ORIXE Orixe ligadaá agricultura (Cf. festa dos maios). Culto á natureza (terra, auga, lume, vexetais) e ó Sol dos pobos primitivos para a protección das súas colleitas. ORIXE
3.
CANDO SE CELEBRA?Madrugada do 23 ó 24 de xuño: solsticio de verán. É a noite máis curta do ano.
4.
SIGNIFICADO Solsticio deverán : a noite máis curta do ano. É unha noite máxica. Prácticas precristiás: adoración do Sol como Procura de protección da terra, da auga, do lume, das colleitas.
LUME As fogueiras( Cf. San Pedro ) - Outras denominacións da fogueira do San Xoán: cachela, cacharela, larada, lumeirada, luminaria, fume, lume novo, foleó, queima de San Xoán. - O lume como efecto purificador e protector: contra o mal de ollo, enfermidades, contra os demos, bruxas (Cf. Lume sagrado dos celtas). Recollida de material para as fogueiras con días de antelación. Saltar a fogueira: para librarse dos males, do Demo; para que as mulleres non queden solteiras
7.
LUME Acompáñanse coassardiñadas. Cruzar os braseiros en carreiras.- Rito para espantar as bruxas, meigallos, males de ollo, etc… (en Galicia?)
8.
As sete herbasdo San Xoán: abeluria, fiúncho, herba luísa, Fento macho, malva, romeu MUNDO VEXETAL As sete herbas básicas do San Xoán : herba de San Xoán, herba luísa, fiúncho, fento, codeso, romeu, malva… Outras plantas e herbas empregadas: estalote, fiúncho, codeso, fento, artemisa, sabugueiro/bieiteiro. Face-lo cacho.- Buscar herbas e plantas aromáticas e medicinais.O cacho serve para espanta-las bruxas, quita-lo demo do corpo e cura-las envexas. Outras variantes: Colocar toxos nas portas (Cf. Xestas do maio) Poñer ramos de cerdeiras nas casas das mozas (Verín Laza).
9.
AUGA A augacomo símbolo de purificación, a limpeza. As fontes : Adquiren poderes milagreiros na noite de San Xoán. É costume ir bañarse a elas para cura-los males, “cura-la” soltería das mulleres. Coidado coas bruxas e demos!!!! Auga dos ríos.- prevención das enfermidades do gando, curar enfermidades da pel, fecundidade… Auga do mar.- remedio contra a esterilidade (baño das nove ondas na Lanzada) (Cf. Nove meses de embarazo)
10.
O orballo :bo para previr os males do gando, contra a sarna. A auga de San Xoán .- Co cacho feito, póñense as herbas nun caldeiro ou tina cheos de auga. Ponse a tina toda a noite fóra. Á mañá seguinte, lavámo-la cara coa auga de San Xoán. Arma para loitar contra as meigas.
