నరదమహ :
ర
ష
నరదడ బహమ మనస పతడ, వ భకతడ, దవ అన అందరక తలసనద. ఆయన అన హమ
ష
ర
గ
ర
ణ
ష
ర
ర
పతపధకగ వలమక, వయస మహ ల రమయణ, భగవతద ఉతకృ రచనల మనక అందచర.
ర
ష
ష
ట
ర
నరదడ అనన పర గల వర, పరణతహసలల ఏడగర కనపసత ర.
బహమ యకక మనస పతడ
ర
ర
పరవతడ అనబడ ఋషయకక మమగర
వస న భరయ ఐన అరంధతక సదరడ; లద సతయవత అన ఆమక భరత
ష
ఠ
ఇకకడ మటల అకకడ, అకకడ మటల ఇకకడ చపప, మదట జగడలక తర తసన, చవరక అద లక
ై
కలయణం వ పక దర తస చయవడ
ట
ట
కబరన సభసదడ
శరమచందన సభల ఉనన ఎనమద మంద ధరమశసవదలల ఒకడ
ర
ర
త
జనమజయన సరప యగం సదసయలల ఒకడ
ఇంతక అసల నరదలవర ఎవర?
ై
భగవంతడ సవయంగ ఎల అవతరసతంటర, అలగ కరణ జనమల న మహపరషల కడ లకమల
అపడపడ అవతరంచ ఆ భగవంతడ లలల కరక కవలసన రంగనన సదం చయడంల తమవంత బధయతన
ధ
నరవరతసతంటర. అలంట మహపరషల అవదయ, అహంకరమ, మమకరమలవంట వకరల లన మకత
ై
ై
పరషల ఉండ కడ, మకతలగ కక లకంలన జవల మధయల తరగడ వర కలయణంకరక
పటపడతంటర. పధనమన భగవద అవతరం సంభవంచనపడ వర కరయభరమ పరగపతంటంద.
ై
ర
వరవలన జరగ కరయలనన భగవంతడ కరయల! అలంట మహపరషలల, దవ నరదడ ఒకర. అనన
ర
ష
యగలల, అనన లకలల, పత శసంల, అనన సమజలల, అనన పన నరదనక పవశమనన
ట
ట
ర
ర
త
లల
ై
తలసత ంద. కృతయగం, తతయగం, దవపరలలన కక, ఈ ఘర కలకలంల స తం ఆయన ఉనన ;
ట
ట
ర
అ తగల భకతలక ఆ మహభగన దరశనం లభసతంటందన పదల చబతంటర.
ర
ద
హ
అనన శసలల మహపండతడ, సమసత తతతవపర త , వయఖయత అయ ఉండ, నరదడ భకతమ నన
జ
ర
గ
ఞ
త
పవరత చసన తలసతననద. వలమక, కృ దవైపయనడ, శకయగ, ప దడ, ధవడ వంట
ట
ష
ర
ట
ణ
ర లల
ర లహ
మహనభవలక భకత మ ంల మ దరశకతవం చసనద ఈయన కద!
ర
ర
గ
గ
ఇంతక ఈయన ఎవర అనన పశనక సమధనం – సవయంగ ఈయన వయసమహ క తలయజసర.
ర
ష
ర
రండ కలపలక సంబంధంచన చర శమదభగవతంల కనబడతంద.
త ర
ర
ై
దవయ దృ సంపననడ న వదవయసమహ , లక కలయణరమ వదమలన నలగ భగమలగ వభగంచడ.
ష
ర
ట
థ ై
ష
పంచమవదమన మహభరతనన – ఎనన ఆఖయన, ఉపఖయనలత లకలక అందంచడ. పరణలన
ై
రచంచడ. ఐన తృపత కలగక పరప శంతన పందలద. ఏద తకకవ ఐన వయథ చందతననపడ,
ర
ట
ణ
ట
నరద మహ అకకడక చరకంటర. తన పరసతన తలయజస నవరణపయనన వయసడ తలయజయమన
ర
థ
ష
కరకంటడ. అపడ నరదలవర, తన అనన రచనలల ధరమలన వవరంచన వధంగ, (అంట
ధరమబధయ పధన లకయం) భగవంతన కరతన కరతంచలద కబ తనక అల వలతగ తసతననదన
ట
ట
ర
తలయజస, తన పరవ వృతత ంతనన తలప, వయసడన శమదభగవత రచన చయవలసనదగ సలవసత ర.
ర
అల నరదల వర వయసడక తలపన తన వృతత ంతం…
ై
మహనభవ! నన గడచన కలపంల గత జనమంల – ఒక దస పత . మ అమమ వదవతతల న వర ఇం ల
ర ణ
ణ
లడ
పన చసత ఉండద. నన ఆ పదల ఆనత శరస వహసత వరక సవ చసత ఉండవ . చతరమసయలల
ణ
ద
ణ
వనకలం నలగ నలల ఒక సనంల నవసం ఏరపరచకన ఆ మహనభవలక పరచరయ చస వ .
