Leeshulpmiddelen
Een analyse van de kennis en het
aanbod
in de Vlaamse Openbare Bibliotheek
Véronique Cosyns – 26/01/2008
Lezen, een alledaagse bezigheid …
… maar niet voor iedereen!
Waarom dit eindwerk?
1. Vak ‘Doelgroepenwerking’ in het derde jaar
van de opleiding
2. Interesse in de problematiek van personen
met een leesbeperking
3. Persoonlijke betrokkenheid  familielid met
dyslexie
1. Vak ‘Doelgroepenwerking’ in het
derde jaar van de opleiding
• Meermaals verwijzingen naar doelgroepen en
doelgroepenwerking
• Doelgroepen hebben grotere noden m.b.t. het
lezen
2. Interesse in de problematiek van
personen met een leesbeperking
• Medische achtergrond
• Onderwerp leent zich voor veldonderzoek
• Leemte opvullen: eerste idee voor gids
3. Persoonlijke betrokkenheid
• Familielid met dyslexie
• Problematiek op school  studies niet
afgewerkt, pesten, ongeloof van leerkrachten,
directie
• Problemen om aangepast materiaal te vinden
Verklaring van de belangrijkste
termen
• De doelgroepen  wie?
• Leeshulpmiddelen  wat?
De doelgroepen: afbakening
• Personen met afasie: taalstoornis door een
hersenletsel
• Personen met dyslexie: woordblindheid
• Anderstalige personen
• Slechtziende personen
• Laaggeschoolde personen
• Laaggeletterde personen
Leeshulpmiddelen?
• Hulpmiddel voor personen met een
leesbeperking
• Stelt hen in staat om effectief te ‘lezen’
• Beperkt zich niet enkel tot materialen
Veldonderzoek
Enquête
Interviews
Enquête: opzet
• Naar alle Vlaamse Openbare Bibliotheken
(327)
• In functie van vooraf gedefinieerde
doelgroepen
• Onderzoeksvragen enkel voor volwassenen
• Onderzoeksvragen over kennis en aanbod van
leeshulpmiddelen
Resultaten in vogelvlucht (1)
• Van de 327 bevraagde Openbare Bibliotheken
hebben er 113 de enquête correct ingevuld
(34,56 %)
• Het grootletterboek is in elke bibliotheek
aanwezig
• Kennis van softwaretoepassingen en
vergrotingsapparatuur: zo goed als nihil
Resultaten in vogelvlucht (2)
• Kennis over leeshulpmiddelen beperkt
• Staan positief tegenover de gids
De leeshulpmiddelengids
Wat, hoe, waarom?
• Voortgevloeid uit de resultaten van de
enquête en de interviews
• Bundeling van leeshulpmiddelen
• Na toestemming (©)
Inhoud van de gids
• Vergrotingsmateriaal
• Voorleesapparatuur
• Softwaretoepassingen (voorleessoftware)
• Communicatiemiddelen bij afasie
• Organisaties
• Bedrijven
• Uitgeverijen
• Speciale openbare bibliotheken
Vergrotingsmateriaal
Voorleesapparaten
Spraak naar tekst
Tekst naar
spraak
Software voor
websites
Tekstvergroting
Softwaretoepassingen
Organisaties
• Stichting Taalhulp (NL)
• Woortblind (NL)
• Huis van het Nederlands (B)
• Dyskus (B)
• Afasie(B)
• Centrum voor Basiseducatie
(B)
• VOCB (B)
• Anders naar de bib (B)
• …
Bedrijven
• Low Vision en Braille Center
(LVBC) (NL)
• Dedicon (NL)
• Lexima (NL)
• Slechtziend.nl (NL)
• Wordwide vision (NL)
• Optelec (B)
• Kobavision (B)
• Maxiaids (USA)
• Astech (I)
• …
Uitgeverijen
• De Stiep Educatief (NL)
• Eenvoudig Communiceren (NL)
• Home Academy (NL)
• Uitgeverij XL (NL)
• Audiolect (NL)
• Uitgeverij Luisterlezen (NL)
• Grootletter – Uitgeverij Tom (NL)
• Uitgeverij Rubinstein (NL)
• Groteletter (NL)
• De bezige bij (NL)
• …
Bibliotheken
• Vlaamse Klank- en Braille
Bibliotheek (VKBB) –
Varsenare
• Vlaamse Luister- en Braille
Bibliotheek (VLBB) – Brussel
• Nederlandse Luister- en
Braille Bibliotheek – (Den
Haag)
• …
Conclusies (1)
• Iedereen die wil lezen, moet de kans krijgen
om te lezen
• Er is nood aan kennis over leeshulpmiddelen
• Enig in zijn soort!?
• All-in-one
• Snel en makkelijk vinden van informatie
Conclusies (2)
• De kennis over leeshulpmiddelen is vrij laag in
de Vlaamse Openbare Bibliotheek
• De Vlaamse Openbare Bibliotheek kan niet
alle leeshulpmiddelen in bezit hebben
• De Vlaamse Openbare Bibliotheek kan, aan de
hand van de gids, informatie verstrekken
• De gids kan ook voor andere instanties een
nuttige informatiebron zijn
Ik wens u allen nog heel veel
leesgenot!
Bedankt voor uw aandacht!

