Tot aan zijnzesentwintigste
was hij iemand die zich overgaf
aan de ijdelheden van de
wereld. Wat hij vooral graag
deed was zich oefenen in het
hanteren van wapens, met een
groot en ijdel verlangen daarbij
eer te behalen. (Verhaal van de pelgrim, nr 1)
13.
«Toen de bottenweer aan elkaar begonnen te groeien, bleef er onder
de knie een stuk bot over het andere geschoven, waardoor het ene
been korter bleef dan het andere. Bovendien bleef er op die plaats
zo’n knobbel zitten, dat het er lelijk uitzag.
Hij kon dat niet uitstaan. Hij was immers vastbesloten de wereld te
volgen en vond dat dit hem lelijk maakte.Daarom informeerde hij bij
de chirurgen of ze het niet konden wegsnijden.
Die zeiden dat dit inderdaad kon, maar dat de pijn erger zou zijn dan
alles wat hij al doorstaan had. Omdat het al genezen was, zou er
een opening gemaakt moeten worden om het weg te kunnen
snijden.
Toch besloot hij toen, uit pure ijdelheid, zich te laten martelen. »
(Verhaal van de pelgrim, nr 4)
16.
“Toch was ereen verschil.Was hij namelijk met zijn gedachten bij
dat van de wereld dan vond hij daar wel veel behagen in, maar liet
hij het ten slotte vermoeid los dan voelde hij zich dor en
ontevreden.
Bedacht hij daarentegen hoe het zou zijn om enkel plantaardig
voedsel te eten en om ook al die overige gestrengheden te
verrichten waarvan hij gezien had dat de heiligen die hadden
gedaan, dan vond hij niet alleen troost zolang hij daar in
gedachten mee bezig was, maar bleef hij ook tevreden en
opgewekt nadat hij ze had losgelaten.”
17.
“Maar hij schonkdaar geen aandacht aan en kwam er niet
toe dieper in te gaan op dat verschil, totdat hem op een keer
de ogen een beetje opengingen en hij zich over dat
onderscheid begon te verwonderen.
Toen begon hij erover na te denken en op grond van zijn
ervaringen kwam hij tot het inzicht dat sommige gedachten
hem in droefheid achterlieten, andere daarentegen in
blijdschap.
Zo leerde hij beetje bij beetje de verschillende aard kennen
van de geesten waardoor hij bewogen werd: de een van de
duivel, de ander van God.”
(verhaal van de pelgrim, nr 8)
18.
Ten slottenoem ik vertroosting elke vermeerdering van hoop, geloof en
liefde en elke innerlijke blijdschap die een oproep en aantrekking inhoudt tot
het hemelse en het eigen heil van de ziel en haar aldus rust en vrede geeft in
haar Schepper en Heer. (G.O. 316)
Ik noem troosteloosheid al het tegenovergestelde ... Bijvoorbeeld:
duisternis en verwarring in de ziel, een beweging naar wat laag en aards is,
onrust vanwege verschillende beroeringen en bekoringen, een neiging tot
wantrouwen, de ziel die zonder hoop is, zonder liefde, geheel lui, lauw,
droevig en als het ware gescheiden van haar Schepper en Heer. (G.O. 317)
19.
Onderscheiding vande geesten
• Leren luisteren naar het biddende hart
Geen emocratie
Wel : pedagogie van terugblik
• Juiste verhouding tussen hart, verstand en wil
Optimistische mensvisie
• Vertrouwen in diepste verlangen
• Mens geroepen om leven lang te groeien
Ook nazijn bekering bleef zijn verlangen
naar uiterlijke heldendaden intact. Het
verschil was dat hij dit nu deed op
geestelijk gebied.
Als hij gelezen had over een heilige die 6
uur per dag bad, dan zou hij 7 uur per dag
bidden. Als een andere 5 dagen en
nachten had gevast, dan zou hij 7 dagen
en nachten eten noch drinken.
Met zijn ijzeren wilskracht kreeg hij al die
krachttoeren voor mekaar. Hij hield er
definitieve beschadigen van maag en
nieren aan over. Hij werd depressief en
pleegde ei zo na zelfmoord.
