Yatırım: Fizikselvarlıklar stokundaki bir artış olarak
tanımlanabilir.
Finansal Varlıklar
Reel varlıklar
stoklara yapılan net ilaveler (tamamlanmış ya da
tamamlanmamış mal stoklarındaki değişimler)
makine ve teçhizat (bilgisayar, kamyonet, torna tezgâhı gibi)
yapı (fabrika, ofis, mağaza, depo gibi) şeklinde sıralanabilir.
3.
Yatırım Projesi veİş Yaratma
Süreci
Firmaya bağlı olarak yatırım projeleri beş
farklı nedene dayandırılabilir ve analiz
amacıyla projeler aşağıdaki beş guruptan
birine dâhil edilebilir.
1. Yeni ürünler veya mevcut ürünlerde
genişlemeye gidilmesi
2. Bina veya donanımların yenilenmesi
3. Araştırma ve geliştirme
4. Keşif ve araştırma
5. Diğer (sağlık standartlarına uyum
sağlanmasında kullanılan bazı sermaye
araçları ya da kirlilik kontrol sistemleri vb)
4.
Yatırım projelerinin başarılıyönetilmesi aşağıdaki
aşamaların izlenmesine bağlıdır:
Yatırım önermelerinin ortaya konması, tanımlanması:
Yöneticiler, girişimciler, üretim ya da pazarlama alanında
çalışanlar.
Fırsatların değerlendirilmesi: Fırsata ilişkin bütün maliyet
ve faydaların incelenmesi.
Yatırım projelerinin seçimi: Firmalar finansal,
ekonomik,firmanın kendi nitelik ve nicelikleri ile piyasa
koşullarına bağlı değerlendirmeler sonucunda projeler
arasından en uygun olanını seçer.
Projelerin uygulanması: Seçilen en uygun proje hayata
geçirilir, makineler satın alınır, çalışanlar işe alınır ve
yatırımlar yapılır.
Projelerin kabulünden sonra döngüsel olarak yeniden
değerlendirilmeleri (Tamamlanma sonrası denetimler):
Maliyetler ve gelirler tahminleriyle karşılaştırılır.
5.
Fizibilite Çalışması
Fizibiliteçalışması yeni bir iş veya proje
geliştirme sürecinde belirli varsayımlar ve
tahminler dâhilinde girişilecek yatırımın
gerçekleşmesi ve sonuçları ile ilgili tespit
ve değerlendirmeleri içeren bir süreçtir.
Çalışmaya dâhil edilen varsayımlar
genellikle kullanılacak teknoloji (binalar,
donanım, üretim süreçleri…), finansman
(sermaye gereksinimi, hacim, satılan
malların maliyeti, ücretler…), pazarlama
(fiyatlar, rekabet, pazar koşulları…) ve
bunlara benzer unsurları kapsar.
6.
Fizibilite çalışmalarına,önerilen iş veya projelere ilişkin
anahtar değişkenlerin dâhil edilerek hazırlandığı bir “ön
fizibilite” çalışması proje hakkında ilk
değerlendirmelerin yapılabilmesi adına proje
zamanlama çizelgesinin en başında yer almaktadır.
Neden Fizibilite Çalışmasına
İhtiyaçDuyulmaktadır?
Yeni bir iş veya projenin belirlenmesi ve tanımlanması
oldukça önemlidir. Fizibilite çalışması doğru kararın
verilmesine yardımcı olan en önemli araçlardan biridir.
Henüz başlangıç aşamasında verilecek yanlış bir karar
projenin veya işin başarısızlıkla sonuçlanmasına neden
olur.
9.
Fizibilite Çalışması veİş planı
Fizibilite çalışmaları ve iş planları, yeni projelerin
geliştirilmesinde ve hayata geçirilmesinde kullanılan iki ayrı
araçtır. Her iki aracın da ortak öğeleri bulunmaktadır, ancak
yine de bu iki araç birbiriyle karıştırılmamalıdır.
