Dokumen ini membincangkan keanjalan permintaan dan penawaran, termasuk definisi, jenis-jenis keanjalan, dan faktor-faktor yang mempengaruhi keanjalan tersebut. Keanjalan permintaan dan penawaran masing-masing diukur berdasarkan perubahan kuantiti akibat perubahan harga, dengan pelbagai kategori seperti anjal, tidak anjal, dan anjal uniti. Penentu keanjalan merangkumi jenis barang, adanya pengganti, pendapatan yang dibelanjakan, dan jangka masa.

1. BAB 3
KEANJALAN
PERMINTAAN
&
PENAWARAN
1

2. KANDUNGAN BAB
3.1 PENGENALAN
3.2 KEANJALAN PERMINTAAN HARGA
3.3 KEANJALAN PENAWARAN HARGA
3.4 PENENTU KEANJALAN KELUK PERMINTAAN
DAN KELUK PENAWARAN
3.5 KEANJALAN-KEANJALAN LAIN
2

3. 3.1 PENGENALAN
• Keanjalan merupakan satu konsep umum yang
digunakan untuk mengenalpasti kesan ke atas
sesuatu pembolehubah akibat perubahan
pembolehubah yang lain.
• Terdapat 4 jenis keanjalan:
(i) Keanjalan permintaan harga
(ii) Keanjalan penawaran harga
3

4. 3.2 KEANJALAN PERMINTAAN HARGA
• Keanjalan permintaan harga mengukur
perubahan kuantiti yang diminta kesan
daripada perubahan harga barangan tersebut.
• Formula:
)(
)(
)(
)(
01
0
0
01
PP
P
x
Q
QQ
Ed



4

5. PENGIRAAN KEANJALAN PERMINTAAN
HARGA
• Contoh: Jika harga sebuah buku meningkat dari RM2.00
kepada RM5 , ini akan mengurangkan kuantiti permintaan
dari 20 ke 5 buah buku. Keanjalan permintaan dikira seperti
berikut:
5.0)5.1/75.0(
)(
)(
)(
)(
01
0
0
01




PP
P
x
Q
QQ
Ed
5

6. KEANJALAN PERMINTAAN HARGA
• Nilai negatif (-2) yang diperolehi dari pengiraan
menerangkan tentang keluk permintaan yang bercerun
negatif.
• Ini kerana harga barang mempunyai hubungan yang
negatif dengan kuantiti yang diminta.
• Ahli-ahli ekonomi mengkalisifikasikan keluk permintaan
berdasarkan keanjalannya:
(i) Anjal (Ed > 1)
(ii) Tidak anjal (Ed < 1)
(iii) Anjal uniti (Ed = 1)
• Jenis-jenis keanjalan permintaan akan mempengaruhi
kecerunan keluk permintaan.
6

7. KEANJALAN KELUK PERMINTAAN:
ANJAL (Ed > 1)
• Ed = (-) 2 ; Ed > 1
(abaikan tanda negatif; nilai
negatif menunjukkan harga
dan kuantiti permintaan
mempunyai hubungan yang
negatif.
• [∆ harga < ∆ kuantiti) ]
• [ P↓(1%) < Qd ↑(2%) ]
• Keluk akan mempunyai
cerun yang landai.
1%
2%
10 30
10
5
DD
Kuantiti
Price
0.2)1/2(100
5/)510(
10/)1030(



 xEd
7

8. KEANJALAN KELUK PERMINTAAN:
TIDAK ANJAL (Ed < 1)
0.75%
1.5%
5 20
5
2
DD
Kuantiti
Price
• Ed = (-) 0.5 ; Ed < 1
(abaikan tanda negatif; nilai
negatif menunjukkan harga
dan kuantiti permintaan
mempunyai hubungan yang
negatif)
• [∆ harga > ∆ kuantiti) ]
• [ P↓(1.5%) > Qd ↑(0.75%) ]
• Keluk akan mempunyai
cerun yang curam.5.0)5.1/75.0(100
20/)205(
2/)25(



 xEd
8

9. KEANJALAN KELUK PERMINTAAN:
ANJAL UNITI (Ed = 1)
1%
1%
10 20
10
5
DD
Kuantiti
Price
• Ed = (-) 1 ; Ed = 1
(abaikan tanda negatif; nilai
negatif menunjukkan harga
dan kuantiti permintaan
mempunyai hubungan yang
negatif)
• [∆ harga = ∆ kuantiti) ]
• [ P↓(1%) = Qd ↑(1%) ]
1)1/1(100
5/)510(
10/)1020(



 xEd
9

10. 3.3 KEANJALAN PENAWARAN HARGA
• Keanjalan penawaran harga mengukur
perubahan kuantiti yang ditawarkan kesan
daripada perubahan harga barangan tersebut.
• Formula:
10
)(
)(
)(
)(
01
0
0
01
PP
P
x
Q
QQ
Ed