ణ
థ
ణ
ఓ పణయ చర ! ఓరపత నరపత భయభకతలత పవరతంచవ . తడప లత ఆటపటలక పకండ,
త
ణ
ణ
ర
ర
లల
ఎటవంట ఇతర సంబంధమ, ప కకండ శదభకతలత ఆ మహతమలన ఆరధంచవ . నన వదవతతల
ట
ణ
ట
ణ
ర ధ
భజంచన అనంతరం భకప లల మగల ఉనన అనననన భకంచవ . ఎండన వనన లకండ వర
త
ణ
ణ
ర
మంద నలబడ, ఎంత జ తతగ మర మటడకండ వర ఆ ల నరవరచవ .
గ
జ
ణ
ఞ
ణ
ర
ఈ పకరంగ వ కలమ, శరతకలమ గడచపయయ. ఆ మహనభవలక న మద అన హం
ర
గ
ష
ర
ర
కలగంద. ప ల న ఆ బహమ ల శకృ న కథల చదవత, హర లలల వ సత హరనమ సంకరతనం చసత
జ
ర
ఞ
ఞ
ణ
ణ
ర జై
ర
ర ష
ై
ఉండవర. అనకణమ ఆ పణయతమల నటనండ వడల వచచ శబల అమృత రస వహల నక
ప
ద
ర
వనలవంద చసవ. న హృదయం ఆనందంత నండపయద. కమ మంగ నన ఇతర వషయలననంటక
ర క
ర
ై
సవసత చపప భకతత భగవంతడ న హరన ఆరధంచడం ఆరంభంచన. అపడ నక హరసవల అతయంతమన
ై
ఆసకత ఏరపడంద. అందవ నన పపంచతత , బహమ సవరప అయన న యంద, సలమ
ణ ర
ణ
ణ
ణ
థ
ర
లల
ై
సకమమ అయన ఈ శరరం కవలం మయ కలపతం అన తలసకననన. మహనభవల న ఆ
యగందల అన హంవ రజసతమగణలన రపమప అచంచల భకత నక సం పతంచంద.
గ
ప
ర
ర
ర
లల
ై
చతరమసయ వతం అనంతరం ఆ మహతమల మరక పదశనక వళళటనక ఉదయకతల నర.
ర
ర
ఈ వధంగ ఎ ఒడదడకల రకండ, చంచలయం లకండ మపపటల భకతత ఆరధంచనందక ఆ
ట
ట
సధపంగవల సం తల నర. ఎంత సంతషంత, ఎంత కరణయంత ఎంత వతసలయంత
ప ై
ర
అతరహసయమ, అమఘమ అయన ఈశవర ననన ఆ మహతమల నక ఉపదశంచర. ననకడ ఆ
జ
ఞ
ై
మహనయల మహపదశం వ దవదదవడ న వసదవన మయ భవం తలసకననన.
ప
ర
లల
ఈశవరరపణం చసన కరమమ తప యనన రపమప పరమషధం. లకంల ఏ పదరం వ ఏ రగం
త
థ లల
ర
ఉదభవంచంద ఆ పదరం ఆ రగనన పగ లద. మర పదరం చత చకతస జరగత కన ఆ రగం శంతంచద.
ట
థ
ట
థ
ఈ పకరంగ కరమల భవబంధ కరణల అయనపపటక, ఈశవరరపణం చయటం మలన తమ
ర
అసతతవనన కలపతయ. పరమశవర ఉదశంచ చస కరయం వశ మ న జననన పసదసతంద. అందవ
ణ ద
షై
ణ
ట
ఞ
ర
లల
ఈశవరడ సంతషంచ అచంచల భకతన అన హసత డ. భగవంతన పబధం వ కరమల కవంచవర
గ
ర
ర
లల
శకృ గణ నమలన కరతంచటంల, సంసమరంచటంల ఆసకతలతర.
ణ
ర ష
ఓంకరపరవకంగ వసదవ – పదయమన – సంక ణ – అనరద నమల, నలగ భకతత ఉచచరంచ
ర
ష
ధ
ర
ై
ై
నమసకరంచ చనమయ సవరపడన య శవర ఆరధంచ మనవడ సమయగరశనడ సమదృ
జ
ణ
ష
ఞ
ణ
ద
ట
కలవడతడ. నన ఈ వధంగ పవరతంచనందవ వ భగవనడ వశ మ న ఈశవర ననన నక
షై
జ
ణ
ట
ఞ
ర
లల ష
అన హంచడ. న నడవడ నరయణ మరతక తలస. వయస మహ ! నవ కడ శహరన సంకరతంచ.
గ
ర
ష
ర
ర
మనలల అ సరడవ. ఎంత ఎరక కలవడవ. వనవర దఃఖలనన దరమ వర సవంతలక శంత
గ
ై
ర
లభంచట నవ చకకగ వసదవన యశగథలన సంసతతంచ. ఈ వధంగ నరదమనందడ తన ప
ట
ర
ట
లట
పరవతతరల వనపంచగ ఆలకంచ, వయసమన నరద మళళ ఇల పశనంచడ.
