία
Ο νόμος αυτός κατοχυρώνει τη διαπολιτισμική εκπαίδευση
στη χώρα μας εξαιτίας της παρουσίας παιδιών μεταναστών
και άλλων πολιτισμικών ομάδων στην Ελλάδα.
Πολυπολιτισμικό περιβάλλον σχολείου αλλά και κοινότητας.
Ίδρυση σχολείων διαπολιτισμικής εκπαίδευσης Α/βαθμιας
και Β/βαθμιας.
7.
Γενικές παρατηρήσεις αναφορικά
μετην κείμενη νομοθεσία
Ινστιτούτο Παιδείας Ομογενών και Διαπολιτισμικής
Εκπαίδευσης, Ειδική Γραμματεία Εκπαίδευσης
Ομογενών και Διαπολιτισμικής Εκπαίδευσης.
Η εκπαίδευση των παιδιών Ρομά αντιμετωπιζόταν
ξεχωριστά από αυτή των παλιννοστούντων.
Οι Ρομά καταγράφονται ως ξεχωριστή κατηγορία μέχρι
το 1996.
8.
Γενικές παρατηρήσεις
αναφορικά μετην
κείμενη νομοθεσία
Ο διαχωρισμός αυτός των
ομάδων υφίσταται μέχρι και
σήμερα.
Μέχρι και σήμερα
πραγματοποιούνται 4
προγράμματα ΕΣΠΑ.
Πρόγραμμα εκπαίδευσης
παιδιών Ρομά.
9.
Πρώτη χρονική
περίοδος
Μεταπολίτευση-
1996
Τοενδιαφέρον της πολιτείας για τους
Ρομά, αρχικά για τους ενήλικες ξεκινάει
από τη δεκαετία του ’80.
Οι πρώτες προσπάθειες εκπαίδευσης
δεν πραγματοποιήθηκαν σε κεντρικό
επίπεδο από το Υπουργείο Παιδείας.
Την ευθύνη υλοποίησης ανέλαβε η
Γενική Γραμματεία Λαϊκής
Επιμόρφωσης.
10.
Πρώτη χρονική περίοδος
Μεταπολίτευση-1996
Υπήρχε μια γενικότερη κινητικότητα αναφορικά με την
πολιτογράφηση των Ρομά, ακολουθώντας τις
ευρωπαϊκές εξελίξεις.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον προς νομική συμμόρφωση για
θέματα εκπαίδευσης των παιδιών Ρομά.
Η πρώτη επίσημη αναφορά σε επίπεδο εκπαίδευσης
καταγράφεται στο ΠΔ 497/81 ( ΦΕΚ 134/25-5-1981).
11.
Πρώτη χρονική
περίοδος
Μεταπολίτευση--1996
Δυσκολίεςεγγραφής
παιδιών Ρομά στα σχολεία.
Οι λόγοι ήταν το μεγάλο
ποσοστό
αναλφαβητισμού,
συνθήκες διαβίωσης σε
καταυλισμούς καθώς και
μετακινήσεις λόγω
εργασίας.
Δημιουργία εμποδίων αντί
διευκολύνσεων για τα
παιδιά των Ρομά.
12.
Πρώτη χρονική περίοδος
Μεταπολίτευση-1996
Έναρξη διεθνούς διαλόγου για εκπαίδευση μεταναστών
στη μητρική τους γλώσσα.
Η Ελλάδα επικυρώνει διεθνείς συμβάσεις που
κατοχυρώνουν ζητήματα της εκπαίδευσης ως
πρωταρχικά ζητήματα της Αξιοπρέπειας του
Ανθρώπου.
Ψήφιση του Ν 1566/85 << περί της εκπαίδευσης>>.
13.
Πρώτη χρονική περίοδος
Μεταπολίτευση-1996
Πρώτη φορά μετά τη μεταπολίτευση
καταγράφονται σε επίσημο νομικό κείμενο του
κράτους οι αρχές της ισότητας των ευκαιριών και
της δημοκρατικότητας.
Εγκύκλιος του Υπουργείου Παιδείας στις 14.4.87
σύμφωνα με την οποία οι εκπαιδευτικοί
ενθαρρύνονται να δείξουν ενδιαφέρον στα παιδιά
Ρομά που δεν φοιτούν στο σχολείο.
14.
Πρώτη χρονική
περίοδος
Μεταπολίτευση-
1996
Πέραντων οικονομικών και κοινωνικών
προβλημάτων των παιδιών Ρομά,
αντιμετωπίζουν και προβλήματα που
δεν αναφέρονται με σαφήνεια.
Η εγκύκλιος ήταν γραμμένη με
πρωτοφανή ευαισθησία και ουσιαστική
προσέγγιση.
Σημασία το γεγονός ότι τα παιδιά των
Ρομά αντιμετωπίζουν προβλήματα στο
σχολείο.
15.
Πρώτη χρονική περίοδος
Μεταπολίτευση-1996
Η προσπάθεια ένταξης συνεχίζεται με το πρόγραμμα
<< Φτώχεια 3>> ( 1989-92-93).
Ο φορέας υλοποίησης του προγράμματος είναι το
Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης με υπεύθυνο
καθηγητή τον Γεώργιο Τσιάκαλο.
