Uploaded byPamDelaCruz2
PPTX, PDF350 views

nolimetangere-180112091130.pptx

Ang mga kabanata xiv, xv, xvi, at xvii ng 'Noli Me Tangere' ay naglalarawan sa mga tauhan at kanilang karanasan sa bayan ng San Diego, partikular ang buhay ni Pilosopo Tasyo at ang mga sakristan na sina Basilio at Crispin. Si Pilosopo Tasyo, na isang iskolar, ay nakakaranas ng pag-iisa at hindi pagkaunawa dahil sa kanyang katalinuhan, habang sina Basilio at Crispin naman ay humaharap sa mga hamon dulot ng kahirapan at pagsasamantala ng mga may kapangyarihan. Ang kwento ay nagbibigay-diin sa mga tema ng pagdurusa at pag-asa sa kabila ng mga pagsubok sa buhay.

Embed presentation

Download to read offline
Noli MeTangere Mga Kabanata XIV, XV ,XVII, XVIII at XIX .
Kabanata XIV Baliw o Pilosopo
Talasalitaan: • Delubyo- malaking baha na sanhi ng malakas na pagbuhos ng ulan at hanging dala ng bagyo • Tenyente Mayor- Tawag o ranggo ng isang opisyal sa munisipyo noong panahon ng Kastila • Pilosopiya- pagmamahal ng karunungan • Batingaw- kampana • Nalulong- pagkahilig
Kabanata XIV Baliw o Pilosopo -Mga Tauhan-
Pilosopo Tasyo Isang iskolar na nagsisilbing tagapayo ng marurunong na mamamayan. Don Anastacio o Pilosopong Tasyo, ang tawag sa kanya ng mga may pinag-aralan. Tasyong Baliw, ang tawag ng mga di nag- aral dahil sa kakaiba niyang pagkilos at pananalita. Taglay niya ang katangian ni Rizal na mapagmasid sa mga pangyayari sa paligid. May mga kaisipan siyang una kaysa sa kanyang panahon kaya’t hindi siya maunawaan ng marami.
Kapitan Basilio Isa sa mga naging kapitan ng bayan ng San Diego na naging kalaban ni Don Rafael sa isang usapin sa lupa.
Basilio Sampung taong gulang na nakakatandang kapatid ni Crispin. Nakakatandang anak ni Sisa. Isang sakristan at taga-tugtog ng kampana.  Sinasagisag niya ang walang malay at inosente sa lipunan.
Crispin Pitong taong gulang nabunsong kapatid ni Basilio. Bunsong anak ni Sisa. Isa ring sakristan at kasama ni Basilio na tumugtog ngkampana sa simbahan ng SanDiego.
Don FilipoLino Isang tenyente mayor na kaibigan ni Pilosopong Tasyo. Asawa ni DonyaTeodora Vino.  Mahilig magbasa ng Latin. Ama ni Sinang.
Donya TeodoraVino Mas kilala bilang AlingDoray. Asawa ni Don FilipoLino. Ina ni Sinang.
Kabanata XIV Baliw o Pilosopo -Buod-
Buod Si PilosopoTasyo ay dating Don Anastacio. Siya ay laging laman ng lansangan, walang tiyak na direksyon ang kanyang paglalakad. Nang araw na iyon ay dumalaw din siya sa libingan upang hanapin ang puntod ng nasirang asawa. Ang pagkakilala kayTasyo ng mga mangmang ay isang taong may toyo sa ulo obaliw. Anak siya ng mayaman. Pero, dahil sa katalinuhan niya ay pinahinto sa pag- aaral ng pilosopiya mula sa Kolehiyo ng San Jose. Natatakot kasi ang kanyang ina, na dahil sa pagtatamo niya ng higit na mataas na kaalaman, baka makalimutan niya ang Diyos. Isa pa, gusto ng kanyang ina na siya ay magpari. Pero,hindi niya ito sinunod at sa halip ay nag-asawa na lamang siya. Gayunman, pagkaraan ng isang taon, namatay ang kanyang asawa. Nalulong sa pagbabasa ng mga aklat si Tasyo hanggang sa napabayaan niya ang kanyang mga minanang kayamanan.
Buod Bagama’t nang hapong iyon mayroong babala na darating ang unos sapagkat matatalim na kidlat ang gumuguhit sa nagdidilim na langit, masaya pa rin ang hitsura ni Pilosopo Tasyo. Ito ang ipinagtaka ni Kapitan Basilio nang nakasalubong niya si Pilosopo Tasyo. Tinanong niya kung bakit, Diretso ang sagot niya:”Ang pagdating ng bagyo ang tangi kong pag-asa sapagkat’t ito ang magdadala ng mga lintik na siyang papatay sa mga tao at susunog sa mga kabahayan. Sana magkaroon din ng delubyo sapagkat may sampung taon na ngayon, isinuwestiyon ko sa bawat kapitan ang pagbili nila ng tagahuli ng kidlat o pararayos ngunit ako’y pinagtawanan lamang ng lahat.”
Buod Iniwanan ni Tasyo si Kaptan Basilio at nagtuloy ito sa simbahan. Inabutan niya ang dalawang bata sa pagsasabing ipinaghanda sila ng kanilang ina ng hapunang pangkura. Tumanggi ang mga bata na umuwi. Pinagmumultahan si Basilio dahil mali ang pagtugtog niya ng kampana. Bilang kaparusahan nila ni Crispin, di sila maaaring umuwi bagama’t gusto na nilang umuwi. Lumabas ng simbahan si Tasyo at nagtuloy sa may kabayanan. Nagtuloy siya sa bahay ng mag-asawang Don Filipo at Donya Teodora. Masayang sinalubong ng mag-asawa at itinanong kung nakita niya si Ibarra na nagtungo sa libingan. Sumagot siya ng oo sa pagsasabing nakita niya itong bumaba sa karwahe. Naramdaman niya, anya, ang naramdaman ni Ibarra nang hindi makita ang libing ng ama. Ayon kay Tasyo isa siya sa anim na kataong nakipaglibing kay Don Rafael.
Buod Sa pag-uusap pa rin nila, nabanggit ni Aling Doray ang tungkol sa purgatoryo sapagkat nuon ay undas na. Sinabi ni Tasyo na hindi siya naninwala sa purgatoryo. Pero, sinabi niyang iyon ay mabuti, banal at maraming kabutihan ang nagagawa nito sa tao upang mabuhay ng malinis at dalisay na pamumuhay. Binigyang diin pa niya na ang purgatoryo ay siyang tagapag-ugnay ng namatay sa nabubuhay. Pagkuwa’y nagpaalam na siya. Palakas ng palakas ang buhos ng ulan. Ito ay sinasalitan ng matatalim na kidlat at kulog. Siyang-siya si Pilosopo Tasyo sa gayong pangyayari sapagkat nakataas pa ang kanyang dalawang kamay at nagsisigaw habang naglalakad papalayo sa mag-asawa
Kabanata XV Ang mga Sakristan
Talasalitaan: • binabatak- inihila • Latay- pasa ogalos • maiilitaw- maipakita • Gusot- problema • Pagkasindak- pagkatakot
Kabanata XV Ang mga Sakristan -Mga Tauhan-
Basilio Sampung taong gulang na nakakatandang kapatid ni Crispin. Nakakatandang anak ni Sisa. Isang sakristan at taga-tugtog ng kampana.  Sinasagisag niya ang walang malay at inosente sa lipunan.
Crispin Pitong taong gulang nabunsong kapatid ni Basilio. Bunsong anak ni Sisa. Isa ring sakristan at kasama ni Basilio na tumugtog ngkampana sa simbahan ng SanDiego.
Sakristan Mayor  Ang nagbintang kay Crispin na magnanakaw.
Kabanata XV Ang mga Sakristan -Buod-
Buod Parang plegarya ang tunog ng kampanang binabatak ng magkapatid na sakristan na sina Crispin at Basilio. Sila ang kausap kanina ni Pilosopong Tasyo at sinabihan na sila ay hinihintay ng kanilang inang si Sisa para sa isang hapunang pangkura. Sinabi ni Crispin kay Basilio na kung kasama sila ni Sisa. Hindi sana siyang mapagbibintangang bilang isang magnanakaw. At kung malalaman man ni Sisa na siya ay pinapalo, tiyak hindi papayag ang kanilang ina. Ang anyo ng pangamba sa mukha ni Crispin ay nababakas. Idinadalangin na sana magkasakit siya.
Buod Sinabi ni Crispin kay Basilio na kung kasama sila ni Sisa. Hindi sana siyang mapagbibintangang bilang isang magnanakaw. At kung malalaman man ni Sisa na siya ay pinapalo, tiyak hindi papayag ang kanilang ina. Ang anyo ng pangamba sa mukha ni Crispin ay nababakas. Idinadalangin na sana magkasakit siya. Ang suweldo lang kasi nina Basilio at Crispin ay dalawang piso sa isang buwan. Minultahan pa siya ng tatlong beses. Pero, hindi pumayag si Basilio sapagkat walang kakainin ang kanilang ina. Isa pa ang katumbas ng dalawang onsa ay P32. lubhang mabigat ito para kay Basilio.
