1. MÜSLÜMAN TÜRK COĞRAFYACILARI

2. ALİ KUŞÇU Asıl adı Ali Bin Alaeddin Bin Muhammed’dir. Maveraünnehir bölgesinde doğduğu söylendiği halde nerede ne zaman doğduğu kesin olarak bilinmemektedir.1474 yılında İstanbul’da vefat etmiştir.

3. Ali Kuşçu’ya göre ayın safhaları 1-Hilal(14 günlük ) 2-İlk dördün(7günlük) 3-İkinci dördün (10 Günlük) 4-Dolunay(14 günlük) 5-Üçüncü dördün(18 günlük) 6-Son dördün(24 ve26 günlük)

4. Battani 858 yılında Harran’da doğdu.astronomi ve matematikle uğraştı. Coğrafya adına birçok düzenleme yaptı.877 yılında Samarra yakınındaki Kassalca’da vefat etti.

5. Ekliptik ; güneşin (gerçekte dünyanın) bir yıl boyunca gökküresi üzerinde çizer göründüğü çemberin sınırladığı daireye verilen isimdir.Battani ekliptik eğimi bugünkü rakamlara çok yakın olarak hesapladı.Güneş yılını hesaplarken bulduğu sonuç da , bugünkünden sadece 24 saniye fazlaydı.

6. Battani güneş tutulmasının ancak halka şeklinde olabileceğini ve bunu şekilde gösterdiği gibi ispat etti

7. Beyruni Asıl adı Ebu Reyhan Muhammed Bin Ahmet El-Beyruni olan Beyruni 973’de Kaş’ta doğdu. Fen ve astronomi alanında büyük keşifler yapmış ünlü Müslüman Türk bilginidir. 1051 yılında arkasında 120’ye yakın eser bırakarak Gazne şehrinde vefat etti.

8. Beyruni ilk defa dünyanın döndüğünü ispat eden dahi bilim adamıdır.

9. Beyruni’nin çizdiği ve onun zamanında önemli yer ve şehirleri gösteren bir orta Asya haritası.

10. Beyruni’nin astronomik çalışmalarından kopya edilerek yapılan yandaki şekil ayın çeşitli safhalarını göstermektedir.Tepedeki siyah daire güneşi temsil etmektedir.

11. Beyruni’nin yaptığı güneş ve ay tutulmasını gösteren diyagramlar.

12. Beyruni’nin gezegen ve yıldızların hareket ve yörüngeleriyle ilgili çizdiği şekiller.

14. Ebul fida 1271’de Şam’da dünyaya geldi. Kendisi gezdiği yerleri canlı ve orijinal bir şekilde kaleme alarak ününü yaydı. Takvim-ül Buldan adlı eserinde Anadolu’dan ,Suriye’den ve Mısır’dan ve buralardaki hayat şartlarından çok orijinal fikirlerle ilk defa bahsetmiştir. 1331 yılında yine Şam’da vefat etmiştir.

15. Ebu Ma’şer 785 yılında Horasan’ın Belh şehrinde doğdu. Onun gerek gel-git le ilgili ve gerekse enlem derecelerini hesaplama konusundaki açıklamaları coğrafya alanında bu yöndeki ilk fikirlerdir.Bu fikirleriyle Avrupa’ya yol göstermiştir. 886 yılında Bağdat’ta vefat etmiştir.

16. Med-Cezir(gel-git) oluşumu

17. Evliya Çelebi 1611yılında İstanbul’da doğdu. 1630 yılında Hz. Muhammed (asm.) rüyasında gördü.Şefaat ya Resulullah diyeceğine seyahat ya Resulullah demesiyle birden hayatı bir seyyah şekline dönüştü. Gezdiği yerleri Seyahatname adlı eserinde yazdı. 1682 yılında İstanbul’da vefat etti.

18. 1630-1682 yılları arasında İstanbul , Anadolu,Suriye,Filistin,Avusturya, Rumeli, Macaristan,Transilvanya,Polonya,Almanya , Bosna,Hersek,Hollanda, Dalmaçya ,Kırım,Kafkasya,İran,Irak yine Suriye , Mısır,Hicaz,ve Girit’i gezdi. Yukarıdaki haritada bu gittiği yerler gösterilmektedir.

