Özgür yazılım tarihçesi, GNU projesi, GPL ve LGPL lisansları Linux çekirdeği tarihçesi, Masaüstü ortamları, içinde bir ksıımda BSD den de bahsedildi.

1. Özgür Yazılım Felsefesi nedir?

2. Özgür yazılım kullanıcı tarafından:
değiştirillebilir,
geliştirilebiir,
çalıştırılabilir,
kopyalanabilir,
ticari projelerde kullanılabilir,
kaynak koda her türlü müdehale edilebilir
yazılımlardır.

3. GNU Projesi nedir?

4. ABD'li özgür yazılım aktivisti, sistem
uzmanı ve yazılım geliştiricisi. GNU
Projesi ve Özgür Yazılım Vakfı'nın
kurucusudur.
Eylül 1983'de, Unix-benzeri işletim
sistemi oluşturmak amacıyla işletim
sistemi çekirdeği (kernel) hariç bir işletim
sistemi için gerekli olan tüm yazılımları
içeren dev bir özgür yazılım koleksiyonu
olan GNU Projesi ni hayata geçirmiştir.

5. Stallman'ın savunuculuğunu yaptığı özgür
yazılım aslında dünyanın birçok başka yerinde
zaten uygulanmaktaydı.
University of California, Berkeley'de vücuda
gelen BSD bunun başta gelen örneğidir. BSD
geliştirdiği yazılımları, ki aralarında TCP/IP
protokol takımı gibi İnternet'in belkemiğini
oluşturan kodlar da vardır, tamamen açık
şekilde herkesin takdirine sunmaktaydı.

6. BSD de, Stallman'ın yaşadıklarına benzer şekilde
kendi geliştirdiği kodların bir başkası tarafından
alınarak üstü kapatılıp ticaret amacıyla
kullanılmasını yaşamıştır:
AT&T, Sys V adı verilen Unix sürümü içinde
BSD'nin geliştirdiği ve TCP/IP'yı da içeren
birçok kodu kullandı ve daha sonra trajikomik
bir şekilde BSD'yi AT&T'nin kendi telif
hakkındaki yazılımları kullandığı iddiasıyla
1992'de mahkemeye verdi.
Ancak mahkeme AT&T'nin aleyhine sonuçlandı ve
BSD kendi Unix sürümünü FreeBSD olarak
serbestçe dağıtmaya başlayabildi.

7. FreeBSD x86 Uyumlu,
AMD64, IA-64, PC-98 ve
UltraSPARC® mimarileri için
ileri seviye bir işletim
sistemidir.
Berkeley'deki Kaliforniya
Üniversitesi'nde geliştirilmiş
UNIX® türevi olan BSD'yi
temel almıştır.
FreeBSD birçok kişi
tarafından geliştirilmekte ve
devam ettirilmektedir. Ayrıca
başka mimariler için geliştirim
değişik aşamalardadır.

8. GNU işletim sistemi planı 1983 Eylül'ünde
Richard Stallman tarafından duyurulmuş, 1984
Ocak ayında işleyişe başlamıştır.
Günümüz itibarıyla hâlâ tamamlanmış bir GNU
sistemi sunulmamıştır. Resmi çekirdeği GNU
Hurd'dür ancak Hurd henüz bitmemiştir zira
geliştirilmesi aşamasında bazı lisans sorunları
yaşanmış ve yapısal değişikliğe gidilmiştir.

9. Linux çekirdeğini kullanan kullanıcılar sistemlerini
genel olarak "Linux" demektedir ancak GNU
Projesi "Linux" yerine "GNU/Linux" denmesini
önerir. Çünkü Linux, bünyeside GNU araçlarını
barındırmaktadır. Bu konudaki tartışma uzun
süredir devam etmektedir.
Birçok GNU yazılımları diğer işletim sistemlerinde
de kullanılmıştır (Windows, BSD, Solaris ve Mac
OS gibi).

10. GNU General Public Lisance
(GNU Genel kamu lisansı)
nedir?

11. Özgür Yazılım Vakfı (FSF) tarafından kaleme alınan GNU
Genel Kamu Lisansı, dört temel özgürlüğü güvence altına
almayı amaçlar. Bu dört temel özgürlük sırasıyla şunlardır:
Özgürlük 0: Programı sınırsız kullanma özgürlüğü.
Özgürlük 1: Programın nasıl çalıştığını inceleme ve
amaçlara uygun değiştirme özgürlüğü.
Özgürlük 2: Programın kopyalarını sınırsız dağıtma
özgürlüğü.
Özgürlük 3: Programın değiştirilmiş halini dağıtma
özgürlüğü.

12. GPL sözleşmeli bir yazılım, kaynak kodunu
kullanan türevlerinin de GPL ile lisanslanmasını
şart koşar. Yani GPL ile korunan bir yazılımın
kodlarını, daha dar kapsamlı bir lisans
sözleşmesine sahip bir yazılımın içinde asla
sunamazsınız.

13. LGPL (Kısıtlanmış Genel Kamu Lisansı)

14. LGPL ise ağırlıklı olarak kütüphanelerde
kullanılan bir özgür yazılım lisansıdır.
Mesela yaygınlaşmasını istediğiniz bir
kütüphane ya da görüntü biçimimiz var. Bu
görüntü biçimini özgür olmayan yazılımlar
içinde de kullanılabilmesini arzularsanız, LGPL
ile lisanslayıp, kapalı kaynak kodlu bir yazılım
içinde de kullanılabilmesini sağlayabilirsiniz.
LGPL ile lisansladığınız kısmı ve o kısma
yapılan yamalar yine LGPL ile lisanslanmalıdır.

15. Linux tarihçesi

16. Linux ismi ilk olarak Linus
Torvalds tarafından yazılan ve
5 Ekim 1991 Linux 0.02
etiketiyle duyurusu yapılan,
Linux çekirdeğinden
gelmektedir. Linux'un Unix ile
herhangi bir kod ortaklığı
bulunmamaktadır yani
Linux'un kodları sıfırdan
başlanılarak yazılmıştır.

17. a.x.y şeklinde belirtilen çekirdek türevlerinde y
bulunulan seviyeyi, x gelişim aşamasını
göstermektedir.
Tek sayılı x’ler geliştirme aşamalarını çift sayılı
x’ler ise güvenilir Linux çekirdeklerini
göstermektedir. a ise değişik Linux sürümlerini
belirtir.

18. Gelişiminden bu yana onlarca GNULinux
dağıtımı bulunmaktadır.

19. Linux Masaüstü Ortamları:
● GNOME (GNU Object Model Environment- GNU
Geliştirilebilir Masaüstü Ortamı)
● KDE , “K Desktop Environment” (K Masaüstü Ortamı)
● LXDE "Lightweight X11 Desktop Environment"
● Xfce, (XForms Common Enviroment ( XFormları Ortak
Ortamı)
● FluxBox
● Enlightenment
● Unity

20. Teşekkürler...
Hüseyin akkaya
akkaya.hu@gmail.com
www.akkayahu.com