Download to read offline
Pagsulat ng Balita.ppt DYORNALISMO SA FILIPINO
- 1. BB. NORIZA B.BOCABO School Paper Adviser Pagsanghan National High School
- 2. Katuturan ng Balita Katuturanng Balita Ang balita ay napapanahon at Ang balita ay napapanahon at makatotohanang ulat ng mga makatotohanang ulat ng mga pangyayaring naganap na, nagaganap pangyayaring naganap na, nagaganap at magaganap pa lamang. at magaganap pa lamang.
- 3. Ito ay maaaringmaibahagi sa pamamaraang Ito ay maaaring maibahagi sa pamamaraang pasalita, pasulat at pampaningin. pasalita, pasulat at pampaningin. Pasalita Pasalita ito, kung ang ito, kung ang ginawang midyum ay ang radio at ginawang midyum ay ang radio at telebisyon; telebisyon; pasulat pasulat naman kung ito naman kung ito ay ipinalimbag sa pahayagan at ay ipinalimbag sa pahayagan at iba pang uri ng babasahin; at iba pang uri ng babasahin; at pampaningin pampaningin kung ang kung ang midyum ay ang midyum ay ang telebisyon at sine. telebisyon at sine.
- 4. Mga Katangianng Balita Mga Katangian ng Balita Kawastuhan Kawastuhan -ang mga datos ay inilahad -ang mga datos ay inilahad nang walang labis, walang kulang nang walang labis, walang kulang Katimbangan Katimbangan – inilahad ang mga datos na – inilahad ang mga datos na walang kinikilingan sa alinmang walang kinikilingan sa alinmang panig na panig na sangkot. sangkot. Makatotohanan Makatotohanan– ang mga impormasyon – ang mga impormasyon ay tunay at aktuwal at hindi gawa-gawa ay tunay at aktuwal at hindi gawa-gawa lamang. lamang. Kaiklian Kaiklian- ang mga datos ay inilahad nang - ang mga datos ay inilahad nang diretsahan , hindi maligoy. diretsahan , hindi maligoy.
- 5. Mga sangkap ngBalita Mga sangkap ng Balita Ang isang balita ay nagiging Ang isang balita ay nagiging balita lamang kung ito ay balita lamang kung ito ay nakakapukaw ng interes ng mga nakakapukaw ng interes ng mga tagapakinig o mambabasa. Kaya tagapakinig o mambabasa. Kaya maaaring sabihing ang anumang maaaring sabihing ang anumang kaganapan na balita para sa isa ay kaganapan na balita para sa isa ay hindi balita hindi balita para sa iba. para sa iba.
- 6. Narito ang mgasangkap ng balita na Narito ang mga sangkap ng balita na maaaring makapagbigay ng interes sa maaaring makapagbigay ng interes sa mga tagapakinig at mambabasa. mga tagapakinig at mambabasa. Kapanahunan Kapanahunan - Ito ay bago pa - Ito ay bago pa lamang nangyari o maaaring matagal lamang nangyari o maaaring matagal nang ngunit ngayon lamang nang ngunit ngayon lamang natuklasan. natuklasan. Kalapitan - Kalapitan - Mas interesado ang mga Mas interesado ang mga tagapakinig o mambabasa na tagapakinig o mambabasa na malaman ang nagyayari sa kanilang malaman ang nagyayari sa kanilang paligid o pamayanan kaysa sa paligid o pamayanan kaysa sa malalayong lugar. malalayong lugar.
- 7. ♦ ♦Kabantugan – Kabantugan –Tumutukoy Tumutukoy sapagiging prominente o kilala sa pagiging prominente o kilala ng taong sangkot sa pangyayari. ng taong sangkot sa pangyayari. Kakatwahan o Kaibahan Kakatwahan o Kaibahan Mga pangyayaring di karaniwan Mga pangyayaring di karaniwan tulad halimbawa ng isang tao tulad halimbawa ng isang tao na nangagat ng aso o na nangagat ng aso o ng isang hayop na ng isang hayop na dalawa ang ulo. dalawa ang ulo.