27.
« In dietijd deed God
met hem wat een
schoolmeester met
een kind doet: Hij
onderwees hem ».
(Verhaal van de pelgrim, nr 27)
30.
Gebedsparcours (bijbels)
Minutieus uitgewerkt
•Christocentrisch
• Aanpassing aan het individu
• Ervaringsgericht : smaken van troost
• Persoonlijke begeleiding
Zoeken van persoonlijke invulling levensverlangen
Begeleider : even belangrijk als discreet
31.
« Hij moetde Schepper in direct contact met zijn
schepsel laten werken en het schepsel met zijn Schepper
en Heer. » (G.O. nr 16)
32.
Beginnen bij hetbegin :
Latijn in Barcelona
33 jaar oud
- Hart én verstand -
Hij ging uitzichzelf naar de
inquisiteur om hem te zeggen
dat hij gehoord had dat men
hem had gezocht. (Verhaal van de
pelgrim, nr 81)
39.
1) Het kompasis de
troost
2) Uitkomst is open
3) Magis
40.
Troost =richtingwijzer
Troosteloosheid = doodlopende weg
Troost als kompas
Uitkomst is open
Magis
43.
Uitkomst nietbekend van
tevoren
Vooronderstelt
inwendige vrijheid en
beschikbaarheid - vertrouwen –
geloof
Troost als kompas
Uitkomst is open
Magis
Er zijn driedingen die zelfs God niet
weet:
het aantal religieuze congregaties
voor vrouwen;
46.
Er zijn driedingen die zelfs God niet
weet:
het aantal religieuze congregaties
voor vrouwen;
de som geld die de franciscanen
verborgen houden;
47.
Er zijn driedingen die zelfs God niet
weet:
het aantal religieuze congregaties
voor vrouwen;
de som geld die de franciscanen
verborgen houden;
wat de jezuïeten echt denken en
wat het volgende is dat ze gaan
ondernemen.
48.
“Ignatius volgde deGeest,
zonder Hem voorbij te steken;
zo werd hij zachtjes geleid
naar het onbekende;
en langzaamaan opende zich
voor hem de weg,
die hij wijselijk onwetend ging,
zijn hart eenvoudig
gericht op Christus.”
J. Nadal sj
Rome, 5 juni1552
… Betreffende de kardinaalshoed, leek het me goed u uit te leggen, zoals ik voor mezelf zou doen,
wat er zich in mij heeft afgespeeld tot meerdere heerlijkheid van God. Van zodra ik verwittigd was
dat het zeker was dat de keizer u had voorgedragen en dat het de Paus vergenoegde u tot
kardinaal te verheffen, heb ik onmiddellijk een neiging of een beweging gevoeld om dit met al
mijn kracht tegen te werken. Desalniettemin, evenwel, was ik, tengevolge van de talrijke
argumenten voor en tegen die mij te binnen schoten, niet zeker van de goddelijke wil.
… Gedurende deze periode voelde ik in mezelf bepaalde angsten als ik op bepaalde ogenblikken
nadacht en de zaak overwoog in mijn geest. Het ontbrak me aan inwendige vrijheid om
standpunt in te nemen en de zaak tegen te houden. Ik zei tegen mezelf : weet ik echt wat God onze
Heer verlangt te doen? En ik vond in mezelf geen volledige zekerheid om mij te verzetten. Op
andere ogenblikken, als ik mijn gebruikelijk gebed hernam, voelde ik de angst verdwijnen. Ik
herhaalde mijn vraag meerdere malen, nu eens met die angst, de andere keer met het
tegenovergestelde.
De derde dag, uiteindelijk, gedurende mijn gebruikelijke gebed, en sindsdien voortdurend, nam ik
bij mezelf zo’n duidelijk oordeel waar en zo’n rustig en vrij voornemen om mij te verzetten tegen
de Paus en de kardinalen zoveel als ik kon dat, mocht ik het niet doen, ik er zeker van was en ik nu
nog steeds zeker ben dat ik me niet op een ernstige manier voor God onze Heer zou kunnen
rechtvaardigen...
