Download to read offline
LESSON TWO ARALING PANLIPUNAN GRADE EIGH
- 1.
- 2. KOLONYALISMO – Pagsakopng isang mahinang bansa sa makapangyarihang bansa. IMPERYALISMO - Ang panghihimasok, pag- impluwensiya, o pagkontrol ng isang makapangyarihang bansa sa isang mahinang bansa. Maaari itong tuwiran at di-tuwirang pananakop. TATLONG BAGAY MOTIBO NG KOLONYALISMO Kilala sa 3 G’s – na ibig sabihin ay God, Gold and Glory • Paghahanap ng kayamanan • Pagpalaganap ng relihyong Kristiyanismo • Paghahangad ng katanyagan at karangalan
- 3. MGA SALIK NANAGBUNSOD SA PAGLULUNSAD NG UNANG YUGTO NG KOLONYALISMO • Matapos ang 1400 CE, ang salot ng Black Death ay napawi sa Europe. Naging tahimik ang pamumuhay ng mga tao at lumalaki ang populasyon kaya kailangan maghanap ng ibang suplay ng pagkain sa labas ng Europe. • Naghanap ang mga Europeo ng mga bagong produktong pangkalakal tulad ng silk, hilaw na sangkap, at mga pampalasa sa pagkain (spices) mula sa Silangan.
- 4. • Bunsod ngRenaissance na namayani sa Europe, maraming Europeo ang nagnais na tumuklas ng mga bagong kaalaman at maghain ng bagong iterpretasyon sa nakagisnang paniniwala dahil marami ang naakit sa kwento ng mga kabalyerong lumahok sa mga krusada tungkol sa pamumuhay at kultura sa mga lupain sa labas ng Europa, partikular na sa Ehipto at Gitnang Silangan. • Hinangad ng Simbahang Katoliko na matigil ang paglaganap ng relihiyong Islam kaya nahikayat nang mga ito Monarkiya na magpalawak ng teitoryo at relihiyon sa labas ng Europe.
- 5. • Sumigla angmerkantilismo sa Europa, kung saan ang lakas at kapangyarihan ng isang bansa ay batay sa dami ng ginto at pilak na mayroon ito, kaya nagkaroon ng pangangailangang humanap ng ginto at pilak sa iba pang lupain sa mundo. • Nakahanap ang mga Europeo ng mga bagong rutang pangkalakalan mula Asya at Aprika patungong Europa para tapusin ang monopolyo sa kalakalan at rutang pangkalakalan ng mga Turko at Italyano. • Nakaimbento o nakatuklas ang mga Europeo ng kagamitang makatutulong sa pagpapadali at pagpapabilis ng paglalakbay sa karagatan, tulad ng compass at astrolabe, pati na mga bagong kaalaman sa navigation.
- 7.
- 8. MGA EUROPEONG NANGUNA SA EKSPLORASYON ARALINGPANLIPUAN 8 KASAYSAYAN NG DAIGDIG
- 9. • Si PrinsipeHenry ng Portugal ay isa sa mga unang sumuporta sa mga ekspedisyon para sa pagtuklas ng mga bagong lupain. • Nauna ang Portugal sa paglalakbay at pagtuklas ng mga lupain sa Karagatang Atlantiko. • Unang nakarating ang mga Portuges sa kanlurang bahagi ng Aprika. • Nasakop ng mga Portugese ang Brazil sa Timog Amerika at Moluccas sa Timog-Silangang Asya. PORTUGAL
- 10. Bartolomeu Diaz • Angnabigador ay lumibot sa dulo ng Africa at dahil sa malakas na bagyo, siya ay napadpad sa pook na tinawag niyang “Cape of Storms”. Ang tagumpay niya ay nagbigay- pahiwatig na talagang may daan tungo sa Silangan. Kaya pinalitan ng Hari ng Portugal ang pangalang “Cape of Storms” ng “Cape of Good Hope.”
- 11. Vasco da Gama •Narating niya ang kanlurang baybayin ng India noong 1948 na kung saan ay kontrolado ng mga Muslim ang kalakalan sa teritoryong iyon ngunit nakuha niya ang kalakalan ng cinnamon at paminta. • Itinuring siyang isang bayani sa kanyang pagbabalik sa Portugal noong 1499 dahil sa pagputol niya sa monopoly ng kalakalan ng Italy sa Silangan na nagbigay- daan ng pagkilalang kapangyarihan ng Portugal. Vasco da Gama
- 12. • Sa pamumunoniya ay nakarating ang mga Portuguese sa Moluccas na itinuturing na "Isla ng mga Pampalasa. Alfonso de Albuquerque
- 13. • Ang Espanyaay tumuklas ng mga bagong lupain upang makadagdag sa karangalan nito at maipalaganap ang Katolisismo sa iba pang bahagi ng mundo. • Naglunsad ng eksplorasyon ang Espanya nang mag-isang dibdib sina Ferdinand V ng Aragon at Isabella I ng Castille, na naghudyat sa pagsasanib ng kapangyarihan ng mga kaharian ng Aragon at Castille. ESPANYA
- 14. • Isang marinongItalyano na manlalakbay na naglunsad ng eksplorasyon sa tulong ni Haring Ferdinand V at Reyna Isabella I ng Espanya. • Unang siyang tinangihan ni Haring John II ng Portugal na gastusan ang kanyang paglalakbay. • Naguna sa pagtahak ng rutang pakanluran patungong Asya sa halip na rutang pasilangan na tinatahak ng mga Portuges. • Nakarating si Columbus sa Bahamas noong 1942 kung saan niya nakita ang mga taong may balat na kakulay ng sa mga taga-India kaya inakala niyang nakarating siya sa India. Christopher Columbus
- 15. • Narating dinniya ang Haiti, Dominican Republic, Cuba, Antigua, Venezuela at Panama. • Ginawaran siya ng parangal na Admiral of the Ocean Sea, at itinalaga siya bilang viceroy at gobernador ng mga lupaing kaniyang natuklasan.