- 8. ♦ ♦ Tunggalian Tunggalian Ito aytumutukoy hindi lamang sa laban Ito ay tumutukoy hindi lamang sa laban ng tao laban sa kapwa tao, maaari ng tao laban sa kapwa tao, maaari rin itong pakikibaka ng tao rin itong pakikibaka ng tao laban sa kalikasan o ng laban sa kalikasan o ng tao laban sa tao laban sa kaniyang kaniyang sarili. sarili.
- 9. Makataong Makataong Kawilihan Kawilihan Ito aytumutukoy sa Ito ay tumutukoy sa mga pangyayaring mga pangyayaring nakapupukaw sa nakapupukaw sa iba’t-ibang uri ng iba’t-ibang uri ng emosyon ng tao: emosyon ng tao: pag-ibig, poot , pag-ibig, poot , simpatiya, inggit at simpatiya, inggit at iba pa. iba pa.
- 10. Romansa atPakikipagsapalaran Romansa at Pakikipagsapalaran Tinatalakay dito hindi lamang ang Tinatalakay dito hindi lamang ang buhay pag-ibig ng isang tao katulad ng buhay pag-ibig ng isang tao katulad ng mga artista kundi ang pakikipagsapa- mga artista kundi ang pakikipagsapa- laran din ng mga ordinaryong tao laran din ng mga ordinaryong tao tulad ng pagliligtas ng batang si tulad ng pagliligtas ng batang si Rona Mahilum sa sa kaniyang mga Rona Mahilum sa sa kaniyang mga kapatid sa nasusunog nilang bahay. kapatid sa nasusunog nilang bahay.
- 11. Pagbabago atKaunlaran Pagbabago at Kaunlaran Anumang pagbabago at kaunlarang Anumang pagbabago at kaunlarang nangyayari sa pamayanan ay nangyayari sa pamayanan ay maaaring paksain ng balita maaaring paksain ng balita tulad ng pagpapatayo ng tulad ng pagpapatayo ng mga bagong gusali, mga bagong gusali, kalsada, pamilihang kalsada, pamilihang bayan at iba pa. bayan at iba pa.
- 12. Bilang oEstadistika Bilang o Estadistika - Halimbawa - Halimbawa nito ay ang mga ulat ukol sa nito ay ang mga ulat ukol sa pananalapi, resulta ng eleksyon at pananalapi, resulta ng eleksyon at iba pa. iba pa. Pangalan - Pangalan - Tumutukoy sa mga Tumutukoy sa mga pangalang nasasangkot sa balita pangalang nasasangkot sa balita tulad ng mga nakapasa sa mga tulad ng mga nakapasa sa mga board examinations. board examinations.
- 13. Hayop Hayop Halimbawa nitoay ang mga bagong inakay Halimbawa nito ay ang mga bagong inakay ng Philippine Eagle mula sa itlog na nabuo ng Philippine Eagle mula sa itlog na nabuo sa pamamagitan sa pamamagitan ng artipisyal inseminasyon. ng artipisyal inseminasyon. Kalamidad Kalamidad Kapag nagkaroon ng malakas Kapag nagkaroon ng malakas na bagyo, lindol, pag- putok ng na bagyo, lindol, pag- putok ng bulkan at iba pa, karaniwang bulkan at iba pa, karaniwang pinapaksa ng balita ang mga pinapaksa ng balita ang mga pinsalang dulot nito. pinsalang dulot nito.
- 14. Mga Uring Balita Mga Uri ng Balita A. Ayon sa istilo ng pagkalahad ng datos A. Ayon sa istilo ng pagkalahad ng datos 1. 1. Tuwirang Balita Tuwirang Balita Diretsahan ang pagkahanay ng mga Diretsahan ang pagkahanay ng mga datos at ginagamitan ng datos at ginagamitan ng kombenkombensyonal o kabuurang kombenkombensyonal o kabuurang pamatnubay. pamatnubay. 2. Pabalitang Lathalain 2. Pabalitang Lathalain Hindi diretsahan ang paglalahad ng datos Hindi diretsahan ang paglalahad ng datos at ginagamitan ng makabagong at ginagamitan ng makabagong pamatnubay. pamatnubay.