ణ
ణ
ర
ై
అయయ! మహనభవల న ఆ సధవల ఎంత దయత నక ఈశవర ననన ఉపదశంచ వళళపయర గద!
జ
ఞ
ఆ తరవత న బలయం ఎల గడచంద? దస పతడవ న నవ ఏ పకరంగ న దహనన తయజంచవ? దయచస
ర ై
ర
వవరంచ.
వయసలవర అడగన పశనలక నరదలవర ఇల సమధనం చపపర.
ర
ఆ వధంగ నన ఆ సధపంగవల వ ఈశవర పర ననన పందన సంగత వననర కద! మ త ద చల
జ
ఞ
లల
లల
జలగండ. ఉతత అమయకరల. తల వంచకన యజమనల గృహ పనలనన వరసగ చసద. తన
ల
ల
దసయనన గరచ కంచతత కడ కంచపడదకద. ననంట ఆమక పంచ ణల . “అయయ! న బ
ప
డ
డ
ర
అలసపయడ, సలసపయడ, ఆకల గననడ” అన అంట రపల మపల అ రమదగ
ల
ద
ల
ఆదరంచ ననన పంచ పదచసంద. ఎంత పమగ మట మటక న బ ల మదప కనద. న జ
గ
ట
గ
ద
ద ట
ట
ట
ర
దవవద. న ఒళళ నమరద. ననన ఆపయయంగ అకకన చరచకనద. ఈ వధంగ త పమత పరగన నన
లల ర
ఆమన వడచ పలక ఇం న ఉండపయన.
లట
అయత నన సంసరవయమహంల చకక బడలద. జననన కలపలద. వషయంతర వయసకత కలద.
ణ
ఞ
ణ
పంచ వప యం గల నన అలగ మ అమమన కనప కన మనంగ ఆ బహమణల ఇం ల కననళళ
ర
ట
షర
ట
ర
లడ
గడపన.

వయస మనం ! ఒకనడ ఏమ జరగందంట మ అమమ ర వళ కటక చకటల ఆవన పల పండటం
ద
త
ర
ర
కసం ఇ వదల బయటక వళళంద. తవల ఆమ ఒక పమన తకకంద. ఆ సరపం ఆమ పదనన
ర
ర
లల
కరచంద. అతయంత భయంకరమన ఆ తచపమ కరలలన వషగన జవలల వ అమమ నల మద
ల
ై
ర
ల
పడపయంద. అల మ అమమ కందపడ వలవల తననకన పణల వడచంద. అపడ నన ఆ వషద
ర
ర
దృశయనన చచ ఏ మ ం కలవరపడకండ, న చతతం శకయతతం కకండ, నబబరంచకన నలబ న .
త
డ
డ
ర
‘మంచద; బంధం

తగపయంద’ అనకననన. ఇక నక హర చరణ సమరణమ అవశయ కరతవయమన

న యంచకననన.
ర
ణ
ఆ వధంగ అనకన నన ఉతతర దకకగ బయలదర ప ల , ప ణల , నగరల, జనపదల,
ట
ట
లల
గమల, పటల, భ వటకల దటకంట; ఆటవకల నవసంచ చ డవల, రంగ రంగల
ట
ట
ర
లల
ధతవలత కడన పరవతల, మదంచన ఏనగల కదలంచ వదలంచ కమమల గల మహవృకల,
ై
బటసరల మ యసనన పగ తటకల, ననవధల న పకల కలకల రవలత రమణయమ
ర
ట
గ
ట
ై
వకసంచన తమరపలలన మకరందనన తగ పరవశంచ పర మంచ గండతమమదలత నండన
భ
ర
ర
సరససల అత మసత మందక సగన. అపడ నక ఆకల దపపక అతశయంచయ. ఒక యట
క
ర
మడగల శ ంగ సననం చస నర తగ న మ యసనన త ంచకననన.
భ
ర
గ
గ
గ
ర
ర
తడళళ, కతల, ఎలగబం , వనవరహల, ఏనగల, మహషల, ఏదపందల, గ గబల,
లట
లడ
శరభమృగల, శరలల, కందళళ, మనబతల, ఖ మృగల, కరసరపల, కండచలవల
డ
గ
ర
ద
నండన భయంకరరణయల గండ మళళ పయణంచన.
ర
దట శకయం కన నల తపపలత కడన వదర పదరం ద రరగ ఒక రవచ కంద కరచననన.
డ గ
ట ర
గ
ట
ల
ై
నన వనన వధంగ న హృదయంల పదలం చసకనన పరమతమ సవరపడ న హరన ధయనం చశన.
