Java 1_Data_baseggggĝccccccggggggggd.ppt

Programi i Trajnimit të
Detyrueshëm (CTP)
Brezi i VII
Moduli V: Drejtues pedagogjik
që mbështeten në të dhënat
Lektor/Trajner: Dr.Alketa Hyso
Grupi i I, Vlore
FSHH, UV
Leksion – Java 1

Shkolla e Drejtorëve të IAP
Programi i Trajnimit të Detyrueshëm (CTP)
Vështrim i përgjithshëm i modulit
• Rezultatet e studimeve dhe vëzhgimeve kanë treguar se cilësia e mësuesve
sjell një ndryshim të ndjeshëm në rezultatet e të nxënit të nxënësve.
• Studimi gjithëpërfshirës i John Hattie (Hattie, John (2003) (Mësuesit bëjnë
diferencën:…) ka sjellë rezultate të thelluara dhe të pakundërshtueshme që e
mbështesin idenë se ‘përsosmëria në mësimdhënie është faktori i vetëm dhe
më kryesori që ndikon në arritjet e nxënësve’.
• Ashtu siç edhe pranohet nga shumë ekspertë të arsimit, qasja ndaj
mësimdhënies dhe të nxënit që mbështetet në të dhëna, mbetet një element i
rëndësishëm që nxënësi të arrijë rezultate sa më të larta.
• Zbatimi i kurrikulës duhet të orientohet nga mbledhja dhe analiza në mënyrën e
duhur të të dhënave.
• Plani i punës i drejtorit të shkollës së bashku me qëllimet e ministrisë
përgjegjëse për arsimin, duhet të jetë rezultat i të dhënave të matshme sasiore
të shkollës
10/26/24 2
Brezi i VI-të
Moduli V: Lidershipi
pedagogjik bazuar në
të dhëna.
Lektor/Trajner:
Dr.Alketa Hyso
FSHH, UV

Te dhenat ne implementimin e kurrikules
• Të dhënat e performancës së nxënësve: Rezultatet e testeve, provimeve, dhe vlerësimeve të tjera.
• Të dhënat mbi frekuentimin:
• Të dhënat nga vlerësimet formuese: Komente dhe vlerësime nga mësuesit gjatë procesit të
mësimdhënies.
• Anketat e nxënësve dhe prindërve: Mendimet dhe përvojat e nxënësve dhe prindërve mbi
kurrikulën dhe metodat e mësimdhënies.
• Të dhënat mbi angazhimin e nxënësve: Aktivitetet jashtë mësimit, pjesëmarrja në projekte dhe
aktivitete ekstra-kurrikulare.
• Të dhënat mbi zhvillimin e aftësive sociale dhe emocionale: Vlerësimet mbi bashkëpunimin,
komunikimin dhe aftësitë ndërpersonale.
• Të dhënat mbi burimet mësimore: Përdorimi i librave, teknologjisë dhe materialeve të tjera në
procesin e mësimdhënies.
• Vlerësimet e mësuesve: Rreth strategjive të përdorura, sfidave dhe sukseset në zbatimin e
kurrikulës.
10/26/24
Brezi i VI-të
të dhëna.
Lektor/Trajner:
Dr.Alketa Hyso
FSHH, UV
3

Permbajtja e kursit
• Do të njihen me qasjen e re metodologjike për identifikimin e problematikave në
shkollat e tyre, ofrimin e zgjidhjeve dhe krahasimin e situatës para dhe pas
ndërhyrjes që ata kanë bërë.
• Do të jenë në gjendje të mbledhin, analizojnë dhe përdorin të dhëna të ndryshme
sipas nevojave të shkollës.
• Do të njihen me metodat sasiore dhe cilësore që mbështesin analizat në fushën e
arsimit
• Përdorimin e Excel-it, programeve të caktuara kompjuterike për analizën
statistikore dhe tematike në rastet e të dhënave cilësore,
• Do të punojnë në grupe për të realizuar aktivitete të vogla lidhur me çështjet
kryesore të arsimit. Këto aktivitete do t’u shërbejë gjatë seancave ku analizohet
përvoja e tyre gjatë praktikave profesionale në shkollat përkatëse.
• Do të ndajnë përvojat e tyre lidhur me identifikimin e problematikave, dhe
mënyrën e duhur sesi të hartojnë strategjitë përkatëse për t’i zgjidhur ato.
10/26/24 4
Brezi i VI-të
të dhëna.
Lektor/Trajner:
Dr.Alketa Hyso
FSHH, UV

Objektivat e modulit
- Të bëjnë lidhjen midis të dhënave e t’i përdorin ato në dobi të objektivave të
shkollës dhe të një plani pune konkret.
- Të mësojnë hapat e hartimit të një Plani Pune duke iu referuar analizës
sistematike të të dhënave dhe përcaktimit të problemit.
- Të njohin parimet e ndarjes së burimeve të informacionit me stafin për të
nxitur ato procese që mbështesin përmirësimin e mësimdhënies e të nxënit
në shkollë.
10/26/24 5
Brezi i VI-të
të dhëna.
Lektor/Trajner:
Dr.Alketa Hyso
FSHH, UV

Vlerësimi i modulit
Ky modul konsiderohet i përfunduar në mënyrë të suksesshme kur kandidatët për
drejtorë dhe ata në detyrë do të jenë në gjendje të:
1. Marrin pjesë në 80% të seancave të trajnimit;
2. Kalojnë jo më pak se 70% të vlerësimeve të kërkuara për seancat teorike;
3. Kalojnë jo më pak se 70% të detyrave të portofolit të kërkuara për seancat ku
analizohet përvoja e praktikës profesionale.
4. Përfundimi i këtij moduli do të konsiderohet i realizuar kur pjesëmarrësit të
dorëzojnë detyrat dhe miniprojektet e mëposhtme:
- Analizën sasiore të një problematike të caktuar në shkollë që ata e kanë përzgjedhur vetë, duke
përfshirë instrumentin për mbledhjen e të dhënave sasiore.
- Analizën cilësore të kësaj situate, duke përfshirë instrumentin për mbledhjen e të dhënave
cilësore.
- Hartimin e një Plan Veprimi, për të realizuar ndërhyrjet e duhura, mbështetur në analizën e
mësipërme.
- Dorëzimin e një raporti/prezantimi të shkurtër.
10/26/24 6
Brezi i VI-të
të dhëna.
Lektor/Trajner:
Dr.Alketa Hyso
FSHH, UV

Tema:
Njohja me metodat kryesore të studimit
mbështetur në të dhënat
sasiore dhe cilësore. Studimi dhe analiza e të
dhënave të ndryshme.
10/26/24 7
Brezi i VII-të
të dhëna.
Lektor/Trajner:
Dr.Alketa Hyso
FSHH, UV

Objektivat e temës
• Të shqyrtojnë terma të ndryshëm lidhur me mbledhjen, analizën, interpretimin
dhe marrjen e vendimeve të mbështetura në të dhëna të shumëllojshme, si një
proces i përgjithshëm për drejtimin e shkollës;
• Të diskutojnë mbi metodat kryesore të studimit të mbështetura në të dhënat
cilësore dhe sasiore;
• Shpjegojnë si ndryshojnë proceset vëzhguese nga hulumtimet bazë;
• Analizojnë paraqitjen e të dhënave të ndryshme dhe hartojnë pyetjet e duhura
për proceset në vijim;
• Të kuptojnë rëndësinë e krijimit të një baze të dhënash në mbështetje të
drejtimit
10/26/24 8
Brezi i VII-të
të dhëna.
Lektor/Trajner:
Dr.Alketa Hyso
FSHH, UV

Çështje
• 1.1 Vështrim i përgjithshëm mbi të dhënat
• 1.2 Përdorimi i të dhënave nga mësuesit
• 1.3 Çfarë llogaritet si të dhëna? Llojet kryesore të të dhënave. Metodat e
mbledhjes së të dhënave
• 1.4 Katër P-të e reformës arsimore
• 2.1 Struktura për projektin kërkimor final
• 2.2 Kuptimi i kërkimit shkencor
• 2.3 Metodat e hulumtimit shkencor
• 2.4 Konceptet e kërkimit shkencor
• 3 Teknikat e nxjerrjes së të dhënave
• 4 Hulumtimi për veprim
• 5. Raste studimore
10/26/24 9
Brezi i VII-të
të dhëna.
Lektor/Trajner:
Dr.Alketa Hyso
FSHH, UV