- 16. • Isang Portugesna manlalakbay na nag-alok ng serbisyo sa Hari ng Espanya matapos siyang hindi pansinin ng Hari ng Portugal. • Ang eksplorasyong pinangunahan niya ay itinuturingna mahalaga dahil NAPATUNAYAN NITONG BILOG ANG MUNDO nang makarating ito sa silangan sa pamamagitan ng paglalakbay pakanluran. Ferdinand Magellan
- 17. • Layunin ngkaniyang eksplorasyon na marating ang Moluccas o Spice Islands sa Asya. • Dumaan siya sa ibabang bahagi ng Brazil. Tinawag na "Kipot ni Magellan"(Magellan’s Strait) ang daanang ito. • Narating at nasakop ng mga Espanyol ang kapuluan ng Pilipinas noong 1521. • Siya din ang nagpangalan sa Karagatang Pasipiko na ibig sabihin ay “mapayapa” at sa Pilipinas mula sa Haring Philip ng Spain Ferdinand Magellan
- 18. FRANCE • Sa unangdekada ng ika-16 na siglo, tinangka ng mga Pranses na humanap ng lagusan patungong Hilaga ng Amerika. • Naging unang bansa na ngalugad sa rehiyon ng Great Lakes sa Canada at nagtayo ng permanenteng tirahan pati sa mga kolonya sa Caribbean tulad ng Martinique, Guadalupe, Tortuga, at Haiti.
- 19. • Noong 1534naabot niya ang St. Lawrence River at isinailalim sa France ang silangang bahagi ng Canada. FRANCE JACQUES CARTIER
- 20. Samuel de Champlain •Noong 1608, ginalugad niya ilog na naabot ni Cartier at NAANGKIN ANG REHIYON ITO NA TINAWAG NIYANG “QUEBEC”. Ito ang naging kolonya PINANGALANAN NIYANG “BAGONG FRANCE”. • Kinilala siya bilang “Ama ng Bagong France” dahil sa mga itinayo niyang pamayanan sa Montreal at Nova Scotia sa Canada. Samuel de Champlain
- 21. • Italyanong ng-ekspedisyon mula1496 hanggang 1498 ngunit tanging nakarating lang pangkat niya ay ang isla ng Newfoundland na bahagi ng Canada. JOHN CABOT
- 22. NETHERLAND • Itinatag nilaang Dutch East India Company noong 1602 upang agawin ang kontrol ng mga Portuges sa kalakalan sa Asya. Nagtagumpay sila na maagaw ang Moluccas sa Portugal at nagkaroon ng sistemang plantasyon. Tinawag nila itong Dutch East Indies na ngayon ay kinilala bilang Indonesia. • Nakapagpatayo ng mga kolonya ang mga Olandes tulad ng New Netherlands sa North Amerika at ang mga pulo ng Suriname at Guyana sa Caribbean Sea.
- 23. • Isang manlalakbayna Ingles na naglagyag ng tatlong beses para sa England ngunit ang huli ay nanilbihan sa mga Dutch. • Natuklasan ang New Netherland at New Amsterdam ngayon ay New York nagbigay daan sa pagkolonya ng mga Dutch sa bahaging ito. • Nakatuklas ng isang look na pinangalan sa kanya na “Hudson Bay” HENRY HUDSON
- 24. EPEKTO NG UNANGYUGTO NG KOLONYALISMO • Mahalaga ang nagbago matapos makapamayani ang mga Europeo noong Unang Yugto ng Kolonyalismo katulad ng mga sumusunod: • Ang mga eksplorasyon na pinagunahan ng mga Espanyol at Potuguese ay nagbigay- daan sa malawakang pagkakatuklas sa mga lupaing hindi pa nagalugad at mga sibilisasyong hindi pa natutuklasan. Ito rin ang nagpalakas sa ugnayang Silangan at Kanluran. • Nakapukaw ito ng interes sa mga makabagong pamamaraan at teknolohiya sa heograpiya at paglalayag. • Sumigla ang paglaganap ng sinilisasyong Kanluranin sa Silangan. • Nagdulot din ito ng maraming suliranin sa mga bansang nasakop tulad ng pagkawala ng sariling pagkakilalanlan, paninikil, at pagsasamantala sa