Ang dokumento ay isang araling tungkol sa wastong paggamit ng pang-abay at pandiwa sa pangungusap. Ito ay naglalaman ng mga tanong at sagot na may kaugnayan sa mga halimbawa ng pang-abay at pang-uri sa mga pangungusap, pati na rin ang pagtukoy sa mga tauhan sa isang kwento. Layunin ng araling ito na matulungan ang mga mag-aaral na maunawaan at magamit ang tamang gamit ng mga salita sa komunikasyon.

1. Filipino 4
Ikalawang Markahan
Modyul 8
Sumusuportang Detalye
Wastong Pang-abay at
Pandiwa sa Pangungusap
Wastong Pang-abay at Pang-
uri sa Pangungusap

2. 1. Ang anumang gawain ay dapat gawin nang buong puso. Alin ang
pandiwa sa pangungusap?
A. buong puso B. dapat C. gawain D. gawin
2. Mahusay si Lea Salonga sa pag-awit kaya siya hinangaan sa
buong mundo. Alin ang pang-uri sa pangungusap?
A. Mahusay B. Lea Salonga C. hinangaan D. buong mundo
Basahin at unawain ang bawat tanong. Isulat ang titik ng tamang
sagot
sa sagutang papel.

3. 3. Si Liza Macuja ay mahusay sumayaw ng ballet kaya tinawag
siyang prima ballerina. Alin ang pang-abay sa pangungusap?
A. Liza Macuja B. mahusay C. sumayaw D. tinawag
4. Aling pangungusap ang may pariralang pang-abay?
A. Magaling si Brenda sa pagguhit.
B. Lahat ng tao ay may kabutihang loob.
C. Dapat linangin nang mabuti ang taglay na talento.
D. Maganda ang hangarin ni Betty sa kaniyang kapwa.

4. 5. Aling pangungusap ang may pariralang pang-uri?
A. Masipag na anak si Mara.
B. Natatakam ang ilong sa amoy ng pagkain.
C. Siya ay natutuwa sa naging resulta ng pasulit.
D. Gustuhin man nilang kumilos ay hindi nila magawa.
6-9. Basahin ang teksto at kilalanin ang mga tauhang nagsabi sa
mga sumusuportang detalye sa mahalagang kaisipan sa mga
kasunod na mga tanong.

5. 5. Aling pangungusap ang may pariralang pang-uri?
A. Masipag na anak si Mara.
B. Natatakam ang ilong sa amoy ng pagkain.
C. Siya ay natutuwa sa naging resulta ng pasulit.
D. Gustuhin man nilang kumilos ay hindi nila magawa.
6-9. Basahin ang teksto at kilalanin ang mga tauhang nagsabi sa
mga sumusuportang detalye sa mahalagang kaisipan sa mga
kasunod na mga tanong.

6. Isang malaking gulo ang nagbabadyang
mangyari sa katawan ni Isko at
ito’y nagsimula sa mareklamo at maingay na si
Bibig.
“Ano ba iyan, wala na kaming ginawa ng kapatid
kong si Dila kundi
Nagkagulo ang mga Bahagi ng Katawan ni Isko

7. tumanggap at lumasa sa pagkaing
dadalhin sa isang bahaging wala
namang
ginagawa,” malakas na parinig nito kay
Tiyan.

8. Araw-araw na nagrereklamo si Bibig
kaya’t ang iba pang bahagi ng
katawan ni Isko na nakarinig ay napaisip
na rin. Maya-maya pa’y kanya-kanya
na rin silang reklamo.

9. “Ako nga’y wala nang ginawa kundi ang
ngumuya at dumurog sa mga
pagkaing si Tiyan lang naman ang
nakikinabang,” sabi ni Ngipin.

10. “Ako man ay sawa na rin sa pagluluto at
paghahanda ng pagkaing napupunta
lang kay Tiyan. Pagod na ako,” reklamo ni Kamay.
“Kayo lang ba? Ako nga, kailangan pang maglakad
nang malayo papuntang
palengke para lang mabili ang mga pagkaing
ilalagay lang naman diyan kay
Tiyan Tamad,” sagot naman ni Paa.

11. “Ako nga, nakikita ko ang masasarap
na pagkain pero hindi ko man lang
nalalasahan,” ang sabi naman ni Mata.

12. “Ako rin, naamoy ko lang at sobra akong
natatakam pero hanggang doon lang
dahil para kay Tiyan lang ang lahat ng iyan,”
sabi ni Ilong.
Ngunit, huli na nang malaman nila na ang
labis na pagrereklamo nang
walang batayan ay nakasasama.

