Arteveldehogeschool – Educatievebacheloropleiding voor lager onderwijs
Bezuuk in Guuk – De Cam
1. Plaats - adres
Dorpsstraat 67/A, 1755 Gooik
2. Geolocatie / geolokalisatie
Geef de correcte coördinaten! Exact te bepalen via GoogleMaps (instructiefilmpje te bekijken via Canvas).
50°47'44.1"N 4°06'49.8"E
3. Korte omschrijving
Bezuuk aan de Cam van Guuk
Ons "bezuuk in Guuk" is deze keer een leerrijk uitje naar de Cam! De meeste mensen uit Gooik kennen de
Cam zeker en vast van het volkscafé waar je die heerlijke ribbetjes kan eten, waar je van een lekkere geuze
kan genieten, en waar je een optreden kan bijwonen van de plaatselijke muziekschool, ... maar er valt nog
veel meer te ontdekken!
Kom je mee op avontuur doorheen de Cam?
De les
De les zelf speelt zich af in het domein tijd. De leerlingen gaan namelijk tijdens het bezoek aan de slag rond
het verleden, het heden en de toekomst. Dit doen ze aan de hand van heel wat erfgoed dat op het domein
van de Cam te vinden is.
4. Doelgroep
De doelgroep van deze activiteiten zijn leerlingen van het 3e leerjaar. Met enkele aanpassingen kan je heus
ook wat activiteiten gebruiken voor wat jongere of voor wat oudere leerlingen.
5. Tijdsduur
TOTAAL: 100 min. (1u40)
6. Eindtermen
Sociale vaardigheden
3.Sociale vaardigheden - Domein samenwerking
3.De leerlingen kunnen samenwerken met anderen, zonder onderscheid van sociale achtergrond, geslacht of
etnische origine.
Mens en maatschappij
3.Tijd - Historische tijd
3.7.De leerlingen kennen de grote periodes uit de geschiedenis en ze kunnen duidelijke historische elementen
in hun omgeving en belangrijke historische figuren en gebeurtenissen waarmee ze kennis maken, situeren in
de juiste tijdsperiode aan de hand van een tijdband.
Inne De Coster, C2, OLO2
2.
Arteveldehogeschool – Educatievebacheloropleiding voor lager onderwijs
3.8.De leerlingen kunnen aan de hand van een voorbeeld illustreren dat een actuele toestand, die voor
kinderen herkenbaar is, en die door de geschiedenis beïnvloed werd, vroeger anders was en in de loop der
tijden evolueert.
3.9.°De leerlingen tonen belangstelling voor het verleden, heden en de toekomst, hier en elders.
7. Leerinhoud
*Bij het onderzoeken van erfgoed stel je jezelf telkens dezelfde vragen: Is het een materieel voorwerp (vb.
een muziekinstrument) of niet materieel (vb. een dans) Is het van menselijke oorsprong of is het van
natuurlijke oorsprong? Welke fysieke kenmerken heeft het voorwerp? (hoe groot is het? Uit welk materiaal
bestaat het? Hoe ruikt het voorwerp? ...) Hoe ziet het ontwerp eruit? (Heeft de tijdsgeest het ontwerp
beïnvloed? Is het voorwerp versierd? Welk voordeel heeft deze vorm bij het voorwerp? ...) Hoe zit het met de
constructie en de techniek van het voorwerp? (Hoe zijn de verschillende onderdelen aan elkaar vast gemaakt?
Hoeveel onderdelen telt het voorwerp? Is het stevig? ...) Welke waarde heeft het object? Op het einde van
het onderzoek maak je een verslaggeving of antwoord je op de hypothese (vraag).
*soorten waarden:
->ouderdomswaarde (hoe oud een voorwerp is en hoelang het voorwerp al meegaat)
-> schoonheidswaarde (hoe mooi het voorwerp is)
->materiaalwaarde (uit welke materialen het voorwerp bestaat, zijn dit duurdere, duurzame, .. materialen?)
*Een voorwerp kan een verschillende waarde hebben afhankelijk van de persoon die het voorwerp
onderzoekt. De waarde van een voorwerp zelf wordt bepaald door verschillende factoren. (In dit geval de
ouderdom, de schoonheid en het materiaal)
*Definitie erfgoed = Alles wat we hebben overgeërfd van de vorige generaties.