- 15. B. B. Ayon salugar na pinangyarihan Ayon sa lugar na pinangyarihan 1.Lokal na Balita 1.Lokal na Balita Kung ang kinasasaklawan ng Kung ang kinasasaklawan ng pangyayari ay sa pamayanang pangyayari ay sa pamayanang kinabibilangan o tinitirhan ng taga- kinabibilangan o tinitirhan ng taga- pakinig o mambabasa. pakinig o mambabasa. a. pambarangay d. panlalawigan a. pambarangay d. panlalawigan b. pambayan e. panrehiyon b. pambayan e. panrehiyon c. panlunsod f. pambansa c. panlunsod f. pambansa 2. Balitang Pang-ibang Bansa 2. Balitang Pang-ibang Bansa
- 16. C. C. Ayon sanilalaman Ayon sa nilalaman ♦ ♦ Pang-agham at teknolohiya Pang-agham at teknolohiya ♦ ♦ Pangkaunlarang komunikasyon Pangkaunlarang komunikasyon ♦ ♦ Pang-isports o Pang-isports o pampalakasan pampalakasan
- 17. D. Ayon sapinagbabatayan o pinag- D. Ayon sa pinagbabatayan o pinag- kukunan kukunan 1. 1. Batay sa aksyon Batay sa aksyon Ang manunulat / mambabalita Ang manunulat / mambabalita ay naroon mismo sa lugar na ay naroon mismo sa lugar na pinangyarihan ng aksyon o pinangyarihan ng aksyon o pangyayari. pangyayari.
- 18. 2. 2. Batay saTala Batay sa Tala Kung ang Kung ang pinagbabatayan pinagbabatayan ng balita ay mga ng balita ay mga talang nakalap talang nakalap mula sa talaan ng mula sa talaan ng pulisya, ospital at pulisya, ospital at iba pang ahensya. iba pang ahensya.
- 19. 3. Batay saTalumpati 3. Batay sa Talumpati Kung ang pinagkukunan ng datos ay Kung ang pinagkukunan ng datos ay ang talumpati ng mga kilalang tao. ang talumpati ng mga kilalang tao. 4. 4. Batay sa pakikipanayam Batay sa pakikipanayam Kung ang mga datos Kung ang mga datos ay nalikom sa pamamagitan ay nalikom sa pamamagitan ng pakikipanayam sa mga ng pakikipanayam sa mga taong sangkot o may alam taong sangkot o may alam sa pangyayari. sa pangyayari.
- 20. E. Ayon sapagkakaayos o pagkakaanyo E. Ayon sa pagkakaayos o pagkakaanyo sa pahina sa pahina 1.Balitang may iisang tala 1.Balitang may iisang tala Tumatalakay sa iisang Tumatalakay sa iisang pangyayari lamang pangyayari lamang 2. May maraming talang itinampok 2. May maraming talang itinampok Naglalahad ng higit sa isang Naglalahad ng higit sa isang pangyayari na naganap sa iisang pangyayari na naganap sa iisang araw at halos magkaparehong oras. araw at halos magkaparehong oras.
- 21. 3. Balitang Kinipil 3.Balitang Kinipil Balitang pinaikli na Balitang pinaikli na lamang dahil sa kawalan lamang dahil sa kawalan ng espasyo. ng espasyo. 4. Dagliang Balita 4. Dagliang Balita Pahabol na balita na dahil sa kawalan ng Pahabol na balita na dahil sa kawalan ng ispasyo ay nilagyan na lamang ng ispasyo ay nilagyan na lamang ng salitang flash at kasunod nito ang salitang flash at kasunod nito ang isang linya o talatang nilalaman. isang linya o talatang nilalaman.
- 22. 5. Balitang pangkatnig 5.Balitang pangkatnig Maikling balita na isinulat ng hiwalay Maikling balita na isinulat ng hiwalay ngunit kaagaapay sa kaugnay na ngunit kaagaapay sa kaugnay na pangunahing balita. pangunahing balita. 6. Bulitin 6. Bulitin Habol at karagdagan sa Habol at karagdagan sa mahalagang balita at mahalagang balita at inilagay sa pangmukhang inilagay sa pangmukhang pahina na nakakahon pahina na nakakahon at nasa tipong mariin. at nasa tipong mariin.
- 23. F. Ayon sapagkakalahad ng F. Ayon sa pagkakalahad ng nilalaman nilalaman 1. 1. Balitang pamukaw-kawilihan Balitang pamukaw-kawilihan Karaniwang maiikling balita tungkol Karaniwang maiikling balita tungkol sa tao, bagay, hayop na umaantig sa tao, bagay, hayop na umaantig sa damdamin ng sa damdamin ng mambabasa. mambabasa.
- 24. 2. Balitang 2. Balitang nagpapakahulugan nagpapakahulugan Nagpapaunawasa Nagpapaunawa sa mambabasa mambabasa tungkol tungkol sa dahilan, sa dahilan, saligan, katauhan saligan, katauhan ng mga pangunahing ng mga pangunahing sangkot at sangkot at kahalagahan ng isang kahalagahan ng isang pangyayari pangyayari. .
- 25. Ang Pamatnubay Ang Pamatnubay Pamatnubay Pamatnubayang tawag sa una at ang tawag sa una at pangalawang talata ng balita. pangalawang talata ng balita. Nagsisilbi itong pang-akit sa mga Nagsisilbi itong pang-akit sa mga mambabasa dahil ito ang pinaka- mambabasa dahil ito ang pinaka- buod ng balita. Sa akdang buod ng balita. Sa akdang lathalain o pabalitang lathalain, ito lathalain o pabalitang lathalain, ito ay maaaring isang salita, parirala, ay maaaring isang salita, parirala, pangungusap o isang talata. pangungusap o isang talata.
- 26. Mga Uri ngPamatnubay Mga Uri ng Pamatnubay 1. Kombensyonal o Kabuuurang 1. Kombensyonal o Kabuuurang Pamatnubay Pamatnubay Sinasagot nito ang mga tanong na Sinasagot nito ang mga tanong na Ano?, Sino?, Saan?, Kailan?, Bakit? Ano?, Sino?, Saan?, Kailan?, Bakit? at Paano? at Paano?
- 27. Ang balita ayinilalahad sa baligtad na Ang balita ay inilalahad sa baligtad na piramide kung saan ang mga piramide kung saan ang mga Mahahalagang datos Mahahalagang datos ay nasa una at ay nasa una at pangalawang pangalawang talata. Karaniwang talata. Karaniwang ginagamit ginagamit sa tuwirang balita. sa tuwirang balita.
- 28. 2. Makabagong Pamatnubay 2.Makabagong Pamatnubay Ginagamitan ng pangganyak na Ginagamitan ng pangganyak na panimula ang akda upang akitin panimula ang akda upang akitin ang mambabasang basahin ang mambabasang basahin ang kabuuuan nito. ang kabuuuan nito. Karaniwang Karaniwang ginagamit ito ginagamit ito sa pagsulat sa pagsulat ng Pabalitang Lathalain. ng Pabalitang Lathalain.
- 29. Mga Uring Kombensyonal na Mga Uri ng Kombensyonal na Pamatnubay Pamatnubay 1. Pamatnubay na Ano 1. Pamatnubay na Ano Kung ang pinakatampok Kung ang pinakatampok sa balita ay ang sa balita ay ang pangyayari pangyayari. . Halimbawa: Halimbawa: Isang lindol ang yumanig sa lalawigan ng Isang lindol ang yumanig sa lalawigan ng Sorsogon at Masbate na ikinamatay ng Sorsogon at Masbate na ikinamatay ng tatlong tao at ikinasira ng mga bahay at tatlong tao at ikinasira ng mga bahay at gusali kahapon ng madaling araw. gusali kahapon ng madaling araw.
- 30. 2. Pamatnubay naSino 2. Pamatnubay na Sino Kung higit na pinakatampok Kung higit na pinakatampok ang tao o organisasyong ang tao o organisasyong kasangkot sa pangyayari. kasangkot sa pangyayari. Halimbawa: Halimbawa: Binawi ni Nueva Vizcaya Rep Binawi ni Nueva Vizcaya Rep. Rodolfo . Rodolfo Agbayani Agbayani, kasapi ng LDP ang kaniyang , kasapi ng LDP ang kaniyang pirma sa impeachment complaint na pirma sa impeachment complaint na inihain ng oposisyon, kahapon, matapos inihain ng oposisyon, kahapon, matapos itong katayin sa komite. itong katayin sa komite.