Vështrim i përgjithshëm mbi të
dhënat
10/26/24 10
Brezi i VII-të
të dhëna.
Lektor/Trajner:
Dr.Alketa Hyso
FSHH, UV

1.1 Vështrim i përgjithshëm mbi të
dhënat
• Mbledhja, vëzhgimi, analiza, interpretimi, dhe marrja e vendimeve të
mbështetura në të dhënat e ndryshme janë pjesë e punës për drejtorët e
shkollës.
• për të nxjerrë në pah: vizionin, qëllimet dhe objektivat e shkollës, planet
dhe programet e punës, zhvillimin profesional të mësuesve.
• për të përcaktuar cilësinë e proceseve të mësimdhënies, të nxënit dhe
vlerësimit në klasë.
• për të identifikuar qëndrimet e mësuesve dhe nxënësve lidhur me
problematikat në këto fusha.
• për të kuptuar natyrën dhe shkaqet e problemeve.
• për të përmirësuar mësimdhënien dhe të nxënit
• Të dhënat janë mjet për të identifikuar problemet për të kuptuar natyrën dhe shkaqet e
tyre (Fondacioni Wallace, 2013)
10/26/24 11
Brezi i VII-të
të dhëna.
Lektor/Trajner:
Dr.Alketa Hyso
FSHH, UV

dhënat
• Sot është e vështirë të imagjinohet një agjendë e reformës arsimore që nuk
përfshin përdorimin e të dhënave si një shtyllë kyçe.
• Mësuesit tani kanë akses më të gjerë në informacionin rreth të nxënit dhe mund
të trajtojnë boshllëqet e të nxënit përpara se studentët të mbeten prapa.
• Përdorimi i të dhënave ka potencial për të ndryshuar mësimdhënien dhe të
nxënit.
• Ndërsa rezultatet e arritjeve të nxënësve dhe strategjitë e mësimdhënies ndahen
mes mësuesve të të njëjtave subjekte, apo klasave të ndryshme, kultura dhe
rutina e shkollës po ndryshon gjithashtu.
• Transparenca po rritet dhe kultura e individualizmit që karakterizonte mësimin në
klasë po zvogëlohet.
10/26/24 12
Brezi i VII-të
të dhëna.
Lektor/Trajner:
Dr.Alketa Hyso
FSHH, UV

dhënat
• Kur drejtuesit dhe mësuesit fitojnë njohuri se si të përdorin të dhënat në punën
e tyre - kur ata mbledhin dhe analizojnë të dhëna për të mbështetur
vendimmarrjen- ata do të bëhen më efektivë në rishikimin e kapaciteteve të tyre
ekzistuese, identifikimin e dobësive dhe hartimin e planeve për përmirësim.
• Puna dhe përdorimi i të dhënave kanë nevojë për kompetenca, aftësi dhe
kultura të reja.
• Ne nuk mund të përdorim thjesht të dhëna dhe të presim që gjëra të mira të
ndodhin. Të dhënat nuk i nxisin vetë vendimet. Drejtuesit arsimorë luajnë një rol
kritik në formësimin se si dhe pse përdoren të dhënat. Drejtuesit duhet të marrin
iniciativën për të vlerësuar se cilat lloje të të dhënave janë të dobishme dhe për
çfarë qëllimesh.
• Ka vlerë përdorimi i të dhënave si pjesë e një procesi më të gjerë të
përmirësimit të shkollës.
10/26/24 13
Brezi i VI-të
të dhëna.
Lektor/Trajner:
Dr.Alketa Hyso
FSHH, UV

1.2 Përdorimi i të dhënave nga
mësuesit
• Përdorimi i të dhënave nga mësuesit në veçanti mund të jetë i dobishëm për
mësimdhënien dhe të nxënit në mënyrat e mëposhtme:
• Të dhënat mund t'i ndihmojnë mësuesit të vendosin dhe përsosin qëllimet
konkrete.
• Të dhënat mund t'i ndihmojnë mësuesit të vendosin se si t'i përshtasin
mësimdhënien e tyre me standardet, të përcaktojnë pikat e forta dhe të
dobëta në mësimdhënie, të identifikojnë studentët që kanë nevojë për
mbështetje për mësimdhënie sipas individit.
• Të dhënat mund t'u mundësojnë mësuesve të ndajnë praktikat më të mira.
• Praktikat e përdorimit të të dhënave mund të ndikojnë pozitivisht në përpjekjet e
vazhdueshme për përmirësim, nëse bëhet reflektim sistematik dhe i
qëndrueshëm mbi një sërë treguesish të shumtë.
10/26/24 14
Brezi i VI-të
të dhëna.
Lektor/Trajner:
Dr.Alketa Hyso
FSHH, UV

1.3 Çfarë llogaritet si të dhëna?
• Përdorimi i të dhënave mund të marrë forma të ndryshme në varësi të të
dhënave që përdoren, për çfarë qëllimesh dhe nga kush.
• Drejtorët dhe mësuesit rishikojnë raportet (ekzaminimi i të dhënave të
rezultateve vjetore të testit shtetëror) për t'i ndihmuar ata të identifikojnë se cilët
nxënës po performojnë mbi, në ose nën nivelin e klasës në lidhje me
standardet shtetërore. Mësuesit mund t'i analizojnë të dhënat individualisht ose
me mësues të tjerë në ekipet e nivelit të klasës ose të fushës lëndore në
mënyrë që të synojnë mbështetjen ndaj nxënësve që shënojnë nën nivelin e
klasës dhe të planifikojnë hapat e ardhshëm.
• Por vendimmarrja e informuar nga të dhënat nuk duhet të mbështetet vetëm në
të dhënat e rezultateve të nxënësve. Mësuesit mund të ekzaminojnë gjithashtu
të dhënat demografike të nxënësve, të dhënat për zbatimin ose përparimin drejt
qëllimeve, të dhënat e anketimit nga nxënësit ose prindërit dhe të dhënat e
vëzhgimit në klasë. Në disa shkolla, të dhënat e sjelljes dhe disiplinës së
nxënësve konsiderohen gjithashtu si elementë të rëndësishëm në përmirësimin
e të nxënit dhe mësimdhënies.
10/26/24 15
Brezi i VI-të
të dhëna.
Lektor/Trajner:
Dr.Alketa Hyso
FSHH, UV

1.3 Llojet kryesore të të dhënave
Në shkolla, të dhënat zakonisht kategorizohen në lloje kryesore:
1. Të dhënat demografike (mosha, gjinia, te ardhurat, raca/etni, gjuha, aftësi të kufizuara, adresa, etj),
2. Të dhënat mbi sjelljen - disiplinën, frekuentimi
3. Të dhënat e performancës akademike, të cilat përfshijnë jo vetëm të dhëna të testeve të standardizuara,
por edhe vlerësime formuese, vlerësime të bëra nga mësuesi, portofoli i punëve, frekuentimi , monitorimi i
progresit, përqindja e kalueshmërisë, cilësia, vëzhgime dhe vlerësime të mësuesit.
4. Të dhëna udhëzuese, të cilat përfshijnë të dhëna mbi cilësinë e kurrikulës.
5. Indikatorë mbi angazhimin dhe pjesëmarrjen në aktivitete (pjesemarrja në klasë, përqindja e studentëve
që realizojnë detyrat e shtëpisë, koha që nxënësit shpenzojnë për të mësuar, përdorimi i teknologjisë,
aktivitete ekstrakurrikulare, ndërgjegjësimi social, etj.)
6. Të dhënat mbi perceptimet, të cilat ofrojnë opinione, komente, rekomandime nga prindër, komuniteti,
nxënësit. (p.sh., përdorim anketat, fokus grupet).
Të dhënat nga vlerësimet mund të tregojnë modele të arritjeve të nxënësve, por ato nuk u tregojnë
mësuesve se çfarë të bëjnë ndryshe në klasë.
Të dhënat e vlerësimit në shkallë të gjerë (për shembull PISA) mund të jenë të dobishme për planifikimin e
shkollës dhe sistemit, por ato janë më pak të dobishme në nivel mësuesi ose studenti.
10/26/24 16
Brezi i VI-të
të dhëna.
Lektor/Trajner:
Dr.Alketa Hyso
FSHH, UV

