Open Source Software การฝึกอบรมเชิงปฏิบัติการเรื่อง  การประยุกต์ใช้  Open Source Software กับงานห้องสมุด ศตพล  ยศกรกุล นักเอกสารสนเทศ  สำนักวิทยบริการ มหาวิทยาลัยขอนแก่น
Open Source Software ซอฟต์แวร์ฟรี ซอฟต์แวร์โอเพนซอร์ส ซอฟต์แวร์ต้นฉบับรหัสเปิด เปิดเผย  Source Code www.sourceforge.net OSS ซอฟต์แวร์เสรี
ทำไม  OSS  คือทางเลือก กฏหมายลิขสิทธิ์ กฏหมายการกระทำความผิดทางคอมพิวเตอร์ พ . ศ . 2550 งบประมาณจัดซื้อจัดหาซอฟต์แวร์ ครุภัณฑ์คอมพิวเตอร์
การใช้งานในปัจจุบัน คอมพิวเตอร์  1  เครื่อง       ระบบปฏิบัติการ ซอฟต์แวร์ออฟฟิศ ซอฟต์แวร์สร้างเอกสาร  PDF ซอฟต์แวร์งานกราฟิก ซอฟต์แวร์บีบอัดข้อมูล ซอฟต์แวร์ดูภาพ และมัลติมีเดีย
ความจำเป็น คอมพิวเตอร์  1  เครื่อง      ระบบปฏิบัติการ 5,000.00 ซอฟต์แวร์ออฟฟิศ 15,000.00 ซอฟต์แวร์สร้างเอกสาร  PDF 20,000.00 ซอฟต์แวร์งานกราฟิก 20,000.00 ซอฟต์แวร์บีบอัดข้อมูล 8,000.00 ซอฟต์แวร์ดูภาพ และมัลติมีเดีย 8,000.00
ยอดรวม คอมพิวเตอร์  1  เครื่อง       30,000.00 ระบบปฏิบัติการ 5,000.00 ซอฟต์แวร์ออฟฟิศ 15,000.00 ซอฟต์แวร์สร้างเอกสาร  PDF 20,000.00 ซอฟต์แวร์งานกราฟิก 20,000.00 ซอฟต์แวร์บีบอัดข้อมูล 8,000.00 ซอฟต์แวร์ดูภาพ และมัลติมีเดีย 8,000.00 76,000.00
ความเป็นจริงในปัจจุบัน ซอฟต์แวร์ผี CD  เถื่อน
มุมมอง / ทางเลือกใหม่
มูลค่าซอฟต์แวร์ OpenOffice.org ฟรี GIMP ฟรี PDF Creator ฟรี 7-Zip ฟรี Xn-View ฟรี
เชื่อถือได้มากเพียงใด NECTEC NSTDA SIPA STKS การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย การบินไทย SME
OSS for Library ศูนย์บริการความรู้ทางวิทยาศาสตร์และ เทคโนโลยี  (STKS – Science and Technology Knowledge Services) ศูนย์บริการสารสนเทศทางเทคโนโลยี  (TIAC) สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ  ( สวทช .) www.stks.or.th
OSS/Freeware OpenOffice.org XnView GIMP 7-Zip, IZarc Dia LexiTron MS Office ACDSee PhotoShop Winzip Visio Thai Dictionary
ซอฟต์แวร์ประจำเครื่อง 7-Zip โปรแกรมบีบ / อัดไฟล์ Xnview โปรแกรมแสดงภาพ GIMP โปรแกรมตกแต่งภาพ OpenOffice.org จัดการงานสำนักงาน Mozilla FireFox Web Browser
แนวทางการใช้งาน จัดซื้อคอมพิวเตอร์พร้อมลิขสิทธิ์  MS Windows ติดตั้งโปรแกรม  FireFox 7-Zip Xnview
ความช่วยเหลือ http://www.stks.or.th http://elearning.nectec.or.th http://www.nectec.or.th http://www.thaiopensource.org http://converttle.nectec.or.th http://docs.google.com คู่มือทั้งที่เป็นรูปเล่มและออนไลน์