Καταγραφή των μορφών αποκλεισμών αλλά και της
φτώχειας των παιδιών Ρομά αλλά και
παλιννοστούντων.
16.
Δεύτερη περίοδος 1996-2010
Διαμόρφωση νέων πολιτικών διαχείρισης της
μετανάστευσης λόγω των ιδιαίτερων συνθηκών που
επικρατούσαν τόσο σε ευρωπαϊκό όσο και σε
παγκόσμιο επίπεδο.
Παρά το γεγονός ότι η κοινωνία χαρακτηρίζεται από
πολυπολιτισμικότητα κάτι τέτοιο δεν φαίνεται να
αποτυπώνεται με ξεκάθαρο τρόπο.
17.
Δεύτερη περίοδος
1996-2010
Ηπερίοδος μετά το 1996 χαρακτηρίζεται
από έντονη κινητικότητα αναφορικά με
την εκπαίδευση των παιδιών Ρομά.
Το τμήμα Φιλοσοφίας Παιδαγωγικής και
Ψυχολογίας του Πανεπιστημίου
Ιωαννίνων διαμορφώνει σε συνεργασία
με το ΥΠΕΠΘ το πρόγραμμα με τίτλο <<
Εκπαίδευση Τσιγγανοπαίδων>>.
18.
Δεύτερη περίοδος
1996-2010
Δραστηριοποίησηπαράλληλα διάφορων φορέων
γύρω από το θέμα της εκπαίδευσης των Ρομά
όπως Υπουργεία, φορείς, διάφορες ΜΚΟ.
Οι παρεμβάσεις αυτές αν και μονομερείς έχουν τη
στήριξη προγραμμάτων με χρηματοδότηση από
την ευρωπαϊκή κοινότητα.
19.
Δεύτερη
περίοδος
1996-2010
Πρόγραμμα ΕΣΠΑ/Εκπαίδευσηπαιδιών
Ρομά-- Πανεπιστήμιο Αθηνών-
Φιλοσοφική Σχολή-Κέντρο
Διαπολιτισμικής Εκπαίδευσης.
Θεωρείται ως φυσική συνέχεια των
αντίστοιχων προγραμμάτων από τα
Πανεπιστήμια Ιωαννίνων και
Θεσσαλίας αντίστοιχα.
Εκτεταμένες χαρτογραφήσεις
πληθυσμού σε συνδυασμό με
ποσοτικά στοιχεία.
20.
Δεύτερη
περίοδος
1996--2010
Μιλάμε πιαόχι για
ξεχωριστό λαό.
Φτωχοί Έλληνες ρόμικης
καταγωγής που
διαβιούν στο περιθώριο.
Το ζήτημα της σχολικής
διαρροής αποκτά πια
κοινωνικές διαστάσεις,
όχι μόνο πολιτισμικές.
Παραγωγή υλικού με
θέμα τη διδασκαλία της
ελληνικής ως δεύτερη
γλώσσα.
21.
Δεύτερη περίοδος
1996-2010
ΤοΠρόγραμμα του Πανεπιστημίου
Αθηνών καταφέρνει να αξιοποιήσει το
υλικό που είχε δημιουργηθεί από τα
προηγούμενα προγράμματα για τους
Ρομά.
Ισχυρή επιστημονική τεκμηρίωση, η
οποία λαμβάνει υπ όψιν της αρκετές
παραμέτρους όπως
22.
Δεύτερη περίοδος
1996-2010
Μερικέςαπό τις βασικές θεωρητικές παραδοχές
βάση των οποίων δομήθηκε το εν λόγω
πρόγραμμα είναι οι εξής:
η έννοια του πολίτη και των πολιτικών
δικαιωμάτων (Παρθένης, 2013, 2015).
η δημοκρατική και διαπολιτισμική εκπαίδευση
(Μάρκου, 2013).
Η άρση του χωρικού και κοινωνικού αποκλεισμού
των Ρομά.
23.
Δεύτερη περίοδος
1996-2010
οομογενοποιητικός και συγχρόνως
διαφοροποιητικός/επιλεκτικός ρόλος της
εκπαίδευσης, σε σχέση με τον μαθητικό πληθυσμό
και τους παρεχόμενους σχολικούς τίτλους
σπουδών (Γκότοβος, 2002, 2013).
Η δημιουργία και διατήρηση ενός «ενιαίου χώρου»
ως «πλαίσιο κοινών αξιών, εντός του οποίου
διάφοροι πολιτισμοί συνυπάρχουν και
επικοινωνούν ειρηνικά μεταξύ τους» (μάρκου, 2010
στο παρθένης, 2013, σσ. 150-151), δηλαδή τη
δημιουργία και διατήρηση ενός ενιαίου χώρου
(Γκότοβος,
24.
Συμπεράσματα
Το θέματης υποστήριξης των παιδιών Ρομά αποτελεί ένα
διαρκές ζητούμενο.
Η εστίαση δεν θα πρέπει να επικεντρώνεται στο κατά πόσο
θα πρέπει να μάθουν καλά ή όχι τη γλώσσα του σχολείου ή
αν το ίδιο το σχολείο θα πρέπει να τους διδάξει τη γλώσσα
τους.
Σε κάθε περίπτωση θα πρέπει για οποιαδήποτε ενέργεια να
ληφθεί σοβαρά υπ όψιν η διγλωσσία τους.