Leeshulpmiddelen

  • 1.
    Leeshulpmiddelen Een analyse vande kennis en het aanbod in de Vlaamse Openbare Bibliotheek Véronique Cosyns – 26/01/2008
  • 2.
    Lezen, een alledaagsebezigheid … … maar niet voor iedereen!
  • 3.
    Waarom dit eindwerk? 1.Vak ‘Doelgroepenwerking’ in het derde jaar van de opleiding 2. Interesse in de problematiek van personen met een leesbeperking 3. Persoonlijke betrokkenheid  familielid met dyslexie
  • 4.
    1. Vak ‘Doelgroepenwerking’in het derde jaar van de opleiding • Meermaals verwijzingen naar doelgroepen en doelgroepenwerking • Doelgroepen hebben grotere noden m.b.t. het lezen
  • 5.
    2. Interesse inde problematiek van personen met een leesbeperking • Medische achtergrond • Onderwerp leent zich voor veldonderzoek • Leemte opvullen: eerste idee voor gids
  • 6.
    3. Persoonlijke betrokkenheid •Familielid met dyslexie • Problematiek op school  studies niet afgewerkt, pesten, ongeloof van leerkrachten, directie • Problemen om aangepast materiaal te vinden
  • 7.
    Verklaring van debelangrijkste termen • De doelgroepen  wie? • Leeshulpmiddelen  wat?
  • 8.
    De doelgroepen: afbakening •Personen met afasie: taalstoornis door een hersenletsel • Personen met dyslexie: woordblindheid • Anderstalige personen • Slechtziende personen • Laaggeschoolde personen • Laaggeletterde personen
  • 9.
    Leeshulpmiddelen? • Hulpmiddel voorpersonen met een leesbeperking • Stelt hen in staat om effectief te ‘lezen’ • Beperkt zich niet enkel tot materialen
  • 10.
  • 11.
    Enquête: opzet • Naaralle Vlaamse Openbare Bibliotheken (327) • In functie van vooraf gedefinieerde doelgroepen • Onderzoeksvragen enkel voor volwassenen • Onderzoeksvragen over kennis en aanbod van leeshulpmiddelen
  • 12.
    Resultaten in vogelvlucht(1) • Van de 327 bevraagde Openbare Bibliotheken hebben er 113 de enquête correct ingevuld (34,56 %) • Het grootletterboek is in elke bibliotheek aanwezig • Kennis van softwaretoepassingen en vergrotingsapparatuur: zo goed als nihil
  • 13.
    Resultaten in vogelvlucht(2) • Kennis over leeshulpmiddelen beperkt • Staan positief tegenover de gids
  • 14.
  • 15.
    Wat, hoe, waarom? •Voortgevloeid uit de resultaten van de enquête en de interviews • Bundeling van leeshulpmiddelen • Na toestemming (©)
  • 17.
    Inhoud van degids • Vergrotingsmateriaal • Voorleesapparatuur • Softwaretoepassingen (voorleessoftware) • Communicatiemiddelen bij afasie • Organisaties • Bedrijven • Uitgeverijen • Speciale openbare bibliotheken
  • 18.
  • 19.
    Spraak naar tekst Tekstnaar spraak Software voor websites Tekstvergroting Softwaretoepassingen
  • 20.
    Organisaties • Stichting Taalhulp(NL) • Woortblind (NL) • Huis van het Nederlands (B) • Dyskus (B) • Afasie(B) • Centrum voor Basiseducatie (B) • VOCB (B) • Anders naar de bib (B) • … Bedrijven • Low Vision en Braille Center (LVBC) (NL) • Dedicon (NL) • Lexima (NL) • Slechtziend.nl (NL) • Wordwide vision (NL) • Optelec (B) • Kobavision (B) • Maxiaids (USA) • Astech (I) • …
  • 21.
    Uitgeverijen • De StiepEducatief (NL) • Eenvoudig Communiceren (NL) • Home Academy (NL) • Uitgeverij XL (NL) • Audiolect (NL) • Uitgeverij Luisterlezen (NL) • Grootletter – Uitgeverij Tom (NL) • Uitgeverij Rubinstein (NL) • Groteletter (NL) • De bezige bij (NL) • … Bibliotheken • Vlaamse Klank- en Braille Bibliotheek (VKBB) – Varsenare • Vlaamse Luister- en Braille Bibliotheek (VLBB) – Brussel • Nederlandse Luister- en Braille Bibliotheek – (Den Haag) • …
  • 22.
    Conclusies (1) • Iedereendie wil lezen, moet de kans krijgen om te lezen • Er is nood aan kennis over leeshulpmiddelen • Enig in zijn soort!? • All-in-one • Snel en makkelijk vinden van informatie
  • 23.
    Conclusies (2) • Dekennis over leeshulpmiddelen is vrij laag in de Vlaamse Openbare Bibliotheek • De Vlaamse Openbare Bibliotheek kan niet alle leeshulpmiddelen in bezit hebben • De Vlaamse Openbare Bibliotheek kan, aan de hand van de gids, informatie verstrekken • De gids kan ook voor andere instanties een nuttige informatiebron zijn
  • 24.
    Ik wens uallen nog heel veel leesgenot! Bedankt voor uw aandacht!