*Wanneer we respectvol omgaan met een voorwerp dan zijn wij zorgzaam voor het voorwerp (we zorgen dat
we de originele staat behouden, we gaan er voorzichtig mee om, ...), je probeert met een open houding naar
het voorwerp te kijken, ...
*Een tijdlijn is een balk waarop de verschillende periodes in de tijd zijn op aangeduid. Vaak staan hierop ook
jaartallen. Een tijdlijn staat ook altijd in een chronologische volgorde (het gaat van oud naar jong, verleden
naar heden)
*Wanneer we vergelijken kijken we naar de overeenkomsten en naar de verschillen.
*Bij een evolutie van een voorwerp kijk je naar hoe het voorwerp veranderd is doorheen de tijd. (is het
hetzelfde gebleven? Wat is er veranderd?) Het voorwerp waarmee het allemaal begonnen is kwam eerst in de
evolutie en het voorwerp waarmee het geëindigd is komt laatst in de evolutie.
*Bij het samenwerken luister je naar elkaar, behandel je de andere zoals je zelf behandeld wil worden, hou je
rekening met de gevoelens, meningen, gedachten, ... van de andere, laat je niemand achter, ...
8. Lesdoelen
Erfgoed vanuit de omgeving onderzoeken. (OWti7)
Respectvol omgaan met erfgoed (OWti7)
Voorwerpen en verhalen kunnen situeren op een tijdslijn. (OWti3)
Erfgoed van het verleden, heden en de toekomst vergelijken. (OWti3 - OWti4 -OWti5 -OWti7)
3.
Arteveldehogeschool – Educatievebacheloropleiding voor lager onderwijs
Voorwerpen in de juiste volgorde van de evolutie plaatsen (OWti5)
Verwoorden waarom een voorwerp een belangrijke waarde heeft (OWti7)
In groep samenwerken om samen een gemeenschappelijk doel te behalen (SErv1)
9. Materiaal
werkbundels
2 verhalen van dagboek
tablet met hierop filmpje en muziekstuk
8 bezoekpassen (2x muziekinstrumentenmuseum, 2x volkscafé, 2x cultuurschuur en 2x geuzestekerij)
10.Organisatie
We beginnen de les met enkele oriëntatie vragen over de Cam zelf, hier gaan we na of de leerlingen de Cam al
kennen en op welke manier ze de Cam dan kennen.
Daarna stelt de leerkracht enkele richtvragen over de reeds geziene leerinhouden, zo zijn de nodige
leerinhouden bij alle leerlingen weer opgefrist. Ook herhaalt hij/zij de nodige begrippen nog eens samen met
de leerlingen.
Tot slot deelt de leerkracht de leerlingen op in 5 groepen van telkens 4 leerlingen. Iedere groep krijgt ook een
bezoekerspas mee, deze hebben ze nodig om de opdrachten op een bepaalde locatie uit te voeren. Is de
locatie uitgevoerd komen ze naar de centrale post, hier zit de leerkracht. Op de centrale post stelt de
leerkracht enkele vragen over de uitgevoerde opdrachten, dit kan gaan over de inhouden die ze verwerkt
hebben, over hoe ze respectvol omgaan met het erfgoed of over hoe ze samenwerken binnen de groep. Op
deze manier kan de leerkracht voldoende tussentijds evalueren. Eenmaal de groep de vragen beantwoord
heeft geeft de leerkracht de groep een volgende bezoekerspas mee. Op deze manier kan de leerkracht
bewaken dat een postje niet vol loopt met "bezoekers".
Op het einde verzamelen alle leerlingen bij de centrale post. Ook hier stelt de leerkracht enkele vragen om te
kijken wat de leerlingen voornamelijk hebben meegenomen van de les. Hierna kan de klas weer richting
school vertrekken.
Opdrachten
Muziekinstrumenten museum:
De leerlingen lossen hierbij de opdrachten op rond een oud muziekinstrument, namelijk de draailier. Ze
mogen gebruik maken van alles wat ze in het museum vinden om de opdrachten zo goed mogelijk op te
lossen.
Volkscafé:
in het volkscafé draait het allemaal rond spelletjes. Ze beginnen de opdrachten met het onderzoeken van de
oude volkspelen die in het café te vinden zijn. Daarna gaan ze eens kijken naar de evolutie van het beroemde
spel monopoly.
