İsmin ümumiləşdirilməsi İsim,ümumi qrammatik mənasına
görə əşyanın adını bildirən, kim? Nə?
Hara? Sualların birinə cavab verən
əsas nitq hissəsidir.
Suallar Kim?, Nə?, Hara?
Quruluşca növləri Sadə, düzəltmə, mürəkkəb
İsmin başqa növləri Konkret və mücərrəd, ümumi və xüsusi,
tək, cəm və toplu.
İsmin halları Adlıq h., Yiyəlik h., Yönlük h., Təsirlik h.,
Yerlik h., Çıxışlıq h.
4.
İsmin halları
İsmin hallarının
şəkilçiləri
İsminhallarının
sualları
Adlıq hal - Kim? Nə? Hara?
Yiyəlik hal -ın, -in, -un, -ün
Kimin? Nəyin?
Haranın?
Yönlük hal -a, -ə
Kimə? Nəyə?
Haraya?
Təsirlik hal -ı, -i, -u, -ü,
Kimi? Nəyi?
Haranı?
Yerlik hal -da, -də
Kimdə? Nədə?
Harada?
Çıxışlıq hal -dan, -dən,
Kimdən? Nədən?
Haradan?
5.
Şəxslər Şəkilçilər
I şəxstək -ım, -im, -um, -üm, -m
I şəxs cəm
-ımız, -imiz, -umuz, -ümüz, -
mız, -miz, -muz, -müz
II şəxs tək -ın, -in, -un, -ün, -n
II şəxs cəm
-ınız, -iniz, -unuz, -ünüz, -nız, -
niz, -nuz, -nüz
III şəxs -ı, -i, -u, -ü, sı, si, su, sü
İsmin morfoloji təhlilqaydası:
1.Başlanğıc forması
2.Sualı
3.Quruluşca növü, hansı nitq hissəsindən
yaranması
4.Konkret və ya mücərrəd olması
5.Ümumi və ya xüsusi olması
6.Tək və ya cəm olması
7.Mənsubiyyət şəkilçisi (əgər varsa)
8.Halı
9.Cümlədə vəzifəsi
8.
İsmin halı İsmincümlədə rolu
Adlıq hal Mübtəda, xəbər, təyin
Müəyyən yiyəlik hal Xəbər
Qeyri müəyyən yiyəlik hal -
Yönlük hal Tamamlıq, zərflik, xəbər
Təsirlik hal Tamamlıq (yeganə haldır
ki, xəbər ola bilmir)
Yerlik hal Tamamlıq, zərflik, xəbər
Çıxışlıq hal Tamamlıq, zərflik, xəbər