Buod Ipinakiusap ni Crispin na bayaran na lamang ni Basilio ang ibinibintang sa kanya. Pero, kulang pa ang sasahurin ni Basilio kahit magbayad pa sila. Dahil dito, nasabi ni Crispin na mas mabuti nang siya ang magnanakaw para maililitaw niya ang pera. At kung papatayin man siya sa palo ng kura at siya’y mamamatay magkakaroon naman ng mga damit si Sisa at ang kapatid na si Basilio. Ang pagkasindak niya ang huli sa binanggit ng kapatid. Nag-aalala pa si Basilio na kapag nalaman ng kanilang ina napagbintangang nagnakaw si Crispin, tiyak na magagalit ito. Pero, sinabi ni Crispin na hindi maniniwala ang kanilang ina kung ipakikita niya ang maraming latay na likha nang pagpalo ng kura at ang bulsa niyang butas-butas na walang laman kundi isang kuwalta na aginaldo pa niya noong pasko, na kinuha pa sa kanya nang hidhid na kura.
Buod Habang nag-uusap ang magkapatid, ang sakristan mayor ay walang kilatis na nakapanhik sa palapag na kinaroonan nila. At puyos ito sa galit. Sinabi niya kay Basilio na ito ay kanyang minumultahan dahil sa hindi tamang pagtugtog ng kampana. Samantala, si Crispin naman ang hinarap at sinabing hindi ito makakauwi hanggang hindi niya inilalabas ang dalawang onsa na binibintang sa kanya. Tinangkang mangatwiran ni Basilio, pero sinansala siya ng sakristan mayor sa pagsasabing kahit na siya ay hindi makakauwi hanggang hindi sumasapit ang eksaktong ales-diyes ng gabi. Napagtanto si Basilio sapagkat ika-9 pa lamang ng gabi ay wala ng puwedeng maglakad sa lansangan kung gabi.
Buod Makikiusap pa sana si Basilio, pero biglang sinamblitain ng sakristan mayor si Crispin sa bisig at kinaladkad siya pababa sa hagdanan hanggang sa sila ay lamunin ng dilim. Dinig ni Basilio ang pagpapalahaw ng kapatid. Pero, wala siyang magawa, naiwan itong parang tulala. Ang bawat pagsampal ng sakristan kay Crispin ay sinusundan ng masakit na pagdaing. Nanlaki ang mata at nakuyom ni Basilio ang kanyang palad sa sinapit ng kapatid. Pumasok sa isip na kung kailan siya maaaring mag-araro sa bukid habang naririning niya ang paghingi ng saklolo ni Crispin. Mabilis na pumanhik siya sa ikalawang palapag ng kampanaryo. Mabilis na kinalag niya ang lubid na nakatali sa kampana at nagpatihulog na padausdos sa bintana ng kampanaryo. Pagkatapos, ang langit ay unti-unti ng nagliliwanag sapagkat humihinto na ang ulan.
Kabanata XVI Si Sisa
Talasalitaan: • mabundat- nasiyahan • nakalatag- nakakalat • dampa- kubo • tawilis- isang uri ngisda • dalangin- panalangin
Kabanata XVI Si Sisa -Mga Tauhan-
Sisa Ang mapagmahal na inanina Basilio at Crispin. Sumasagisag ng pagdurusa ng Inang Bayan. Ipinangalan siya pagkatapos sa pangalan ng kapatid niJose Rizal, Narcisa.
Pedro Ang bulakbol na ama nina Basilio at Crispin. Ang pabayang asawa ni Sisa.
Basilio Sampung taong gulang na nakakatandang kapatid ni Crispin. Nakakatandang anak ni Sisa. Isang sakristan at taga-tugtog ng kampana.  Sinasagisag niya ang walang malay at inosente sa lipunan.
Kabanata XVI Si Sisa -Buod-
Buod Ang kadiliman ay nakalatag na sa buong santinakpan. Mahimbing na natutulog ang mga taga-San Diego pagkatapos na makapag-ukol ng dalangin sa kanilang mga yumaong mga kamag- anak. Pero, si Sisa ay gising. Siya ay nakatira sa isang maliit na dampa na sa labas ng bayan. May isang oras din bago narating ang kanyang tirahan mula sa kabayanan. Kapuspalad si Sisa sapagkat nakapag-asawa siya ng lalaking iresponsable, walang pakialam sa buhay, sugarol at palaboy sa lansangan. Hindi niya iniasikaso ang mga anak, tanging si Sisa lamang ang kumakalinga kay Basilio at Crispin. Dahil sa kapabayaan ng kanyang asawa, naipagbili ni Sisa ang ilan sa mga natipong hiyas o alahas nito noong sila siya ay dalaga pa. Sobra ang kanyang pagkamartir at hina ng loob.
Buod Sa madalang na pag-uwi ng kanyang asawa, nakakatikim pa siya ng sakit ng katawan. Nananakit si Pedro kay Sisa. Gayunaman, para kay Sisa ang lalaki ay ang kanyang bathala at ang kanyang mga anak ay anghel. Nang gabing iyon, abala siya sa pagdating nina Basilio at Crispin. Mayroong tuyong tawilis at namitas ng kamatis sa kanilang bakuran na siyang ihahain niya kay Crispin. Tapang baboy- damo at isang hita ng patong bundok o dumara na hiningi niya kay Pilosopo Tasyo ang inihain niya kay Basilio. Higit sa lahat, nagsaing siya ng puting bigas na sadyang inani niya sa bukid. Ang ganitong hapunan ay tunay na pangkura, na gaya ng sinabi ni Pilosopo Tasyo kina Basilio at Crispin ng puntahan niya ang mga ito sa simbahan.
Buod Sa kasamaang palad, hindi natikman ng magkapatid ang inihanda ng ina dahil dumating ang kanilang ama. Nilantakang lahat ang mga pagkaing nakasadya sa kanila. Itinanong pa niya kung nasaan ang dalawa niyang anak. Nang mabundat ang asawa ni Sisa, ito ay muling umalis dala ang sasabunging manok at nagbilin pa siya na tirhan siya ng perang sasahudin ng anak. Hindi nito mapigilan na hindi umiyak. Paano na ang kanyang dalawang anghel. Ngayon lamang siya nagluto, tapos uubusin lamang ng kanyang walang pusong asawa. Luhaang nagsaing siyang muli at inihaw ang nalalabing daing na tuyo sapagkat naalala niyang darating na gutom ang kanyang mga anak. Hindi na siya napakali sa paghihintay. Upang maaliw sa sarili, di lang iisang beses siya umawit nang mahina-
Buod Saglit na tinigil niya ang pag-aawit ng kundiman at pinukulan niya ng tingin ang kadilimang bumabalot sa kapaligiran. Nagkaroon siya ng malungkot na pangitain. Kasalukuyan siyang dumadalangin sa Mahal Na Birhen, nang gulantangin siya ng malakas na tawag ni Basilio mula sa labas ng bahay.
Kabanata XVII Si Basilio
Talasalitaan: • panawan- mawalan • Kuwartel- himpilan oheadquarters • Guardia civil- Katumbas ng pulis sa panahon ng Kastila • Punglo- bala ng baril • Nagpapasan- nakakaranas
Kabanata XVII Si Basilio -Mga Tauhan-
Basilio Sampung taong gulang na nakakatandang kapatid ni Crispin. Nakakatandang anak ni Sisa. Isang sakristan at taga-tugtog ng kampana.  Sinasagisag niya ang walang malay at inosente sa lipunan.
Sisa Ang mapagmahal na inanina Basilio at Crispin. Sumasagisag ng pagdurusa ng Inang Bayan. Ipinangalan siya pagkatapos sa pangalan ng kapatid niJose Rizal, Narcisa.
Kabanata XVII Si Basilio -Buod-
Buod Nakadama ng labis na panlalamig si Sisa nang dumating si Basiliong sugatan ang ulo. Dumadaloy ang masaganang dugo. Ipinagtapat ni Basilio ang dahilan ng kanyang pagkakasugat. Siya ay hinabol ng mga Guardia Civil at pinahihinto sa paglakad. Pero siya ay kumaripas ng takbo sapagkat nangangamba siyang kapag nahuli siya ay parurusahan at palilinisin siya sa kuwartel. Dahil sa hindi niya paghinto, siya ay binaril. Dinaplisan siya ng punglo sa ulo. Sinabi din niya sa ina na naiwan niya sa kumbento si Crispin. Nakahinga ng maluwag si Sisa. Ipinakiusap ni Basilio sa ina na huwag sabihin kanino man ang dahilan ng kanyang pagkakasugat sa ulo. At sa halip ay sabihin na lamang na nahulog siya sapuno.
Buod Tinanong ni Sisa kung bakit naiwan si Crispin. Sinabi ni Basilio na napagbintangan na nagnakaw ng dalawang onsa si Crispin. Hindi niya sinabi ang parusang natikman ng kapatid sa kamay ng sakristan mayor. Napaluha si Sisa dahil sa awa sa anak. Sinabi ng sakristan mayor na ang mga dukha na katulad lamang nila ang nagpapasan ng maraming hirap sa buhay. Hindi nakatikim ng pagkain si Basilio. Kaagad na sinayasat ang ina nang malaman na dumating ang ama. Alam niyang pagdumarating ang ama tumitiking ng bugbog ang ina. Nabanggit ni Basilio na higit na magiging mabuti ang kanilang kalagayan, kung silang tatlo na lamang. Hitsa puwera ang ama. Ito ay pinagdamdam ni Sisa.