1.3 Të dhënat në klasë
• Të dhënat demografike të nxënësve
• Ekzaminimi i të dhënave demografike të nxënësve, si mosha, gjinia dhe
statusi socio-ekonomik, mund t'i ndihmojë mësuesit të kuptojnë nevojat dhe
karakteristikat unike të nxënësve të tyre.
• Të dhënat e frekuentimit të nxënësve
• Ndjekja e frekuentimit të studentëve mund të sigurojë njohuri mbi
angazhimin e studentëve dhe të identifikojë arsyet që ndikojnë në mos
frekuentimin e klasës.
• Vëzhgime në klasë
• Vëzhgimi i sjelljes dhe ndërveprimeve të nxënësve në klasë mund të
sigurojë të dhëna të vlefshme për angazhimin dhe pjesëmarrjen e
nxënësve. Përdorni pyetsorë që ju lejojnë të identifikoni tendencat.
10/26/24 17
Brezi i VI-të
të dhëna.
Lektor/Trajner:
Dr.Alketa Hyso
FSHH, UV

• Vlerësimet
• Vlerësimet, të tilla si teste, kuize dhe projekte, mund të ofrojnë të dhëna të
vlefshme për të nxënit e nxënësve dhe të ndihmojnë mësuesit të
identifikojnë fushat e forta dhe të dobëta.
• Puna e nxënësve
• Ekzaminimi i punës së studentëve, të tilla si esetë, prezantimet dhe
projektet, mund të ofrojë një pasqyrë të të nxënit të studentëve dhe t'i
ndihmojë mësuesit të vlerësojnë efektivitetin e mësimit të tyre.
• Feedback nga nxënësit
• T’u kërkosh studentëve komente mbi përvojat e tyre të të nxënit mund të
ofrojë njohuri të vlefshme për çfarë nuk funksionon në klasë.
10/26/24 18
Brezi i VI-të
të dhëna.
Lektor/Trajner:
Dr.Alketa Hyso
FSHH, UV

• Monitorimi i progresit të nxënësve
• Ndjekja e përparimit të nxënësve me kalimin e kohës - nëpërmjet përdorimit të
mjeteve të gjurmimit të të dhënave ose vlerësimeve të vazhdueshme - mund
t'i ndihmojë mësuesit të identifikojnë fushat e përmirësimit dhe të ofrojnë
mbështetjen e synuar.
• Të dhënat e vetëvlerësimit të nxënësve.
• Inkurajimi i nxënësve për të reflektuar mbi mësimin dhe përparimin e tyre
mund të sigurojë njohuri të vlefshme për të kuptuarit e nxënësve dhe t'i
ndihmojë mësuesit të identifikojnë fushat për mbështetje. Ndihmojini nxënësit
të përcaktojnë një objektiv javor/mujor/për_lëndë dhe më pas të reflektojnë se
si kanë performuar kundrejt qëllimeve të tyre. Tërhiqni nxënësit në biseda për
t'i ndihmuar ata të identifikojnë se çfarë mund të bëjnë për t’u përmirësuar.
10/26/24 19
Brezi i VI-të
të dhëna.
Lektor/Trajner:
Dr.Alketa Hyso
FSHH, UV

• Feedback nga prindërit
• Mbledhja e komenteve nga prindërit mund të ofrojë perspektivë shtesë për
të mësuarit dhe sjelljen e nxënësve. Hapni rregullisht komunikimin me
prindërit për të fituar njohuri që mund të jenë të dobishme në edukimin e
individëve që përbëjnë klasën tuaj.
• Të dhënat mbi interesat e nxënësve.
• Mbledhja e të dhënave mbi interesat e nxënësve, nëpërmjet përdorimit të
anketave ose diskutimeve, mund t'i ndihmojë mësuesit të hartojnë mësime
(leksione) që janë më tërheqëse dhe më kuptimplote për nxënësit.
Personalizimi është i mundur kur interesat e nxënësve njihen dhe
përfshihen.
10/26/24 20
Brezi i VI-të
të dhëna.
Lektor/Trajner:
Dr.Alketa Hyso
FSHH, UV

• Udhëzimet e përbashkëta kurrikulare
• Udhezuesit kurrikular lejojnë mësuesit të planifikojnë dhe të diskutojnë së
bashku rreth të dhënave të nxënësve. (Në Shtetet e Bashkuara, ku
shteteve u kërkohet të kenë standarde të kurrikulës për çdo nivel klase dhe
lëndë, distriktet zakonisht kanë krijuar një sërë mbështetjesh strukturore
për t’u dhënë mësuesve udhëzime për njësitë kurrikulare, materialet dhe
planifikimin e mësimit).
• Pyetje
Si aplikohet tek ne?
10/26/24 21
Brezi i VI-të
të dhëna.
Lektor/Trajner:
Dr.Alketa Hyso
FSHH, UV

Aktivitet 1
• Qëllimi: Kuptimi dhe përdorimi i kartës së performancës së shkollës.
• Cilat janë të dhënat që ruhen në këtë sistem informacioni? Si përdoret
informacioni nga mësuesit për të rritur performancën në mësimdhënie?
• Si bëhet vetëvlerësimi i shkollës suaj bazuar në të dhënat e këtij sistemi?
• A kanë akses prindërit dhe komuniteti në informacion, për të krahasuar
rezultatet e shkollës me tregues të ndryshëm të arritjeve?
• Si përdoret ky sistem nga drejtuesit e shkollave, për të vlerësuar arritjen e
qëllimeve dhe objektivave, si dhe në mbështetje hartimit të Planit Vjetor të
Shkollës
10/26/24
Brezi i VI-të
të dhëna.
Lektor/Trajner:
Dr.Alketa Hyso
FSHH, UV
22

1. 3 Instrumentet për mbledhjen e të
dhënave
5 instrumente për mbledhjen e të dhënave:
• Sondazhe, kuize dhe pyetësorë.
• Intervistat.
• Fokus grup.
• Vëzhgime të drejtpërdrejta.
• Dokumentet dhe regjistrimet
10/26/24 23
Brezi i VI-të
të dhëna.
Lektor/Trajner:
Dr.Alketa Hyso
FSHH, UV

1.4 Katër P-të e reformës arsimore
Katër P-të e reformës arsimore, janë:
•Njerëzit(People),
•politikat,
•praktikat dhe
•modelet (Pattern)
•Përpjekjet e drejtuesve, për të bërë përdorimin e të dhënave të rëndësishme për
përmirësimin e shkollës, janë komplekse sepse ata duhet të marrin parasysh
njerëzit, politikat, praktikat dhe modelet. Katër P-të formësojnë veprimet e
drejtuesve, mënyrën se si ata mendojnë për punën e tyre dhe madje edhe nivelin
e tyre të përkushtimit.
10/26/24 24
Brezi i VI-të
të dhëna.
Lektor/Trajner:
Dr.Alketa Hyso
FSHH, UV

• Çdo mjedis shkolle dhe rrethi është i ndryshëm.
• Në të njëjtën shkollë, ju mund të keni një ekip mësuesish që
bashkëpunojnë në mënyrë efektive për të përmirësuar mësimin, së bashku
me një tjetër grup që nuk mund të qëndrojnë në të njëjtën dhomë së
bashku. Mund të keni një drejtor që përballet me probleme sfiduese ose një
për të cilin stili i shmangies ose vonesës është mënyra e parazgjedhur e
praktikës.
• Modelet e ndërveprimit ndërmjet mësuesve ndikojnë në mënyrën se si ata
miratojnë, përshtatin ose shpërfillin iniciativat reformuese.
• Njerëzit, politikat, praktikat dhe modelet e tyre të ndërveprimit ndërveprojnë
në mënyrë dinamike për të prodhuar sukses ose dështim të reformës.
10/26/24 25
Brezi i VI-të
të dhëna.
Lektor/Trajner:
Dr.Alketa Hyso
FSHH, UV

• Nëse shikojmë brenda një shkolle, mund të shohim se si protokollet e
vendosura, mënyra e të folurit për studentët dhe normat e ndërveprimit mund të
ndihmojnë ose kufizojnë drejtuesin e informuar nga të dhënat.
• Për shembull, takimet e klasave të të njëjtit nivel ofrojnë mundësi për
mësuesit për të diskutuar të dhënat, por ato kufizojnë mundësitë për biseda
ndërmjet klasave.
• Vlerësimet e standardizuara në nivel shtetëror mund të krijojnë një urgjencë
për t'u përqendruar në kompetencat e studentëve në lëndët kryesore
gjuhes, letërsisë dhe matematikës, duke reduktuar njëkohësisht vëmendjen
ndaj lëndëve të tjera të rëndësishme, sepse ato nuk testohen aq shpesh
ose fare.
10/26/24 26
Brezi i VI-të
të dhëna.
Lektor/Trajner:
Dr.Alketa Hyso
FSHH, UV