న కనన ఆనందబషపల పంగపరలయ. న శరరమంత పలకంచపయంద. ఆ భకత పరవశయంల
లల
భగవంతన చరణల ధయనసతనన న చతతంల ఆ దవదవడ సకతకరంచడ. నన కననల తరచ
చచసరక భకతల దఃఖలన పటపంచల చస పరమశవరన సవరపం అదృశయమంద.
ై
నన వచరంత లచ నలచననన. మళళ ఆ దవదవన దవయ సవరపనన దరశంచలన ఉతకంఠత
నరమనషయమన ఆ అరణయంల అట ఇట తరగన. కన నక తరగ ఈశవర సకతకరం కలగలద.
ై
ై
అంతల వచమగచరడ న శహర మధర గంభర వచనల న శకనన ఉపశమంపజసత ననన
ర
ఓదరసత ఈ వధంగ వనవచచయ.
నయన! ఎందక వృథగ ఆయసపడతవ? నవ ఎంత పయతనంచన ఈ జనమల ననన దరశంచలవ.
ర
ై
కమ ధద అరషడవ నన జయంచ నరమలతకరమల న మన మఖయల ననన చడగలగతర. అంత
క
ర
గ
ర
కన జతం యల కన వర ననన దరశంచలర. అయన న మనసలన కరకన కనసగంచటం కసం
ద
ర
కణ కలం న సవరపనన నక సఫరంపజశన. వతస! న యంద లగనమన న కరక వయరం కద. న సమసత
ై
థ
దషల దరమతయ. ననన సవంచటం వ న భకత అచరకలంలన న మదల పదలమతంద.
లల
కమర! న యంద లగనమన న హృదయం వచచ జనమల కడ ననన అంటప కన ఉంటంద. నవ
ట
ై
ట
ఈ దహనన వదలన అనంతరం న అన త మళళ జనమల న భకతడైవ ఉదభవసత వ. వన చ తం ! ఈ సృ
జ
ట డ
ష
ఞ
ట
ట
ర
యవత లయమపయన పమమట వయ యగల చకట ర గ గడచపతంద. అపడ తరగ సృ
త
ష
త
ై
ట
ర
ఏరపడతంద. నవ మళళ జనమసత వ. నక పరవ సమృత ఉంటంద. న అన హం వ న దషలనన నశంచ
గ
ర
లల
ై
ై
సతయ గణసంపననల న హర భకతలల అ గణయడవ పరననక గంటవ.
గ
ర
ఈ వధంగ చపప వరమంచన సరవవయప, సరవనయంత, వదమయంబయన ఆ మహభతనక నన
తలవంచ మకకన. భగవంతన అన హనక ఆనందంచన. మదనన వడన. మతసరయనన దగనడన.
గ
ర
ర
కమనన నరంచన. కధనన వరంచన. లభనన, మహనన పర లన. సంకచం లకండ గంతతత
ద
ర
ర
జ
జ
అనంతన అనంతనమల ఉచచరసత పరమపవ లయన హర చర లన సమరసత నతయసంత డన
త
త
ష ై
ట
ర
ర
ై
వసదవన హృదయంల పదలపరచకననన. పశంతమన అంతఃకరణంత వ రగయనన అవలంబంచ
ై
ర
కలనన నరకసత తరగసగన. కననళళక మరప మరసన గ మృతయదవత న మంద
ట
ట
పతయకమయంద. అపడ నన పంచభతతమకమన పరవదహనన పరతయజంచ భగవంతన దయవ
ల
ై
ర
ల
సతతవగణతమకమన భగవతదహంల పవశంచన. తరవత కలపంతకలంల ఏక వ జలమధయంల
ర
ై
ణ
ర
శమననరయణడ శయనంచ ఉనన సమయన బహమదవన వశవసంత పట నన భగవనన
ర
ర
ఉదరంల పవశంచన. వయయ యగల గడచపయన తరవత లచ లకల సృ ంచబయ బహమదవన
ష
ట
ర
ర
ై
నశవసం నంచ మరచ మదలయన మనల, నన జనమంచమ. ఈ జనమల నన అసలత బహమచరన,
ఖ
ర
ై
ై
భగవంతన అన హం వ తలక సంచరన, పర హమ పతపదకల న సపతసవరల తమంతట తమ మగ
గ
బ
ర
ర
ర
ర
లల ర
ఈ “మహత” వణ మద వ కథల గనం చసత ఇల వహరసతననన.
ష
ణ
ై
తరపదడన దవద దవడ వసదవడ. నన ఆయన లలలన గనం చసనపడ పర ప పలచన గ వచచ
ట
థ
ట
లట
న మనససల అచచ గదన కనవచచవడ.
ర ద లట
ై
ఓ వయసమనం ! ఈ సంసర సమ ంల మనగ తలత వషయవంఛలచ కందమద బధపడవనక
ద
ద
ర
ర
ర
గవంద గణకరతనం గ చరచ తపపవంటద.