- 31. 3. Pamatnubay naSaan 3. Pamatnubay na Saan Kung higit na mahalaga Kung higit na mahalaga ang lugar na pinangyarihan ang lugar na pinangyarihan kaysa sa gawain o tao kaysa sa gawain o tao na kasangkot dito. na kasangkot dito. Halimbawa: Halimbawa: Sa Sa Naga City Naga City ginanap ang 2009 National ginanap ang 2009 National Schools Press Conference na dinaluhan Schools Press Conference na dinaluhan ng mga batang manunulat sa buong ng mga batang manunulat sa buong bansa. bansa.
- 32. 4. Pamatnubay naKailan 4. Pamatnubay na Kailan Hindi gaanong gamiting pamatnubay Hindi gaanong gamiting pamatnubay dahil ginagamit lamang ito dahil ginagamit lamang ito kung higit na mahalaga ang kung higit na mahalaga ang petsa kaysa sa iba pang petsa kaysa sa iba pang aspeto ng mga pangyayari. aspeto ng mga pangyayari. Halimbawa: Halimbawa: Hanggang sa Hanggang sa Abril 18 Abril 18 na lamang ang na lamang ang palugit na ibinigay ng BIR para sa palugit na ibinigay ng BIR para sa pagababayad ng buwis sa taunang kita. pagababayad ng buwis sa taunang kita.
- 33. 5. Pamatnubay naBakit 5. Pamatnubay na Bakit Kung ang dahilan o Kung ang dahilan o sanhi ng pangyayari sanhi ng pangyayari ang pinakamahalaga. ang pinakamahalaga. Halimbawa: Halimbawa: Upang mapalawak at madaling Upang mapalawak at madaling maipaabot sa mga mamamayan maipaabot sa mga mamamayan ang ang mga serbisyo ng pamahalaan, mga serbisyo ng pamahalaan, inilunsad ng Sangguniang Panlunsod ng inilunsad ng Sangguniang Panlunsod ng Quezon sa pamumuno ni Mayor Sonny Quezon sa pamumuno ni Mayor Sonny Belmonte ang “City Hall sa Barangay” Belmonte ang “City Hall sa Barangay”
- 34. 6. Pamatnubay naPaano 6. Pamatnubay na Paano Kung ang kaparaanan ng Kung ang kaparaanan ng pangyayari ang pinakamabisang pangyayari ang pinakamabisang anggulo na dapat itampok. anggulo na dapat itampok. Halimbawa: Halimbawa: Nagkunwaring naghahanap ng Nagkunwaring naghahanap ng mapapasukan, mapapasukan, isang babae ang isang babae ang tumangay ng malaking halaga ng salapi at tumangay ng malaking halaga ng salapi at mga alahas ng isang ginang sa Lunsod ng mga alahas ng isang ginang sa Lunsod ng Baguio, pagkatapos itong tanggapin bilang Baguio, pagkatapos itong tanggapin bilang katulong. katulong.
- 35. Sa pagpapasyakung aling uri ng Sa pagpapasya kung aling uri ng kombensyonal na pamatnubay kombensyonal na pamatnubay ang itatampok,dapat munang alamin ang itatampok,dapat munang alamin ng manunulat kung aling anggulo ng manunulat kung aling anggulo ng balita ang higit na mahalaga. ng balita ang higit na mahalaga. Kapag parehong matimbang ang Kapag parehong matimbang ang Ano Ano at at Sino, Sino, unang itatampok ang unang itatampok ang Sino Sino dahil higit na mahalaga ang dahil higit na mahalaga ang tao kaysa sa mga bagay at tao kaysa sa mga bagay at pangyayari pangyayari. .
- 36. Mga Dapat Tandaansa Pagsulat ng Mga Dapat Tandaan sa Pagsulat ng mabisang Pamatnubay: mabisang Pamatnubay: 1. Gumamit ng payak na pangungusap 1. Gumamit ng payak na pangungusap 2. Huwag isulat ang lahat ng kasagutan sa 2. Huwag isulat ang lahat ng kasagutan sa mga tanong na Ano, Sino, Saan, Kailan, mga tanong na Ano, Sino, Saan, Kailan, Paano at Bakit sa isang pangungusap Paano at Bakit sa isang pangungusap lamang, kung ito ay makasisira sa lamang, kung ito ay makasisira sa kaisipan ng talata at makalilito sa kaisipan ng talata at makalilito sa mambabasa. mambabasa. Alalahaning ang pangalawang Alalahaning ang pangalawang talata ay pangalawang talata ay pangalawang pamatnubay rin. pamatnubay rin.