13. 6. Sino ang nagsabing, “Ako nga’y wala nang ginawa kundi ang
ngumuya at dumurog sa mga pagkaing si Tiyan lang naman
ang
nakikinabang.”?
A. Ilong B. Kamay C. Ngipin D. Paa
7. Sino ang nagsabing, “Ako man ay sawa na rin sa pagluluto at
paghahanda ng pagkaing napupunta lang kay Tiyan. Pagod na
ako.”?
A. Ilong B. Kamay C. Ngipin D. Paa

14. 8. Sino ang nagsabing, “Kayo lang ba? Ako nga, kailangan pang
maglakad nang malayo papuntang palengke para lang mabili
ang
mga pagkaing ilalagay lang naman diyan kay Tiyan Tamad.”?
A. Ilong B. Kamay C. Mata D. Paa
9. Sino naman ang nagsabing, “Ako nga, nakikita ko ang
masasarap na
pagkain pero hindi ko man lang nalalasahan.”?
A. Ilong B. Kamay C. Mata D. Ngipin

15. 10. Paano ang pagpili ng sumusuportang detalye?
Dapat piliin ang ______________________________.
A. pangunahing diwa
B. detalye na hindi nagpapaliwanag sa paksa
C. detalyeng hindi nagpapaliwanag sa pangunahing
diwa
D. mga detalye na tuwirang sumusuporta sa pangunahing
diwa

16. Ang mga Sumusuportang
Detalye sa Mahalagang
Kaisipan sa Nabasang
Teksto
Aralin

17. Panganay si Andres Bonifacio sa anim
na magkakapatid. Labing-apat na taon
si Andres nang mamatay ang kanyang
magulang. Gumawa siya ng paraan
upang buhayin angkanyang mga
kapatid.
ANDRES BONIFACIO

18. Gumawa at nagtinda siya ng
abanikong papel at tungkod na
kahoy. Pumasok siyang
mensahero sa isang
kumpanya. Naging ahente rin
siya ng iba pang kumpanya.

19. 1. Tungkol saan ang talata?
2. Alin dito ang paksang pangungusap?
3. Aling mga pangungusap ang sumusuporta
sa paksang pangungusap?
Sagutin ang mga tanong nang pabigkas.

20. Gumawa siya ng paraan upang
buhayin ang kanyang kapatid.
Ang paksang pangungusap sa binasang
teksto. Ito ang pangunahing diwa ng talata.

21. Heto naman ang mga sumusuportang
pangungusap sa pangunahing diwa.
Ito ang mga detalye na sumusuporta
sa pangunahing diwa.

22. • Gumawa at nagtinda siya ng mga
abanikong papel at tungkod na kahoy.
• Pumasok siyang mensahero sa isang
kumpanya.
• Naging ahente siya ng iba pang
kumpanya.

23. Isaisip

24. Basahin ang talata at
sagutin sa sagutang
papel.

25. Mula sa makabayang angkan si
Gregorio del Pilar kaya lumaki siya
sa
mga makabayang gawain. Hindi
kataka-taka na maging makabayan
din
siya. Tiyo niya si Marcelo H. del Pilar.
GREGORIO DEL PILAR

26. Ang talumpati ni Marcelo del
Pilar
ay mga atake sa kalabisan ng
mga Espanyol. Tagapamahagi
ng sipi ng talumpati ni Marcelo
H. del Pilar si Gregorio.

27. Nang nag-aaral siya, nakasama
niya sa kasera si Diodato
Arellano. Ipinaliwanag nito ang
simulain ng Katipunan sa
kanya. Nang sumiklab ang
rebolusyon, sumapi
si Gregorio del Pilar sa
Katipunan.

28. Gawin Natin!

29. Lagyan ng tsek( ) kung ito ay detalyeng
√
sumusuporta sa mahalagang kaisipan sa loob ng
kahon.
Mula sa makabayang angkan si Gregorio
del Pilar, kaya lumaki siya sa makabayang
gawain.

30. ____1. Tiyo niya si Marcelo H. del Pilar.
____2. Nang bata pa siya, tagapamahagi siya ng
mga sipi ng talumpati niMarcelo H. del Pilar.
____3. Naunawaan niya ang simulain ng Katipunan
kay Diodato Arellano.
____4. Nang sumiklab ang rebolusyon, sumama siya
sa Katipunan.

31. Pag-aralan ang talata. Sagutin ang mga
kasunod na tanong sa sagutang papel.

32. EMILIO AGUINALDO
Hindi nabakas sa kabataan ni Emilio Aguinaldo na
siya ay magiging pangulo ng Pilipinas. Ang kanyang
ama ay naging gobernadorcillo ng Kawit, Cavite.
Walang pambihira sa kanyang record sa pag-aaral.
Natuto siya ng alpabeto sa bahay. Nagtapos siyang
elementarya sa paaralang bayan ng Kawit.