Buod Sa pagtulog ni Basilio, siya ay binangungot. Sa panaginip niya, nakita niya ang kapatid na si Crispin na pinalo ng yantok ng kura at sakristan major hanggang sa ito ay panawan ng malay tao. Dahil sa kanyang malakas na pagungol, siya ay ginising ni Sisa. Tinanong ni Sisa kung ano ang napanaginipan nito. Hindi sinabi ni Basilio ang dahilan at sa halip ,ang kanyang sinabi kung ano ang balak nito sa kanilang pamumuhay. Ang kaniyang balak ay (1) ihihinto na silang magkakapatid sa pagsasakristan at ipapakain niya si Crispin kinabukasan din, (2) hihilingin niya kay Ibarra na kunin siyang pastol ng kanyang baka at kalabaw at (3) kung malaki- laki na siya, hihilingin niya kay Ibarra na bigyan siya ng kapirasong lupa na masasaka.
Buod Sa pagsusuri ni Basilio sila ay uunlad sa kanilang pamumuhay dahil siya ay magsisipag sa pagpapayaman at paglilinang sa bukid na kanyang sasakahin kung saka-sakali. Si Crispin ay mag-aaral kay Pilosopo Tasyo at si Sisa ay titigil na sa paglalamay ng mga tinatahing mga damit. Sa lahat ng sinasabi ni Basilio, si Sisa ay nasisiyahan. Ngunit lihim na napaluha si Sisa sapagkat hindi isinama ng anak sa kanyang mga balak ang kanilang ama.
Kabanata XVIII Nagdurusang mga Kaluluwa
Talasalitaan: • tuliro- pagkamalan • coadjutor- katulong ng pari ng kura • Indulgencia plenaria- Dasal o sakrapisyong nagpapababa sa parusang ipinapataw sa naghihirap na kaluluwa sa purgatoryo • balo- biyuda • bakol- basketin obasket
Kabanata XVIII Nagdurusang mga Kaluluwa -Mga Tauhan-
Padre Bernardo Salvi Kurang pumalit kayPadre Damaso. Kaya niya manupulahin ang mga tao para makuha niya ang kanyang gusto.
Sisa Ang mapagmahal na inanina Basilio at Crispin. Sumasagisag ng pagdurusa ng Inang Bayan. Ipinangalan siya pagkatapos sa pangalan ng kapatid niJose Rizal, Narcisa.
Kabanata XVIII Nagdurusang mga Kaluluwa -Buod-
Buod Napuna ng mga manang na matamlay at tila may- sakit si Pari Salvi nang magmisa kinabukasan. Naruon sa kumbento ang mga manang at manong upang isangguni sa kura kung sino ang pipiliin niyang magsermon sa kapistahan ng bayan. Si Pari Damaso ba? Pari Martin o ang coadjutor? Sa kanilang paghihintay, naging paksa sa kanilang usapan ang tungkol sa pagkakaroon ng ‘indulgencia plenaria,’ na siyang tanging kailangan ng mga kaluluwang nagdurusa sa purgatoryo upang mahangoroon. Ang isang karaniwang indulhensiya sa kanilang pagkaalam ay katumbas ng mahigit na 1,000 taong pagdurusa sa purgatoryo. Ang mga manang na nag- uusap ay pinangungunahan ng isang batang-batang balo, Manang Rufa at Manang Juana. Dahil sa kanilang kaabalahan sa pag-uusap, hindi nila napansin ang pagdating ni Sisa.
Buod Siya ay mayroong sunong na bakol na puno ng sariwang gulay na pinitas niya sa kanyang halamanan. Mayroon din siyang halamang dagat na katulad ng pako, na paboritong gawing salad ng kura. Suot niya ang kanyang pinakamagandang damit. Tulog pa si Basilio ng umalis siya sa kanilang dampa.. Dumiretso si Sisa sa kusina ng kumbento. Inaasahan niya na marinig ang tinig ni Crispin. Ngunit hindi niya ito marinig. Binati niya ang mga sakristan at kawasi sa kumbento. Hindi siya napansin ng mga ito. Kung kaya’t siya na mismo ang nag-ayos sa mga dala niyang gulay sa isang hapag. Nakiusap si Sisa sa tagapagluto kung maaari niyang makausap ang pari. Pero, sinabi sa kanyang hindi sapagkat may sakit ito. Tinanong niya ang tagapagluto, Kung nasaan si Crispin.
Buod Nangatal si Sisa. Naumid ang labi. Mabilis na tinakpan ang kanyang dalawang tainga nang paratangan siya ng alila na isang inang walang turong mabuti sa mga anak dahil nagmana ito sa ama. Tuliro siyang nagtatakbong nilisan ang kumbento. Gulong-gulo ang isip. Ang sagot sa kanyang tanong ay parang bombang sumabog sa kanyang pandinig: Si Crispin ay tumakas din pagkatapos na makapagnakaw ng dalawang onsa at pagkawala ng pagkawala ng makapatid. Naipagbigay alam na ng alila sa utos ng kura ang pangyayari sa kuwartel. Ang mga guwardiya sibil ay maaring nasa dampa nina Sisa upang hulihin ang magkapatid, pagdiin pa ng alila.
Kabanata XIX KARANASAN NG ISANG GURO
Talasalitaan: • labi- bangkay • panig- bahagi • silong- Groundfloor • sukal- kabaliwan • paanyaya- imbitasyon
Kabanata XIX KARANASAN NG ISANG GURO -Mga Tauhan-
Don Crisostomo Magsalin Ibarra Anak ni Don RafaelIbarra. Kababata at kasintahan ni Maria Clara. Nag-aral siya sa Europa na nangarap na makapagtayo ng ng paaralan upang matiyak ang magandang kinabukasan ng mga kabataan sa SanDiego.
Binatang Guro  Ang nagkuwento kay Crisostomo sa mga suliranin ukol sa edukasyon.
Kabanata XIX KARANASAN NG ISANG GURO -Buod-
Buod Kahit na dumaan ang malakas na bagyo,ang lawa ay hindi gaanong nabagabag. Palibhasa ito ay napapaligiran ng mga bundok. Sa tabi ng lawa, nag- uusap sina Ibarra at ang binatang guro. Itinuro ng guro kay Ibarra kung saang panig nang lawa itinapon ang labi ni Don Rafael. Sang –ayon sa kanya, kasama si Tenyente Gueverra noong itinapon ang bangkay. Wala siyang tanging magawa noon kundi makipaglibing. Malaki ang utang na loob niya kay Don Rafael. Noong bagong salta ito sa San Diego, ang Don ang tumustos sa kanyang mga pangangailangan sa pagtuturo. Sinabi ng guro kay Ibarra na ang malaking suliranin niya at ng mga mag-aaral ay ang kakulangan ng magagastos.
Buod Malaki ring problema anya, ang kawalan ng pagtutulungan ng mga magulang at mga taong nasa pamahalaan. Lumilitaw na hindi ang lahat ng mga pangangailangan ng mga batang nag-aaral na katulad ng mga libro na karaniwang nasusulat sa wikang Kastila at ang pagmememorya ng mga bata sa mga nilalaman nito. Dahil din sa kakulangan ng mga bahay- paaralan, ang klase ay ginaganap sa silong ng kumbento sa tabi ng karwahe ng kura. Nasanay ang mga bata na bumasa ng malakas. Ito ay nakakabulabog sa kura, kaya nakakatikim ng sigaw, at mura ang mga bata at guro.
Buod Nabanggit din ng guro kay Ibarra na dahil sa pagbabagong kanyang ginawa, madaling natutuhan ng mga mag-aaral ang wikang Kastila. Pero siya ay nilait ni Pari Damaso sa pagsasabing ang wikang Kastila ay hindi nababagay sa katulad niyang mangmang. Ang kailangan lamang niyang matutuhan ay Tagalog. Ipinaris pa siya ni Pari Damaso kay Maestro Circuela, isang guro na di marunong bumasa ngunit nagtayo ng eskwelahan at nagturo ng pagbasa sa kanyang mga estudyante. Labag man sa kanyang kalooban, wala siyang magawa kundi sumunod kay Pari Damaso. Pero, nag-aral din ang guro ng wikang Kastila parasa kanyang pansariling interes.
Buod Sobra ang pakialam ni Pari Damaso sa guro. Nang huminto ang guro sa paggamit ng pamalo sa pagtuturo. Siya ay ipinatawag ng kura upang ipabalik sa kanya ang pagagmit ng pamalo saspagkat mabisa ito sa pagtuturo. Tumututol man sa kanyang kalooban, sumunod din siya saspagkat mismong mga magulang ay napahinuhod ni Pari Damaso na ibalik ang pamalo sa pagtuturo. Dahil sa naging sukal sa kalooban ang pagtuturo, nagkasakit ang guro. Nang ito ay guamling at bumalik sa serbisyo, kakarampot na lamang ang kanyang tinuturuan. Sa kanyang pagbabalik, nagkaroon ng bagong kura. Hindi na si Pari Damaso. Nabuhayan siya ng pag-asa. Sinikap niyang isalin sa wikang tagalog ang mga aklat na nasusulat sa wikang Kastila.
Buod Bukod dito, dinagdagan niya ang mga aralin sa katesismo, pagsasaka, kagandahang asal na hango sa Urbanidad ni Hustensio at Felisa at sa Kasasysayan ng Pilipinas. Pero, sa lahat ng mga araling ito dapat unahin ang pagtuturo ng relihiyon, ayon sa mga bagong kura nang ipatawag niya ang guro. Nangako si Ibarra na tutulungan niya ang guro sa pamamagitan ng pulong sa tribunal na kanyang dadaluhan sa paanyaya ng tenyente mayor.
Maraming salamat po sa pakikinig.

