Description Narrative Argument Procedure

1. Tekstong Deskriptibo

2. Ang tekstong deskriptibo ay isang pagpapahayag
ng mga impresyon at kakintalang likha ng pandama. Sa
pamamagitan ng pang-amoy, panlasa, pandinig,
paningin, at panlasa, itinatala ng sumusulat ang
paglalarawan ng mga detalye na kanyang nararanasan.
Ito ay naglalayong makapaglahad ng kabuuang
larawan ng isang bagay, pangyayari o kaya naman ay
makapagbigay ng isang konseptong biswal ng mga
bagay, pook, tao, o pangyayari.

3. •MGA ELEMENTO (DALAWANG PARAAN NG
PAGLALARAWAN)
1. Karaniwang Paglalarawan – tahasang inilalarawan
ang paksa sa pamamagitan ng pagbanggit sa mga
katangian nito gamit ang mga pang-uri at pang-abay.
Inilalahad sa tekstong ito ang mga pisikal na katangian
ng inilalarawan sa pamamagitan ng obserbasyon.

5. •MGA ELEMENTO (DALAWANG PARAAN NG
PAGLALARAWAN)
2. Masining na Paglalarawan – ito ang malikhaing
paggamit ng wika upang makabuo ng kongkretong imahe
tungkol sa inilalarawan. Tinatangka nitong ipakita,
iparinig, ipaamoy, ipalasa at ipadama ang isang bagay,
karanasan o pangyayari.

7. Paggamit Ng Tayutay Upang Maging Malikhain Sa
Paggamit Ng Wika Sa Masining Na Paglalarawan
Simile o Pagtutulad – paghahambing ng
dalawang magkaibang bagay, tao at pangyayari sa
pamamagitan ng mga salitang tulad ng, parang,
kagaya, kasing, kawangis, kapara, animo’y at katulad.

8. Paggamit Ng Tayutay Upang Maging Malikhain Sa
Paggamit Ng Wika Sa Masining Na Paglalarawan
Metapora o Pagwawangis – tuwirang paghahambing
kaya’t hindi na kailangang gamitan ng mga salitang
nagpapahayag ng pagtutulad.

9. Paggamit Ng Tayutay Upang Maging Malikhain Sa
Paggamit Ng Wika Sa Masining Na Paglalarawan
Personipikasyon o Pagsasatao – tumutukoy sa
paglalapat ng mga katangiang pantao sa mga bagay
na abstrakto o walang buhay

10. Paggamit Ng Tayutay Upang Maging Malikhain Sa
Paggamit Ng Wika Sa Masining Na Paglalarawan
Hayperboli o Pagmamalabis – eksaherado o sobra
sa mahinahong katotohanan at hindi dapat kunin ang
literal na pagpapakahulugan.

11. Paggamit Ng Tayutay Upang Maging Malikhain Sa
Paggamit Ng Wika Sa Masining Na Paglalarawan
Onomatopeya o Paghihimig – paggamit ng salitang
may pagkakatulad sa tunog ng bagay na inilalarawan.

12. Tekstong Naratibo

13. Ang tekstong naratibo ay pagsasalaysay o pagkukuwento ng
mga pangyayari sa isang tao o mga tauhan, nangyari sa isang
lugar at panahon o sa isang tagpuan na may maayos na
pagkasunod-sunod mula sa simula hanggang katapusan.
•MGA LAYUNIN NG TEKSTONG NARATIBO:
1. Magsalaysay ng dugtong-dugtong at magkakaugnay na pangyayari.
2. Makapagsalaysay ng mga pangyayaring nakalilibang o nakapagbibigay-aliw at saya.
3. Makapagturo ng kabutihang asal at mahahalagang aral.
•MGA HALIMBAWA:
1. Maikling kuwento
2. Nobela
3. Kuwentong-bayan
4. Mitolohiya
5. Alamat
6. Tulang pasalaysay tulad ng epiko, dula, mga kuwento ng kababalaghan, anekdota, parabula,
science fiction

14. PANGKALAHATANG KATANGIANG TAGLAY NG BAWAT
URI NG TEKSTONG NARATIBO
A. May Iba’t Ibang Pananaw O Punto De
Vista (Point Of View) sa Tekstong Naratibo
1.Unang Panauhan- sa pananaw na ito, isa sa mga tauhan
ang nagsasalaysay ng mga bagay na kaniyang nararanasan,
naaalala, o naririnig kaya gumagamit ng panghalip na ako.
2.Ikalawang Panauhan- dito mistulang kinakausap ng
manunulat ang tauhang pinagagalaw niya sa kuwento kaya’t
gumagamit siya ng mga panghalip na ka o ikaw subalit tulad ng
unang nasabi, hindi ito gaanong ginagamit ng mga manunulat sa
kanilang pagsasalaysay.