Cultuurschuur:
En we gaan dansen, dansen, dansen, ...! Je kan het misschien al raden, maar in de cultuurschuur draait het
dus allemaal rond dansen, meer bepaald volksdansen!
Geuzestekerij:
4.
Arteveldehogeschool – Educatievebacheloropleiding voor lager onderwijs
Neen, we gaan hierbij geen geuze gaan proeven, maar wat we wel doen is eens kijken naar de geschiedenis
van de geuze. Want wat maakt die geuze nu juist zo speciaal?
Afspraken met de leerlingen...
Tijdens het wandelen dragen de leerlingen hun fluovestje, stappen ze per 2 en sluiten ze aan.
De leerlingen zijn aandachtig en werken goed mee in de groep.
De leerlingen gaan respectvol om met het erfgoed en met het aangeboden materiaal.
De leerlingen beginnen pas aan een opdracht als ze het bezoekerspasje hebben.
Indien de leerlingen eerder klaar zijn mogen ze wat vrij spelen op het domein tot de andere groepen klaar
zijn, dit doen ze zonder de andere groepen te storen.
Indien je naar toilet moet gaan, mag je vrij naar het toilet gaan. Je vertelt dit wel aan je mede teamgenoten.
Tips voor de leerkracht ...
Zorg dat al het extra materiaal al op voorhand op zijn plaats ligt. (TIP: controleer zeker op voorhand of er nog
genoeg opslagruimte op de tablet is)
Het is belangrijk dat de leerlingen de volgende kennis al eerder vervaardigd hebben: werking tijdsbalk en
onderzoeken van erfgoed. Want in deze les gaan de leerlingen namelijk een stapje verder en gaan ze zelf aan
de slag.
Tijdens de introductie leg je best de volgende begrippen nog eens uit aan de leerlingen: (materieel en niet-
materieel) erfgoed, materiaalwaarde, ouderdomswaarde, schoonheidswaarde.
Tijdens de opdrachten roep je best om de 15 minuten de tijd af, zodat de leerlingen rekening kunnen houden
met de tijd.
Praktische info...
Als centrale post kan je bij goed weer buiten zitten centraal tussen de 4 posten. Hier heb je een goed zicht op
alle posten en ook een goed zicht op de poort. Indien het slecht weer is kan je je ofwel best in het volkscafé
plaatsen ofwel in de cultuurschuur.
Naar toilet gaan is mogelijk in de toiletten van het volkscafé.
Handig om te weten
Naast de klas is er waarschijnlijk nog heel wat ander volk op het domein. Maak de leerlingen duidelijk dat ze
de andere toeristen niet mogen storen en dat ze respectvol moeten omgaan met het materiaal en de andere
mensen.
Bel op voorhand zeker eens naar de gemeente, zodat je zeker bent dat alle deuren van alle posten open zijn.
5.
Arteveldehogeschool – Educatievebacheloropleiding voor lager onderwijs
11.Werkbladen – instructiebladen – richtlijnen…
Werkbladen:
https://www.canva.com/design/DAD54gxKpiw/EeAXcYcZgu9l9DwUvGX3Pw/view?utm_content=DAD54gxKpi
w&utm_campaign=designshare&utm_medium=link&utm_source=sharebutton
Brieven:
https://www.canva.com/design/DAD55VHuAfE/spAhVj-
IgJ9wwNsBuZGX7A/view?utm_content=DAD55VHuAfE&utm_campaign=designshare&utm_medium=link&ut
m_source=sharebutton
12.Oplossingen - sleutel
https://www.canva.com/design/DAD561TUv8A/G73GBgVcXOEGvATqfdo6zQ/view?utm_content=DAD561TUv
8A&utm_campaign=designshare&utm_medium=link&utm_source=sharebutton
13.Bronnen
Gebruikte bronnen om de werkblaadjes op te stellen