More Related Content

PPTX
Noli Me Tangere Kabanata XIV, XV, XVII, XVIII at XIX
byLlomar Aguanta
 
PPTX
Noli Me Tangere Kabanata 14-23
byElla Daclan
 
PPTX
NOLIMETANGERE KABANATA 11-18 GRADE 9.pptx
byJudyAnnGraviles
 
PPTX
Kabanata XIV.pptx
byRioOrpiano1
 
PDF
kabanataxiv-230220121946-a2349949.pdf
byPatrickPoblares
 
PPTX
Noli me tangere kabanata 15
bySir Pogs
 
DOCX
FINAL-SCRIPT-NOLI-ME-TANmncjhgjbGERE.docx
byJeanMarieCarillo
 
DOCX
NOLI ME tangere jiofedgb,cjnbludgtiutilxx
byJeanMarieCarillo
 
Noli Me Tangere Kabanata XIV, XV, XVII, XVIII at XIX
byLlomar Aguanta
 
Noli Me Tangere Kabanata 14-23
byElla Daclan
 
NOLIMETANGERE KABANATA 11-18 GRADE 9.pptx
byJudyAnnGraviles
 
Kabanata XIV.pptx
byRioOrpiano1
 
kabanataxiv-230220121946-a2349949.pdf
byPatrickPoblares
 
Noli me tangere kabanata 15
bySir Pogs
 
FINAL-SCRIPT-NOLI-ME-TANmncjhgjbGERE.docx
byJeanMarieCarillo
 
NOLI ME tangere jiofedgb,cjnbludgtiutilxx
byJeanMarieCarillo
 

Similar to nolimetangere-180112091130.pptx

DOCX
FINAL-SCRIPT-NOLI-ME-TANGERE ,b,nbfljglfbn.docx
byJeanMarieCarillo
 
DOCX
FINAL-SCRIPT-NOLI-ME-TANGERE.m,ncjdhvusbvrdocx
byJeanMarieCarillo
 
PPTX
9 ARALIN 3 KABANATA 16-17 NOLI ME TANGERE.pptx
byNymphaMalaboDumdum
 
PPTX
Baliw o Pilosopo - Kabanata 13 - 14.pptx
byPacimosJoanaMaeCarla1
 
PPTX
Grade 9 - Noli Me Tangere Kabanata 14-15.pptx
byCarlotaJeanPaquibot
 
PPTX
Noli Me Tángere.pptx
byLannayahco
 
PPT
Noli Me Tangere Kabanata15-16
byanimation0118
 
PPTX
Filipino Kabanata 16-18.pptx
byAubrey40
 
PPTX
EL FILIBUSTERISMO Ikaapat na Markahan_ARALIN 1.pptx
byLisaIturalba
 
PPTX
Noli Me Tangere Kabanata 10-17
bySCPS
 
DOC
Fil noli-me-tangere kab1-64
bysdawqe123
 
PPTX
PANGKAT 2.pptx- Grade 9- Filipino- powerpoint ko
bymariafloriansebastia1
 
PPTX
Buodbawatkabanatangnolimetangere 130127091813-phpapp01
byJhanine Cordova
 
PPTX
Noli me tangere kabanata 62 63-64
bymojarie madrilejo
 
PDF
421515154-Kabanata-29-Noli-Me-TANGERE.pdf
byjaeveviernes
 
PDF
421515154-Kabanata-29-Noli-Me-TANGERE.pdf
byjaeveviernes
 
PPTX
443744415-421515154-Kabanata-29-Noli-Me-TANGERE-pptx.pptx
byjaeveviernes
 
DOC
Fil noli-me-tangere kabanata 1-64
byEemlliuq Agalalan
 
DOC
Filipino noli-me-tangere kab1-64
byEemlliuq Agalalan
 
DOCX
Elfilibuod 110228061016-phpapp02
byCecille Jane Caliso
 
FINAL-SCRIPT-NOLI-ME-TANGERE ,b,nbfljglfbn.docx
byJeanMarieCarillo
 
FINAL-SCRIPT-NOLI-ME-TANGERE.m,ncjdhvusbvrdocx
byJeanMarieCarillo
 
9 ARALIN 3 KABANATA 16-17 NOLI ME TANGERE.pptx
byNymphaMalaboDumdum
 
Baliw o Pilosopo - Kabanata 13 - 14.pptx
byPacimosJoanaMaeCarla1
 
Grade 9 - Noli Me Tangere Kabanata 14-15.pptx
byCarlotaJeanPaquibot
 
Noli Me Tángere.pptx
byLannayahco
 
Noli Me Tangere Kabanata15-16
byanimation0118
 
Filipino Kabanata 16-18.pptx
byAubrey40
 
EL FILIBUSTERISMO Ikaapat na Markahan_ARALIN 1.pptx
byLisaIturalba
 
Noli Me Tangere Kabanata 10-17
bySCPS
 
Fil noli-me-tangere kab1-64
bysdawqe123
 
PANGKAT 2.pptx- Grade 9- Filipino- powerpoint ko
bymariafloriansebastia1
 
Buodbawatkabanatangnolimetangere 130127091813-phpapp01
byJhanine Cordova
 
Noli me tangere kabanata 62 63-64
bymojarie madrilejo
 
421515154-Kabanata-29-Noli-Me-TANGERE.pdf
byjaeveviernes
 
421515154-Kabanata-29-Noli-Me-TANGERE.pdf
byjaeveviernes
 
443744415-421515154-Kabanata-29-Noli-Me-TANGERE-pptx.pptx
byjaeveviernes
 
Fil noli-me-tangere kabanata 1-64
byEemlliuq Agalalan
 
Filipino noli-me-tangere kab1-64
byEemlliuq Agalalan
 
Elfilibuod 110228061016-phpapp02
byCecille Jane Caliso
 

More from PamDelaCruz2

PPTX
kabanata9at10elfilibusterismo-150215051154-conversion-gate01.pptx
byPamDelaCruz2
 
PPTX
nolimetangerekabanata16-200605095400.pptx
byPamDelaCruz2
 
PPTX
angpagtatagponinafloranteatlaura-170808055656.pptx
byPamDelaCruz2
 
PPTX
paglaganapngnasyonalismosakanlurangasya-111116071529-phpapp02.pptx
byPamDelaCruz2
 
PPTX
bullyingpowerpoint-220212034554 (1).pptx
byPamDelaCruz2
 
PPTX
Filipino 10 T2 W4.pptx
byPamDelaCruz2
 
PPTX
1talambuhaynidr-220907090537-b76272a4 (1).pptx
byPamDelaCruz2
 
PPTX
panitikanatkarunungang-bayan-170627154544.pptx
byPamDelaCruz2
 
PPTX
7HELE 6 PPT DEMO.pptx
byPamDelaCruz2
 
PDF
konseptonggenderatsex-171208131658 (1).pdf
byPamDelaCruz2
 
PPTX
AP 9 T2 W5-W6.pptx
byPamDelaCruz2
 
PPTX
AP10 T2 W1 - Karapatang Pantao.pptx
byPamDelaCruz2
 
kabanata9at10elfilibusterismo-150215051154-conversion-gate01.pptx
byPamDelaCruz2
 
nolimetangerekabanata16-200605095400.pptx
byPamDelaCruz2
 
angpagtatagponinafloranteatlaura-170808055656.pptx
byPamDelaCruz2
 
paglaganapngnasyonalismosakanlurangasya-111116071529-phpapp02.pptx
byPamDelaCruz2
 