33. Nagtapos siya ng sekondarya sa San Juan de Letran.
Huminto siya ng pag-aaral sa kolehiyo. Umiwas siya
na maglingkod sa sandatahang lakas.
Tinulungan siya ng kanyang ina upang siya ay
maging cabesa de barangay. Naging negosyante
siya. Namili siya ng tela at mga yaring produkto.
Ipinamalit niya ang mga ito ng prutas, gulay, baboy
at manok.

34. 1. Tungkol saan ang talata?
2. Isulat sa loob ng kahon ang paksang
pangungusap ng talata.
3. Isulat sa ibaba nito ang mga detalye na
sumusuporta sa paksang
pangungusap.
________________________________________________________
________________________________________________________
________________________________________________________

35. Wastong Gamit ng Pang-
abay at
Pandiwa sa Pangungusap
ARALIN

36. Sa katapusan ng aralin, ikaw ay
inaasahang:
- nakagagamit ng wastong
pang-abay at pandiwa sa
pangungusap.

37. Tuklasin
Basahin at Pag-isipan

38. Si Kesz Valdez ay maituturing na
bayani ng kapayapaan dahil sa
kabila ng mapait niyang karanasan ay
nagawa pa rin niyang maging
mabuti at tumulong sa napakaraming
kabataang nangangailangan.

39. Subalit hindi lang si Kesz ang
puwedeng maging bayani. Tayong
lahat
ay puwede ring maging bayani sa
ating mumunting paraan.

40. Paano? Sa
pamamagitan ng palagi nating
paggawa ng mga simpleng bagay
tulad
ng sumusunod:

41. - Tumulong nang buong puso sa kahit
sinong nangangailangan.
- Sumagot nang magalang kapag
kinakausap.
- Tumayo nang maayos kapag
itinataas ang ating watawat at
sumabay nang mahusay kapag
inaawit ang ating pambansang awit.

42. - Gamitin nang buong pagmamalaki
ang ating Wikang Pambansa.
- Mag-aral nang mabuti para sa isang
maliwanag na kinabukasan.

43. 1. Bakit maituturing na bayani ng
kapayapaan si Kesz Valdez?
2. Paano naman maituturing na
bayani ang isang ordinaryong batang
tulad mo?
Sagutin nang pabigkas.

44. 3. Bakit dapat pagsikapan ng lahat na
makagawa ng kabutihan para sa iba?
4. Ano-anong mga salita ang binibigyang-
turing ng mga salitang nakasulat nang
madiin sa binasang teksto? Alam mo ba
kung ano ang tawag sa mga ito?

45. - tumulong nang buong puso
- sumagot nang magalang
- tumayo nang maayos
- mag-aral nang mabuti
Ang mga salitang ito ay naglalarawan o
tumutukoy sa paraan ng pagsasagawa ng
kilos. Pang-abay ang tawag sa mga ito.
Narito ang ilan sa mga salitang nakasulat
nang madiin sa binasang teksto.

46. - tumulong nang buong puso
- sumagot nang magalang
- tumayo nang maayos
- mag-aral nang mabuti
Ang mga salitang ito ay mga
salitang kilos o pandiwa.

47. Ang pang-abay ay
salitang naglalarawan sa
salitang kilos o pandiwa.

48. Gawin Natin!

49. Kilalanin ang pang-abay at pandiwa sa
pangungusap. Kopyahin ang
pandiwa. Isulat sa tapat nito ang pinakaangkop na
pang-abay sa loob ng
panaklong.
1. Ang bawat tao ay may taglay na talentong dapat
linangin nang
(mainit, mabuti, mabilis).
2. May mga tulad ni Kesz na bata pa ay (mahusay,
masigabo, mapilit)
nang magturo sa iba.

50. 3. Ang mga eskultor naman ay (matiyagang,
mainit, magalang) lumililok
ng mga likhang-sining gaanuman katagal ang
pagbuo nito.
4. (Masarap, Mapagmahal, Mainit) na pagtanggap
ang ibinibigay sa mga
eskulturang ito.
5. Si Manny Pacquiao ay (masinop, mainit,
magaling) magboksing kaya
tinatawag na Pambansang Kamao

51. Pagyamanin/
Karagdagang Gawain

52. Gamitin ang mga pariralang
pang-abay sa ibaba para
makabuo ng
mga pangungusap na
nagpapahayag ng pagiging
mabuting mag-aaral
at mamamayan.

53. 1. maagang pumapasok
________________________________________
2. mabilis na sumusunod
________________________________________
3. agad pinupulot
________________________________________
4. araw-araw umaawit
________________________________________
5. nagliligpit tuwing hapon
_________________________________________

54. 1. maagang pumapasok
________________________________________
2. mabilis na sumusunod
________________________________________
3. agad pinupulot
________________________________________
4. araw-araw umaawit
________________________________________
5. nagliligpit tuwing hapon
_________________________________________

55. literary critic
J U L I A N A SI LVA