Fizibilite çalışması (feasibility study) proje önermelerinin
yapılabilirliğinin araştırılmasında kullanılan bir araçtır.
İş planı (business plan) ise, proje önermelerini fikir
aşamasından hayata geçirme aşamasına taşımak için gerekli
faaliyetlerin planlandığı bir araçtır.
10.
Fizibilite Çalışmasının
Fonksiyonları
Fizibiliteçalışması girişimcilere ve yatırımcılara yeni
bir iş veya yatırım projesi kavramının yapılabilirlik ya
da katılabilirlik açısından ne derece değerli olduğunu
gösteren bir çalışmadır. Fizibilite planı hazırlama
süreci bir test sürecidir.
Fizibilite çalışması dayanakları ne kadar tutarlı ve
detaylı olursa, olumlu sonuçlanan bir projenin
girişimci ve yatırımcılar açısından yapılabilirlik ve
katılabilirlik değeri o kadar yüksek olacaktır.
Fizibilite çalışmasının ek fonksiyonları şöyle
sıralanabilir:
Ortak girişimler konusunda ortak alternatifleri
arttırıcı ve yapılanmalarda hızlandırıcı etkilere
yol açar.
Gerekli izin, lisan ve diğer bürokratik işlemlerde
çeşitli kolaylıklar sağlar.
Yatırım konusunda katılımcı sayısının artmasını
sağlar.
Pazar Araştırmaları
Tüketimeğilimleri
Geçmişte ve içinde bulunulan dönemdeki arz
durumu
Üretim imkânları ve kısıtları
İç ve dış pazar durumu
Rekabet
Tüketici veya kullanıcı davranışları, amaçları,
motivasyonları, yaklaşımları, tercihleri…
Dağıtım kanalları ve pazarlama politikaları
Proje ürünü veya hizmetinin pazarlanmasına
yönelik idari, teknik ve hukuki kısıtlar
13.
Teknolojik Araştırmalar
Projegirdilerinin analizi: Makineler, donanım,
kullanılacak malzeme ve hammaddeler gibi
konularda detaylı tanımlamalar, ölçümlemeler ve
değerlendirmelere dayanmaktadır.
İşlem ve süreçlerin analizi: Proje girdileri üzerinde
katma değer sağlayacak proje üretim ve işlemleri
ile süreçleri üzerindeki çalışmalardır.
Proje çıktılarının analizi: Bu kısım proje sonucu
ortaya konulacak olan ürün veya hizmetlerin nitel
ve nicel olarak tanımlanması ve ISO, TSE gibi
uygunluk şartlarının sağlanıp sağlanamayacağının
irdelenmesiyle ilgilidir.
14.
Ekonomik ve Finansal
Araştırmalar
Fizibilite çalışmasının ekonomik kısmı genellikle fayda
ve maliyet ilişkisine dayanmaktadır. Girişimci, projenin
yapılabilirliğine ilişkin olarak sermaye maliyetinin ve
ürün veya hizmetlerin maliyetlerinin piyasada oluşacak
satış fiyatları ile karşılanıp karşılanmayacağıyla
ilgilenmektedir.
15.
Finansal fizibilite deise işletmelerin faaliyete başlama
ve faaliyetini sürdürme maliyetlerininin tahmin edilmesi
kadar, beklenen nakit girişlerinin tahmin edilmesinide
içerir.
17.
Yatırım projelerinin değerlendirilmesindeve alternatifler
arasında seçim yapılmasında firmalar çeşitli yöntemler
kullanmaktadırlar. Bu yöntemler nakit akımlarının
değerlendirilmesine ilişkin yöntemlerdir.