Terugblik
1. Dank uwel
2. Sorry
3. Alstublieft
Levensgebed: “Het gebed voor bij de tandarts”
61.
“Vertrouw zo opGod
alsof het resultaat
van je werk van jou
en niet van God afhangt;
en zet je zo in
alsof niets door jou
maar alles door God
tot stand gebracht zal
worden”.
Editor's Notes
#14 Er was ruimte voor groei bij Ignatius. En die is er ook geweest. Hij is niet heilig verklaard omdat hij geboren is als een heilige. Maar wel omwille van datgene wat er doorheen zijn persoon, soms ook niettegenstaande datgene dat hij was, is kunnen gebeuren.
#17 Geleidelijk aan ontdekken van de mogelijkheid/waarde van de terugblik op de eigen ervaring. Meer in het bijzonder van wat er zich in ons diepste zelf afspeelt, in ons hart. Bewustwording dat niet alle vreugde/plezier van dezelfde waarde is .
#33 We gaan verder in het levensverhaal van Ignatius
Nu gaat Ignatius gedurende meer dan 10 jaar alles op alles zetten voor intellectuele vorming.
Ignatius getuigt zelf dat hij de sterkste inzichten gekregen heeft in zijn gebed. Maar tegelijkertijd kwam hij tot de overtuiging dat, wilde hij deze inzichten met andere mensen kunnen delen op een zinvolle en overtuigende manier, grondige studie nodig was. Goddelijke kennis en menselijke kennis sluiten mekaar niet uit. Ze hebben mekaar nodig en vullen mekaar aan.
Cf Theresia van Avila die zei dat, mocht ze mogen kiezen tussen een geleerde biechtvader en een heilige, ze de geleerde zou kiezen.
#43 Verschillende vormen die troost en troosteloosheid kunnen aannemen volgens Pierre Favre sj
Niet enkel op het niveau van het hart. Ook op het niveau van de gedachten kan er sprake zijn van troost en troosteloosheid.
Je hebt een functioneringsgesprek met een collega.
Je hebt de indruk dat je zonder enige inspanning kan volgen waar hij het over heeft, je leert dingen bij …; je voelt je goed en rustig (= troost)
Je kan je maar niet concentreren, je snapt niet waar hij het over heeft, je voelt je afstandelijk en koud worden …(troosteloosheid)
#44 De goede bestuurder is niet diegene die op alles van te voren een duidelijk/zeker/eenduidig antwoord weet, die van te voren precies weet waar hij heen wil, die nooit aarzelt of twijfelt.
Cfr: twee zekere manieren om een vergadering te doen mislukken
Ze helemaal niet voorbereiden
ze té goed voor te bereiden en van te voren alle risico’s en onbekende factoren willen wegwerken.
De goede bestuurder is iemand die het aandurft te twijfelen, die het aandurft in het spanningsveld te gaan staan en die het dus aandurft van niet van te voren te weten. En dit hoeft geen reden te zijn voor angst. Immers, de onderscheidende houding is er een van vertrouwen. Het enige wat je kan doen is (al) de middelen inzetten die de jouwe zijn. Voor het overige word je uitgenodidgd om los te laten en te geloven en te vertrouwen dat de actieve onderscheiding je de juiste weg zal tonen.
#50 Dynamisch
Groei
Geen vrede nemen met het bestaande
#51 Ignatiaans in het leven staan betekent open staan voor doorlopende groei, evolutie, dynamiek, aanpassing en verrassing.
