1. Factorías da Lingua Ruta polo patrimonio conserveiro-lingüístico de Cangas Alumnado de 1º E.S.O I.E.S Monte Carrasco-Cangas 2010

2. Factorías da Lingua: ruta conserveiro-lingüística Xustificación. A actividade das factorías baleeira e conserveira de Cangas, chegou a ocupar, de xeito directo, a milleiros de persoas, mulleres na súa maioría e, indirectamente, a todo un pobo. Facemos aquí un percorrido polos vestixios que dan testemuña non só da súa relevancia económica senón tamén da súa riqueza lingüística, coa pretensión de recuperala e transmitila ás novas xeraciós para facérmonos competentes no uso normalizado da nosa lingua, da lingua de Galicia.

3. Factorías da Lingua: ruta conserveiro-lingüística Nome: Fábrica de Arbones; (De Daniel Eiroa, en orixe) Lugar: Peirao de Rodeira (A Garita); cuberta a catro vertentes; peirao propio. Actividade: conserveira; comercializaba co nome: “Rodeira Ltda”. Contrapublicidade: ”Las peores conservas del mundo, pruébelas”. Pecha en 1965 Actual: sen actividade. Empacar : meter a conserva en latas

4. Factorías da Lingua: ruta conserveiro-lingüística Nome: Fábrica de José Mª Legarda. Lugar: O Forte. Rodeira. Actividade: salgadura Hoxe: establecemento hosteleiro. Salgar : encher de sal ou conservar con sal

5. Factorías da Lingua: ruta conserveiro-lingüística Nome: Fábrica de efectos navais e de conservas Manuel Lago Bastos (1912-1984) (Fábrica de Levita). Os sucesores fundaron a Conserveira Lago Paganini Lugar: Naves de Oxea. Actividade: Conservas Lago Paganini (mexillón, sardiña; dez millóns de latas ao ano; 75 traballadores). Actual: en funcionamento; pendente do Plan de Ordenación do Litoral galego. Mandarche aos chopes : facer un traballo duro

6. Factorías da Lingua: ruta conserveiro-lingüística Nome: José Pereira Lage (O Carballiño) Lugar: naves de Oxea Actividade: secadoiro de polbos Hoxe: Conservas Iglesias; en funcionamento; 35 traballadores; pendente do Plan de Ordenación do Litoral galego.

7. Factorías da Lingua: ruta conserveiro-lingüística Nome: Fábrica de Salgadura . Lugar: Rúa do Lirio Actividade: salgadura Hoxe: “Salasón”: establecemento hosteleiro –cultural; unha mostra da adaptación dos espazaos aos novos tempos.

8. Factorías da Lingua: ruta conserveiro-lingüística Nome: Conservas Pellín Navarro (Alicantino). Lugar: Oxea (na do Sr. Olegario) Actividade: Anchoa; tiñan tamén fábrica en Temperáns e Rodeira. Actual: sen actividade; pendente do Plan de Ordenación do Litoral galego.

9. Factorías da Lingua: ruta conserveiro-lingüística Nome: Fábrica de Bogador, de Angel González Vidal. Lugar: Rúa Eduardo Vincenti. Actividade: salgadura; conserva; tiña fábrica de salgadura en Temperáns (O Hío) Actual: establecemento hosteleiro

10. Factorías da Lingua: ruta conserveiro-lingüística Nome: Fábrica de Daniel Eiroa Novoa Lugar: Rúa Fomento Actividade: Anchoa Hoxe: establecemento hosteleiro; vivenda Brocha : Chatola grande para ferrar os zocos.

11. Factorías da Lingua: ruta conserveiro-lingüística Nome: Fabrica de Abalo Pombo (Porto de Son) Lugar: Avda de Montero Ríos Actividade: conserva e salgadura Actual: Inmoble.