19. Fergani 9. yüzyılda yaşa- dığı bilinmektedir. Hayatı hakkında kesin bilgiler yok denecek kadar azdır. Astronomi alanında yazdığı eserler Avrupa’da 700 sene boyunca ders kitabı olarak okutulmuştur. Gök kürelerinin hareketleri adlı kitabı astronomiye orijinal fikirler ve keşifler kazandırmıştır.

20. Ekliptik ; dünyanın güneş çevresinde , elips biçimindeki yörüngesinden geçen düzlem;ekliptik ile ekvator düzlemi arasındaki açıya verilen isim. Fergani ilk defa bundan yandaki resimde bahsediyor.

21. Güneşin de kendine göre bir yörüngesi olduğunu ilmi olarak ilk defa Fergani tespit etti.

22. Hasan Bin Musa Abbasiler’de Halife Me’mun zamanında yaşamış olup ;üç kardeş diye ün yapmış kardeşlerden en büyüğüdür. Yanda ki şekilde de görüldüğü gibi coğrafyaya kazandırdığı farklı dünya küreleriyle dünyanın şeklinin ölçülmesinde o zamanlar için çok etkili olmuştur.

23. Hasan Bin Musa , Kardeşleri Ahmed ve Muhammed ile birlikte dünyanın çevresini ölçtü . 24.000 mil olarak buldu.Bundan bin sene evvel teknik imkansızlıklar içinde bunu başarabilmek büyük bir zaferdi.

24. İbni Batuta Asıl adı Şerefüddin Ebu Abdullah Muhammed Bin İbrahim Et-Tanci olan İbni Battuta 1304’te Tanca’da doğdu..29 sene boyunca her türlü imkansızlığa rağmen gezip dolaşmış ve gördüğü herşeyi seyahatname sinde yazmıştır. Sudan’ı ilk keşfeden seyyahtır. Anadolu’da gezerken kendisine yardım eden ahiler hakkında önemli bilgiler vermektedir.

25. İbni Havkal 10. yüzyılda yaşamış ünlü coğrafyacımız dır. 10 asır önce yazdığı “El-Mesalik Ve-l Memalik “ adlı eseri ilmi değeri çok yüksek olan bir kitaptır.Her türlü coğrafi olaydan bahseden ve içinde 21 tane harita bulunan bu eser coğrafya ilmi için vazgeçilmez bir eserdir.

26. İbni Macit 15. yüzyılda yaşamış büyük İslam alimidir. Ünlü bir denizci ve coğrafyacıdır.Haritacılığı ile ün yapmıştır.Vasco da Gama’ya Hindistan yolculuğunda yol göstermiş, pusulayı Avrupa’ya tanıtan İslam bilginleri arasında yer almıştır.

27. İdrisi 1100 yılında Endülüs’te Septe şehrinde doğup 1166 yılında yine burada vefat etmiştir. Padişah kendisine Afrika,Sicilya ve İtalya’yı gezip buradaki hayat şartlarını öğrenip gelmesini emreder. Gezdiği yerleri ”Roger’in Kitabı” adlı eserinde resmederek ve hayat şartlarını haritalayarak eserleştirmiştir.

28. İdrisi’nin bugünküne yakın bir şekilde 9 asır önce çizmiş olduğu dünya haritalarında iki örnek şekillerde gösterilmektedir.

29. İstahri 10. yüzyılda istahr’i şehrinde doğup yine aynı yerde vefat etmiştir. Coğrafya alanında minyatür sanatını kullanan ilk bilgindir. Mesalik’ül Memalik adlı bir coğrafya eseri vardir.

30. Şekil 1’de minyatür sanatıyla İstahri tarafından çizilmiş bir dünya haritası görülüyor. Şekil 2’de Akdeniz ve sahillerini gösteren ve minyatür sanatıyla çizilmiş bir İstahri sanat eseri.

