Σενάριο τροχαίου ατυχήματοςστην Ελλάδα ΝΟΜΙΚΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΡΟΧΑΙΟΥ ΑΤΥΧΗΜΑΤΟΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΗΛΙΑΣ Ι. ΚΛΑΠΠΑΣ Δικηγόρος, Μέλος Δ.Σ. του Δ.Σ.Π. Πειραιάς, 04-06-2010
2.
ΣΕΝΑΡΙΟ ΑΤΥΧΗΜΑΤΟΣ ΣΕΙΤΑΛΙΑ/ΡΟΥΜΑΝΙΑ/ΕΛΛΑΔΑ Ο ΕΡΡΙΚΟΣ Δικηγόρος 50 ετών, οδηγώντας κανονικά το αυτοκίνητό του και έχοντας συνοδηγό τη φίλη του Αθηνά και το γιο της Βικέντιο που καθόταν στο πίσω κάθισμα, κινούνταν κανονικά σε επαρχιακή οδό διπλής κατεύθυνσης χωρίς νησίδα ασφαλείας στην Ιταλία/Ρουμανία/Ελλάδα και κοντά σε μια πόλη το αντιθέτως ερχόμενο αυτοκίνητο που οδηγούσε ο ΕΡΝΕΣΤΟ μεθυσμένος άνω του 0,50 κυβ. χιλ. ανά κυβ. εκατ. λίτρου αίματος, εισήλθε στο αντίθετο ρεύμα πορείας, προσέκρουσε μετωπικά στο αυτοκίνητο του Ερρίκου , με αποτέλεσμα: Να τραυματιστεί θανάσιμα ο ΕΡΡΙΚΟΣ , που άφησε δύο (2) γονείς και να καταστραφεί ολοσχερώς το αυτοκίνητό του αξίας 20.000 Ευρώ. Να τραυματιστεί σοβαρά η συνοδηγός του ΑΘΗΝΑ η οποία μεταφέρθηκε στο κοντινότερο νοσοκομείο, όπου παρέμεινε νοσηλευόμενη επί δύο (2) μήνες. Εξαιτίας του τραυματισμού της, υπέστη ατελή παραπληγία μεγάλου βαθμού και κατέστη ανάπηρη σε ποσοστό 70%, με αποτέλεσμα τη μόνιμη ολική ανικανότητά της προς εργασία και, ως εκ τούτου, την αποχή της από την εργασία της ως Γραμματέας σε επιχείρηση. Ο ετήσιος μισθός της ανερχόταν στο ποσό των 15.000 Ευρώ, ενώ το Ταμείο Κοινωνικής της Ασφάλισης πλήρωσε για τα νοσήλια 10.000 Ευρώ και η Ιδιωτική της Ασφάλιση 2.000 Ευρώ. Ο νεαρός ΒΙΚΕΝΤΙΟΣ , εργαζόμενος, δημόσιος υπάλληλος με μηνιαίο μισθό 1.100 Ευρώ, υπέστη συντριπτικό κάταγμα δεξιού βραχιονίου οστού και υπεβλήθη σε χειρουργική επέμβαση. Παρέμεινε στο νοσοκομείο για 20 ημέρες με πρόσκαιρη ολική ανικανότητα προς εργασία για πέντε (5) μήνες. Στη συνέχεια, το όχημα του Ερνέστο παρέσυρε τον πεζό ΔΑΥΙΔ , 60 ετών, συνταξιούχο, ο οποίος τη στιγμή του ατυχήματος διέσχιζε διαγωνίως και παρανόμως εκτός διαβάσεων την επαρχιακή οδό. Εξαιτίας του ατυχήματος, υπέστη συντριπτικό κάταγμα γόνατος με ρήξη των τενόντων και συνδέσμων της άρθρωσης και παρέμεινε στο νοσοκομείο είκοσι (20) ημέρες και στο σπίτι του ανίκανος να επιμεληθεί εαυτόν επί έξι (6) μήνες. Κατά την εξάμηνη παραμονή του στο σπίτι προσέλαβε μία ιδιωτική νοσοκόμα για την καθημερινή περιποίησή του, ενώ τη νοσηλεία του ανέλαβε το Ταμείο Κοινωνικής Ασφάλισης.
