Download to read offline
Işıgın ve Sesin yayılması
- 1.
- 2. IŞIK Işık kaynaklarından etrafadoğrular boyunca yayılan ve cisimleri görmemizi sağlayan enerjiye ışık denir.Işık üreten maddelere ise ışık kaynağı denir.Işık kaynakları doğal ve yapay olmak üzere ikiye ayrılır.Kendiliğinden ışık yayan maddeler doğal ışık kaynakları insanlar tarafından yapılanlar ise yapay ışık kaynaklarıdır.
- 3. Işığın izlediği yolugösteren çizgiye ışık ışını denir. Işık ışınları doğrular boyunca yayılır. Örneğin ormanda sık ağaçların aralarından yayılan ışık, ışık ışınlarının bir doğru boyunca ilerlediğini göstermektedir.
- 4. IŞIĞIN YAYILMASI Araba farındançıkan ışık ışınlarının,Güneş ışınlarının doğrular boyunca ilerlediğini her gün gözlemleriz.Bir engelle karşılaşmadığı sürece ışık ışınları her yöne yayılır. yayılabilir.Engelle karşılaştığında ise o yüzeyin ışığı geçirip geçirmeme özelliğine göre farklı davranır.
- 5. IŞIK BİR ENGELLEKARŞILAŞMADIĞI SÜRECE YOLUNA DEVAM EDER…
- 6. Işık kaynağındançıkan ışık ışınları farklı cisimlerle karşılaştırıldığında bu cisimlerin bazılarından geçerken,bazılarından geçemez.Maddeler ışığı geçirip geçirmemelerine göre üçe ayrılır. MADDE SAYDAM MADDE YARI SAYDAM MADDE OPAK MADDE
- 7. SAYDAM MADDELER Işığı birortamdan diğer ortama tamamen geçiren maddelerdir.Cam,su,hava gibi maddelere örnektir.
- 8. YARI SAYDAM MADDELER Işığıaz geçiren maddelerdir.Buzlu cam,renkli cam,sisli hava,yağlı kağıt gibi maddeler yarı saydam maddelere örnektir.
- 9. OPAK MADDELER Gelenışığı hiç geçirmeyen maddelere saydam olmayan maddeler denir.Taş tahta karton duvar
- 10. GÖLGENIN OLUŞUMU Işıkyapısal özelliklerine göre bazı maddelerden geçerken bazılarından geçmez.Işık kaynağının önüne ışık geçirmeyen bir madde konularak gölge oluşturulabilir.Işık doğrusal hareket ettiğinden saydam olmayan maddenin arkasına ulaşmaz.Böylece opak maddenin arka tarafı ışıksız yanı karanlık olacaktır.Bu karanlık kısma gölge denir.
- 11. GÜNEŞ TUTULMASI Ay,Dünya etrafındadönerken aynı zamanda Dünya ile birlikte Güneş etrafında da döner.Bu dönme hareketi sırasında Güneş,Ay ve Dünya aynı doğrultuda sıralanır.Bu sıralamada Ay,Dünya ile Güneş arasına girer ve Dünya’nın bazı bölgeleri Güneş ışığını alamaz.Ay’ın gölgesinde kalır.Bu olaya Güneş tutulması denir.
- 12. Ay’ın Güneş ileDünya arasına girmesiyle Güneş tutulması olur. Tam Gölge YARIM GÖLGE
- 13. AY TUTULMASI Ay’ın Dünyaile birlikte Güneş etrafında dönmesi sırasında Güneş,Dünya ve Ay aynı doğrultuda olacak şekilde sıralanır.Bu sırada Dünya,Ay ile Güneş arasına girerek Ay’ın ışık almasını engeller.Ay karanlıkta kaldığı için görünmez.Bu olaya Ay tutulması denir.Güneş ve Ay tutulmaları ve gölge oluşumları ışığın doğrular boyunca yayıldığını gösterir…
- 14. Tam Gölge YARIGÖLGE Dünya’nın, Güneş ile Ay arasına girmesiyle Ay tutulması olur.
- 15. SESİN YAYILMASI Titreşenmaddelerin bulunduğu ortama yaydığı enerjiye ses denir.Titreşen her madde az veya çok ses çıkarır.Ses dairesel dalgalar halinde etrafa yayılır.Tıpkı suya atılan bir taşın meydana getirdiği dalgaların etrafa yayıldığı gibi.Sesi göremeyiz.Sesi ancak duyarak algılarız.Örneğin;okullarımızdaki zil seslerini algılayarak içeri girer ya da teneffüse çıkarız.
- 16. Suya atılan taşgibi ses de dalgalar halinde yayılır..
- 17. Ses boşlukta yayılmaz.Sesinyayılabilmesi için katı,sıvı,gaz gibi maddesel ortamlar gereklidir.Bu sebepten ses boşlukta yayılmaz.Sesin farklı ortamlardaki yayılma hızları da fraklıdır.Bir sonraki sayfada sesin bazı ortamlarda yayılma hızı verilmiştir.
- 18. ORTAM SANİYEDEKİ YAYILMA HIZI BoşlukYayılmaz Demir 5130 m/s Bakır 3500 m/s Su 1500 m/s Hava 340 m/s
- 19. SESİN KATI SIVIVE GAZ ORTAMDA YAYILMASI Sesin yayılabilmesi için katı sıvı veya gaz ortamlardan biri gereklidir.Ses havada yayılır.Bu sayede biz insanlar birbirimizle iletişim kurarız.Alçaktan uçan uçakların ev ve işyerlerimizin camlarını titretmesi de bunu göstermektedir.Ses sıvılarda da yayılır.Örneğin denizlerdeki yunuslar ve balinalar bu sayede birbirleri ile iletişim kurarlar.
- 20. KATI SIVI VEGAZ SIRALAMASI KATI > SIVI > GAZ
- 21. SESİN YAŞAMIMIZDAKİ YERİ İlkinsanlar iletişim kurarken çeşitli sesler çıkarıyorlardı.Daha sonra anlamlandırılmış sözlerle konuşarak anlaşmaya başladılar.Bazı hayvanlar da birtakım sesler çıkararak iletişim kurar.Balina ve yunuslar özel sesler çıkararak anlaşırlar.Ses,konuşmanın yanında bir çok alanda uyarı amaçlı kullanılır…
- 22. IŞIK SES Madde olmayanortamlarda da yayılır. Boşlukta yayılmaz. Opak maddelerden geçemez. Dalgalar halinde yayılır. Doğrular boyunca yayılır. Opak maddelerde de yayılır. Doğrusal bir yol izlediği için daha hızlı yayılır. Yayılırken doğrusal bir yol izlemez. Boşlukta yayılır. Işığa göre daha yavaş yayılır. En hızlı boşlukta yayılır. En hızlı katılarda yayılır.
- 23. ELIF TOMBUL ÖĞRETİM TEKNOLOJİLERİVE MATERYEL DERSİ