Aktivitet 2
• Njohje e situates aktuale mbi:
• Menaxhimin e të dhënave - grumbullimin, analizën, aksesin në informacion në
shkollat përkatëse dhe më gjerë në gjithe rrethin.
• Kapacitetet në dispozicion të grumbullimit, përpunimit dhe shpërndarjes së të
dhënave dhe informacioneve tek mësuesit.
• Protokollet ekzistuese në shkolla në mbështetje të punës me të dhëna.
• Aftësitë e mësuesve në punën me të dhënat dhe zhvillimin e tyre professional
në këtë drejtim
10/26/24 27
Brezi i VI-të
të dhëna.
Lektor/Trajner:
Dr.Alketa Hyso
FSHH, UV

Aktivitet 2
• A ka qarku juaj një sistem të menaxhimit të të dhënave?
• A ka ofruar qarku trajnim në lidhje me përdorimin e të dhënave?
• Performanca e nxënësve, që është në qendër të vendimmarrjes së informuar nga të dhënat, si ndikon në
punën e mësuesve? (mund t'i ruani të dhënat, ku)?
• Cilat mjete mund t'i ndihmojnë mësuesit në mbledhjen, analizimin dhe përdorimin efektiv të të dhënave?
• A keni njohuri rreth të dhënave të kërkuara si në nivelin e shkollës ashtu edhe në atë të qarkut dhe aftësi
në pëdorimin e tyre?
• Keni informacion mbi mbështetjen strukturore, bashkëpunimet dhe rritjen e kapaciteteve?
• Cilët janë njerëzit kryesorë midis stafit mësimdhënës që do të ndihmojnë ose pengojnë përpjekjet për
përdorimin e të dhënave?
• Cili është kapaciteti ekzistues profesional i mësuesve dhe drejtuesve për të ndërmarrë praktika të reja?
• Cilat modele ndërveprimi ekzistojnë midis njerëzve që mund të lehtësojnë ose pengojnë ndryshimin.
• Cilat rutina dhe praktika aktuale mund të mbështesin përdorimin e të dhënave? Dhe cilat mënyra
ekzistuese për të bërë gjërat do të pengojnë?
10/26/24 28
Brezi i VI-të
të dhëna.
Lektor/Trajner:
Dr.Alketa Hyso
FSHH, UV

Aktivitet 2
• A ekziston një sistem i menaxhimit të të dhënave miqësor për përdoruesit?
• A janë vendosur mekanizma për të mbledhur komentet e vazhdueshme të
mësuesve rreth sistemit?
• A ofrohet kohë e strukturuar për bashkëpunimin e mësuesve?
• A ekzistojnë protokolle për të lehtësuar diskutimet e mësuesve rreth të
dhënave?
• Nëse koha dhe protokollet e bashkëpunimit nuk ekzistojnë, si mund të
vendosen ato? A është e mundur të funksionojë?
10/26/24 29
Brezi i VI-të
të dhëna.
Lektor/Trajner:
Dr.Alketa Hyso
FSHH, UV

2. Struktura e nje studimi kërkimor/
punë hulumtuese
Brezi i VI-të
të dhëna.
Lektor/Trajner:
Dr.Alketa Hyso
FSHH, UV

Aktivitet 3 - Pyetje?
• Si e kryeni mbledhjen e të dhënave për një fenomen/veprimtari të veçantë që
ndodh në shkollë?
• Si vijon më pas interpretimi i të dhënave?
• Si e realizoni këtë (proces (e)? P.sh: Kur më duhet të mbledh të dhëna për një
fenomen të caktuar në shkollë, unë zgjedh …….”
Brezi i VI-të
të dhëna.
Lektor/Trajner:
Dr.Alketa Hyso
FSHH, UV

2.1 Struktura për projektin final
Çdo studim i përmbahet strukturës së përcaktuar më parë. Më tej, çdo studim/punë hulumtuese/veprim orientohet sipas kësaj
strukture. Cilat janë shtyllat kryesore ku ne duhet të mbështetemi?
− 1. Përcaktimi i qëllimit - Përse duhet kryer ky studim? Për çfarë është e interesuar grupi (et) e interesit?Cilat çështje duhen
adresuar?
− 2. Vlerësimi i burimeve - Cilat janë burimet e nevojshme për këtë studim? Cilat burime individuale do të përdorni për studimin?
− 3. Zgjedhja e metodës- Zgjedhim metodën që është më e përshtatshme për qëllimin.
− 4. Krijimi i instrumentit – P.sh , nese përdorim pyetësorin: Përcaktoni pyetjet që duam të bëjmë. Jepen disa përgjigje
alternative për të anketuarit, nga të cilat ata duhet të zgjedhin atë që iu përshtatet më shumë. Si mund të krijojmë strukturën
përfundimtare të pyetësorit.
− 5. Zhvillimi i fazës së pilotimit - Testojmë pyetësorin te një pjesë e përfaqësuesve të grupeve /grupimeve/komunitetit të
interesit. Vlerësojmë pyetësorin dhe i japim formën përfundimtare.
− 6. Zgjedhim kampionin - Përcaktojmë metodën e kampionimit dhe burimet që kemi në dispozicion.
− 7. Trajnimi i intervistuesit
− 8. Mbledhje e të dhënave
− 9. Analizimi i të dhënave
− 10. Interpretimi dhe diskutimi i rezultateve
− 11. Dhënia e rekomandimeve përkatëse.
Brezi i VI-të
të dhëna.
Lektor/Trajner:
Dr.Alketa Hyso
FSHH, UV

2.2 Kuptimi i kërkimit shkencor
10/26/24 33
Brezi i VI-të
të dhëna.
Lektor/Trajner:
Dr.Alketa Hyso
FSHH, UV
Cili është ndryshimi midis qasjeve të kërkimit
deduktiv dhe induktiv?
•Dallimi kryesor midis arsyetimit induktiv dhe
deduktiv është se arsyetimi induktiv synon
zhvillimin e një teorie ndërsa arsyetimi deduktiv
synon të testojë një teori ekzistuese. Me fjalë
të tjera, arsyetimi induktiv kalon nga vëzhgimet
specifike në përgjithësime të gjera.
•Hulumtimi induktiv përdor më shumë analiza
cilësore, si analiza tekstuale ose vizuale, për të
gjetur modele dhe tema në të dhëna.
Hulumtimi deduktiv përdor më shumë metoda
sasiore, si analiza statistikore, për të testuar
dhe konfirmuar teorinë ose hipotezën.

2.3 Metodat e hulumtimit
• Metodologjitë hulumtuese që përdoren zakonisht janë:
 Cilësore - Hulumtimi cilësor është një lloj kërkimi që synon të mbledhë dhe
analizojë të dhëna jo numerike në mënyrë që të fitojë një kuptim të realitetit
shoqëror të individëve, duke përfshirë të kuptuarit e qëndrimeve, besimeve dhe
motivimit të tyre. Llojet Etnografik, Historik, Longitudinal (censi), Case study
 Sasiore - Hulumtimi sasior është një strategji kërkimore që fokusohet në
përcaktimin sasior të mbledhjes dhe analizës së të dhënave. (Eksperimental,
Quazi-eksperimental, Korrelacional, Vrojtues, etj)
 Metodat e përziera, miks, ku kombinohen të dyja strategjitë kërkimore.
Brezi i VI-të
të dhëna.
Lektor/Trajner:
Dr.Alketa Hyso
FSHH, UV

2.3 Metodat hulumtuese
• Hulumtimi empirik është kërkimi që bazohet në vëzhgimin dhe matjen e
dukurive, eksperimentin, siç përjetohet drejtpërdrejt nga studiuesi.
• Hulumtimi për veprim kërkon ndryshim transformues përmes procesit të
njëkohshëm të marrjes së veprimit dhe kërkimit, të cilat janë të lidhura së
bashku nga reflektimi kritik.
• Hulumtimi deskriptiv (pershkrues) - synon të përshkruajë saktë dhe
sistematikisht një popullatë, situatë ose fenomen. Mund t'u përgjigjet pyetjeve
çfarë, ku, kur dhe si, por jo pyetjeve pse.
• Hulumtimi korrelativ - heton marrëdhëniet midis variablave pa kontrolluar ose
manipuluar ndonjë prej tyre nga studiuesi.
10/26/24 35
Brezi i VI-të
të dhëna.
Lektor/Trajner:
Dr.Alketa Hyso
FSHH, UV