3.
Ερωτήματα: Θέματα αποζημιώσεωνκάθε παθόντος. Είδη αποζημιώσεων για Οικονομικές και μη Οικονομικές Ζημίες με βάση την Εθνική Νομοθεσία και ιδιαιτέρως χρηματικές ικανοποιήσεις λόγω ψυχικής οδύνης και ηθικής βλάβης. Ποιοι οι δικαιούχοι αποζημίωσης του Ερρίκου αν: α) άφησε μόνο γονείς ή β) αν είχε και σύζυγο και δύο παιδιά ηλικίας 16 και 22 ετών αντίστοιχα, ενώ το ετήσιο εισόδημά του ήταν 100.000 Ευρώ; Υπάρχει δικαίωμα του ασφαλιστή για επανείσπραξη λόγω μέθης του Ερνέστο ; Αν ναι, σε ποιο ποσό; Υπάρχει δικαίωμα αναγωγής του Ταμείου Κοινωνικής Ασφάλισης και της ασφαλιστικής επιχείρησης; Ποινική μεταχείριση του υπαιτίου Φορολογείται η καταβληθείσα από την ασφαλιστική εταιρία αποζημίωση, καθώς και οι τόκοι; Άλλα σχετικά θέματα που ανακύπτουν από την Εθνική Νομοθεσία (ελάχιστα όρια καλύψεων, παραγραφή κλπ.).
4.
Προϋποθέσεις αποζημίωσης σύμφωναμε τον ν.ΓπΝ/1911 (Ευθύνη από διακινδύνευση) Ζημία Πρόκληση ατυχήματος κατά τη λειτουργία του αυτοκινήτου Αιτιώδης συνάφεια μεταξύ της λειτουργίας του αυτοκινήτου και της ζημίας
Ασφάλιση αστικής ευθύνης ν. 489/1976 που έχει κωδικοποιηθεί με το π.δ. 237/1986 πρόσφατες τροποποιήσεις με ν.2557/2007 (ΦΕΚ Α 100/14-5-2007) ν.3746/2009 (ΦΕΚ Α 27/16-2-2009)
7.
Έκταση αποζημίωσης σεπερίπτωση θανατηφόρου ατυχήματος περιουσιακή ζημία (νοσήλια, καταστροφή αυτοκινήτου κλπ.) που τυχόν προκλήθηκε στον θανατωθέντα έξοδα κηδείας-ταφής αποζημίωση για στέρηση διατροφής από θανόντα αποζημίωση για στέρηση υπηρεσιών από θανόντα και χρηματική ικανοποίηση των μελών της οικογένειας του θύματος λόγω ψυχικής οδύνης
Αποζημίωση σε περίπτωσηβλάβης του σώματος ή της υγείας όσον αφορά στον ΑΜΕΣΩΣ ΖΗΜΙΩΘΕΝΤΑ θετική ζημία (μείωση περιουσίας) επελθούσα / μελλοντική. Περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, η δαπάνη νοσηλείας σε θεραπευτικό ίδρυμα η δαπάνη φαρμάκων-ορθοπεδικών ειδών-παρακλινικών εξετάσεων -φυσιοθεραπειών η αμοιβή ιατρών η βελτιωμένη διατροφή η πρόσληψη νοσοκόμας ή η πλασματική αμοιβή της υποκατάστατης δύναμης η καταστροφή προσωπικών ειδών οι υλικές ζημίες και η μείωση αξίας του οχήματός του τα έξοδα μετακίνησης αποθετική ζημία (διαφυγόν κέρδος ) επελθούσα / μελλοντική. Περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, τα απωλεσθέντα εισοδήματα εκ της εργασίας, οι ασφαλιστικές-εργοδοτικές εισφορές, η διαφορά μεταξύ των εισοδημάτων που θα εισέπραττε, αν συνέχιζε να εργάζεται, και του ποσού της σύνταξης λόγω πρόωρης συνταξιοδότησης εξαιτίας του ατυχήματος χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης αποζημίωση κατ’ άρθρον 931 ΑΚ όσον αφορά ΤΡΙΤΟΥΣ την αποζημίωσή τους λόγω στέρησης των υπηρεσιών του παθόντα
Εξαιρέσεις από τηνασφαλιστική κάλυψη Περιπτωσιολογία εξαιρέσεων που προβλέπονται στο νόμο (αρθρ. 6β΄ παρ.1 ΠΔ 237/1986) Οδήγηση χωρίς την προβλεπόμενη άδεια οδηγού για την κατηγορία του οχήματος που οδηγεί Οδήγηση υπό την επίδραση οινοπνεύματος ή τοξικών ουσιών Χρήση αυτοκινήτου διαφορετική από την αναγραφόμενη στο ασφαλιστήριο και την άδεια κυκλοφορίας Αποκλεισμός συμφωνίας άλλων περιπτώσεων εξαιρέσεως (αρθρ.6β΄ παρ.2 του ΠΔ 237/1986) Ζητήματα αιτιώδους συνάφειας και υπαιτιότητας Αναγωγική αξίωση του ασφαλιστή
16.