De spanningsvelden aandurven:
Hart/ervaring verstand
Gevoel/affectieve betrokkenheid afwezigheid van gevoel/affectieve betrokkenheid
Goed voorbereiden en voorzien bekwaamheid om aan te passen aan wat het proces van onderscheiding van het moment aangeeft
Toepassen van de regels aanpassen aan de persoon/situatie
Zelf opnemen van de eindverantwoordelijkheid maximaal vertrouwen geven aan de anderen
Wie bereid is in spanningsvelden te gaan staan stelt zich bloot aan wisselende gemoedsstemmingen en aan tegenwind : zien - niet zien, zekerheid – twijfel, bevestiging en enthousiasme door de collega’s/ouders/leerlingen – weerstand, kwaadheid, ondankbaarheid
Als alles altijd voor de wind gaat en er nooit spanningen zij, dan stelt zich de vraag of de lat wel voldoende hoog ligt. Of je wel voldoende ambitieus bent, voor jezelf en voor anderen, of je wel de groeipijn aandurft, of je niet geïnstalleerd hebt in een al te comfortabele middelmatigheid.
Elk kind/volwassene heeft er recht op uitgedaagd te worden
#56 Je hele leven “trouw” blijven aan de zelfde overtuigingen is geen ideaal. Onderscheidend besturen vraagt om ook je eigen vaste waarheden in vraag te durven laten stellen.
#58 Franciscus is kleinzoon (!!!) van Paus Alexander VI Borgia: illustreert op merkwaardige wijze hoe herstel van de Kerk vordert!
#59 Doodsmasker van Ignatius: veel hartelijker dan de gebruikelijke voorstelling.
#60 Het ervaren van troost is ervaren van Gods werkzame nabijheid. En troost kan je ook echt vinden buiten het gebed. Elke zinvolle menselijke activiteit kan dan ook plaats zijn om God te vinden en te smaken.
Cfr brief van Ignatius aan Franciscus de Borgia, hertog van Gandía en onderkoning van Spanje, die in het geheim jezuïet geworden was. Deze besteedde vele uren per dag aan gebed. Té veel, vond Ignatius. Hij schrijft : “Ik verkies dat de helft van die tijd omgezet wordt in studietijd, want de kennis … blijkt altijd heel belangrijk of nuttig voor de toekomst. Besteed die tijd voor het bestuur van uw staat, voor geestelijke gesprekken … Het leidt geen twijfel dat er meer verdienste is voor de ziel en meer genade als ze van haar Heer kan genieten in verscheiden activiteiten en op verschillende plaatsen, eerder dan in één enkele …” (20 september 1548)
(It is certainly a more lofty virtue of the soul, and a greater grace, to be able to enjoy the Lord in different duties and places than in one only. We should, in the Divine Goodness, make a great effort to attain this. )
Mystiek van de dienstbaarheid: God vinden, in het bijzonder in de concrete dienst aan de ander.
#61 Belang van de pedagogie van de terugblik. Is de toetsteen van de ignatiaanse pedagogie en van de OdG
Is de inwendige houding die gepaard gaat met de ignatiaanse wijze van in het leven staan.
Is eigenlijk een synoniem voor systematisch onderscheidend in het leven staan
Het middel bij uitstek om de gevoeligheid voor troost/troosteloosheid te verscherpen. Kan elke dag. Ignatius deed het elk uur van de dag …
Meer uitwerken!
In de drukte van een gewone dag, in de koffie, de gesprekken, het sleuren met tafels, de bestellingen God ervaren
= eindresultaat van een geoefend zijn in de OdG : je kan voordurend iets van de vreugde van God ervaren in het gewone van je leven; in alles wat je doet, een gerichtheid beleven, voelen, ervaren, ontdekken, die verder gaat dan het onmiddellijk zichtbare
Is de weg naar het einddoel van de ignatiaanse opvoeding maar ook ruimer, van het ignatiaans in het leven staan: het kunnen vinden van God en dus ook van diens vreugde, in alle dingen!
#62 Ignatiaans besturen betekent dat je voortdurend in spanningsvelden durft te gaaan staan. De krachtigste samenvatting hiervan vinden we bij de Hongaarse jezuïet Hevenesi. Deze spreuk lijkt nonsens. Het lijkt inderdaad tegengestelden samen te brengen. Maar dat is ook precies waartoe leven in spanningsvelden uitnodigt.
De paradox van de christelijke ethiek: 100% persoonlijke verantwoordelijkheid = 100% vertrouwen in God/overgave/vertrouwen