แหล่งดาวน์โหลดโปรแกรม http://www.stks.or.th http://www.sourcefoge.com http://www.download.com
Mozilla  FireFox
Mozilla  FireFox ยอมรับข้อตกลง
Mozilla  FireFox เลือกรูปแบบการติดตั้ง
Mozilla  FireFox
Mozilla  FireFox
Mozilla  FireFox
Mozilla  FireFox การเพิ่มลูกเล่น  Extensions  ไปที่เมนู  Tool / Add-Ons
Mozilla  FireFox เลือก  Get Extension
Mozilla  FireFox จะเข้าสู่เว็บไซต์สำหรับโหลด  Get Extension
Mozilla  FireFox สามารถ  Search  หา  Extention  ที่ต้องการได้
Mozilla  FireFox ดาวน์โหลด  Extension  ที่ต้องการ
Mozilla  FireFox ติดตั้ง  Extension
Mozilla  FireFox Restart Browser
Mozilla  FireFox
Mozilla  FireFox Themes
Mozilla  FireFox เลือก  Mode  ของ  Themes  ที่ต้องการ
Mozilla  FireFox เลือก  Themes  ที่ต้องการ
Mozilla  FireFox ดาวน์โหลด  Themes  ที่ต้องการ
Mozilla  FireFox ติดตั้ง  Themes
Mozilla  FireFox
Mozilla  FireFox Restart Browser
Mozilla  FireFox เลือกคำสั่ง  Use Themes
Mozilla  FireFox
Mozilla  FireFox หน้า  Browser  จะเปลี่ยนไปตาม  Themes  ที่เราเลือก
Xnview
Xnview
Xnview
Xnview
Xnview
Xnview
Xnview
Xnview
Xnview
LexiTron
LexiTron
LexiTron
LexiTron
LexiTron
LexiTron
LexiTron
LexiTron
LexiTron
LexiTron
LexiTron
LexiTron
FreeMind
FreeMind
FreeMind
FreeMind
FreeMind
FreeMind
FreeMind
FreeMind
FreeMind
FreeMind
Dia เลือกภาษาที่ใช้
Dia
Dia
Dia
Dia
Dia
Dia
OpenOffice.org เป็น  OpenSource เป็น  Software  สำหรับงานสำนักงาน  เช่นเดียวกับ  MS Office
ข้อควรทราบในการติดตั้ง
การเรียกโปรแกรม Start Program OpenOffice.org 2.0 OpenOffice.org Writer
การปิด  QuickStarter การปิดชั่วคราว คลิกขวาที่  Icon  ที่มุมล่างด้านขวาของ  Task Bar เลือกคำสั่ง  Exit QuickStarter การปิดอย่างถาวร ให้ยกเลิกเครื่อง “ถูก”หน้าคำสั่ง  Load OpenOffice.org During System Start-Up  ก่อน จากนั้นจึงเลือกคำสั่ง  Exit QuickStarter
Config Font ทำไมต้อง  Config เนื่องจากการใช้การทั่วไปจะเกิดปัญหา  Font  ไม่ตรงกันเวลาเปลี่ยนภาษา ทำให้ตัวอักษรดูไม่สวยงาม
การปรับแต่งหน่วยไม้บรรทัด แบบช่วงคราว คลิกขวาที่แถบไม้บรรทัด เลือกหน่วยวัดที่ต้องการ แบบถาวร คลิกคำสั่ง  Tools >> Options >> OpenOffice.org Writer >> General เลือกหน่วยวัดที่ต้องการ แล้วคลิกปุ่ม  OK
เทคนิคการพิมพ์ การขึ้นหน้าใหม่กด  Ctrl Enter  การตัดคำกด  Shift Enter
การจัดพารากราฟเอกสาร คลิกค้างปุ่มสามเหลี่ยมบนแถบไม้บรรทัดแล้วลาก กำหนดรูปแบบตามต้องการ เลือกจากปุ่มเครื่องมือบน  Toolbars