1. Geri ödeme süresi (Payback period)
2. Net bugünkü değer (NPV - Net Present Value)
3. Kârlılık indeksi (PI – Profitability Index)
4. İç Getiri oranı (IRR - Internal Rate of Return)
Nakit akımları kullanılan yöntemlerde finansal yöneticiler
veya analistler ilk olarak bir yatırım projesine bağlı olarak
gerçekleşecek nakit girişleri ve nakit çıkışlarını tahmin
ederler. Daha sonra bu nakit akımları, projenin kabul edilip
edilmemesi noktasındaki değerlendirmelerde kullanılır.
18.
Yasal Araştırmalar
Girişimciler veyeni projeler geliştirenler, yeni
geliştirilen iş ve proje süreçlerine ilişkin yasal ve idari
konuları da araştırmak zorundadırlar. Bu konuların
bazıları organizasyonun hukuki şekli, farklı kamu ve sivil
toplum kuruluşlarını ilgilendiren izinler ve kayıtlardır.
19.
Kişi İşletmeleri:Bu kuruluş şeklinde, işe veya projeye
başlangıç aşamasında girişimci üretim, pazarlama, personel
ve finansman gibi hemen hemen bütün konularda bizzat
sorumluluk almaktadır.
Ortaklık: Yeni iş ve projeler büyüdükçe ve bunlara ilişkin iş
yükü arttıkça fon ve yönetimsel gereksinimler de
artmaktadır.
Şirket: Ülkemizdeki ticaret hukuku çerçevesinde şirket
kavramı bir veya daha çok kişinin bir araya gelerek, emek
veya mallarını, müşterek bir gayeye erişmek üzere bir
sözleşme ile birleştirmeleri olarak tanımlanmaktadır.
Şirketler hukuki yapıları açısından adi şirket ve ticaret
şirketleri şeklinde sınıflandırılabilir. Ticaret şirketleri
şahıs ve sermaye şirketleri olarak iki ana gruba
ayrılmaktadır. Şahıs şirketleri; kolektif ve komandit
şirketlerdir. Sermaye şirketleri ise; sermayesi paylar
bölünmüş komandit şirketler, limited şirketler ve anonim
şirketlerdir. Temmuz 2012’de yürürlüğe giren yeni Türk
Ticaret Kanunu tek kişilik limited ve anonim şirketler
kurulabilmesine imkan vermektedir.
20.
Kooperatif: Kooperatiflerinen belirgin özelliği belirli
bir amaç doğrultusunda bir araya gelmiş kişi ve
kurumlardan oluşmuş olmasıdır. Bu amaç genellikle
belirli bir ürün veya hizmetin üretilmesi şeklinde ortaya
çıkmaktadır. Bu tip hukuki kuruluş tarzı zirai ve sosyal
amaçlar için daha çok kullanılmaktadır.
Yetki ve İzin Belgeleri: Endüstriyel bir girişimin
kurulması arazi kullanımı, kirlilik ve güvenlik kontrolü
gibi birçok konuda izin ve yetki belgelerinin alınmasını
gerektirir. Bu bağlamda yerel belediyeler, merkezi
yönetim ve bunlara benzer bir dizi otorite ve kurulla
bağlantıya geçilmesi gerekmektedir. Ayrıca bazı teşvik
ve desteklerin sağlanabilmesi için ya da belli bazı ürün
ve hizmetlerin arz edilmesi konusunda da kamu
otoriteleriyle bağlantı ve koordinasyonun sağlanması
gerekmektedir. Merkezi yönetim organları, belediyeler,
sanayi ve ticaret odaları ile meslek kuruluşları bu
konuda en çok bağlantıya geçilen kurumlardır.
21.
Örgütsel Araştırmalar
Projeya da iş girişiminde çalışacak kişilerin
belirlenmesi, bunlar arasındaki hiyerarşik yapı,
kurumsal organizasyon yapısı, çalışanlar arası iletişim
kanalları, yetki ve sorumlulukların dağılımı, iş
bölümü ve bunlara benzer konularda varsayımların ve
tespitlerin yapılarak fizibilite çalışmasına dâhil
edildiği aşamadır.