2.4 Konceptet e kërkimit shkencor
Problemi kërkimor-
Problemi kërkimor- një çështje për të cilën një individ apo grup është i interesuar
ta hulumtojë
Çdo çështje që një individ e konsideron:
Jo të kënaqshme ose shqetësuese
Një vështirësi e caktuar
Një gjendje që nevojitet të ndryshojë
Një gjë që nuk funksionon siç duhet
10/26/24 36
Brezi i VI-të
të dhëna.
Lektor/Trajner:
Dr.Alketa Hyso
FSHH, UV

Formulimi i pyetjeve kërkimore dhe hipotezave
•Pyetjet kërkimore zakonisht formulohen si pyetje dhe përcaktojnë fokusin e kërkimit.
•Hipoteza është një pohim, pritshmëri ose parashikim, rreth rezultateve të kërkimit. Një hipotezë
kërkimore (ose hipotezë shkencore) është një deklaratë në lidhje me një marrëdhënie të pritshme
midis variablave, ose shpjegim të një dukurie, që është e qartë, specifike dhe e testueshme.
•Për të krijuar një hipotezë cilësore, deklarata duhet të ketë tre attribute:
• te jetë specifike dhe e qartë : të identifikojë variablat, pjesët që përfshihen dhe marrëdhënien
e predikuar.
• e testueshme: pra të ekzistojë një mënyrë për ta provuar.
Hipoteza: Studentët që flenë të paktën 8 orë në natë, mesatarisht do të arrijnë nota më të larta në testet e
standardizuara sesa studentët që flenë më pak se 8 orë në natë. Vs “Gjumi ndikon në performancën akademike”
•Jo të gjitha studimet shqërohen me testim të hipotezave, por shumica prej tyre, po
10/26/24 37
Brezi i VI-të
të dhëna.
Lektor/Trajner:
Dr.Alketa Hyso
FSHH, UV

Kampionimi dhe instrumentet
Popullata kërkimore, e njohur edhe si popullata e synuar, i referohet të gjithë grupit të individëve,
objekteve ose ngjarjeve që zotërojnë karakteristika specifike dhe janë me interes për studiuesin. Ai
përfaqëson popullsinë më të madhe nga e cila është nxjerrë kampioni
Kampionimi përfshin përzgjedhjen e subjekteve/respondentëve të studimit. Një kampion është grupi
specifik nga i cili do të mblidhni të dhëna. Madhësia e kampionit është gjithmonë më e vogël se
madhësia totale e popullatës.
Kampionimi përfshin përshkrimin e procedurave të përzgjedhjes së subjekteve/respondentëve
Instrumentet përfshijnë mjete efektive për të matur variablat e studimit:
• Pyetësorë
• Sondazhe,
• Intervista
• Fokus grup.
• Vëzhgime të drejtpërdrejta.
• Dokumentet dhe regjistrimet
10/26/24 38
Brezi i VI-të
të dhëna.
Lektor/Trajner:
Dr.Alketa Hyso
FSHH, UV

Procedurat (Dizajni i kërkimit)
 Procedurat e studimit përfshijnë
të gjitha veprimtaritë e
dizenjuara
 Çfarë do të bëjë kërkuesi nga
fillimi deri në fund të kërkimit:
• Çfarë
• Kur
• Ku
• Si
• Me kë
 Analiza e të dhënave përfshin
të gjitha analizat: deskriptive
dhe inferenciale
10/26/24 39
Brezi i VI-të
të dhëna.
Lektor/Trajner:
Dr.Alketa Hyso
FSHH, UV

3. Teknikat e nxjerrjes së të dhënave
10/26/24
Brezi i VI-të
të dhëna.
Lektor/Trajner:
Dr.Alketa Hyso
FSHH, UV
40

3. Mbledhja e të dhënave
Hapi 1: Përcaktimi i qëllimit
• Para se të filloni procesin e mbledhjes së të dhënave, duhet të identifikoni
saktësisht se çfarë dëshironi të arrini. Mund të filloni duke
• Hapi 1: Përcaktimi i qëllimit - cila është çështja praktike ose shkencore që
dëshironi të trajtoni dhe pse ka rëndësi?
• Më pas, formuloni një ose më shumë pyetje kërkimore që përcaktojnë
saktësisht atë që dëshironi të zbuloni. Në varësi të pyetjeve tuaja kërkimore,
mund t'ju duhet të mblidhni të dhëna sasiore ose cilësore:
• Të dhënat sasiore shprehen me numra dhe grafik dhe analizohen nëpërmjet metodave
statistikore.
• Të dhënat cilësore shprehen me fjalë dhe analizohen nëpërmjet interpretimeve dhe
kategorizimeve.
• Nëse qëllimi juaj është të testoni një hipotezë, të matni diçka saktësisht ose të
fitoni njohuri statistikore në shkallë të gjerë, mblidhni të dhëna sasiore. Nëse
qëllimi juaj është të eksploroni ide, të kuptoni përvojat ose të fitoni njohuri të
hollësishme në një kontekst specifik, mblidhni të dhëna cilësore. Nëse keni disa
qëllime, mund të përdorni një qasje të metodave të përziera që mbledh të dy
llojet e të dhënave.
Brezi i VI-të
të dhëna.
Lektor/Trajner:
Dr.Alketa Hyso
FSHH, UV

2.5 Mbledhja e të dhënave
Hapi2: Metoda
• Hapi 2: Zgjidhni metodën tuaj të mbledhjes së të dhënave
• Bazuar në të dhënat që dëshironi të grumbulloni, vendosni se cila metodë
është më e përshtatshme për kërkimin tuaj.
• Hulumtimi eksperimental është kryesisht një metodë sasiore.
• Intervistat (Intervista mundëson studiuesin të marrë sqarime për disa pyetje drejtpërdrejt nga
pjesëmarrësit në një-me-një ose kontakt ballë për ballë. Intervista mund të ndodhë përmes një
procesi të strukturuar, gjysëm apo të pastrukturuar. Intervista mund të përdoret për të mbledhur
të dhëna sasiore dhe cilësore sipas nevojës së studiuesit).
• Fokus grupet (Fokus grupi është një teknikë e cila është gjithashtu në thelb një formë e
intervistës, ku zhvillohet diskutim me një grup njerëzish me qëllime të përbashkëta), konferencat,
metoda cilësore
• Etnografitë (studime per interpretimin e kulturave) janë metoda cilësore.
• Sondazhet - pyetësorët, observimet - vëzhgimet, kërkimet arkivore dhe mbledhja e të dhënave
dytësore mund të jenë metoda sasiore ose cilësore.
• Konsideroni me kujdes se çfarë metode do të përdorni për të mbledhur të
dhëna që ju ndihmojnë t'u përgjigjeni drejtpërdrejt pyetjeve tuaja kërkimore.
Brezi i VI-të
të dhëna.
Lektor/Trajner:
Dr.Alketa Hyso
FSHH, UV

Hapi 3: Procedura
• Hapi 3: Planifikoni procedurat e mbledhjes së të dhënave
• Kur e dini se cilën metodë(et) po përdorni, duhet të planifikoni saktësisht se si
do t'i zbatoni ato.
• Çfarë procedurash do të ndiqni për të bërë vëzhgime apo matje të sakta të
variablave që ju interesojnë?
• Për shembull, nëse jeni duke kryer anketa ose intervista, vendosni se çfarë forme do të kenë
pyetjet; nëse jeni duke kryer një eksperiment, merrni vendime në lidhje me dizajnin tuaj
eksperimental (p.sh., përcaktoni kriteret e përfshirjes dhe përjashtimit).
Brezi i VI-të
të dhëna.
Lektor/Trajner:
Dr.Alketa Hyso
FSHH, UV