การแปลงเอกสารเป็น  PDF คลิกคำสั่ง  File >> Export as PDF... ตั้งชื่อเอกสาร แล้ว คลิกปุ่ม  Save ตั้งค่าต่างๆ ในหน้าต่าง  PDF  Options  แล้วคลิกปุ่ม  Export
การสร้าง  Style
การใช้งาน  Style คือการกำหนดรูปแบบ ........ โดยคลิกเลือก  Heading  ให้กับข้อความ เช่น  หัวข้อหลักใช้  Heading 1 หัวข้อรองลงมาใช้  Heading 2 โปรแกรมจะนำไปประมวลผลแค่  3  หัวข้อ คือ  -  Heading 1    - Heading 2    - Heading 3
การสร้างสารบัญจาก  Style คลิกคำสั่ง  Insert >> Indexes and Tables เลือกคำสั่ง  Indexes and Tables  อีกครั้ง ตั้งชื่อ  Table  เช่น สารบัญ คลิกปุ่ม  OK
การสร้างแบบฟอร์ม และบันทึกเป็น  Template ออกแบบ  Template คลิกเมนู  File >> Templates เลือกคำสั่ง  Save ตั้งชื่อ  Templates  แล้วคลิกปุ่ม  OK

OpenSource Software

Editor's Notes

  • #18 ตอนนี้ทุกท่านคงเข้าไดร์ฟ cd ได้แล้วใช่ไหมครับ ( เดินดูให้ครบรอบ ) จากนั้นหา Folder Firefox ( เดินดู ) เห็นโปรแกรมหรือยังครับ ชื่อ firefox 2 ( ให้ดูให้ชัดอีกที ) ดับเบิลคลิกที่ไอคอนโปรแกรมได้เลยครับ นี่ไงครั บหน้าแรกของการติดตั้ง Firefox คลิก Next ได้เลยครับ ท่านอื่นทันไหมครับ ( เดินดู ) ถ้าท่านใดที่เคยติดตั้งแล้วก็ next จนจบได้เลยน่ะครับ แต่ถ้าท่านใดไม่เคยติดตั้ง ก็ทำตามผมครับ
  • #19 หน้านี้ก็คลิก I Accept .... แล้วต่อด้วย Next ครับ
  • #20 หน้านี้ก็คลิกเลือก Standard แล้ว Next เลยครับ
  • #22 จบแล้วครับ ง่ายๆ นะครับ การติตดั้ง Firefox ตอนนี้ก็คลิก Finish ได้เลยครับ รอสักครู่ จะปรากฏหน้าจอ Firefox ดังนี้ครับ
  • #23 เห็นไหมครั บจอภาพไม่แตกต่างจาก IE เลยใช่ไหมครับ ทีนี้เรามาดูการทำงานดีกว่าครับ ผมขอให้ทุกท่านเข้าเว็บไซต์ STKS กันดีกว่าครับ พิมพ์ www.stks.or.th ( เดินดู ) ถาม ( มีท่านใดเจอปัญหาอะไรบนเว็บไหมครับ ) ถ้ายังไม่เห็นปัญหาให้เปิด IE ขึ้นมาแล้วเข้าเว็บไซต์ STKS ครับ เห็นปัญหาการตัดคำครับไหมครับ เนื่องจาก FireFox ไม่ได้ถูกพัฒนาโดยคนไทย ทำให้เกิดปัญหาในการตัดคำภาษาไทย แต่นักโปรแกรมเมอร์ไทย ก็ได้เขียน Extensions สำหรับการตัดคำภาษาไทยไว้แล้วครับ เรามาดูวิธีแก้กันครับ
  • #24 เพื่อแก้ไขปัญหาการตัดคำภาษาไทยใน FireFox จึงจำเป็นต้องโหลด Extensions ที่ใช้สำหรับตัดคำภาษาไทยมาเพื่อเติม ไปที่เมนู tool>add-ons
  • #26 ใส่คนค้นลงในช่อง Search ด้วยครับว่า Thai ครับ
  • #28 คลิก Install ได้เลยครับ
  • #29 คลิก Install อีกครั้งครับ
  • #30 เมื่อ Install เสร็จให้ปิด FireFox ครับ
  • #31 แล้วเปิด FireFox ใหม่อีกครั้งครับ สังเกตการตัดคำครับ เป็นปกติแล้วนะครับ