bullyingpowerpoint-220212034554 (1).pptx
byPamDelaCruz2
 
Filipino 10 T2 W4.pptx
byPamDelaCruz2
 
1talambuhaynidr-220907090537-b76272a4 (1).pptx
byPamDelaCruz2
 
panitikanatkarunungang-bayan-170627154544.pptx
byPamDelaCruz2
 
7HELE 6 PPT DEMO.pptx
byPamDelaCruz2
 
konseptonggenderatsex-171208131658 (1).pdf
byPamDelaCruz2
 
AP 9 T2 W5-W6.pptx
byPamDelaCruz2
 
AP10 T2 W1 - Karapatang Pantao.pptx
byPamDelaCruz2
 

nolimetangere-180112091130.pptx

  • 1.
    Noli MeTangere Mga KabanataXIV, XV ,XVII, XVIII at XIX .
  • 2.
  • 3.
    Talasalitaan: • Delubyo- malakingbaha na sanhi ng malakas na pagbuhos ng ulan at hanging dala ng bagyo • Tenyente Mayor- Tawag o ranggo ng isang opisyal sa munisipyo noong panahon ng Kastila • Pilosopiya- pagmamahal ng karunungan • Batingaw- kampana • Nalulong- pagkahilig
  • 4.
    Kabanata XIV Baliw oPilosopo -Mga Tauhan-
  • 5.
    Pilosopo Tasyo Isang iskolarna nagsisilbing tagapayo ng marurunong na mamamayan. Don Anastacio o Pilosopong Tasyo, ang tawag sa kanya ng mga may pinag-aralan. Tasyong Baliw, ang tawag ng mga di nag- aral dahil sa kakaiba niyang pagkilos at pananalita. Taglay niya ang katangian ni Rizal na mapagmasid sa mga pangyayari sa paligid. May mga kaisipan siyang una kaysa sa kanyang panahon kaya’t hindi siya maunawaan ng marami.
  • 6.
    Kapitan Basilio Isa samga naging kapitan ng bayan ng San Diego na naging kalaban ni Don Rafael sa isang usapin sa lupa.
  • 7.
    Basilio Sampung taong gulangna nakakatandang kapatid ni Crispin. Nakakatandang anak ni Sisa. Isang sakristan at taga-tugtog ng kampana.  Sinasagisag niya ang walang malay at inosente sa lipunan.
  • 8.
    Crispin Pitong taong gulangnabunsong kapatid ni Basilio. Bunsong anak ni Sisa. Isa ring sakristan at kasama ni Basilio na tumugtog ngkampana sa simbahan ng SanDiego.
  • 9.
    Don FilipoLino Isang tenyentemayor na kaibigan ni Pilosopong Tasyo. Asawa ni DonyaTeodora Vino.  Mahilig magbasa ng Latin. Ama ni Sinang.
  • 10.
    Donya TeodoraVino Mas kilalabilang AlingDoray. Asawa ni Don FilipoLino. Ina ni Sinang.
  • 11.
    Kabanata XIV Baliw oPilosopo -Buod-
  • 12.
    Buod Si PilosopoTasyo aydating Don Anastacio. Siya ay laging laman ng lansangan, walang tiyak na direksyon ang kanyang paglalakad. Nang araw na iyon ay dumalaw din siya sa libingan upang hanapin ang puntod ng nasirang asawa. Ang pagkakilala kayTasyo ng mga mangmang ay isang taong may toyo sa ulo obaliw. Anak siya ng mayaman. Pero, dahil sa katalinuhan niya ay pinahinto sa pag- aaral ng pilosopiya mula sa Kolehiyo ng San Jose. Natatakot kasi ang kanyang ina, na dahil sa pagtatamo niya ng higit na mataas na kaalaman, baka makalimutan niya ang Diyos. Isa pa, gusto ng kanyang ina na siya ay magpari. Pero,hindi niya ito sinunod at sa halip ay nag-asawa na lamang siya. Gayunman, pagkaraan ng isang taon, namatay ang kanyang asawa. Nalulong sa pagbabasa ng mga aklat si Tasyo hanggang sa napabayaan niya ang kanyang mga minanang kayamanan.
  • 13.
    Buod Bagama’t nang hapongiyon mayroong babala na darating ang unos sapagkat matatalim na kidlat ang gumuguhit sa nagdidilim na langit, masaya pa rin ang hitsura ni Pilosopo Tasyo. Ito ang ipinagtaka ni Kapitan Basilio nang nakasalubong niya si Pilosopo Tasyo. Tinanong niya kung bakit, Diretso ang sagot niya:”Ang pagdating ng bagyo ang tangi kong pag-asa sapagkat’t ito ang magdadala ng mga lintik na siyang papatay sa mga tao at susunog sa mga kabahayan. Sana magkaroon din ng delubyo sapagkat may sampung taon na ngayon, isinuwestiyon ko sa bawat kapitan ang pagbili nila ng tagahuli ng kidlat o pararayos ngunit ako’y pinagtawanan lamang ng lahat.”
  • 14.
    Buod Iniwanan ni Tasyosi Kaptan Basilio at nagtuloy ito sa simbahan. Inabutan niya ang dalawang bata sa pagsasabing ipinaghanda sila ng kanilang ina ng hapunang pangkura. Tumanggi ang mga bata na umuwi. Pinagmumultahan si Basilio dahil mali ang pagtugtog niya ng kampana. Bilang kaparusahan nila ni Crispin, di sila maaaring umuwi bagama’t gusto na nilang umuwi. Lumabas ng simbahan si Tasyo at nagtuloy sa may kabayanan. Nagtuloy siya sa bahay ng mag-asawang Don Filipo at Donya Teodora. Masayang sinalubong ng mag-asawa at itinanong kung nakita niya si Ibarra na nagtungo sa libingan. Sumagot siya ng oo sa pagsasabing nakita niya itong bumaba sa karwahe. Naramdaman niya, anya, ang naramdaman ni Ibarra nang hindi makita ang libing ng ama. Ayon kay Tasyo isa siya sa anim na kataong nakipaglibing kay Don Rafael.
  • 15.
    Buod Sa pag-uusap parin nila, nabanggit ni Aling Doray ang tungkol sa purgatoryo sapagkat nuon ay undas na. Sinabi ni Tasyo na hindi siya naninwala sa purgatoryo. Pero, sinabi niyang iyon ay mabuti, banal at maraming kabutihan ang nagagawa nito sa tao upang mabuhay ng malinis at dalisay na pamumuhay. Binigyang diin pa niya na ang purgatoryo ay siyang tagapag-ugnay ng namatay sa nabubuhay. Pagkuwa’y nagpaalam na siya. Palakas ng palakas ang buhos ng ulan. Ito ay sinasalitan ng matatalim na kidlat at kulog. Siyang-siya si Pilosopo Tasyo sa gayong pangyayari sapagkat nakataas pa ang kanyang dalawang kamay at nagsisigaw habang naglalakad papalayo sa mag-asawa
  • 16.
  • 17.
    Talasalitaan: • binabatak- inihila •Latay- pasa ogalos • maiilitaw- maipakita • Gusot- problema • Pagkasindak- pagkatakot
  • 18.
    Kabanata XV Ang mgaSakristan -Mga Tauhan-
  • 19.
    Basilio Sampung taong gulangna nakakatandang kapatid ni Crispin. Nakakatandang anak ni Sisa. Isang sakristan at taga-tugtog ng kampana.  Sinasagisag niya ang walang malay at inosente sa lipunan.
  • 20.