ట
ట
ై
యమమ, నయమమ, పణయమమ, పతయహరమ మదల న అ ంగమల దవర మనససన
ష
ట
ర
ర
ై
ఎంత క ద ం చసకననపపటక కమమ, రషమ మదల న వనచ అద మట మటక రచచపతన
ట ట
ట
ట
ఉంటంద. కన శంతంచద. అ శంత వసదవన సవ వ న కమంగ లభసతంద. మనకలభషణ! న
ట
ట
లల ర
ప పరవతతరల రహసయమంత నవ కరన పకరం నక వవరంచ చపపన.
ట
ట
ర
ై
అన ఈ పకరంగ పరమపజయడ న బహమమనస పతడ న నరదడ బదరయణ మనందనత పలక
ర ై
ర
ర
ర
వడకలందకన వణన మగంచకంట వళళపయడ.
ర

నారదమహర్షి :

  • 1.
    నరదమహ : ర ష నరదడ బహమమనస పతడ, వ భకతడ, దవ అన అందరక తలసనద. ఆయన అన హమ ష ర గ ర ణ ష ర ర పతపధకగ వలమక, వయస మహ ల రమయణ, భగవతద ఉతకృ రచనల మనక అందచర. ర ష ష ట ర నరదడ అనన పర గల వర, పరణతహసలల ఏడగర కనపసత ర. బహమ యకక మనస పతడ ర ర పరవతడ అనబడ ఋషయకక మమగర వస న భరయ ఐన అరంధతక సదరడ; లద సతయవత అన ఆమక భరత ష ఠ ఇకకడ మటల అకకడ, అకకడ మటల ఇకకడ చపప, మదట జగడలక తర తసన, చవరక అద లక ై కలయణం వ పక దర తస చయవడ ట ట కబరన సభసదడ శరమచందన సభల ఉనన ఎనమద మంద ధరమశసవదలల ఒకడ ర ర త జనమజయన సరప యగం సదసయలల ఒకడ ఇంతక అసల నరదలవర ఎవర? ై భగవంతడ సవయంగ ఎల అవతరసతంటర, అలగ కరణ జనమల న మహపరషల కడ లకమల అపడపడ అవతరంచ ఆ భగవంతడ లలల కరక కవలసన రంగనన సదం చయడంల తమవంత బధయతన ధ నరవరతసతంటర. అలంట మహపరషల అవదయ, అహంకరమ, మమకరమలవంట వకరల లన మకత ై ై పరషల ఉండ కడ, మకతలగ కక లకంలన జవల మధయల తరగడ వర కలయణంకరక పటపడతంటర. పధనమన భగవద అవతరం సంభవంచనపడ వర కరయభరమ పరగపతంటంద. ై ర వరవలన జరగ కరయలనన భగవంతడ కరయల! అలంట మహపరషలల, దవ నరదడ ఒకర. అనన ర ష యగలల, అనన లకలల, పత శసంల, అనన సమజలల, అనన పన నరదనక పవశమనన ట ట ర ర త లల ై తలసత ంద. కృతయగం, తతయగం, దవపరలలన కక, ఈ ఘర కలకలంల స తం ఆయన ఉనన ; ట ట ర అ తగల భకతలక ఆ మహభగన దరశనం లభసతంటందన పదల చబతంటర. ర ద హ అనన శసలల మహపండతడ, సమసత తతతవపర త , వయఖయత అయ ఉండ, నరదడ భకతమ నన జ ర గ ఞ త పవరత చసన తలసతననద. వలమక, కృ దవైపయనడ, శకయగ, ప దడ, ధవడ వంట ట ష ర ట ణ ర లల ర లహ
  • 2.
    మహనభవలక భకత మంల మ దరశకతవం చసనద ఈయన కద! ర ర గ గ ఇంతక ఈయన ఎవర అనన పశనక సమధనం – సవయంగ ఈయన వయసమహ క తలయజసర. ర ష ర రండ కలపలక సంబంధంచన చర శమదభగవతంల కనబడతంద. త ర ర ై దవయ దృ సంపననడ న వదవయసమహ , లక కలయణరమ వదమలన నలగ భగమలగ వభగంచడ. ష ర ట థ ై ష పంచమవదమన మహభరతనన – ఎనన ఆఖయన, ఉపఖయనలత లకలక అందంచడ. పరణలన ై రచంచడ. ఐన తృపత కలగక పరప శంతన పందలద. ఏద తకకవ ఐన వయథ చందతననపడ, ర ట ణ ట నరద మహ అకకడక చరకంటర. తన పరసతన తలయజస నవరణపయనన వయసడ తలయజయమన ర థ ష కరకంటడ. అపడ నరదలవర, తన అనన రచనలల ధరమలన వవరంచన వధంగ, (అంట ధరమబధయ పధన లకయం) భగవంతన కరతన కరతంచలద కబ తనక అల వలతగ తసతననదన ట ట ర తలయజస, తన పరవ వృతత ంతనన తలప, వయసడన శమదభగవత రచన చయవలసనదగ సలవసత ర. ర అల నరదల వర వయసడక తలపన తన వృతత ంతం… ై మహనభవ! నన గడచన కలపంల గత జనమంల – ఒక దస పత . మ అమమ వదవతతల న వర ఇం ల ర ణ ణ లడ పన చసత ఉండద. నన ఆ పదల ఆనత శరస వహసత వరక సవ చసత ఉండవ . చతరమసయలల ణ ద ణ వనకలం నలగ నలల ఒక సనంల నవసం ఏరపరచకన ఆ మహనభవలక పరచరయ చస వ . ణ థ ణ ఓ పణయ చర ! ఓరపత నరపత భయభకతలత పవరతంచవ . తడప లత ఆటపటలక పకండ, త ణ ణ ర ర లల ఎటవంట ఇతర సంబంధమ, ప కకండ శదభకతలత ఆ మహతమలన ఆరధంచవ . నన వదవతతల ట ణ ట ణ ర ధ భజంచన అనంతరం భకప లల మగల ఉనన అనననన భకంచవ . ఎండన వనన లకండ వర త ణ ణ ర మంద నలబడ, ఎంత జ తతగ మర మటడకండ వర ఆ ల నరవరచవ . గ జ ణ ఞ ణ ర ఈ పకరంగ వ కలమ, శరతకలమ గడచపయయ. ఆ మహనభవలక న మద అన హం ర గ ష ర ర కలగంద. ప ల న ఆ బహమ ల శకృ న కథల చదవత, హర లలల వ సత హరనమ సంకరతనం చసత జ ర ఞ ఞ ణ ణ ర జై ర ర ష ై ఉండవర. అనకణమ ఆ పణయతమల నటనండ వడల వచచ శబల అమృత రస వహల నక ప ద ర వనలవంద చసవ. న హృదయం ఆనందంత నండపయద. కమ మంగ నన ఇతర వషయలననంటక ర క ర ై సవసత చపప భకతత భగవంతడ న హరన ఆరధంచడం ఆరంభంచన. అపడ నక హరసవల అతయంతమన ై
  • 3.
    ఆసకత ఏరపడంద. అందవనన పపంచతత , బహమ సవరప అయన న యంద, సలమ ణ ర ణ ణ ణ థ ర లల ై సకమమ అయన ఈ శరరం కవలం మయ కలపతం అన తలసకననన. మహనభవల న ఆ యగందల అన హంవ రజసతమగణలన రపమప అచంచల భకత నక సం పతంచంద. గ ప ర ర ర లల ై చతరమసయ వతం అనంతరం ఆ మహతమల మరక పదశనక వళళటనక ఉదయకతల నర. ర ర ఈ వధంగ ఎ ఒడదడకల రకండ, చంచలయం లకండ మపపటల భకతత ఆరధంచనందక ఆ ట ట సధపంగవల సం తల నర. ఎంత సంతషంత, ఎంత కరణయంత ఎంత వతసలయంత ప ై ర అతరహసయమ, అమఘమ అయన ఈశవర ననన ఆ మహతమల నక ఉపదశంచర. ననకడ ఆ జ ఞ ై మహనయల మహపదశం వ దవదదవడ న వసదవన మయ భవం తలసకననన. ప ర లల ఈశవరరపణం చసన కరమమ తప యనన రపమప పరమషధం. లకంల ఏ పదరం వ ఏ రగం త థ లల ర ఉదభవంచంద ఆ పదరం ఆ రగనన పగ లద. మర పదరం చత చకతస జరగత కన ఆ రగం శంతంచద. ట థ ట థ ఈ పకరంగ కరమల భవబంధ కరణల అయనపపటక, ఈశవరరపణం చయటం మలన తమ ర అసతతవనన కలపతయ. పరమశవర ఉదశంచ చస కరయం వశ మ న జననన పసదసతంద. అందవ ణ ద షై ణ ట ఞ ర లల ఈశవరడ సంతషంచ అచంచల భకతన అన హసత డ. భగవంతన పబధం వ కరమల కవంచవర గ ర ర లల శకృ గణ నమలన కరతంచటంల, సంసమరంచటంల ఆసకతలతర. ణ ర ష ఓంకరపరవకంగ వసదవ – పదయమన – సంక ణ – అనరద నమల, నలగ భకతత ఉచచరంచ ర ష ధ ర ై ై నమసకరంచ చనమయ సవరపడన య శవర ఆరధంచ మనవడ సమయగరశనడ సమదృ జ ణ ష ఞ ణ ద ట కలవడతడ. నన ఈ వధంగ పవరతంచనందవ వ భగవనడ వశ మ న ఈశవర ననన నక షై జ ణ ట ఞ ర లల ష అన హంచడ. న నడవడ నరయణ మరతక తలస. వయస మహ ! నవ కడ శహరన సంకరతంచ. గ ర ష ర ర మనలల అ సరడవ. ఎంత ఎరక కలవడవ. వనవర దఃఖలనన దరమ వర సవంతలక శంత గ ై ర లభంచట నవ చకకగ వసదవన యశగథలన సంసతతంచ. ఈ వధంగ నరదమనందడ తన ప ట ర ట లట పరవతతరల వనపంచగ ఆలకంచ, వయసమన నరద మళళ ఇల పశనంచడ. ణ ణ ర ై అయయ! మహనభవల న ఆ సధవల ఎంత దయత నక ఈశవర ననన ఉపదశంచ వళళపయర గద! జ ఞ ఆ తరవత న బలయం ఎల గడచంద? దస పతడవ న నవ ఏ పకరంగ న దహనన తయజంచవ? దయచస ర ై ర వవరంచ.