  • #32 ต่อไปเราไปเปลี่ยน Themes กันครับ เผื่อท่านใดที่เบื่อหน้าจอ Browser แบบเดิมๆครับ เราสามารถเลือก Themes ตามสไตล์เราเองได้เลยครับ
  • #33 เลือก Mode ของ Themes ที่เราชอบครับ ช่วงนี้ขอให้เลือกแบบเดียวกันก่อนนะครับ เพื่อที่เราจะได้เห็นภาพรวมไปพร้อมๆกันครับ แล้วหลังจากเสร็จตรงนี้แล้ว ผมจะให้เลือก Themes ที่แต่ละท่านชอบอีกครั้งครับ
  • #34 ช่วงนี้ขอให้เลือกแบบเดียวกันก่อนนะครับ เพื่อที่เราจะได้เห็นภาพรวมไปพร้อมๆกันครับ แล้วหลังจากเสร็จตรงนี้แล้ว ผมจะให้เลือก Themes ที่แต่ละท่านชอบอีกครั้งครับ
  • #35 เมื่อได้ Themes ที่เราต้องการแล้ว ให้คลิก Install ได้เลยครับ
  • #36 คลิก Install อีกครั้งครับ
  • #39 ปิด FireFox ครับ
  • #40 เปิด FireFox ใหม่อีกครั้งครับ
  • #41 เห็นรูปแบบที่เปลี่ยนไปไหมครับ คราวนี้ให้ทุกท่านเลือก Themes ที่แต่ละท่านชอบได้ตามใจ ก่อนที่เราจะไปหัวข้อต่อไปกันครับ
  • #42 ครับนี้คือ โปรแกรมอีกตัวหนึ่งที่อยากแนะนำครับ Xnview เป็นโปรแกรมใช้จัดการรูปภาพ คล้ายกับ ACDsee เราไปดูขั้นตอนการติดตั้งกันเลยครับ
  • #43 คลิก I accept... แล้ว Next ได้เลยครับ
  • #50 ให้ผู้เช้าอบรมฝึกปัฏิบัติการย่อภาพ จากโฟล์เดอร์ Flower ไปโฟล์เดอร์ resize
  • #51 ต่อไปเป็น โปรแกรมพจนานุกรมสื่ออิเล็กทรอนิกส์คู่ภาษาไทย - อังกฤษ พัฒนาขึ้นโดย NECTEC ขั้นตอนการติดตั้งก็ง่าย เพียงแค่คลิก Next ไปเรื่อยๆจน Finish
  • #52 ยอมรับเงื่อนไขแล้ว คลิก Next ได้เลยครับ
  • #58 ในส่วนนี้เป็นการติดตั้ง Java Runtime ซึ่งเป็นฟังก์ชันเสริมของโปรแกรม คลิก Finish ได้เลยครับ
  • #59 คลิก I accept... ยอมรับเงื่อนไข แล้วคลิก Next ได้เลยครับ
  • #60 ให้เลือกแบบเต็มรูปแบบ ( typical) แล้วคลิก Next ครับ
  • #62 เสร็จแล้วครับ ลองเปิดใช้งานกันเลยครับ ไปที่ start > Program > Lexitron Dictionary ( ลองค้นคำ แล้วโชว์การ link จากคำแปลที่ยังคำคัพท์ )
  • #63 ครับผมขอแนะนำโปรแกรมอีกโปรแกรมหนึ่งครับ คือ โปรแกรม FreeMind ไม่ทราบว่าท่านใดเคยทำแผนภูมิความรู้ หรือแผนภูมิความคิดมาบ้างครับ ไม่ทราบว่าใช้โปรแกรมอะไรทำครับ ( แล้วแต่การโต้ตอบ ) ครับก่อนที่เราจะไปสร้างแผนภูมิความคิดกัน เรามาดูหน้าตาการติดตั้งกันก่อนครับ
  • #72 เปิด FreeMind ขึ้นมาครับ เราจะมาสร้างแผนภูมิความคิดไปพร้อมๆกันนะครับ ( แล้วเริ่ม Demo ไปพร้อมๆกับผู้เข้าอบรม )
  • #73 ก่อนจะจบการบรรยายในช่วงเช้า ผมขอแนะนำโปรแกรมออกแบบผังงาน ชื่อโปรแกรม Dia ก่อนจะไปใช้การกัน ไปดูหน้าตาการติดตั้งกันก่อนครับ
  • #79 เรามาลองวาดรูปตามนี้กันดูนะครับ