Hapi 3: Procedura
Operacionalizimi
• Ndonjëherë variablat tuaj mund të maten drejtpërdrejt: për shembull, ju mund
të mbledhni të dhëna për moshën mesatare të punonjësve thjesht duke
kërkuar datat e lindjes. Sidoqoftë, shpesh do të jeni të interesuar të mblidhni të
dhëna për koncepte ose variabla më abstrakte që nuk mund të vëzhgohen
drejtpërdrejt.
• Operacionalizim nënkupton kthimin e ideve konceptuale abstrakte në
vëzhgime të matshme. Kontrolloni cilësinë e të dhënave tuaja dhe të vlerësoni
vlefshmërinë e masave tuaja. (p.sh të vlerësoni konceptin abstrakt me nje
shkallë matëse, dhe masni vlefshmërinë e operacionalizimit të bërë duke e
krahasuar me feedback-un nga një tjetër rrugë).
10/26/24
Brezi i VI-të
të dhëna.
Lektor/Trajner:
Dr.Alketa Hyso
FSHH, UV
45

Si të operacionalizoni konceptet
• Ka 3 hapa kryesorë për operacionalizimin:
• Identifikoni konceptet kryesore që jeni të interesuar t’i studioni.
• A ka një lidhje mes gjumit dhe sjelljes në rrjetet sociale te adoleshentët? Konceptet jane
(gjumi, sjellja ne rrjetet sociale)
• Zgjidhni një variabël për të përfaqësuar secilin nga konceptet.
• Zgjidhni indikatoret për secilin nga variablat.
Shembull:
A ka një lidhje mes gjumit dhe sjelljes në rrjetet sociale te adoleshentët?
• Konceptet jane (gjumi, sjellja ne rrjetet sociale)
• Zgjedhim variablat si ne tabelen ne krah.
10/26/24
Brezi i VI-të
të dhëna.
Lektor/Trajner:
Dr.Alketa Hyso
FSHH, UV
46

Si të operacionalizoni konceptet
• Bazuar në rishikimin e literaturës, zgjedhim të matim variablat cilësinë e gjumit dhe përdorimin e
rrjeteve sociale gjatë natës. Parashikojmë një lidhje midis këtyre variablave dhe e formuloni si një
hipotezë zero dhe një hipotezë alternative:
• Hipoteza alternative (Ha ose H1): Cilësia më e ulët e gjumit është e lidhur me përdorimin më të lartë
të rrjeteve sociale gjatë natës te adoleshentët.
Hipoteza nul (H0): Nuk ka lidhje mes cilësisë së gjumit dhe përdorimit të rrjeteve sociale gjatë natës
te adoleshentët.
• Zgjedhim indikatoret për secilin nga variablat. Shembuj tregues
Për të matur cilësinë e gjumit, u jepni pjesëmarrësve byzylykë që gjurmojnë fazat e gjumit.
Për të matur përdorimin e rrjeteve sociale gjatë natës, krijoni një anketë që pyet pjesëmarrësit të gjurmojnë sa
kohë kalojnë duke përdorur rrjetet sociale në shtrat.
10/26/24
Brezi i VI-të
të dhëna.
Lektor/Trajner:
Dr.Alketa Hyso
FSHH, UV
47
.

3 Mbledhja e të dhënave
Hapi 3: Procedura
Zgjedhja e kampioneve
Mund t'ju duhet të zhvilloni një plan kampionimi për të marrë të dhëna në mënyrë
sistematike. Kjo përfshin përcaktimin e një popullate - grupit për të cilin dëshironi
të nxirrni përfundime dhe një kampion (moster) - grupi nga i cili do të mblidhni të
dhëna.
Brezi i VI-të
të dhëna.
Lektor/Trajner:
Dr.Alketa Hyso
FSHH, UV

3 Mbledhja e të dhënave
Hapi 3: Procedura
• Procedurat standardizuese
• Nëse përfshihen shumë studiues, shkruani një manual të detajuar për të
standardizuar procedurat e mbledhjes së të dhënave në studimin tuaj.
• Krijimi i një plani për menaxhimin e të dhënave
• Para se të filloni mbledhjen e të dhënave, duhet të vendosni gjithashtu se si
do t'i organizoni dhe ruani të dhënat tuaja. Nëse po mblidhni të dhëna nga
njerëz, ka të ngjarë t'ju duhet të siguroni anonimatin dhe mbroni të dhënat
për të parandaluar rrjedhjet e informacionit të ndjeshëm. Nëse jeni duke
mbledhur të dhëna nëpërmjet intervistave ose formateve me laps dhe letër,
do t'ju duhet të kryeni transkriptime për të minimizuar shtrembërimin.
Brezi i VI-të
të dhëna.
Lektor/Trajner:
Dr.Alketa Hyso
FSHH, UV

3 Hapi 4: Mblidhni të dhënat
• Hapi 4: Mblidhni të dhënat
• Së fundi, ju mund të zbatoni metodat tuaja të zgjedhura për të matur ose
vëzhguar variablat që ju interesojnë.
Brezi i VI-të
të dhëna.
Lektor/Trajner:
Dr.Alketa Hyso
FSHH, UV

3 Analiza e të dhënave
• Hapi i analizimit të të dhënave të mbledhura ndihmon në identifikimin e veçorive
kryesore të çështjes së hetuar.
• Renditja, kategorizimi dhe përpilimi i të dhënave të mbledhura në mënyrë
logjike është kusht paraprak për të filluar me procesin e analizës.
• Analiza e të dhënave përfshin:
• Ekzaminimi dhe organizimi i të dhënave;
• Sintetizimi i kategorive
• Gjetja e modeleve ose tendencave emergjente në të dhëna;
• Interpretimi i modeleve ose tendencave.
Brezi i VI-të
të dhëna.
Lektor/Trajner:
Dr.Alketa Hyso
FSHH, UV

4. Hulumtimi për veprim
(action research)
10/26/24
Brezi i VI-të
të dhëna.
Lektor/Trajner:
Dr.Alketa Hyso
FSHH, UV
52

4. Hulumtimi për veprim
• /* action research - është një metodë kërkimore që synon të investigojë dhe
zgjidhë njëkohësisht një çështje. Me fjalë të tjera, siç sugjeron edhe emri,
kryen kërkime dhe ndërmerr veprime në të në të njëjtën kohë. Përmirësimi në
praktikë dhe jo prodhimi i njohurive është qëllimi themelor i kërkimit për
veprim. */
• Me fjalë të thjeshta, kërkimi për veprim ka dy konstruksione, i pari është
'veprim' dhe e dyta është 'hulumtim' i cili shfaq lidhjet ndërmjet tyre (Hall &
Keynes, 2005).
• 'Kërkim pa veprim dhe veprim pa hulumtim është mjaft e pamundur‘, është
veçantia e kërkimit për veprim dhe e dallon atë nga format e tjera të
kërkimeve konvencionale. Brezi i VI-të
të dhëna.
Lektor/Trajner:
Dr.Alketa Hyso
FSHH, UV

Hulumtimi për veprim në edukim
• Mësuesit, nxënësit, mbikëqyrësit, administratorët dhe klientët e shkollave shqyrtojnë
vazhdimisht çfarë po bëjnë, individualisht dhe në grup. Ata duhet të përdorin imagjinatën e
tyre në mënyrë krijuese dhe konstruktive për të identifikuar praktikat që duhen ndryshuar
për të përmbushur nevojat dhe kërkesat e jetës moderne.
• Hulumtimi për veprim është një proces dinamik ku mësuesit gjejnë mundësi të
vazhdueshme për të përmirësuar praktikat e tyre të mësimdhënies.
• Në këtë proces, përmes ndërveprimit, mësuesit analizojnë dhe kuptojnë nevojat e
nxënësve në një mënyrë më të mirë, dhe rrisin zhvillimin e tyre profesional.
• Kjo përqasje fuqizon mësuesit në zgjidhjen e problemeve dhe ndihmon në arritjen e
qëllimeve si mesimdhenes.
• Aspekti domethënës i këtij hulumtimi qëndron në fuqinë për të sjellë ndryshime
transformuese në cilësinë e mësuesit, procesit të mësimdhënies dhe të nxënit, si dhe në
tërësi në strukturën arsimore.
• Mësuesi që adopton një mënyrë të rregullt dhe sistematike për të vëzhguar, eksploruar
dhe përcaktuar rrugën e veprimit për situatën reale të shkollës ose klasës, është një
praktikues reflektues ne të njëjtën kohë.
Brezi i VI-të
të dhëna.
Lektor/Trajner:
Dr.Alketa Hyso
FSHH, UV

