Trashegimi natyore do te quajme teresine e vlerave te mjedisit
fizik dhe jetesor te trasheguat brez pas brezi.
Historike
Arkitekturore
Arkeologjike
Fetare
Artisitike
Mjedisore
Gjuha Vallet
Zakonet Kenget
Traditat Letersia
Vlera materiale Vlera jomateriale
•Në territorin e Shqipërisë gjenden një varg kështjellash të cilat datojnë që
prej periudhave antike e deri në mesjete.E veçanta është se disa prej tyre
vazhojnë të banohen edhe në ditet tona. Disa nga kalate me te njohura jane:
Kalaja e Krujës Kalaja e Beratit
Kalaja e Elbasanit Kalaja e Shkodrës
Kalaja e Tepelenës Kalaja e Tiranës
Monumentit të Ali Pashë Tepelenës është prej bronxi, me peshë 4 ton. Ai
është vendosur në qytetin e Tepelenës. Ceremonia e inaugurimit u zhvillua
me veprimtaritë e shumta për dy ditë resht, më 21 dhe 22 shtator të vitit 2002.
MonumenteHistorike
Monumente Arkitekturore
-Tempulli “Ngjallja e Krishtit”
-Amfieatri I Butrintit, I Bylisit,I Durresit, I Apollonis
etj.
-Pazari I Krujes
-Varri i Kapllan Pashës
-Banesa e Shijakasve
-Ura e Tabakeve, e Beratit, Mesjetare (Elbasan) etj.
Monumente Arkeologjike
Territori i Shqiperise njihet si nje nga vendet me nr te larte
zonash arkeologjike qe deshmojne qytereimin e lashte ilir.
Te tilla jane qyteti I:
-Durresit -Vlores -Sarandes
-Elbasanit -Beratit -Gjirokastes
-Tiranes -Tepelenes -Shkodres
 Manastiri i Mesopotamit (Sarande)
 Xhamia Mbret (Berat)
 Xhamia e Hysen Pashës (Berat)
 Xhamia e Ethem Beut (Tirane)
 Teqja e Dollmës (Kruje)
 Teqeja e Zallit (Gjirokaster)
 Tyrbja e Kapllan Pashës (Tirane)
 Kulla e Dervish Aliut (Vlore)
 Katedralja Fjetja e Shën Mërisë (Berat)
 Kisha e Shën Premtes (Kavaje)
 Kisha e Grabovës (Gramsh)
 Kisha e Shën Sotirit (Permet)
 Faltorja (Shkoder)
Monumente Fetare
 Mozaiku I Tiranes
 Mozaiku i Orfeut (Durres)
 Skulptura e skenderbeut
 Skulptura “I Urituri” (Odise
Paskali)
 Monumenti i Pavarësisë
Monumentet mjedisore perbejne
vlera te trashegimise kombetare,
duke u radhitur nw kategorine e
trete te zonave te mbrojtura.Ato
gezojne mbrojtjen e kategorise se
pare. Te tilla monumente jane:
-Kanioni i osumit
-Liqeni I Luleve
-Shpella e pirateve
-Burimi i syrit te kalter
-Shkembi I Kavajes
-Liqeni I Deges
-Liqeni I Ohrit
-Hinka e Kosoves
-Shpella e Kabashit
Monumente Mjedisore
Qëndresa në fushën e kulturës u shpreh në radhë të parë përmes lëvrimit të shqipes
nepermjet botimeve të teksteve fetare. Reforma protestante gjallëroi shpresat e
zhvillimit të gjuhës e të traditës letrare vendëse kur prifti Gj. Buzuku ne 1555 shkroi
vepren e pare ne shqip ‘Meshari’.
Në kulturën e shqiptarëve ka
lënë gjurmën e saj të thellë
historia e tyre e brendshme
dhe e jashtme. Gjate sundimit
osman jeta kulturore u fashit,
monumentet e kulturës
materiale e shpirtërore u
zhdukën nën rrënojat e
shkatërrimit të luftërave;
gjysmëhëna e uli kryqin dhe
gati dy të tretat e popullatës në
fund të shek. XVII ishin
konvertuar në fenë islame.
Veshjet popullore, janë pa dyshim një nga
manifestimet më të fuqishme të kulturës tradicionale.
Ato janë trashëguese e transmetuese të shumë
elementëve, që vijnë nga lashtësia dhe nga koha e
mesme, por janë njëkohësisht edhe shprehje e
marrëdhënieve kulturore me popuj të tjerë gjatë
shekujve. Veshja me fustanelle
Kjo veshje burrash kete emertim e merr nga
njefund i bardhe, i bere me pelhure pambuku
dhe me shume rrudha. Nen kete fund vishen te
mbathura te gjata, mbi te cilat nga nyje e
kembes e deri tek gjuri visheshin kallei prej
shajaku.
Ne pjesen e siperme vishej nje kemishe e
shkurtw me menge te gjera, jeleku dhe
mengorja. Ne bel vinin nje brez te gjere leshi,
mbi te dhe nje tjeter prej lekure te zbukuruar
mbi te cilin futeshin e vareshin armet e
brezit.Ne koke vihet nje feste e bardhe me nje
thumb ne mes. Deri ne fillim te shek. XX kjo
veshje eshte mbajtur ne te gjitha trevat
shqiptare, qe nga Kosova e deri ne cameri. Me
pas ajo u kufizua vetem ne Shqiperine e Jugut.