11. PENGIRAAN KEANJALAN PENAWARAN
HARGA
• Contoh: Jika harga sebuah buku meningkat dari RM2.00
kepada RM5 , pengeluar menambahkan pengeluaran buku
dari 10 kepada 40 buah buku. Keanjalan pernawaran dikira
seperti berikut:
2)5.1/3(100
2/)25(
10/)1040(



 xEs
11

12. Harga
Harga Harga
Harga
Harga
Q1 Q2 Kuantiti Q1 Q2 Kuantiti Q1 Q2 Kuantiti
P2
P1
P2
P1
P2
P1
S
S
S
↑10%
↑20% ↑4%
↑10%
↑10%
↑10%
Anjal (Es >1)
Tidak Anjal (Es <1)
Anjal Uniti
(Es =1)
KEANJALAN KELUK PENAWARAN
12

13. 3.4 PENENTU KEANJALAN KELUK
PERMINTAAN DAN KELUK PENAWARAN
• Faktor-faktor yang mempengaruhi keanjalan
keluk permintaan adalah; jenis barang, barang
pengganti hampir, nisbah pendapatan yang di
belanja dan jangka masa.
• Faktor-faktor yang mempengaruhi keanjalan
keluk penawaran adalah; input, stok dan
inventori dan jangka masa.
13

14. PENENTU KEANJALAN KELUK PERMINTAAN
(i) Jenis barang
• Barangan perlu (beras,gula,garam) merupakan
barangan keperluan asas. Walaupun berlaku
perubahan harga, perubahan terhadap kuantiti
permintaan adalah kecil; menjadikan permintaan
barangan perlu kurang anjal (% ∆P > %∆Q).
• Barangan mewah (kereta mewah, batu permata):
Peubahan harga yang kecil akan menyebabkan
perubahan yang besar ke atas kuantiti permintaan;
menjadikan permintaan barangan mewah lebih anjal
(% ∆P < %∆Q).
14

15. PENENTU KEANJALAN KELUK PERMINTAAN
(ii) Barang pengganti hampir:
• Jika sesuatu barang mempunyai lebih banyak barang
pengganti hampir, pengguna akan cenderung
mengurangkan penggunaannya jika harga meningkat -
lebih anjal.
(iii) Pendapatan yang dibelanjakan:
• Perbelanjaan pendapatan bagi setiap pengguna adalah
berbeza; pada kadar yang banyak atau sedikit.
• Jika jumlah pendapatan yang banyak dibelanjakan untuk
sesuatu barang, pengguna akan terjejas teruk jika harga
barangan tersebut meningkat - lebih cenderung untuk
mengurangkan penggunaannya jika harga meningkat –
lebih anjal.
15

16. PENENTU KEANJALAN KELUK PERMINTAAN
(iv)Jangka masa:
• Permintaan sesuatu barangan akan menjadi
lebih anjal dalam jangka masa panjang
kerana pengguna mempunyai banyak masa
untuk melakukan perubahan akibat
perubahan harga sesuatu barang.
• Contoh: Rokok.
16

17. PENENTU KEANJALAN KELUK PENAWARAN
(i) Jangkamasa:
• Penawaran sesuatu barang akan menjadi
lebih anjal dalam jangka masa panjang
kerana pengeluar mempunyai masa yang
mencukupi untuk mengeluarkan sesuatu
barangan akibat perubahan harga barang
tersebut.
17

18. PENENTU KEANJALAN KELUK PENAWARAN
(ii) Input:
• Jika sumber input mudah diperolehi, pengeluar
mudah meningkatkan pengeluaran output
apabila harga meningat- lebih anjal.
(iii) Stok dan inventori:
• Penawaran sesuatu barang akan menjadi lebih
anjal jika terdapat simpanan stok yang banyak.
Ini kerana pengeluar mampu mengeluarkan
barangan tersebut apabila harga meningkat.
18