    Crispin Pitong taong gulangnabunsong kapatid ni Basilio. Bunsong anak ni Sisa. Isa ring sakristan at kasama ni Basilio na tumugtog ngkampana sa simbahan ng SanDiego.
  • 21.
    Sakristan Mayor  Angnagbintang kay Crispin na magnanakaw.
  • 22.
    Kabanata XV Ang mgaSakristan -Buod-
  • 23.
    Buod Parang plegarya angtunog ng kampanang binabatak ng magkapatid na sakristan na sina Crispin at Basilio. Sila ang kausap kanina ni Pilosopong Tasyo at sinabihan na sila ay hinihintay ng kanilang inang si Sisa para sa isang hapunang pangkura. Sinabi ni Crispin kay Basilio na kung kasama sila ni Sisa. Hindi sana siyang mapagbibintangang bilang isang magnanakaw. At kung malalaman man ni Sisa na siya ay pinapalo, tiyak hindi papayag ang kanilang ina. Ang anyo ng pangamba sa mukha ni Crispin ay nababakas. Idinadalangin na sana magkasakit siya.
  • 24.
    Buod Sinabi ni Crispinkay Basilio na kung kasama sila ni Sisa. Hindi sana siyang mapagbibintangang bilang isang magnanakaw. At kung malalaman man ni Sisa na siya ay pinapalo, tiyak hindi papayag ang kanilang ina. Ang anyo ng pangamba sa mukha ni Crispin ay nababakas. Idinadalangin na sana magkasakit siya. Ang suweldo lang kasi nina Basilio at Crispin ay dalawang piso sa isang buwan. Minultahan pa siya ng tatlong beses. Pero, hindi pumayag si Basilio sapagkat walang kakainin ang kanilang ina. Isa pa ang katumbas ng dalawang onsa ay P32. lubhang mabigat ito para kay Basilio.
  • 25.
    Buod Ipinakiusap ni Crispinna bayaran na lamang ni Basilio ang ibinibintang sa kanya. Pero, kulang pa ang sasahurin ni Basilio kahit magbayad pa sila. Dahil dito, nasabi ni Crispin na mas mabuti nang siya ang magnanakaw para maililitaw niya ang pera. At kung papatayin man siya sa palo ng kura at siya’y mamamatay magkakaroon naman ng mga damit si Sisa at ang kapatid na si Basilio. Ang pagkasindak niya ang huli sa binanggit ng kapatid. Nag-aalala pa si Basilio na kapag nalaman ng kanilang ina napagbintangang nagnakaw si Crispin, tiyak na magagalit ito. Pero, sinabi ni Crispin na hindi maniniwala ang kanilang ina kung ipakikita niya ang maraming latay na likha nang pagpalo ng kura at ang bulsa niyang butas-butas na walang laman kundi isang kuwalta na aginaldo pa niya noong pasko, na kinuha pa sa kanya nang hidhid na kura.
  • 26.
    Buod Habang nag-uusap angmagkapatid, ang sakristan mayor ay walang kilatis na nakapanhik sa palapag na kinaroonan nila. At puyos ito sa galit. Sinabi niya kay Basilio na ito ay kanyang minumultahan dahil sa hindi tamang pagtugtog ng kampana. Samantala, si Crispin naman ang hinarap at sinabing hindi ito makakauwi hanggang hindi niya inilalabas ang dalawang onsa na binibintang sa kanya. Tinangkang mangatwiran ni Basilio, pero sinansala siya ng sakristan mayor sa pagsasabing kahit na siya ay hindi makakauwi hanggang hindi sumasapit ang eksaktong ales-diyes ng gabi. Napagtanto si Basilio sapagkat ika-9 pa lamang ng gabi ay wala ng puwedeng maglakad sa lansangan kung gabi.
  • 27.
    Buod Makikiusap pa sanasi Basilio, pero biglang sinamblitain ng sakristan mayor si Crispin sa bisig at kinaladkad siya pababa sa hagdanan hanggang sa sila ay lamunin ng dilim. Dinig ni Basilio ang pagpapalahaw ng kapatid. Pero, wala siyang magawa, naiwan itong parang tulala. Ang bawat pagsampal ng sakristan kay Crispin ay sinusundan ng masakit na pagdaing. Nanlaki ang mata at nakuyom ni Basilio ang kanyang palad sa sinapit ng kapatid. Pumasok sa isip na kung kailan siya maaaring mag-araro sa bukid habang naririning niya ang paghingi ng saklolo ni Crispin. Mabilis na pumanhik siya sa ikalawang palapag ng kampanaryo. Mabilis na kinalag niya ang lubid na nakatali sa kampana at nagpatihulog na padausdos sa bintana ng kampanaryo. Pagkatapos, ang langit ay unti-unti ng nagliliwanag sapagkat humihinto na ang ulan.
  • 28.
  • 29.
    Talasalitaan: • mabundat- nasiyahan •nakalatag- nakakalat • dampa- kubo • tawilis- isang uri ngisda • dalangin- panalangin
  • 30.
  • 31.
    Sisa Ang mapagmahal nainanina Basilio at Crispin. Sumasagisag ng pagdurusa ng Inang Bayan. Ipinangalan siya pagkatapos sa pangalan ng kapatid niJose Rizal, Narcisa.
  • 32.
    Pedro Ang bulakbol naama nina Basilio at Crispin. Ang pabayang asawa ni Sisa.
  • 33.
    Basilio Sampung taong gulangna nakakatandang kapatid ni Crispin. Nakakatandang anak ni Sisa. Isang sakristan at taga-tugtog ng kampana.  Sinasagisag niya ang walang malay at inosente sa lipunan.
  • 34.
  • 35.
    Buod Ang kadiliman aynakalatag na sa buong santinakpan. Mahimbing na natutulog ang mga taga-San Diego pagkatapos na makapag-ukol ng dalangin sa kanilang mga yumaong mga kamag- anak. Pero, si Sisa ay gising. Siya ay nakatira sa isang maliit na dampa na sa labas ng bayan. May isang oras din bago narating ang kanyang tirahan mula sa kabayanan. Kapuspalad si Sisa sapagkat nakapag-asawa siya ng lalaking iresponsable, walang pakialam sa buhay, sugarol at palaboy sa lansangan. Hindi niya iniasikaso ang mga anak, tanging si Sisa lamang ang kumakalinga kay Basilio at Crispin. Dahil sa kapabayaan ng kanyang asawa, naipagbili ni Sisa ang ilan sa mga natipong hiyas o alahas nito noong sila siya ay dalaga pa. Sobra ang kanyang pagkamartir at hina ng loob.
  • 36.
    Buod Sa madalang napag-uwi ng kanyang asawa, nakakatikim pa siya ng sakit ng katawan. Nananakit si Pedro kay Sisa. Gayunaman, para kay Sisa ang lalaki ay ang kanyang bathala at ang kanyang mga anak ay anghel. Nang gabing iyon, abala siya sa pagdating nina Basilio at Crispin. Mayroong tuyong tawilis at namitas ng kamatis sa kanilang bakuran na siyang ihahain niya kay Crispin. Tapang baboy- damo at isang hita ng patong bundok o dumara na hiningi niya kay Pilosopo Tasyo ang inihain niya kay Basilio. Higit sa lahat, nagsaing siya ng puting bigas na sadyang inani niya sa bukid. Ang ganitong hapunan ay tunay na pangkura, na gaya ng sinabi ni Pilosopo Tasyo kina Basilio at Crispin ng puntahan niya ang mga ito sa simbahan.