12. Factorías da Lingua: ruta conserveiro-lingüística Nome: Rogelio López Bobo (Leonés). Lugar: Avda Montero Ríos Actividade: conserva Actual: locais comerciais

13. Factorías da Lingua: ruta conserveiro-lingüística Nome: Conserveira Pucho Lago Lugar: Avda de Bueu Actividade: conserva; Marca: “Palata”. Hoxe: solar; antiga nave do remo

14. Factorías da Lingua: ruta conserveiro-lingüística Nome: Ignacio González Chamadoira (1879-1975) Lugar: Avda de Bueu Actividade: Escabechado e secado de polbo. Marca “Maxi” (na honra á súa dona Maximina Montes; tiña unha fonda no agro da igrexa). Actual: sen actividade.

15. Factorías da Lingua: ruta conserveiro-lingüística Nome: Fábrica de Francisco Fernández Cervera e Fillos (Santanderino) Lugar: Avda de Bueu Actividade: conserveira; peirao propio; marca comercial “La Montañesa”. Hoxe: Depuradora de mariscos Currás.

16. Factorías da Lingua: ruta conserveiro-lingüística Nome: Salgadura da Congorza; de Darío Lameiro Sarachaga. Lugar: A Congorza. Balea Actividade: Salgadura e conserveira. Hoxe: sen actividade. Escunchar : quitarlle a cuncha ao marisco

17. Factorías da Lingua: ruta conserveiro-lingüística Nome: Romay Viñas Lugar: Avda. de Bueu/Avda de Pontevedra. Actividade: secadoiro de polbo; tiñan tenda de comestibles (Sra. Francisca de Romay). Hoxe: vivenda

18. Factorías da Lingua: ruta conserveiro-lingüística Nome: Fábrica de Juan González Chamadoira.(“A de Emilia”) Lugar: peirao de Aldán. Actividade: salgadura e conserveira; marca: “Mar y cielo” Hoxe: cocedoiro de marisco.

19. Factorías da Lingua: ruta conserveiro-lingüística Nome: Salgadura de Arís. Lugar: Peirao de Aldán Actividade: salgadura. Hoxe: Casa de turismo rural

20. Factorías da Lingua: ruta conserveiro-lingüística Nome: Factoría Massó Hermanos. A factoría conserveira máis grande de Europa. Chegou a ocupar a máis de 1500 persoas. Lugar: O Salgueirón. Cangas Actividade: Conserveira e baleeira. Hoxe: sen actividade; futuro incerto.

21. Factorías da Lingua: ruta conserveiro-lingüística Nome: Baleeira de Massó Lugar: Balea. O Salgueirón Actividade; despece e tratamento da carne de balea e cachalote. Activa den de 1955 até 1985. Hoxe: sen actividade.

22. Factorías da Lingua: ruta conserveiro-lingüística Actividade na baleeira Abarloar : atracar un barco ao costado doutro; abordar.

23. Factorías da Lingua: ruta conserveiro-lingüística Nome: Nave frigorífica. Lugar: O Salgueirón Actividade: encascador; almacén Hoxe: almacén municipal. Encascar : tinxir os aparellos de pesca e as velas para protexelos e evitar que podreceran .

24. Factorías da Lingua: ruta conserveiro-lingüística Nome: Gardería de Massó. Lugar: a carón da fábrica; O Salgueirón Actividade: gardería; casa cuna. Hoxe: sen actividade

25. Factorías da Lingua: ruta conserveiro-lingüística Nome: Economato, comedor (con frescos de Lugrís), carpintería. Lugar: Salgueirón Actividade: foron as instalacións da primeira Fábrica de Massó en Cangas, logo reconvertidas coa construcción da nova Factoría. Hoxe: sen actividade.

26. Factorías da Lingua: ruta conserveiro-lingüística Nome: Hotel de Massó. Lugar: O Salgueirón. Actividade: Hotel para as visitas; logo foi acondicionado como vivendas para os traballadores. Hoxe: sen actividade

27. Retr Factorías da Lingua: ruta conserveiro-lingüística ospectiva