- 37. 3. Huwag ulitinggamitin ang mahalaga o 3. Huwag uliting gamitin ang mahalaga o di-karaniwang salita sa isang di-karaniwang salita sa isang pangungusap. pangungusap. 4. Iwasan ang pag-uulit ng 4. Iwasan ang pag-uulit ng mga sugnay, parirala at mga sugnay, parirala at mga iba pang katulad mga iba pang katulad nitong gramatikong nitong gramatikong kayarian. kayarian.
- 38. Mga Hakbangsa Pagsulat ng Balita Mga Hakbang sa Pagsulat ng Balita 1. Isulat kaagad ang balita matapos makalap. 1. Isulat kaagad ang balita matapos makalap. 2. Itala ang mga datos ayon sa pababang 2. Itala ang mga datos ayon sa pababang kahalagahan. kahalagahan. 3. Unahing itampok ang pinakamahalagang 3. Unahing itampok ang pinakamahalagang datos bilang pamatnubay. datos bilang pamatnubay.
- 39. 4. Ibigay angbuong pangalan ng 4. Ibigay ang buong pangalan ng taong awtoridad o pinagkunan ng taong awtoridad o pinagkunan ng datos at kaniyang katungkulan. Sa datos at kaniyang katungkulan. Sa muling pagbanggit sa kanya ay muling pagbanggit sa kanya ay gamitin na lamang ang G. at gamitin na lamang ang G. at apelyido ng lalaki at Bb. o Gng. at apelyido ng lalaki at Bb. o Gng. at apelyido ng babae o anumang titulo apelyido ng babae o anumang titulo na angkop sa kanya. na angkop sa kanya.
- 40. 5. Iwasang magbigayng opinyon sa balita. 5. Iwasang magbigay ng opinyon sa balita. 6. Maging tumpak sa paglalahad ng datos. 6. Maging tumpak sa paglalahad ng datos. 7. Gawing maikli ang talata. 7. Gawing maikli ang talata. 8. Gumamit ng mga payak 8. Gumamit ng mga payak na salita. na salita. 9. Gawing maiikli ang 9. Gawing maiikli ang pangungusap at pangungusap at pag-ibaibahin pag-ibaibahin ang haba nito ang haba nito
- 41. 10. Gamitin angpangungusap na tukuyan 10. Gamitin ang pangungusap na tukuyan kaysa sa balintiyak. kaysa sa balintiyak. 11. Isulat ang tuwiran at di tuwirang sabi sa 11. Isulat ang tuwiran at di tuwirang sabi sa magkahiwalay na talata. magkahiwalay na talata. 12. Ilahad ang dalawang panig ng mga 12. Ilahad ang dalawang panig ng mga taong sangkot sa balita. taong sangkot sa balita. 13. Gawing pasalita ang bilang 1 hanggang 13. Gawing pasalita ang bilang 1 hanggang 9 at gawing tambilang ang 10 pataas. 9 at gawing tambilang ang 10 pataas.
- 42. Kaayusan ngBalita Kaayusan ng Balita Ang kaayusan ng paglalahad ng mga datos Ang kaayusan ng paglalahad ng mga datos sa balita ay sumusunod sa baligtad na sa balita ay sumusunod sa baligtad na piramide tulad ng nasa ibaba: piramide tulad ng nasa ibaba:
- 43. Ang kaayusangbaligtad na piramide Ang kaayusang baligtad na piramide ay nakatutulong sa mga sumusunod ay nakatutulong sa mga sumusunod na dahilan: na dahilan: 1.Napapadali ang pagbabasa. Karaniwan sa 1.Napapadali ang pagbabasa. Karaniwan sa mga mambabasa ay abala, kung kaya mga mambabasa ay abala, kung kaya ang paglagay ng mga mahahalagang ang paglagay ng mga mahahalagang datos sa unahan ng balita, ay datos sa unahan ng balita, ay nakapagpapatipid sa kanila sa panahon, nakapagpapatipid sa kanila sa panahon, dahil sa pamatnubay pa lang ay dahil sa pamatnubay pa lang ay nakukuha na nila ang buod nakukuha na nila ang buod ng istorya. ng istorya.