Bu aşamada dikkat edilmesi gereken en önemli
noktalar is şunlardır:
Ortak girişim yapılabilecek kişi veya kurumların olup
olmadığı
Yeterli bilgi ve beceriye sahip uzman kadronun
oluşturulup oluşturulamayacağı
Örgütsel yapılanmanın ve örgütsel ağın ne şekilde
oluşturulacağı
22.
Fizibilite Çalışması Örneği:
Konaklamaİşletmesi
Yönetici Özeti: çalışmanın neden yapıldığı, ne tür
bir projenin değerlendirildiği, bu
değerlendirmelerin nasıl yürütüldüğü, çalışmaların
ne zaman ve kimler tarafından yapıldığı, çalışma
sonucu ortaya çıkan bulguları, sonuçları ve
önerileri içermelidir.
Genel Piyasa Özellikleri: Proje yeri, proje
yerindeki nüfus büyüme trendleri, endüstriyel
çeşitlilik ve büyüme, imar faaliyetleri, işsizlik ve
ekonomik trendler, harcanabilir gelir, konutlaşma,
ulaşım, çekim merkezleri, toplantı ve kongre
merkezleri ile özel durumlar (örneğin proje
alanındaki üniversiteye ve öğrenci nüfusuna
duyulan ekonomik bağımlılık) ve bunlara benzer
hususlara bu bölümde yer verilebilir. Değinilen
hususlar yeni otel projesiyle ilgili olmalıdır. Ayrıca
betimsel ve istatistiksel verilere yer verilmelidir.
23.
Proje AlanınınDeğerlendirilmesi: Fizibilite
çalışmasına otel projesinin yer alacağı alana
ilişkin derinlemesine bir bölüm dâhil edilecek
olursa, bu bölüme proje alanına ilişkin detaylı
haritalar eklenmelidir. Eğer mümkünse bu
haritalar proje önermesiyle alakalı endüstriyel
alanlar, alış veriş merkezleri, toplantı
merkezleri gibi alt faaliyet alanı merkezlerini
gösterir nitelikte olmalıdır. Hava alanı, raylı
sistem istasyonları ve kara yolları gibi ulaşım
güzergâhlarına ilişkin bilgiler de bu bölümde
yer almalıdır.
24.
Arz veTalep Bilgileri : Yeni bir otel projesinin
muhtemel üç sebebi olabilir.
mevcut talep miktarının arz miktarından fazla olması
mevcut arz tarafından karşılanamayacak ve yeni bir
pazardan kaynaklanan bir talebin olması
mevcut arz kalitesinin piyasada talep edilen hizmetlere
nazaran oldukça düşük olması.
Bu nedenle fizibilite çalışmasında otel projesi önermesine
ilişkin piyasanın tanımlanabilmesi için arz talep
durumunun analizine yer verilmesi oldukça önemlidir.
- Proje bölgesinde son beş yıla ait otel doluluk oranları
- İlgili piyasaya hizmet vermekte olan otellerin bir
listesi.
- Talebin muhtemel üç kaynağı konusunda bilgiler
sunulmalıdır.
25.
Arz veTalep Analizi: Arz ve talebe ilişkin
veriler toplandıktan, sınıflandırıldıktan ve
düzenlendikten sonra ilgili bölgede ek
konaklama arzına karşılık gelebilecek
talebin olup olmadığı analiz edilir.
Finansal Analiz: Fizibilite çalışmasının ana
bölümlerinden biri finansal analizdir. Bu
bölümde ele alınan bazı çalışma kısımları
ise sermaye yatırımı gereksinimi, geçici
finansman planı, proforma finansal
tablolar, tahmini nakit akımları ve
tahminlerin değerlendirilmesidir.
28.
Pro-forma finansaltabloların hazırlanması
Tahmini nakit akınlarının belirlenmesi
Tahminlerin değerlendirilmesi
Geri ödeme süresi
Net Bugünkü değer
Karlılık indeksi
İç getiri oranı