  • 37.
    Buod Sa kasamaang palad,hindi natikman ng magkapatid ang inihanda ng ina dahil dumating ang kanilang ama. Nilantakang lahat ang mga pagkaing nakasadya sa kanila. Itinanong pa niya kung nasaan ang dalawa niyang anak. Nang mabundat ang asawa ni Sisa, ito ay muling umalis dala ang sasabunging manok at nagbilin pa siya na tirhan siya ng perang sasahudin ng anak. Hindi nito mapigilan na hindi umiyak. Paano na ang kanyang dalawang anghel. Ngayon lamang siya nagluto, tapos uubusin lamang ng kanyang walang pusong asawa. Luhaang nagsaing siyang muli at inihaw ang nalalabing daing na tuyo sapagkat naalala niyang darating na gutom ang kanyang mga anak. Hindi na siya napakali sa paghihintay. Upang maaliw sa sarili, di lang iisang beses siya umawit nang mahina-
  • 38.
    Buod Saglit na tinigilniya ang pag-aawit ng kundiman at pinukulan niya ng tingin ang kadilimang bumabalot sa kapaligiran. Nagkaroon siya ng malungkot na pangitain. Kasalukuyan siyang dumadalangin sa Mahal Na Birhen, nang gulantangin siya ng malakas na tawag ni Basilio mula sa labas ng bahay.
  • 39.
  • 40.
    Talasalitaan: • panawan- mawalan •Kuwartel- himpilan oheadquarters • Guardia civil- Katumbas ng pulis sa panahon ng Kastila • Punglo- bala ng baril • Nagpapasan- nakakaranas
  • 41.
  • 42.
    Basilio Sampung taong gulangna nakakatandang kapatid ni Crispin. Nakakatandang anak ni Sisa. Isang sakristan at taga-tugtog ng kampana.  Sinasagisag niya ang walang malay at inosente sa lipunan.
  • 43.
    Sisa Ang mapagmahal nainanina Basilio at Crispin. Sumasagisag ng pagdurusa ng Inang Bayan. Ipinangalan siya pagkatapos sa pangalan ng kapatid niJose Rizal, Narcisa.
  • 44.
  • 45.
    Buod Nakadama ng labisna panlalamig si Sisa nang dumating si Basiliong sugatan ang ulo. Dumadaloy ang masaganang dugo. Ipinagtapat ni Basilio ang dahilan ng kanyang pagkakasugat. Siya ay hinabol ng mga Guardia Civil at pinahihinto sa paglakad. Pero siya ay kumaripas ng takbo sapagkat nangangamba siyang kapag nahuli siya ay parurusahan at palilinisin siya sa kuwartel. Dahil sa hindi niya paghinto, siya ay binaril. Dinaplisan siya ng punglo sa ulo. Sinabi din niya sa ina na naiwan niya sa kumbento si Crispin. Nakahinga ng maluwag si Sisa. Ipinakiusap ni Basilio sa ina na huwag sabihin kanino man ang dahilan ng kanyang pagkakasugat sa ulo. At sa halip ay sabihin na lamang na nahulog siya sapuno.
  • 46.
    Buod Tinanong ni Sisakung bakit naiwan si Crispin. Sinabi ni Basilio na napagbintangan na nagnakaw ng dalawang onsa si Crispin. Hindi niya sinabi ang parusang natikman ng kapatid sa kamay ng sakristan mayor. Napaluha si Sisa dahil sa awa sa anak. Sinabi ng sakristan mayor na ang mga dukha na katulad lamang nila ang nagpapasan ng maraming hirap sa buhay. Hindi nakatikim ng pagkain si Basilio. Kaagad na sinayasat ang ina nang malaman na dumating ang ama. Alam niyang pagdumarating ang ama tumitiking ng bugbog ang ina. Nabanggit ni Basilio na higit na magiging mabuti ang kanilang kalagayan, kung silang tatlo na lamang. Hitsa puwera ang ama. Ito ay pinagdamdam ni Sisa.
  • 47.
    Buod Sa pagtulog niBasilio, siya ay binangungot. Sa panaginip niya, nakita niya ang kapatid na si Crispin na pinalo ng yantok ng kura at sakristan major hanggang sa ito ay panawan ng malay tao. Dahil sa kanyang malakas na pagungol, siya ay ginising ni Sisa. Tinanong ni Sisa kung ano ang napanaginipan nito. Hindi sinabi ni Basilio ang dahilan at sa halip ,ang kanyang sinabi kung ano ang balak nito sa kanilang pamumuhay. Ang kaniyang balak ay (1) ihihinto na silang magkakapatid sa pagsasakristan at ipapakain niya si Crispin kinabukasan din, (2) hihilingin niya kay Ibarra na kunin siyang pastol ng kanyang baka at kalabaw at (3) kung malaki- laki na siya, hihilingin niya kay Ibarra na bigyan siya ng kapirasong lupa na masasaka.
  • 48.
    Buod Sa pagsusuri niBasilio sila ay uunlad sa kanilang pamumuhay dahil siya ay magsisipag sa pagpapayaman at paglilinang sa bukid na kanyang sasakahin kung saka-sakali. Si Crispin ay mag-aaral kay Pilosopo Tasyo at si Sisa ay titigil na sa paglalamay ng mga tinatahing mga damit. Sa lahat ng sinasabi ni Basilio, si Sisa ay nasisiyahan. Ngunit lihim na napaluha si Sisa sapagkat hindi isinama ng anak sa kanyang mga balak ang kanilang ama.
  • 49.
  • 50.
    Talasalitaan: • tuliro- pagkamalan •coadjutor- katulong ng pari ng kura • Indulgencia plenaria- Dasal o sakrapisyong nagpapababa sa parusang ipinapataw sa naghihirap na kaluluwa sa purgatoryo • balo- biyuda • bakol- basketin obasket
  • 51.
    Kabanata XVIII Nagdurusang mgaKaluluwa -Mga Tauhan-
  • 52.
    Padre Bernardo Salvi Kurangpumalit kayPadre Damaso. Kaya niya manupulahin ang mga tao para makuha niya ang kanyang gusto.
  • 53.
    Sisa Ang mapagmahal nainanina Basilio at Crispin. Sumasagisag ng pagdurusa ng Inang Bayan. Ipinangalan siya pagkatapos sa pangalan ng kapatid niJose Rizal, Narcisa.
  • 54.
  • 55.