Arneson, E. (2019, 26 juni). How Much Are Vintage Monopoly Games Worth? Geraadpleegd op 19 april 2020,
van https://www.thesprucecrafts.com/how-much-are-vintage-monopoly-games-worth-411900
Wikipedia-bijdragers. (2012, 28 juli). Bakschieten. Geraadpleegd op 19 april 2020, van
https://nl.wikipedia.org/wiki/Bakschieten
Wikipedia-bijdragers. (2020a, 15 januari). Draailier. Geraadpleegd op 19 april 2020, van
https://nl.wikipedia.org/wiki/Draailier
Wikipedia-bijdragers. (2020b, 30 januari). Geuze. Geraadpleegd op 19 april 2020, van
https://nl.wikipedia.org/wiki/Geuze
Wikipedia-bijdragers. (2020d, 31 maart). Vlaamse volksdans. Geraadpleegd op 19 april 2020, van
https://nl.wikipedia.org/wiki/Vlaamse_volksdans
Wikipedia-bijdragers. (2020e, 6 april). Monopoly. Geraadpleegd op 19 april 2020, van
https://nl.wikipedia.org/wiki/Monopoly
Gebruikte bronnen achtergrondinformatie:
bert vannoten. (2019). GOOIKOORTS 2019 [Videobestand]. Geraadpleegd van
https://www.youtube.com/watch?v=7W5uAs_JthM
Bossche, T. V. D. (z.d.). De Oude Cam. Geraadpleegd op 19 april 2020, van
https://ontdekpajotzenne.be/listings/de-oude-cam-2/
Daniel Mostrey. (2016). GOOIK De CAM 2014 + VOLKSMUZIEKINSTRUMENT / Daniel Mostrey [Videobestand].
Geraadpleegd van https://www.youtube.com/watch?v=xznTPIw3Qgo
De Cam. (z.d.). Geraadpleegd op 19 april 2020, van
http://users.belgacom.net/gc762821/NL/brouwers/decam/decam.htm
Gemeente Gooik. (z.d.). G.C. De Cam. Geraadpleegd op 19 april 2020, van https://www.gooik.be/vrije-
tijd/cultuur/culturele-infrastructuur/g.c.-de-cam
6.
Arteveldehogeschool – Educatievebacheloropleiding voor lager onderwijs
HORAL vzw. (2015). Digitale Toer de Geuze - De Cam ENG [Videobestand]. Geraadpleegd van
https://www.youtube.com/watch?v=FYhazFC3l_o
HORAL. (z.d.). Toer de Geuze | Hoge Raad voor Ambachtelijke Lambiekbieren HORAL. Geraadpleegd op 19
april 2020, van https://www.horal.be/toer-de-geuze
Jos Tilley. (2008, 24 april). Bal in De Cam in Gooik. Geraadpleegd op 19 april 2020, van
https://www.youtube.com/watch?v=RZgYbXiH4mU
kitemaxx. (2011). GEUZESTEKERIJ DE CAM GOOIK - GEUZE BEER PAJOTTENLAND [Videobestand].
Geraadpleegd van https://www.youtube.com/watch?v=g6IF90dwZE8
mongmediaRDS. (2014). De Cam Gooik 2014 [Videobestand]. Geraadpleegd van
https://www.youtube.com/watch?v=3tKiZd9ADuI
Muziekmozaïek Folk & Jazz. (2008). Volksspelen in de Cam [Videobestand]. Geraadpleegd van
https://www.youtube.com/watch?v=l6IOCceQmK0
Wikipedia-bijdragers. (2019a, 29 juni). ’t Kliekske. Geraadpleegd op 19 april 2020, van
https://nl.wikipedia.org/wiki/%27t_Kliekske
vzw Muziekmozaïek Folk & Jazz. (z.d.). Gooikoorts. Geraadpleegd op 19 april 2020, van
https://www.gooikoorts.be/
14.Achtergrondinformatie voor de leerkracht
De Cam
Een beetje geschiedenis ...
Baron Lancelot de Gottignies liet hier dit woonhuis optrekken als zomerverblijf. Boven de deur hangt het
wapenschild met de drie beukhamers en het jaartal 1742. Het gebouw dat de binnenkoer afsluit was
waarschijnlijk dienstig als brouwerij. Ook daar is het wapenschild in blauwe hardsteen terug te vinden. De
naam ‘Cam’ is afgeleid van ‘Cambe’, wat brouwerij betekent.
Aan de andere zijde liggen nog de gebouwen die dienst deden als paardenstallen. Hier vinden we het jaartal
1755 terug.