  • 4.
    వయసలవర అడగన పశనలకనరదలవర ఇల సమధనం చపపర. ర ఆ వధంగ నన ఆ సధపంగవల వ ఈశవర పర ననన పందన సంగత వననర కద! మ త ద చల జ ఞ లల లల జలగండ. ఉతత అమయకరల. తల వంచకన యజమనల గృహ పనలనన వరసగ చసద. తన ల ల దసయనన గరచ కంచతత కడ కంచపడదకద. ననంట ఆమక పంచ ణల . “అయయ! న బ ప డ డ ర అలసపయడ, సలసపయడ, ఆకల గననడ” అన అంట రపల మపల అ రమదగ ల ద ల ఆదరంచ ననన పంచ పదచసంద. ఎంత పమగ మట మటక న బ ల మదప కనద. న జ గ ట గ ద ద ట ట ట ర దవవద. న ఒళళ నమరద. ననన ఆపయయంగ అకకన చరచకనద. ఈ వధంగ త పమత పరగన నన లల ర ఆమన వడచ పలక ఇం న ఉండపయన. లట అయత నన సంసరవయమహంల చకక బడలద. జననన కలపలద. వషయంతర వయసకత కలద. ణ ఞ ణ పంచ వప యం గల నన అలగ మ అమమన కనప కన మనంగ ఆ బహమణల ఇం ల కననళళ ర ట షర ట ర లడ గడపన. వయస మనం ! ఒకనడ ఏమ జరగందంట మ అమమ ర వళ కటక చకటల ఆవన పల పండటం ద త ర ర కసం ఇ వదల బయటక వళళంద. తవల ఆమ ఒక పమన తకకంద. ఆ సరపం ఆమ పదనన ర ర లల కరచంద. అతయంత భయంకరమన ఆ తచపమ కరలలన వషగన జవలల వ అమమ నల మద ల ై ర ల పడపయంద. అల మ అమమ కందపడ వలవల తననకన పణల వడచంద. అపడ నన ఆ వషద ర ర దృశయనన చచ ఏ మ ం కలవరపడకండ, న చతతం శకయతతం కకండ, నబబరంచకన నలబ న . త డ డ ర ‘మంచద; బంధం తగపయంద’ అనకననన. ఇక నక హర చరణ సమరణమ అవశయ కరతవయమన న యంచకననన. ర ణ ఆ వధంగ అనకన నన ఉతతర దకకగ బయలదర ప ల , ప ణల , నగరల, జనపదల, ట ట లల గమల, పటల, భ వటకల దటకంట; ఆటవకల నవసంచ చ డవల, రంగ రంగల ట ట ర లల ధతవలత కడన పరవతల, మదంచన ఏనగల కదలంచ వదలంచ కమమల గల మహవృకల, ై బటసరల మ యసనన పగ తటకల, ననవధల న పకల కలకల రవలత రమణయమ ర ట గ ట ై వకసంచన తమరపలలన మకరందనన తగ పరవశంచ పర మంచ గండతమమదలత నండన భ ర ర సరససల అత మసత మందక సగన. అపడ నక ఆకల దపపక అతశయంచయ. ఒక యట క ర
  • 5.