Όρια μέθης Κανόνας: 0,50 γραμ/λίτρο αίματος και άνω με τη μέθοδο της αιμοληψίας ή 0,25 χιλιοστά του γραμμαρίου/λίτρο εκπνεόμενου αέρα και άνω μετρούμενο με τη συσκευή αλκοολόμετρου ( 42 παρ.1 ΚΟΚ) Κατ’ εξαίρεση , για οδηγούς συγκεκριμένων κατηγοριών οχημάτων επιβατηγών αυτοκινήτων δημόσιας χρήσης, φορτηγών με μέγιστο επιτρεπόμενο βάρος άνω των 3,5 τόνων, σχολικών και λοιπών κατηγοριών λεωφορείων, ασθενοφόρων, οχημάτων μεταφοράς επικινδύνων εμπορευμάτων μοτοσικλετών, μοτοποδηλάτων για οδηγούς οχημάτων κάθε κατηγορίας που είναι κάτοχοι άδειας οδήγησης επί χρονικό διάστημα μικρότερο των δύο (2) ετών το όριο μέθης είναι από 0,20 γραμ/λίτρο αίματος και άνω με τη μέθοδο της αιμοληψίας ή από 0,10 χιλιοστά του γραμμαρίου/λίτρο εκπνεόμενου αέρα και άνω μετρούμενο με τη συσκευή αλκοολόμετρου (ΥπΑποφ 43500/5691, ΦΕΚ Β 1055/12-8-2002)
17.
Προϋποθέσεις υποκατάστασης ΙΚΑστις αξιώσεις του ασφαλισμένου ύπαρξη ασφαλιστικής σχέσης μεταξύ παθόντος και ΙΚΑ θεμελίωση αξίωσης αποζημίωσης στο πρόσωπο του ασφαλισμένου ή των μελών της οικογένειάς του κατά τρίτου άσκηση ασφαλιστικών δικαιωμάτων έναντι του ΙΚΑ από τον ασφαλισμένο. αντιστοιχία παροχών με αξίωση αποζημίωσης έναντι του τρίτου ποιοτική χρονική ποσοτική
18.
Προϋποθέσεις υποκατάστασης τουασφαλιστή στα δικαιώματα του παθόντα Η ύπαρξη ασφάλισης ατυχήματος του παθόντα Η ασφάλιση ατυχήματος του παθόντα να προβλέπει ότι η καταβολή ασφαλίσματος αντιστοιχεί στις συγκεκριμένες άμεσες ζημίες του ο παθών να είναι ο λήπτης της ασφάλισης. Καταβολή του ασφαλίσματος στον παθόντα από τον ασφαλιστή. Αντιστοιχία ασφαλίσματος με αξίωση αποζημίωσης έναντι του τρίτου ποιοτική χρονική ποσοτική
19.
