Mediawijsheid
Thema: informatievaardigheden
Prinsentuin Oudenbosch
9 februari 2015
Programma
• Evaluatie lesplan les 1
• Wat zijn informatievaardigheden?
• Stappenplan
• Werken aan het lesplan
Evaluatie lesplan les 1
• Mediabewustzijn
Wat zijn informatievaardigheden?
http://bit.ly/youtubemanbijthond
Zoek op:
• Wat is de topsnelheid van een
jachtluipaard?
Informatievaardig = mediawijs?
Hoe kun je leerlingen helpen informatievaardiger te
worden?
http://bit.ly/informatievaardigheden
Welke stappen doorloop je bij het zoeken naar informatie?
Bron:
http://www.kennisnet.nl/fileadmin/contentelementen/kennisnet/Dossier_mediawijsheid/Publicati
es/slimmer_zoeken_informatievaardigheden_op_de_basisschool.pdf
Stap 1: Wat zoek ik?
Definieer het probleem:
• Lees de opdracht
• Wat is de hoofdvraag?
• Wat zijn deelvragen?
• Wat weet ik al van het onderwerp?
• Wat zijn de eisen?
• Welke informatie moet ik gaan zoeken?
Werkvorm: Woordweb of mindmap
http://bit.ly/formuleerzoekvraag
Stap 2: Hoe & waar ga ik zoeken?
Bepaal je zoekstrategie:
• Data driven (wild zoeken) of goal
driven?
• Welke bronnen?
• Welke zoektechnieken?
• Welke zoektermen?
Werkvorm: google zoektechniek
http://feeny.nl/handig-en-snel-informatie-zoeken-op-het-internet-met-google/
Stap 3: Wat heb ik & wat vind ik ervan?
Scan informatie:
•Wie is de auteur?
•Type bron? (-> organisatie?)
•Literatuurverwijzingen?
•Komt de informatie overeen
met eerder gevonden info?
•Hoe actueel?
•Eerste “hit” in google?
http://www.nrcnext.nl/blog/category/next-checkt/
Werkvorm:
• Laat leerlingen zelf een website maken
• Laat leerlingen zelf een stukje schrijven voor wikipedia
• Laat leerlingen een verzameling favorieten aanleggen,
bijv. met delicous of pinterest.
Stap 4:
Wat ga ik gebruiken?
Organiseer je informatie
• Bronvermelding
• Bronnen ordenen
-> social bookmarking (delicious)
• Pleeg geen plagiaat
– Ephorus (ELO)
– http://www.duplichecker.com/
– http://www.dustball.com/cs/plagiarism.checker/
– http://plagiarisma.net/
– http://www.plagiarismchecker.com/
– http://www.scanmyessay.com/ (software)
Werkvorm:
• Laat leerlingen een werkstuk maken dat
helemaal bestaat uit teksten van anderen.
Stap 5: presenteer en evalueer
• Waren mijn vragen voldoende gespecificeerd?
• Was mijn zoekstrategie adequaat?
• Was ik in staat goede zoektermen te
formuleren?
• Vond ik betrouwbare en bruikbare sites en
informatie?
• Heb ik voldoende aandacht besteed aan het
beoordelen van de informatie?
• Heb ik de gevonden informatie goed geordend?
• Heb ik de essentiële informatie grondig
bestudeerd?
Maak een lesplan
Vertaal wat je
vandaag geleerd
hebt naar een
lesplan voor je
eigen groep.
Maak je leerlingen
informatievaardig!
Naslagwerken
Voorbeelden lesmateriaal
Lesmateriaal informatievaardigheden:
• http://www.my-life-story.nl/
• www.webdetective.nl
• http://codenamefuture.nl/informatievaardigheden/
• http://www.ewallapp.com/flos/infova
• http://geheimagentaap.nl/
Werking van Google (Klokhuis):
• https://www.youtube.com/watch?v=cOVxOOH7LG0&feature=youtu.
be
Tot slot:

Informatievaardigheden

  • 1.
  • 2.
    Programma • Evaluatie lesplanles 1 • Wat zijn informatievaardigheden? • Stappenplan • Werken aan het lesplan
  • 3.
    Evaluatie lesplan les1 • Mediabewustzijn
  • 4.
  • 5.
    Zoek op: • Watis de topsnelheid van een jachtluipaard?
  • 6.
  • 7.
    Hoe kun jeleerlingen helpen informatievaardiger te worden? http://bit.ly/informatievaardigheden
  • 8.
    Welke stappen doorloopje bij het zoeken naar informatie? Bron: http://www.kennisnet.nl/fileadmin/contentelementen/kennisnet/Dossier_mediawijsheid/Publicati es/slimmer_zoeken_informatievaardigheden_op_de_basisschool.pdf
  • 9.
    Stap 1: Watzoek ik? Definieer het probleem: • Lees de opdracht • Wat is de hoofdvraag? • Wat zijn deelvragen? • Wat weet ik al van het onderwerp? • Wat zijn de eisen? • Welke informatie moet ik gaan zoeken?