4. Hulumtimi për Veprim: Objektivat
• Përmirësimi në praktikë dhe jo prodhimi i njohurive është qëllimi themelor i kërkimit për veprim.
• Objektivat kryesore të hulumtimit për veprim janë:
• Të sjellë një avancim në komponentët e infrastrukturës dhe kushtet e punës së një shkolle;
• Të kultivojë energji kërkimore dhe qëndrim shkencor mes mësuesve;
• Të motivojë mësuesit të adresojnë problemet e nxënësve në mënyrë shkencore;
• Të promovojë një mjedis demokratik ku mësuesit dhe nxënësit së bashku kuptojnë dhe
zgjidhin problemet e tyre;
• Të sjellë ekselencë në institucionet arsimore;
• Të zhvillojë aftësinë dhe mirëkuptimin ndërmjet administratorëve për të përmirësuar dhe
modifikuar kushtet e shkollës sipas një këndvështrimi shkencor;
• Të përmirësohen praktikat aktuale në shkolla;
• T'u mundësohet mësuesve dhe administratorëve të përdorin metodën e hulumtimit;
• Mësues dhe nxënës të krijojnë vetëdije për problemet dhe aplikimin e metodave të kërkimit
për zgjidhjen e menjëhershme të tyre;
• Të krijojë një mjedis të favorshëm mësimor për mësimdhënie dhe mësimnxënie efektive.
Brezi i VI-të
të dhëna.
Lektor/Trajner:
Dr.Alketa Hyso
FSHH, UV

4. Parimet e hulumtimit për veprim
• Kritika refleksive.
• Gjykimet formohen bazuar në evidenca. Refleksioni vjen nga fakti qe gjykimet janë të bazuara
ekskluzivisht mbi përvojat personale dhe jo mbi teoritë universale. Procesi i vetëkritikës nxit
përmirësimin në të ardhmen.
• Kritika dialektike
• E vërteta del në dritë përmes procesit të diskutimit dhe shqyrtimit. Kritika dialektike i referohet
dialogut ndërmjet mësuesve dhe nxënësve
• Resorse bashkëpunuese
• Procesi i kërkimit në veprim nuk është asnjëherë në natyrë individualist. Vetë plani i veprimit
kërkon bashkëpunim me kolegët, administratorët dhe studentët në veçanti.
• Struktura e shumësit
• Natyra e hulumtimit për veprim për shkak të bashkëpunimit mishëron një shumëllojshmëri
pikëpamjesh, komentesh dhe kritikash,
• Teori, praktikë, transformim
• Teoria informon një praktikë të re, dhe kjo praktikë rafinon dhe kontribuon për zhvillimin e një
teorie të re.
Brezi i VI-të
të dhëna.
Lektor/Trajner:
Dr.Alketa Hyso
FSHH, UV

4. Fushat e Hulumtimit për Veprim në Arsim
Problemet arsimore zgjidhen menjëherë përmes hulumtimit për veprim. Ka shumë probleme arsimore që
burojnë brenda shkollës, sidoqoftë hulumtimi për veprim në arsim kufizohet në fushat e mëposhtme:
•Praktikat e mësimdhënies
• Kjo i përket organizimit aktual të klasës. Mësimdhënia është një aktivitet sfidues me nxënës të
ndryshëm. Sfidat e mësuesve fillojnë me zgjedhjen e teknologjisë më të mire për mësimdhënie,
metodat, ndihma në mesimdhenie, detyra në shtëpi ose burime të tjera që i përshtaten më së miri
nxënësit të klasës së tij/saj. Mësuesit duhet të vijnë me ide novatore ose strategji për ta bërë
klasën interesante. Në epokën e sotme, roli i mësuesit është ndryshuar në udhëzues dhe
lehtësues ku marrëdhënia mësues me nxënës shihet me shumë fokus.
•Probleme të sjelljes
• Konstatimi i gatishmërisë për mësim te nxënësit është fokusi kryesor në këtë fushë.
•Veprimtaritë kurrikulare dhe bashkë-kurrikulare
• Në këtë arenë futen problemet dhe sfidat që shkolla has në aspektet kurrikulare dhe bashkë-
kurrikulare.
•Vlerësimi
• Vlerësimi është një pjesë e rëndësishme e procesit mësimor. Besueshmeria e vlerësimit do të
përcaktojë suksesin e mësimdhënies në procesin mësimor. Problemet që kanë të bëjnë me
testimin gjithashtu jane pjese e kesaj fushe.
Brezi i VI-të
të dhëna.
Lektor/Trajner:
Dr.Alketa Hyso
FSHH, UV

4. Modelet e hulumtimit për veprim
Kemmis and McTaggart model Gerald Susman Model
Brezi i VI-të
të dhëna.
Lektor/Trajner:
Dr.Alketa Hyso
FSHH, UV

4. Hapat në hulumtimin për veprim
Modeli bazë i procesit të hulumtimit për veprim përfshin 4 faza:
•Planifiko,
-Identifikoni temën dhe kufizoni fokusin
-Mbledhja e informacionit (për të saktësuar problemin)
-Rishikimi i literaturës përkatëse
-Hartimi i një plani kërkimor (metodologjia)
•Vepro,
•Grumbullimi i të dhënave
•Analiza e të dhënave
• Vëzhgo
• Hartimi i një plan veprimi
•Monitorim i vazhdueshëm, vlerësim dhe rishikim i planit të veprimit
•Reflekto.
•Ndani dhe komunikoni rezultatet
•Reflektoni për procesin e kërkimit
Brezi i VI-të
të dhëna.
Lektor/Trajner:
Dr.Alketa Hyso
FSHH, UV

4. Hapat në hulumtimin për veprim
Në fazën e planifikimit:
-Brainstorming është një strategji që ju mund ta përdorni për të identifikuar dhe
zgjidhur çështjen ose problemin që do të studiohet. Temat mund të nxirren edhe
në bazë të diskutimeve me kolegët, mentorin ose personelin administrativ të
shkollës.
- Tema e hulumtimit mund të jetë : një strategji e re e mësimdhënies, ose
instrumenti i vlerësimit që besohet se do të sjellë përmirësim në të situatën
aktuale. Dikush mund të shqyrtojë dispozitat e arritjeve studentëve, përdorimin e
teknologjisë, moralin e nxënësve, përfshirjen e prindërve, frekuentimin, etj.,
Brezi i VI-të
të dhëna.
Lektor/Trajner:
Dr.Alketa Hyso
FSHH, UV

4. Faza 1 në hulumtimin për
veprim/planifikimi
Identifikimi i temes
Edhe pse lindin shumë pyetje, mësuesi duhet t'i kufizojë ato duke bërë pyetjet e
mëposhtme:
o Cila është rëndësia e problemit?
o A ka përgjigje çështja?
o A është problemi i fokusuar dhe i menaxhueshëm?
o Nëse problemi është i ri apo sfidues?
o A lidhet problemi me procesin e të mësuarit të nxënësve?
o Kur të kryhet hulumtimi, a do të nxisë një ndryshim apo përmirësim të situatën aktuale?
o A do të jetë i realizueshëm hulumtimi mbi problemin në praktike?
o A është e mundur të mblidhen të dhëna të rëndësishme për çështjen?
Brezi i VI-të
të dhëna.
Lektor/Trajner:
Dr.Alketa Hyso
FSHH, UV

veprim/planifikimi
Mbledhja e informacionit
•Para nisjes së hetimeve, studiusi mbledh informacion të përgjithshëm mbi temën, e cila e
ndihmon të ketë të qartë fokusin e studimit. Kështu, në këtë fazë, bazuar në idetë dhe
pikëpamjet e tij, edhe një herë studiuesi vetë-reflekton mbi problemin. Më vonë, studiuesi
mund të adoptojë mjete dhe strategji të thjeshta si biseda ose diskutime me kolegë,
administratorë, prindërit dhe personat e rrethit për t’u siguruar për rëndësinë e temës së
propozuar të kërkimit.
•Manualet e mësuesve, të dhënat kurrikulare, të dhënat kumulative, të dhënat e performancës
akademike mund të na japin informacion shtesë në lidhje me temën.
Rishikimi i literaturës përkatëse
•Ky hap përfshin rishikimin e literaturës për të studiuar burimet ekzistuese të informacionit që
mund të hedhin dritë mbi temën e identifikuar. Këto njohuri mundësojnë zhvillimin e strategjive
të reja dhe identifikimin praktikave të duhura. Burimet e informacionit janë libra, revista
profesionale, faqet e internetit dhe manualet e burimeve të mësuesve, dokumentet e shkollës,
rrethit.
Brezi i VI-të
të dhëna.
Lektor/Trajner:
Dr.Alketa Hyso
FSHH, UV

veprim/planifikimi
Hartimi i një plani kërkimor (metodologjia)
•Ky hap ka të bëjë me formulimin e një dizajni kërkimor për hulumtimin për
veprim. Dizajni buron nga problemi nën hetim. Dizajni duhet të formojë një
strukturë udhëzuese për përftimin e përgjigjeve të parashtruara në fillim të
studimit.
•Mësuesi-studiues me përvojën e tyre të mëparshme me temën në fjalë, mund të
paraqesë pyetjen kërkimore dhe nënpyetjet, si hipoteza kërkimore. Matshmëria e
variablave në studim ka një rol vendimtar në përcaktimin e metodës së studimit.
Studiuesi duhet të njohë se cilat të dhëna nevojiten, kush mund të sigurojë ato,
dhe si t'i arrijmë ata për të fituar akses në informacion. Këto përfundime japin një
pamje të saktë nëse janë metodat sasiore, metodat cilësore ose të përziera që
duhen marrë në konsideratë.