ERLIND CAKONI

Gjeo 140112115646-phpapp02

  • 1.
    Trashegimi natyore dote quajme teresine e vlerave te mjedisit fizik dhe jetesor te trasheguat brez pas brezi.
  • 2.
  • 3.
    •Në territorin eShqipërisë gjenden një varg kështjellash të cilat datojnë që prej periudhave antike e deri në mesjete.E veçanta është se disa prej tyre vazhojnë të banohen edhe në ditet tona. Disa nga kalate me te njohura jane: Kalaja e Krujës Kalaja e Beratit Kalaja e Elbasanit Kalaja e Shkodrës Kalaja e Tepelenës Kalaja e Tiranës Monumentit të Ali Pashë Tepelenës është prej bronxi, me peshë 4 ton. Ai është vendosur në qytetin e Tepelenës. Ceremonia e inaugurimit u zhvillua me veprimtaritë e shumta për dy ditë resht, më 21 dhe 22 shtator të vitit 2002. MonumenteHistorike Monumente Arkitekturore -Tempulli “Ngjallja e Krishtit” -Amfieatri I Butrintit, I Bylisit,I Durresit, I Apollonis etj. -Pazari I Krujes -Varri i Kapllan Pashës -Banesa e Shijakasve -Ura e Tabakeve, e Beratit, Mesjetare (Elbasan) etj. Monumente Arkeologjike Territori i Shqiperise njihet si nje nga vendet me nr te larte zonash arkeologjike qe deshmojne qytereimin e lashte ilir. Te tilla jane qyteti I: -Durresit -Vlores -Sarandes -Elbasanit -Beratit -Gjirokastes -Tiranes -Tepelenes -Shkodres
  • 4.
     Manastiri iMesopotamit (Sarande)  Xhamia Mbret (Berat)  Xhamia e Hysen Pashës (Berat)  Xhamia e Ethem Beut (Tirane)  Teqja e Dollmës (Kruje)  Teqeja e Zallit (Gjirokaster)  Tyrbja e Kapllan Pashës (Tirane)  Kulla e Dervish Aliut (Vlore)  Katedralja Fjetja e Shën Mërisë (Berat)  Kisha e Shën Premtes (Kavaje)  Kisha e Grabovës (Gramsh)  Kisha e Shën Sotirit (Permet)  Faltorja (Shkoder) Monumente Fetare
  • 5.
     Mozaiku ITiranes  Mozaiku i Orfeut (Durres)  Skulptura e skenderbeut  Skulptura “I Urituri” (Odise Paskali)  Monumenti i Pavarësisë
  • 6.
    Monumentet mjedisore perbejne vlerate trashegimise kombetare, duke u radhitur nw kategorine e trete te zonave te mbrojtura.Ato gezojne mbrojtjen e kategorise se pare. Te tilla monumente jane: -Kanioni i osumit -Liqeni I Luleve -Shpella e pirateve -Burimi i syrit te kalter -Shkembi I Kavajes -Liqeni I Deges -Liqeni I Ohrit -Hinka e Kosoves -Shpella e Kabashit Monumente Mjedisore
  • 7.
    Qëndresa në fushëne kulturës u shpreh në radhë të parë përmes lëvrimit të shqipes nepermjet botimeve të teksteve fetare. Reforma protestante gjallëroi shpresat e zhvillimit të gjuhës e të traditës letrare vendëse kur prifti Gj. Buzuku ne 1555 shkroi vepren e pare ne shqip ‘Meshari’. Në kulturën e shqiptarëve ka lënë gjurmën e saj të thellë historia e tyre e brendshme dhe e jashtme. Gjate sundimit osman jeta kulturore u fashit, monumentet e kulturës materiale e shpirtërore u zhdukën nën rrënojat e shkatërrimit të luftërave; gjysmëhëna e uli kryqin dhe gati dy të tretat e popullatës në fund të shek. XVII ishin konvertuar në fenë islame.
  • 8.
    Veshjet popullore, janëpa dyshim një nga manifestimet më të fuqishme të kulturës tradicionale. Ato janë trashëguese e transmetuese të shumë elementëve, që vijnë nga lashtësia dhe nga koha e mesme, por janë njëkohësisht edhe shprehje e marrëdhënieve kulturore me popuj të tjerë gjatë shekujve. Veshja me fustanelle Kjo veshje burrash kete emertim e merr nga njefund i bardhe, i bere me pelhure pambuku dhe me shume rrudha. Nen kete fund vishen te mbathura te gjata, mbi te cilat nga nyje e kembes e deri tek gjuri visheshin kallei prej shajaku. Ne pjesen e siperme vishej nje kemishe e shkurtw me menge te gjera, jeleku dhe mengorja. Ne bel vinin nje brez te gjere leshi, mbi te dhe nje tjeter prej lekure te zbukuruar mbi te cilin futeshin e vareshin armet e brezit.Ne koke vihet nje feste e bardhe me nje thumb ne mes. Deri ne fillim te shek. XX kjo veshje eshte mbajtur ne te gjitha trevat shqiptare, qe nga Kosova e deri ne cameri. Me pas ajo u kufizua vetem ne Shqiperine e Jugut.
  • 9.