    Buod Napuna ng mgamanang na matamlay at tila may- sakit si Pari Salvi nang magmisa kinabukasan. Naruon sa kumbento ang mga manang at manong upang isangguni sa kura kung sino ang pipiliin niyang magsermon sa kapistahan ng bayan. Si Pari Damaso ba? Pari Martin o ang coadjutor? Sa kanilang paghihintay, naging paksa sa kanilang usapan ang tungkol sa pagkakaroon ng ‘indulgencia plenaria,’ na siyang tanging kailangan ng mga kaluluwang nagdurusa sa purgatoryo upang mahangoroon. Ang isang karaniwang indulhensiya sa kanilang pagkaalam ay katumbas ng mahigit na 1,000 taong pagdurusa sa purgatoryo. Ang mga manang na nag- uusap ay pinangungunahan ng isang batang-batang balo, Manang Rufa at Manang Juana. Dahil sa kanilang kaabalahan sa pag-uusap, hindi nila napansin ang pagdating ni Sisa.
  • 56.
    Buod Siya ay mayroongsunong na bakol na puno ng sariwang gulay na pinitas niya sa kanyang halamanan. Mayroon din siyang halamang dagat na katulad ng pako, na paboritong gawing salad ng kura. Suot niya ang kanyang pinakamagandang damit. Tulog pa si Basilio ng umalis siya sa kanilang dampa.. Dumiretso si Sisa sa kusina ng kumbento. Inaasahan niya na marinig ang tinig ni Crispin. Ngunit hindi niya ito marinig. Binati niya ang mga sakristan at kawasi sa kumbento. Hindi siya napansin ng mga ito. Kung kaya’t siya na mismo ang nag-ayos sa mga dala niyang gulay sa isang hapag. Nakiusap si Sisa sa tagapagluto kung maaari niyang makausap ang pari. Pero, sinabi sa kanyang hindi sapagkat may sakit ito. Tinanong niya ang tagapagluto, Kung nasaan si Crispin.
  • 57.
    Buod Nangatal si Sisa.Naumid ang labi. Mabilis na tinakpan ang kanyang dalawang tainga nang paratangan siya ng alila na isang inang walang turong mabuti sa mga anak dahil nagmana ito sa ama. Tuliro siyang nagtatakbong nilisan ang kumbento. Gulong-gulo ang isip. Ang sagot sa kanyang tanong ay parang bombang sumabog sa kanyang pandinig: Si Crispin ay tumakas din pagkatapos na makapagnakaw ng dalawang onsa at pagkawala ng pagkawala ng makapatid. Naipagbigay alam na ng alila sa utos ng kura ang pangyayari sa kuwartel. Ang mga guwardiya sibil ay maaring nasa dampa nina Sisa upang hulihin ang magkapatid, pagdiin pa ng alila.
  • 58.
  • 59.
    Talasalitaan: • labi- bangkay •panig- bahagi • silong- Groundfloor • sukal- kabaliwan • paanyaya- imbitasyon
  • 60.
    Kabanata XIX KARANASAN NGISANG GURO -Mga Tauhan-
  • 61.
    Don Crisostomo MagsalinIbarra Anak ni Don RafaelIbarra. Kababata at kasintahan ni Maria Clara. Nag-aral siya sa Europa na nangarap na makapagtayo ng ng paaralan upang matiyak ang magandang kinabukasan ng mga kabataan sa SanDiego.
  • 62.
    Binatang Guro  Angnagkuwento kay Crisostomo sa mga suliranin ukol sa edukasyon.
  • 63.
    Kabanata XIX KARANASAN NGISANG GURO -Buod-
  • 64.
    Buod Kahit na dumaanang malakas na bagyo,ang lawa ay hindi gaanong nabagabag. Palibhasa ito ay napapaligiran ng mga bundok. Sa tabi ng lawa, nag- uusap sina Ibarra at ang binatang guro. Itinuro ng guro kay Ibarra kung saang panig nang lawa itinapon ang labi ni Don Rafael. Sang –ayon sa kanya, kasama si Tenyente Gueverra noong itinapon ang bangkay. Wala siyang tanging magawa noon kundi makipaglibing. Malaki ang utang na loob niya kay Don Rafael. Noong bagong salta ito sa San Diego, ang Don ang tumustos sa kanyang mga pangangailangan sa pagtuturo. Sinabi ng guro kay Ibarra na ang malaking suliranin niya at ng mga mag-aaral ay ang kakulangan ng magagastos.
  • 65.
    Buod Malaki ring problemaanya, ang kawalan ng pagtutulungan ng mga magulang at mga taong nasa pamahalaan. Lumilitaw na hindi ang lahat ng mga pangangailangan ng mga batang nag-aaral na katulad ng mga libro na karaniwang nasusulat sa wikang Kastila at ang pagmememorya ng mga bata sa mga nilalaman nito. Dahil din sa kakulangan ng mga bahay- paaralan, ang klase ay ginaganap sa silong ng kumbento sa tabi ng karwahe ng kura. Nasanay ang mga bata na bumasa ng malakas. Ito ay nakakabulabog sa kura, kaya nakakatikim ng sigaw, at mura ang mga bata at guro.
  • 66.
    Buod Nabanggit din ngguro kay Ibarra na dahil sa pagbabagong kanyang ginawa, madaling natutuhan ng mga mag-aaral ang wikang Kastila. Pero siya ay nilait ni Pari Damaso sa pagsasabing ang wikang Kastila ay hindi nababagay sa katulad niyang mangmang. Ang kailangan lamang niyang matutuhan ay Tagalog. Ipinaris pa siya ni Pari Damaso kay Maestro Circuela, isang guro na di marunong bumasa ngunit nagtayo ng eskwelahan at nagturo ng pagbasa sa kanyang mga estudyante. Labag man sa kanyang kalooban, wala siyang magawa kundi sumunod kay Pari Damaso. Pero, nag-aral din ang guro ng wikang Kastila parasa kanyang pansariling interes.
  • 67.
    Buod Sobra ang pakialamni Pari Damaso sa guro. Nang huminto ang guro sa paggamit ng pamalo sa pagtuturo. Siya ay ipinatawag ng kura upang ipabalik sa kanya ang pagagmit ng pamalo saspagkat mabisa ito sa pagtuturo. Tumututol man sa kanyang kalooban, sumunod din siya saspagkat mismong mga magulang ay napahinuhod ni Pari Damaso na ibalik ang pamalo sa pagtuturo. Dahil sa naging sukal sa kalooban ang pagtuturo, nagkasakit ang guro. Nang ito ay guamling at bumalik sa serbisyo, kakarampot na lamang ang kanyang tinuturuan. Sa kanyang pagbabalik, nagkaroon ng bagong kura. Hindi na si Pari Damaso. Nabuhayan siya ng pag-asa. Sinikap niyang isalin sa wikang tagalog ang mga aklat na nasusulat sa wikang Kastila.
  • 68.
    Buod Bukod dito, dinagdaganniya ang mga aralin sa katesismo, pagsasaka, kagandahang asal na hango sa Urbanidad ni Hustensio at Felisa at sa Kasasysayan ng Pilipinas. Pero, sa lahat ng mga araling ito dapat unahin ang pagtuturo ng relihiyon, ayon sa mga bagong kura nang ipatawag niya ang guro. Nangako si Ibarra na tutulungan niya ang guro sa pamamagitan ng pulong sa tribunal na kanyang dadaluhan sa paanyaya ng tenyente mayor.
  • 69.
    Maraming salamat posa pakikinig.