31. Katip Çelebi 1609 yılında İstanbul’da doğdu. Büyük Türk bilginlerindendir.Ünlü bir bibliyograf yacı,derin bir araştırmacı çeşitli ilimlerde kalem oynatan , Osmanlılar’da ilmi Rönesansın müjdeleyicisiolan büyük bir şahsiyettir. 1657 yılında vefat etti.

32. Katip Çelebi’nin Süleymaniye Kütüphanesi Pertevnihal Bölümü 754 numarada kayıtlı Cihannüma’da yer alan dünyanın doğu ve batı yarımkürelerini gösteren harita.

33. Kazvani 1203 yılında Tahran’a 150 km. uzaklıkta Kazvin denen köyde büyüdü.Şam’da ve Bağdat’ta eğitim hayatını sürdürdü. Ortaçağın Müslüman Heredot’u ve Plinius’u olarak tanımlanmış. Acaibül Mahlukat ve Garaibül Mahlukat adlı iki eseri vardır.1283 yılında Hilla’da kadılk yaparken vefat etti.

34. Suudi Arabistan tarafından bastırılan ve Kazvini’nin Acaibül Mahlukat adlı eserini kapak yapan bir pul.

35. Mes’udi 900’lü yıllarda Bağdat’ta doğdu. 92-15 yılında başlayarak İran, İstahr,Seylan, Zengibar, Hazar gölü çevresi, Filistin Antakya, Suriye Bağdat , Mısır,Fustat’a kadar olan bölgeyi gezen ve buradiki tarihi ve coğrafi olayları yazan ünlü seyyahtır. Ahbar-iz zaman ve Memalik-i Hadıra Adlı eserlerinde bu gezdiği yerleri tarihi , coğrafyasıyla kaleme almıştır.

36. Mes’udi günümüzden 1000 sene evvel depremin oluş sebeplerini açıkladı.

37. Muhammed Bin Musa 9. yüzyılda yaşamış Üç Kardeş diye ün salmış kardeşlerden ikincisidir. Dünyanın çevresini ölçen kardeşlerden biridir.

38. Mürsiyeli İbrahim 15. yüzyılda yaşamış ünlü denizci ve haritacımızdır. Piri Reis’ten 52 yıl önce bugünkü ölçülere uygun Akdeniz haritası çizen harita uzmanımızdır.

39. Günümüzden 500 küsür sene önce Mürsiyeli İbrahim tarafından çizilen Akdeniz haritası(sağda) ve günümüzde çizilen Akdeniz haritası

40. Piri Reis Büyük Türk denizcisi , amirali ve coğrafya bilgini olan piri Reis ,1465 yılında Gelibolu’da Doğdu 1554 yılında Kahire’de vefat etti. Kitab-ı Bahriye adlı coğrafi eseri ve iki önemli haritası ile coğrafyamıza büyük katkıda bulunmuştur.

41. Piri Reis’in yaptığı soldaki Amerika haritası , sağ üstte Kuzey Amerika, sağ altta Dünya haritaları gösterilmektedir.

42. Solda Afrika kıtası ile Amerika kıtası arasındaki mesafeyi doğru olarak hesapladığını sağdaki havadan çekilen fotoğraf açıkça ispatlıyor.

43. Piri Reis’in yaptığı Amerika haritası.

44. Sabit Bin Kurra 9.asrın astronomi bilginlerindendir. Dünyanın çevresini 360 meridyene bölerek ekvatorun uzunluğunu hesaplamıştır.

45. Sabit Bin Kurra Sabit Bin Kurra dünyanın çapını doğru olarak hesaplamıştır. Aynı zamanda iki meridyen arası uzaklığı da doğru olarak bulmuştur.

46. Seydi Ali Reis Sinoplu denizci bir ailenin oğludur Eserleri Mir’atü’l –Memalik Eserlerinde zaman hesaplaması, takvim,pusula,güneş ve ay yılları,ulaştırma yollar,limanlar,yıldızların isimleri,fırtına ve tedbirlerinden bahsetmettedir. .

47. Seydi Ali Reis,Muhit’inin birinci bölümünde yıldızlarla ilgili konulara yer vermektedir.