    మడగల శ ంగసననం చస నర తగ న మ యసనన త ంచకననన. భ ర గ గ గ ర ర తడళళ, కతల, ఎలగబం , వనవరహల, ఏనగల, మహషల, ఏదపందల, గ గబల, లట లడ శరభమృగల, శరలల, కందళళ, మనబతల, ఖ మృగల, కరసరపల, కండచలవల డ గ ర ద నండన భయంకరరణయల గండ మళళ పయణంచన. ర దట శకయం కన నల తపపలత కడన వదర పదరం ద రరగ ఒక రవచ కంద కరచననన. డ గ ట ర గ ట ల ై నన వనన వధంగ న హృదయంల పదలం చసకనన పరమతమ సవరపడ న హరన ధయనం చశన. న కనన ఆనందబషపల పంగపరలయ. న శరరమంత పలకంచపయంద. ఆ భకత పరవశయంల లల భగవంతన చరణల ధయనసతనన న చతతంల ఆ దవదవడ సకతకరంచడ. నన కననల తరచ చచసరక భకతల దఃఖలన పటపంచల చస పరమశవరన సవరపం అదృశయమంద. ై నన వచరంత లచ నలచననన. మళళ ఆ దవదవన దవయ సవరపనన దరశంచలన ఉతకంఠత నరమనషయమన ఆ అరణయంల అట ఇట తరగన. కన నక తరగ ఈశవర సకతకరం కలగలద. ై ై అంతల వచమగచరడ న శహర మధర గంభర వచనల న శకనన ఉపశమంపజసత ననన ర ఓదరసత ఈ వధంగ వనవచచయ. నయన! ఎందక వృథగ ఆయసపడతవ? నవ ఎంత పయతనంచన ఈ జనమల ననన దరశంచలవ. ర ై కమ ధద అరషడవ నన జయంచ నరమలతకరమల న మన మఖయల ననన చడగలగతర. అంత క ర గ ర కన జతం యల కన వర ననన దరశంచలర. అయన న మనసలన కరకన కనసగంచటం కసం ద ర కణ కలం న సవరపనన నక సఫరంపజశన. వతస! న యంద లగనమన న కరక వయరం కద. న సమసత ై థ దషల దరమతయ. ననన సవంచటం వ న భకత అచరకలంలన న మదల పదలమతంద. లల కమర! న యంద లగనమన న హృదయం వచచ జనమల కడ ననన అంటప కన ఉంటంద. నవ ట ై ట ఈ దహనన వదలన అనంతరం న అన త మళళ జనమల న భకతడైవ ఉదభవసత వ. వన చ తం ! ఈ సృ జ ట డ ష ఞ ట ట ర యవత లయమపయన పమమట వయ యగల చకట ర గ గడచపతంద. అపడ తరగ సృ త ష త ై ట ర ఏరపడతంద. నవ మళళ జనమసత వ. నక పరవ సమృత ఉంటంద. న అన హం వ న దషలనన నశంచ గ ర లల ై ై సతయ గణసంపననల న హర భకతలల అ గణయడవ పరననక గంటవ. గ ర
  • 6.
    ఈ వధంగ చపపవరమంచన సరవవయప, సరవనయంత, వదమయంబయన ఆ మహభతనక నన తలవంచ మకకన. భగవంతన అన హనక ఆనందంచన. మదనన వడన. మతసరయనన దగనడన. గ ర ర కమనన నరంచన. కధనన వరంచన. లభనన, మహనన పర లన. సంకచం లకండ గంతతత ద ర ర జ జ అనంతన అనంతనమల ఉచచరసత పరమపవ లయన హర చర లన సమరసత నతయసంత డన త త ష ై ట ర ర ై వసదవన హృదయంల పదలపరచకననన. పశంతమన అంతఃకరణంత వ రగయనన అవలంబంచ ై ర కలనన నరకసత తరగసగన. కననళళక మరప మరసన గ మృతయదవత న మంద ట ట పతయకమయంద. అపడ నన పంచభతతమకమన పరవదహనన పరతయజంచ భగవంతన దయవ ల ై ర ల సతతవగణతమకమన భగవతదహంల పవశంచన. తరవత కలపంతకలంల ఏక వ జలమధయంల ర ై ణ ర శమననరయణడ శయనంచ ఉనన సమయన బహమదవన వశవసంత పట నన భగవనన ర ర ఉదరంల పవశంచన. వయయ యగల గడచపయన తరవత లచ లకల సృ ంచబయ బహమదవన ష ట ర ర ై నశవసం నంచ మరచ మదలయన మనల, నన జనమంచమ. ఈ జనమల నన అసలత బహమచరన, ఖ ర ై ై భగవంతన అన హం వ తలక సంచరన, పర హమ పతపదకల న సపతసవరల తమంతట తమ మగ గ బ ర ర ర ర లల ర ఈ “మహత” వణ మద వ కథల గనం చసత ఇల వహరసతననన. ష ణ ై తరపదడన దవద దవడ వసదవడ. నన ఆయన లలలన గనం చసనపడ పర ప పలచన గ వచచ ట థ ట లట న మనససల అచచ గదన కనవచచవడ. ర ద లట ై ఓ వయసమనం ! ఈ సంసర సమ ంల మనగ తలత వషయవంఛలచ కందమద బధపడవనక ద ద ర ర ర గవంద గణకరతనం గ చరచ తపపవంటద. ట ట ై యమమ, నయమమ, పణయమమ, పతయహరమ మదల న అ ంగమల దవర మనససన ష ట ర ర ై ఎంత క ద ం చసకననపపటక కమమ, రషమ మదల న వనచ అద మట మటక రచచపతన ట ట ట ట ఉంటంద. కన శంతంచద. అ శంత వసదవన సవ వ న కమంగ లభసతంద. మనకలభషణ! న ట ట లల ర ప పరవతతరల రహసయమంత నవ కరన పకరం నక వవరంచ చపపన. ట ట ర ై అన ఈ పకరంగ పరమపజయడ న బహమమనస పతడ న నరదడ బదరయణ మనందనత పలక ర ై ర ర ర వడకలందకన వణన మగంచకంట వళళపయడ. ర