Η έκταση τηςευθύνης του Επικουρικού Κεφαλαίου στις περιπτώσεις μεταβίβασης της αξίωσης του παθόντα Κατ’ εφαρμογή της διάταξης του άρθρου 19 παρ. 5 εδ. α’ π.δ. 237/1986 Στην ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΥΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΗΣ ΙΔΙΩΤΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΙΑΣ το Επικουρικό Κεφάλαιο υποχρεούται σε αποζημίωση Στην ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΥΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ το Επικουρικό Κεφάλαιο ΔΕΝ υποχρεούται σε αποζημίωση Ανάγκη άμεσης νομοθετικής ρύθμισης ώστε να εξαιρεθεί η εφαρμογή της διάταξης του άρθρου 19 παρ. 5 εδ. α΄ π.δ. 237/1986 στις περιπτώσεις ευθύνης του Επικουρικού Κεφαλαίου κατά το άρθρο 19 παρ. 1 εδ δ’ πδ. 237/1986 (δηλαδή στις περιπτώσεις πτώχευσης του ασφαλιστή ή ανάκλησης της άδειας λειτουργίας του μετά την επέλευση του ατυχήματος ή άκαρπης σε βάρος του εκτέλεσης).
20.
Ποινική μεταχείριση οδηγούπου προκάλεσε εξ αμελείας τροχαίο ατύχημα Ατύχημα μόνο με υλικές ζημίες ατιμώρητος Ατύχημα με σωματική βλάβη ουσιώδη (βαριά-ελαφριά) ποινή φυλάκισης από 10 ημέρες ως 3 έτη εντελώς ελαφρά ποινή φυλάκισης από 10 ημέρες ως 3 μήνες ή χρηματική ποινή ασήμαντη ατιμώρητος Ανθρωποκτονία από αμέλεια ποινή φυλάκισης από 3 μήνες ως 5 έτη Ζητήματα συρροής
21.
Ελάχιστα όρια υποχρεωτικήςασφάλισης (άρθρο 33 παρ. 2 ν.3746/2009, το οποίο τροποποίησε το άρθρο 6 παρ. 5 του ΠΔ 237/86) Ισχύοντα από 1-6-2009 Σε περίπτωση σωματικής βλάβης 500.000 ευρώ, ανά θύμα. Σε περίπτωση υλικής ζημιάς 500.000 ευρώ, ανά ατύχημα, ανεξάρτητα από τον αριθμό των θυμάτων από 1-1-2011 Σε περίπτωση σωματικής βλάβης 750.000 ευρώ, ανά θύμα. Σε περίπτωση υλικής ζημιάς 750.000 ευρώ, ανά ατύχημα , ανεξάρτητα από τον αριθμό των θυμάτων από 1-6-2012 Σε περίπτωση σωματικής βλάβης 1.000.000 ευρώ, ανά θύμα . Σε περίπτωση υλικής ζημιάς 1.000.000 ευρώ, ανά ατύχημα, ανεξάρτητα από τον αριθμό των θυμάτων
22.
Παραγραφή αξιώσεων εκτροχαίου ατυχήματος Ως προς τον υπαίτιο οδηγό, τον κύριο ή προστήσαντα (άρθρο 937 ΑΚ ) πενταετής άρχεται αφότου ο παθών έμαθε τη ζημία και τον υπόχρεο Ως προς τον ασφαλιστή παραγραφή κατ’ άρθρον 10 παρ. 2 ν.489/1976, όπως τροποποιήθηκε από άρθρο 7 ν.3557/2007 πενταετής άρχεται από την επομένη ημέρα του ατυχήματος ζητήματα διαχρονικού δικαίου (ΕισΝΑΚ 18 ) παραγραφή θεμελιωμένη στις διατάξεις περί σωρευτικής αναδοχής χρέους ( άρθρα 361, 477 ΑΚ, σε συνδυασμό με άρθρο 43 παρ. 6 ΚΟΚ ) πλαγιαστική άσκηση αξιώσεων υπαιτίου έναντι του ασφαλιστή του κατ’ άρθρον 72 ΚΠολΔ σε συνδυασμό με άρθρο 10 ν.2496/1997 Ως προς το Επικουρικό Κεφάλαιο ( 19 παρ. 2 π.δ. 237/1986 ) και το Γραφείο Διεθνούς Ασφάλισης πενταετής άρχεται από την επομένη ημέρα του ατυχήματος Λοιπά ζητήματα παραγραφής