veprim/veprim
• Në fazën e veprimit dallojmë hapat e mëposhtëm:
• Grumbullimi i të dhënave
• Analiza e të dhënave
• Studiuesi finalizon dhe përcakton teknikën e mbledhjes së të dhënave që do
zbatohet në bazë të llojit të informacionit të nevojshëm për studimin. Vëzhgimi
është një teknikë e zakonshme për të vëzhguar pjesëmarrësit e përfshirë në
procesin e kërkimit. Shënimet në terren, regjistrimet video, intervistat, janë
mjete të ndryshme që përdoren për mbledhjen e të dhënave cilësore nga
studentët,kolegët, administratorët dhe prindërit. Anketa duke përdorur
pyetësorë mund të jetë gjithashtu e dobishme nëse mbledhim informacion në
lidhje me qëndrimin, opinionin, etj të popullsisë në shkallë të gjerë.
Brezi i VI-të
të dhëna.
Lektor/Trajner:
Dr.Alketa Hyso
FSHH, UV

veprim/veprim
• Në fazën e parë, të dhënat e mbledhura si të dhënat e klasës, rishikimi i
literaturës aktuale analizohen të gjitha për të identifikuar një temë, kategori ose
model, gjë që ndikon për mbledhjen e mëtejshme të të dhënave. Të dhënat, së
pari duhet të sistemohen dhe organizohen në mënyrë të lexueshme. Renditja e
të dhënave sipas objektivave mund të bëhet duke krijuar kategorizime. Disa
nga të dhënat mund të analizohen pa përdorimin e statistikës apo asistencë
teknike.
• Statistika deskriptive ose inferenciale përdoret për të analizuar të dhëna
sasiore. Të dhënat cilësore analizohen nëpërmjet proceseve induktive ku
shqyrtohen të dhënat për të nxjerrë modele dhe ngjashmëri.
• Të dhënat e analizuara duhet të interpretohen për të ndihmuar në zhvillimin e
një plani veprimi. Qëllimi përfundimtar i këtij hapi është interpretimi i të dhënave
të papërpunuara në informacion të vlefshëm për vendimmarrje
Brezi i VI-të
të dhëna.
Lektor/Trajner:
Dr.Alketa Hyso
FSHH, UV

4. Faza 3 në hulumtimin për veprim /
Hartimi i një plan veprimi
• Formulohet një plan veprimi për të zbatuar ndryshimin ose përmirësimin e
praktikës ekzistuese.
• Studiuesi harton një plan veprimi bazuar në analizën e të dhënave të
mbledhura dhe njohuritë fituar përmes rishikimit të literaturës. Është thelbësore
që në një hulumtimin pë veprim, të merret parasysh vetëm një variabël në një
kohë.
• Idetë e reja dhe mendimet innovative të studiuesve marrin formën e një plani
për të zgjidhur problemin origjinal. Studiuesi duhet të monitorojë vazhdimisht,
vlerësojë dhe rishikojë efektivitetin e planit të veprimit i cili po zbatohet.
• Gjatë gjithë zbatimit të planit të veprimit, për të ruajtur masat dhe matjet e
sakta, perpilohet dokumentacioni i duhur.
Brezi i VI-të
të dhëna.
Lektor/Trajner:
Dr.Alketa Hyso
FSHH, UV

veprim/Reflektimi
Ndani dhe komunikoni rezultatet
•Rezultatet e një hulumtimi për veprim mund të nxjerrin shumë pyetje kërkimore
për të çuar më tej procesin. Edhe pse nuk është i përgjithësueshëm, gjetjet e
hulumtimit për veprimi duhet të shpërndahen me komunitetin arsimor në
përgjithësi, duke formuar një hap të rëndësishëm në proces.
•Rezultatet në kohën e duhur mund të çojnë në një teori të re dhe strategji
mësimore të dobishme për të gjitha mjediset arsimore.
•Rezultatet mund të ndahen në forma të ndryshme dhe metoda formale ashtu
edhe në ato joformale, duke përfshirë biseda me komunitetin akademik, takimet e
shkolles, prezantimet e seminareve dhe raportimet, postera, rrjeta sociale, revista
kërkimore etj.
•Një mekanizëm përmes të cilit këto rezultate mund të arrijnë një audiencë më të
gjerë gjeografikisht janë publikimet në revista shkencore.
Brezi i VI-të
të dhëna.
Lektor/Trajner:
Dr.Alketa Hyso
FSHH, UV

veprim/Reflektimi
Reflektoni për procesin e kërkimit
•Hulumtimi për veprim është kryesisht i orientuar drejt veprimit.
•Reflektimi duhet të jetë prezent nga fillimi deri në fund të ciklit të hulumtimit për
veprim.
•Ky akt reflektimi i mundëson mësuesit ose praktikantit të rishikojë praktikën e
mëparshme dhe ta krahasojë atë me pas zbatimit të planit të veprimit për të
përcaktuar efektivitetin dhe modifikuar, rishikuar planin për zbatimin e ardhshëm.
Brezi i VI-të
të dhëna.
Lektor/Trajner:
Dr.Alketa Hyso
FSHH, UV

Aktivitet 4
Raste Studimore
Brezi i VI-të
të dhëna.
Lektor/Trajner:
Dr.Alketa Hyso
FSHH, UV

Rast studimor
• Mësuesi ka vënë re se studentët të cilët kanë disa njohuri paraprake mbi subjektin tentojnë të
dominojnë klasën, krahasuar me ata që janë më pak kompetent. Duke dominuar diskutimet këta
mund të kenë impakt negativ mbi pjesëmarrjen në mësim të studentëve të tjerë duke i demotivuar
ata në aktivitetet e të nxënit (learning).
• Mësuesi ka vështirësi në një klasë me aftësi të ndryshme të realizojë procesin e të nxënit me
informacionin e duhur (dead time, mungesë motivimi e nxënësve të dobët, fokus i ndryshëm i
nxënësve mbi kontentin e mësimit, kohë e gjatë përgatitje pasi studentët me aftësi të ndryshme
duhet të trajtohen me punë të ndryshme).
• Në fund të vitit mësuesi vë re se një numër i vogël i nxënësve ka performuar mirë dhe ka arritur
rezultatet e pritshme të të nxënit: një grup mesatar arriti disa prej rezultateve; disa të tjerë studentët
e dobët që ishin të pamotivuar nuk arritën rezultatet e pritshme;
10/26/24
Brezi i VI-të
të dhëna.
Lektor/Trajner:
Dr.Alketa Hyso
FSHH, UV
70

Rast studimor
• Cili është problem?
• Cilat janë vëzhgimet sipërfaqësore në shkollë, bisedat, rishikimi i literaturës (fjalët kyc që do të
kërkoni)
• Definoni fushën e gjërë të problemit
• Cila është pyetja kërkimore (Fokusi i kërkimit)
• Qëllimi i kërkimit
• Hipotezat shkencore
• Metodologjia e kërkimit (metodat dhe instrumentat)
• Kampionimi
• Plani i veprimit
• Rekomandime
10/26/24
Brezi i VI-të
të dhëna.
Lektor/Trajner:
Dr.Alketa Hyso
FSHH, UV
71

Java 1_Data_baseggggĝccccccggggggggd.ppt

More Related Content

Similar to Java 1_Data_baseggggĝccccccggggggggd.ppt

More from isli5

Java 1_Data_baseggggĝccccccggggggggd.ppt