  • 10.
    Werkvorm: Woordweb ofmindmap http://bit.ly/formuleerzoekvraag
  • 11.
    Stap 2: Hoe& waar ga ik zoeken? Bepaal je zoekstrategie: • Data driven (wild zoeken) of goal driven? • Welke bronnen? • Welke zoektechnieken? • Welke zoektermen?
  • 12.
  • 13.
    Stap 3: Watheb ik & wat vind ik ervan? Scan informatie: •Wie is de auteur? •Type bron? (-> organisatie?) •Literatuurverwijzingen? •Komt de informatie overeen met eerder gevonden info? •Hoe actueel? •Eerste “hit” in google? http://www.nrcnext.nl/blog/category/next-checkt/
  • 14.
    Werkvorm: • Laat leerlingenzelf een website maken • Laat leerlingen zelf een stukje schrijven voor wikipedia • Laat leerlingen een verzameling favorieten aanleggen, bijv. met delicous of pinterest.
  • 15.
    Stap 4: Wat gaik gebruiken? Organiseer je informatie • Bronvermelding • Bronnen ordenen -> social bookmarking (delicious) • Pleeg geen plagiaat – Ephorus (ELO) – http://www.duplichecker.com/ – http://www.dustball.com/cs/plagiarism.checker/ – http://plagiarisma.net/ – http://www.plagiarismchecker.com/ – http://www.scanmyessay.com/ (software)
  • 16.
    Werkvorm: • Laat leerlingeneen werkstuk maken dat helemaal bestaat uit teksten van anderen.
  • 17.
    Stap 5: presenteeren evalueer • Waren mijn vragen voldoende gespecificeerd? • Was mijn zoekstrategie adequaat? • Was ik in staat goede zoektermen te formuleren? • Vond ik betrouwbare en bruikbare sites en informatie? • Heb ik voldoende aandacht besteed aan het beoordelen van de informatie? • Heb ik de gevonden informatie goed geordend? • Heb ik de essentiële informatie grondig bestudeerd?
  • 18.
    Maak een lesplan Vertaalwat je vandaag geleerd hebt naar een lesplan voor je eigen groep. Maak je leerlingen informatievaardig!
  • 19.
  • 20.
    Voorbeelden lesmateriaal Lesmateriaal informatievaardigheden: •http://www.my-life-story.nl/ • www.webdetective.nl • http://codenamefuture.nl/informatievaardigheden/ • http://www.ewallapp.com/flos/infova • http://geheimagentaap.nl/ Werking van Google (Klokhuis): • https://www.youtube.com/watch?v=cOVxOOH7LG0&feature=youtu. be
  • 21.

Editor's Notes

  • #5 Informatievaardigheden zijn vaardigheden die helpen bij het zoeken, vinden, beoordelen en verwerken van informatie. Die vaardigheden zijn te leren. Hoe formuleer je een goede zoekvraag? Wat staat er precies in de tekst? Van wie is de informatie afkomstig? En wat als er niets op internet te vinden is?
  • #6 nformatievaardigheden: het kunnen signaleren en analyseren van een informatiebehoefte en op basis hiervan het kunnen zoeken, selecteren, verwerken en gebruiken van relevante informatie. Wanneer je opzoekt wat de topsnelheid van een jachtluipaard is, krijg je allemaal verschillende antwoorden. Hoe weet je nu wat het juiste antwoord is? Welke bronnen kun je nog meer raadplegen? Welke bronnen vertrouw je? Hoe kun je bron verifieren?
  • #7 Is informatievaardig hetzelfde als mediawijs? Nee. Informatievaardigheden zijn een onderdeel van mediawijsheid. Hoewel de begrippen vaak door elkaar worden gebruikt, gaan informatievaardigheden specifiek over het zoeken, beoordelen en verwerken van informatie. Onder het ruimere begrip mediawijsheid vallen - naast informatievaardigheden - ook 'netiquette' (Hoe gedraag je je op sociale media? Hoe maak je veilig gebruik van internet?) en ict-vaardigheden (het technisch kunnen omgaan met digitale media). informatievaardigheden zijn een voorwaarde om te kunnen functioneren in de hedendaagse informatiemaatschappij. Informatievaardigheden stellen leerlingen in staat beter en zelfstandig informatie te zoeken, te vinden, te beoordelen en te verwerken. Ze zijn een essentieel onderdeel van veel onderwijsleerprocessen en een voorwaarde voor een leven lang leren. Dit pleit voor specifi eke en structurele aandacht voor informatievaardigheden op school.
