Ang dokumento ay naglalaman ng mga aktibidad na nakatuon sa pag-aaral ng mga pangngalan, panghalip, at sawikain. Tinalakay ito sa konteksto ng diyalogo sa pagitan ng isang lola at kanyang mga apo, kung saan ginagamit ang mga sawikain upang iparating ang mga ideya at kaisipan. Nagbigay din ito ng mga halimbawa ng sawikain at kanilang mga kahulugan, pati na rin ang mga tagubilin para sa mga takdang aralin.

1. Magandang
Umaga!

2. Balikan natin!
Sabihin kung Pangngalan o panghalip.
1. Doktor
2. Ako
3. Sila
4. Kaarawan
5. Plaza

3. Hulaan mo!

4. HTIGIU AS BTUGI
IGUHIT SA TUBIG

5. GATIA OM AS TAOB
ITAGA MO SA BATO

6. SIUUOGNAG NG AYIKIL
NAGSUNOG NG
KILAY

7. LGIAHI NG HANTAAN
HALIGI NG TAHANAN

8. SNGOUP ABOT
PUSONG BATO

9. Basahin:
IGUHIT SA TUBIG
ITAGA MO SA BATO
NAGSUNOG NG KILAY
HALIGI NG TAHANAN
PUSONG BATO

10. SAWIKAIN

11. Sawikain
Isang maikling pahayag na may
nakatagong kahulugan.
ang kahulugan ay hindi komposisyunal,
hindi literal o hindi tumpak na kahulugan
Ito ay di-tuwirang pagbibigay kahulugan
at pagpapakita ng kaisipan at kaugalian ng
isang lugar.

12. Halimbawa
Buto’t balat - payat
Pusong bato – matigas
Haligi ng tahanan - ama
Nagsunog ng kilay – masipag mag-aral
Usad pagong - mabagal

13. Ating basahin ang dayalogo ng
isang Lola at kanyang mga apo.
Ilista ang mga sawikaing ginamit sa
inyong kwaderno.

14. Lola: Mga apo ko, anong ginagawa
ninyo?
Lina: Ah, nag-aaral po Lola. Bakit po?
Lola: Maganda iyang ginagawa mo
apo ko. Magsunog ka lang ng
kilay gabi-gabi ha para naman
makamit mo ‘yong mga
pangarap mo sa buhay.
Lina: Opo Lola kaya pagbubutihin ko
pa talaga ang pag-aaral ko.

15. Lola: Mabuti naman. Ikaw Lito anonag
ginagawa mo diyan? Para kang
may uod sa katawan.
Lito: Anong uod lola? Wala po akong
ganyan, naglalaro lang po ako dito.
Nasisisyahan talaga ako rito.
Lola: Hahaha! Ang ibig kong sabihin ay
malikot ka. Bakit hindi ka ba nag-
aaral? Gusto mo bang magbilang ka
lang ng poste paglake mo?

16. Lito: Hindi po Lola, gusto ko pong
may trabaho. Pansamantala
lamang po akong naglilibang sa
aking sarili.
Lola: Ah, ganun ba. O. mga apo
ko, tandaan ninyo na kapag
lumaki na kayo at may mga
trabaho na kayo, huwag lalaki
ang ulo ha. Masama iyon.

17. Lina: Talaga Lola! Hindi ko yun gagawin. Baka
ito si Lito! Kung minsan eh nagbubuhat
siya ng sariling bangko kaya ayan tuloy
pinariringgang haling ang bituka niya.
Lito: Uy, Ate! Balitang kustero yata ang
nakalap mong impormasyon ah. Saan mo
ba iyan narinig? Isa kang mapaglubid ng
buhangin ate. Hindi ko iyan ginawa.
Lola: O teka, teka! Huwag na kayong mag-
away para kayong mga aso’t pusa.
Magsitigil na nga kayo. Totoo man iyan o
hindi Lito, sana huwag maging ganyan
Kailanman.

18. Lito: Opo lola.
Lina: Hala, bahag naman ang buntot mo!
Lito: Lola oh! Kung makapagsalita si Ate, ang
talim ng dila.
Lola: Tama na iyan Lina. Huwag oarating
manukso sa kapatid. Ilugar mo ‘yan.
Lina: Opo lola.
Lola: O sige na, ipagpatuloy niyo na ‘yang pag-
aaral niyo. Ako’y matutulog na dahil alog na
ang baba ko.
Lina & Lito: Goodnight po Lola!

19. Mga Sawikain na makikita sa dayalogo:
Magsunog ng kilay
May uod sa katawan
Magbilang ng poste
Lalaki ang ulo
Nagbubuhat ng sariling bangko
Masipag mag-aral
malikot
Walang trabaho
mayabang
nagyabang

20. Halang ang bituka
Balitang kutsero
Mapaglubid ng buhangin
Parang aso’t pusa
Bahag ang buntot
Matalim ang dila
Alog na ang baba
salbahe
Hindi totoong balita
magkalaban
duwag
Masakit magsalita
Matanda na
sinungaling

21. Subukan natin ito!
Suntok sa buwan
madaling makuha
imposible

22. Subukan natin ito!
Ginintuang puso
mayabang
May mabuting kalooban

23. Subukan natin ito!
Ilaw ng tahanan
ina
ama

24. Subukan natin ito!
Anay ng tahanan
asawa
kabet

25. Subukan natin ito!
Basang sisiw
kawawa
mayaman

26. Maglaro tayo!

27. Ikuros sa noo
tandaan kalimutan

28. Butas ang bulsa
May pera
Walang
pera

29. Pusong mamon
Walang
awa
maawain

30. Hindi makabasag pinggan
Mabilis
kumilos
mahinhin

31. Maghigpit ng sinturon
magtipid gumastos

32. Mahapdi ang bituka
busog gutom

33. Nakahiga sa salapi
mayaman mahirap

34. Panis ang laway
madaldal
Tahimik/
hindi
kumikibo

35. Makati ang paa
Hindi umaalis
ng bahay
Mahilig sa
gala

36. anak pawis
mayaman mahirap

37. Paglalahat
Ano ang sawikain?
Saan o kanino natin natutunan ang mga
ito?
Magbigay ng halimbawa at kahulugan
nito.

38. Panuto: Bigyang kahulugan ang mga sawikaing ginamit mula
sa dayalogo. Piliin ang sagot sa loob ng kahon.
_______1. Para kang may uod sa katawan.
_______2. Gusto mo bang magbilang ka ng poste paglaki mo?
_______3. Huwag kayong mag-away para kayong aso’t pusa.
_______4. Isa kang mapaglubid ng buhangin ate!
_______5. Kung makapagsalita si Ate, ang talim ng dila.
Walang trabaho malikot masakit magsalita
sinungaling

39. Takdang Aralin
Maglista ng 10 sawikain at
ang kahulugan nito.