- 44. 2. Napapadali angpag-aayos ng ispasyo, 2. Napapadali ang pag-aayos ng ispasyo, dahil kung kulang ang ispasyo, maaari dahil kung kulang ang ispasyo, maaari nang putulin ang huling bahagi ng balita nang putulin ang huling bahagi ng balita na hindi nawawala ang mahalagang na hindi nawawala ang mahalagang datos nito. datos nito. 3. Napapadali ang pagsulat ng ulo ng balita 3. Napapadali ang pagsulat ng ulo ng balita dahil sa unang dalawang talata na dahil sa unang dalawang talata na naglalaman ng mahahalagang datos ay naglalaman ng mahahalagang datos ay maaari nang mapagkunan maaari nang mapagkunan ng itatampok sa ulo ng itatampok sa ulo ng balita. ng balita.
- 45. Mga Tuntuninsa Pagtatalata ng Mga Tuntunin sa Pagtatalata ng Balita Balita 1. Ang talata ay hindi sumusobra sa 1. Ang talata ay hindi sumusobra sa 75 na salita. 75 na salita. 2. Ilagay ang mahahalagang datos sa 2. Ilagay ang mahahalagang datos sa unahan ng talata. unahan ng talata. 3. Iwasan ang paggamit ng mga 3. Iwasan ang paggamit ng mga magkatulad na mga salita o mga magkatulad na mga salita o mga sugnay sa simula ng magkasunod sugnay sa simula ng magkasunod na talata. na talata.
- 46. 4. Huwag ilagayang tahasang sabi at 4. Huwag ilagay ang tahasang sabi at buod nito sa isang talata. buod nito sa isang talata. 5. Ang isang pangungusap na talata 5. Ang isang pangungusap na talata ang pinakagamitin sa balita ngunit ang pinakagamitin sa balita ngunit kung hindi maiiwasan ang paggamit kung hindi maiiwasan ang paggamit ng mahigit sa isang pangungusap, ng mahigit sa isang pangungusap, hindi ito dapat na sumobra hindi ito dapat na sumobra sa 3 pangungusap. sa 3 pangungusap.
- 47. 6. Isaayos angmga talata ayon sa 6. Isaayos ang mga talata ayon sa pababang kahalagahan upang kung pababang kahalagahan upang kung kukulangin sa ispasyo ay maaaring kukulangin sa ispasyo ay maaaring putulin ang mga huling talata na putulin ang mga huling talata na hindi naaapektuhan ang nilalaman hindi naaapektuhan ang nilalaman nito. nito.
- 48. Mga Katangianng Isang Manunulat Mga Katangian ng Isang Manunulat ng Balita ng Balita 1. Matalas ang pang-amoy sa balita. 1. Matalas ang pang-amoy sa balita. -Alam kung saan makapangalap ng datos. -Alam kung saan makapangalap ng datos. -Marunong kumilatis kung alin ang anggulo -Marunong kumilatis kung alin ang anggulo sa pangyayari na itatampok sa balita. sa pangyayari na itatampok sa balita. -Madaling makakilala ng mga -Madaling makakilala ng mga kaganapang karapat-dapat ibalita. kaganapang karapat-dapat ibalita.
- 49. 2. Mapagtanong 2. Mapagtanong 3.Matiyaga 3. Matiyaga 4. Makatarungan at walang kinikilingan 4. Makatarungan at walang kinikilingan 5. Totoong interesado sa tao. 5. Totoong interesado sa tao. 6. Laging mapaghanap 6. Laging mapaghanap ng buong ng buong katotohanan katotohanan
- 50. 7. Mapamaraan 7. Mapamaraan 8.Malawak ang kaalaman sa 8. Malawak ang kaalaman sa talasalitaan at gramatika talasalitaan at gramatika 9. Alam ang sariling 9. Alam ang sariling kalakasan kalakasan 10. Mapagbasa 10. Mapagbasa
- 51. Maraming Salamat saPakikinig *Teacher Med