  • #8 http://goo.gl/7eJjdj Wat zijn informatievaardigheden? Informatievaardigheden zijn vaardigheden die helpen bij het zoeken, vinden, beoordelen en verwerken van informatie. Die vaardigheden zijn te leren. Hoe formuleer je een goede zoekvraag? Wat staat er precies in de tekst? Van wie is de informatie afkomstig? En wat als er niets op internet te vinden is? Iemand die inforamatievaardig is weet waar hij moet zoeken, kijkt kritisch naar (alle) media en voorkomt dat hij verdrinkt in het enorme aanbod aan informatie. Jongeren zijn niet van nature informatievaardig Een van de grootste misverstanden is de mythe dat jongeren van nature informatievaardig zijn. Zij zijn immers met internet opgegroeid! Niets is echter minder waar. Jongeren zijn weliswaar enorm knoppenvaardig, maar ze zijn een stuk minder bedreven in het kritisch beoordelen van informatiebronnen. Daarin is de oudere generatie vaak beter. is weet waar hij moet zoeken, kijkt kritisch naar (alle) media en voorkomt dat hij verdrinkt in het enorme aanbod aan informatie.
  • #10 Hoe kun je leerlingen helpen informatievaardiger te worden? Goede zoekvraag: Waar wil je iets over weten? Wat wil je hierover weten? Waarom wil je dat weten? Feitvragen In welk jaar kwam Hitler aan de macht? Welk land heeft Columbus ontdekt? Open vragen Waar is x een onderdeel van…? Welke maatregelen vereist het om…? Welke gevolgen heeft…?
  • #11 http://linoit.com/users/hannelore/canvases/informatievaardigheden 1. Bepalen van de vraag en zoektermen Om leerlingen te leren hoe ze hun vraag kunnen afbakenen, kan je in een les een woordspin met ze maken. De woorden uit deze woordspin kunnen ze vervolgens gebruiken bij het bepalen van zoektermen.
  • #12 Voorbeeld startpagina, zoektermen: wat is dyslexie. Bepalen zoekstrategie Data-driven versus goal-driven Hanteren zoekmachine Gebruik portal Intypen URL Gebruiken database (startpagina) Zoektermen formuleren Formuleren vanuit taakbeschrijving Maken mindmap (associatief) Aquabrowser Synoniemen Combineren
  • #14 Beoordelen van informatie: Aansluiting taak Auteur Doel Primair / secundair Structuur Hoeveelheid info Reputatie (organisatie achter de site) Actualiteit Soort site Informatief Database sites Encyclopedie Internetforums Weblogs Videosites etc.. Taalgebruik Lay-out
  • #15 Om leerlingen kritisch te laten kijken naar de zoekresultaten kan je ze bijv. zelf een website laten maken of een stukje laten schrijven voor Wikipedia of Wikikids. Daarmee leren ze dat niet alles wat op het web staat even betrouwbaar is, en ze leren hoe ze kunnen achterhalen hoe de teksten in Wikipedia en Wikikids tot stand komen. Je kan ze ook samen een verzameling favorieten laten aanleggen (bijv. met Diigo) voor een vak of voor een onderwerp uit de leerstof en ze daarbij een beschrijving laten maken van de websites die ze zelf goed vinden volgens een vast formaat (bijv: wie is de maker van de site, wat is de inhoud, wanneer is de inhoud voor het laatst aangepast). Anderen kunnen daar dan op reageren: vinden zij die website ook goed en waarom? Voorafgaand aan het bouwen van zo’n verzameling kan je met de leerlingen bepalen welke trefwoorden ze willen gebruiken: daarmee bouw je dan direct weer voort op wat ze daarvoor hebben geleerd.
  • #17 Een opdracht voor het verantwoorden van de gebruikte bronnen zou kunnen zijn dat leerlingen een werkstuk moeten maken dat helemaal bestaat uit teksten van anderen. Denk bijvoorbeeld aan een onderwerp als de VOC, een leesverslag of iets over de komende verkiezingen, waarover veel op het web te vinden is. Voor het schrijven mogen ze alleen teksten gebruiken van websites (bijv. van werkstukken.nl: die site gebruiken ze immers al lang), weblogs, wiki’s enz. of in boeken of andere uitgaven. Daarbij moeten ze wel steeds opgeven waar ze die tekst hebben gevonden. Daarnaast kan je ze vragen om bij tenminste 3 stukken tekst ook andere bronnen te noemen en daarbij aan te geven waarom ze die ene bron hebben genomen en niet de alternatieve bron. Daarmee beantwoorden leerlingen vragen als waarom gebruik je een website en geen weblog, wanneer geef je de voorkeur aan Wikipedia en wanneer aan een boek en grijp je dus weer terug op het beoordelen van bronnen.
  • #18 Waren mijn vragen voldoende gespecificeerd? Was mijn zoekstrategie adequaat? Was ik in staat goede zoektermen te formuleren? Vond ik betrouwbare en bruikbare sites en informatie? Heb ik voldoende aandacht besteed aan het beoordelen van de informatie? Heb ik de gevonden informatie goed geordend? Heb ik de essentiële informatie grondig bestudeerd? ……