De oude Cam werd in 1992 opgekocht door het gemeentebestuur en doet tegenwoordig dienst als
gemeenschapscentrum, het is hét trefpunt van hartje Gooik. Het is de ideale stopplaats voor wandelaars,
fietsers of dagtoeristen. In dit gebouwencomplex bevindt zich een gezellig landelijk volkscafé met oude
volksspelen, een geuzestekerij, een volksinstrumentenmuseum, vergaderlokalen en de Cultuurschuur. Je kan
er ook een dag op uittrekken met de huifkar. De sportievelingen onder ons kunnen er mountainbiken.
(Bossche)
Het muziekinstrumenten museum
In het muziekinstrumenten museum kan je verschillende oude volksinstrumenten gaan bewonderen. Het
museum zelf is ontstaan uit een verzameling van instrumenten, prenten en archiefstukken van Herman en
Rosita Dewit van de bekende volksmuziekgroep ’t Kliekske. (Gemeente Gooik).
7.
Arteveldehogeschool – Educatievebacheloropleiding voor lager onderwijs
Het volkscafé De Cam
In het volkscafé kan je genieten van lekkere streekgerechten en streekbieren, maar dat is niet alles! Het café
is ingericht met allemaal oude volksspelen. (Gemeente Gooik).
De Cultuurschuur
Verder is natuurlijk ook nog de cultuurschuur. Deze schuur is het oudste gebouw van De Cam. Deze wordt nu
gebruikt als een polyvalente ruimte. De meeste mensen kennen deze schuur wel, hij wordt namelijk ook veel
gebruikt voor optredens van de plaatselijke muziekschool.
De Geuzestekerij De Cam
Tot slot hebben we ook nog de geuzestekerij van de Cam, ook deze bevindt zich op het domein van de oude
Cam. De oude boerderij-brouwerij werd in de jaren 90 omgevormd tot een geuzestekerij door Michel Doomst
(tevens burgemeester van Gooik), Willem Van Herreweghen (Zoon van dichter Hubert) en Karel Goddeau
(Producent Geuze De Cam).
Op zaterdag 7 juni 1997 werd De Cam officieel geopend door het eerste vat aan te slaan en samen met een
100-tal genodigden de ‘Lambik De Cam’ te proeven. Geuzestekerij De Cam behoort tot 1 van de 3
geuzestekers van heel de wereld. (Belgacom User)
Festiviteiten in Gooik
Volkmuziekstages te Gooik
Ieder jaar opnieuw wordt er in de zomer in Gooik een volksmuziekstage gehouden. Hierbij blijft de grote
groep volksmuziekliefhebbers in Gooik overnachten voor enkele dagen. Ze overnachten dan op verschillende
locaties in Gooik zoals in de chiro lokalen van chiro meisjes Windekind Gooik en chiro jongens Uidekrij Gooik,
verder overnachten ze ook in de plaatselijke school en muziekschool.
Deze volksmuziekstages werden georganiseerd door de folkmuziekgroep 't Kliekske. Tot deze groep behoren
dezelfde twee muzikanten aan wie we ook de grote verzameling van het muziekinstrumentenmuseum aan te
danken hebben, Rosita Tahon en Herman Dewit. Ondertussen is deze organisatie in handen van VZW
Muziekmozaïek Folk en Jazz.
Tour de geuze
Tour de geuze is het grootste bierevenement van Vlaams-Brabant en ja hoor, het passeert ook in Gooik.
Tijdens tour de geuze worden de deuren van Brouwerijen Boon, De Cam, De Troch, 3 Fonteinen, Lindemans
en Timmermans voor alle bierliefhebbers geopend. Tour de geuze vindt om de twee jaar plaats en de eerste
keer dat tour de geuze plaats vond was in 1997.
Gooikoorts
Tot slot heeft Gooik ook nog eens zijn eigen festival! GOOIKOORTS! Gooikoorts is een internationaal
Folkfestival dat al sinds 2003 iedere zomer plaats vindt op het oude Atletiekplein in Gooik.
8.
Arteveldehogeschool – Educatievebacheloropleiding voor lager onderwijs
De editie van 2020 is helaas geannuleerd door het Corona virus, maar kom volgend jaar maar zeker een kijkje
nemen.