15. PANGKALAHATANG KATANGIANG TAGLAY NG BAWAT
URI NG TEKSTONG NARATIBO
3.Ikatlong Panauhan- ang mga pangyayari sa pananaw na ito ay
isinasalaysay ng isang taong walang relasyon sa tauhan kaya ang panghalip na
ginagamit niya sa pagsasalaysay ay siya. Ang tagapagsalaysay ay taga-obserba
lang at nasa labas siya sa mga pangyayari. May tatlong uri ang ganitong uri ng
pananaw:
a.Maladiyos na panauhan- nababatid niya ang galaw at iniisip ng lahat ng
mga tauhan. Napapasok niya ang isipan ng bawat tauhan at naihahayag
niya ang iniisip, damdamin, at paniniwala ng mga ito sa mga mambabasa.
b.Limitadong panauhan- nababatid niya ang iniisip at ikinikilos ng isa sa
mga tauhan subalit hindi ang sa iba pang tauhan.
c.Tagapag-obserbang panauhan- hindi niya napapasok o nababatid ang
nilalaman ng isip at damdamin ng mga tauhan. Tanging ang mga nakikita o
naririnig niyang pangyayari, kilos, o sinasabi lang ang kaniyang isinalaysay.

16. PANGKALAHATANG KATANGIANG TAGLAY NG BAWAT
URI NG TEKSTONG NARATIBO
4.Kombinasyong Pananaw o Paningin- dito ay hindi lang iisa
ang tagapagsalaysay kaya’t iba’t ibang pananaw o paningin ang
nagagamit sa pagsasalaysay. Karaniwan itong nangyayari sa isang
nobela kung saan ang mga pangyayari ay sumasakop ng mas
mahabang panahon at mas maraming tauhan ang naipakikilala sa
bawat kabanata.

17. PANGKALAHATANG KATANGIANG TAGLAY NG BAWAT
URI NG TEKSTONG NARATIBO
B. May Mga Elemento ang mga Tekstong Naratibo
1. Tauhan - ang bilang ng tauhang magpapagalaw sa tekstong naratibo ang pangangailangan lamang
ang maaaring magtakda nito.
 Paraan Sa Pagpapakilala Ng Tauhan
o Expository - ang tagapagsalaysay ang magpapakilala o maglalarawan sa pagkatao
ng tauhan at
o Dramatiko - kusang mabubunyag ang karakter dahil sa kaniyang pagkilos o
pagpapahayag
 Karaniwang Tauhan
o Pangunahing Tauhan – bida; umiikot ang mga pangayayari sa kuwento simula
hanggang sa katapusan
o Kasamang Tauhan - karaniwang kasama o kasangga ng pangunahing
tauhan
o Katunggaling Tauhan – kontrabida; siyang sumasalungat o kalaban ng
pangunahing tauhan
o Ang May-akda - sa likod ay laging nakasubaybay ang kamalayan ng
makapangyarihang awtor.

18. PANGKALAHATANG KATANGIANG TAGLAY NG BAWAT
URI NG TEKSTONG NARATIBO
B. May Mga Elemento ang mga Tekstong Naratibo
2. Tagpuan at Panahon - tumutukoy hindi lang sa lugar kung saan naganap ng mga pangyayari sa akda kundi
gayundin sa panahon (oras, petsa, taon) at maging sa damdaming umiiral sa kapaligiran nang maganap ang mga
pangyayari tulad ng kasayahang dala ng pagdiriwang, takot, romantikong paligid, matinding pagod, kalungkutan at iba
pa.
3. Banghay - maayos na daloy o pagkasunod-sunod ng mga pangyayari sa mga tekstong naratibo upang mabigyang-
linaw ang temang taglay ng akda.
 Karaniwang Banghay o Balangkas ng isang Naratibo
o Pagkakaroon ng isang epektibong simula kung saan maipakilala ang mga tauhan, tagpuan, at
tema (orientation or introduction)
o Pagpapakilala sa suliraning ihahanap ng kalutasan ng mga tauhan partikular na ang
pangunahing tauhan (problem)
o Pagkakaroon ng saglit ng kasiglahang hahantong sa pagpapakita ng aksiyong gagawin ng
tauhan tungo sa paglutas sa suliranin (rising action)
o Patuloy sa pagtaas ang pangyayaring humantong sa isang kasukdulan (climax)
o Pababang pangyayari na humantong sa isang resolusyon o kakalasan (falling action)
o Pagkakaroon ng isang makabuluhang wakas (ending)

20. PANGKALAHATANG KATANGIANG TAGLAY NG BAWAT
URI NG TEKSTONG NARATIBO
B. May Mga Elemento ang mga Tekstong Naratibo
3.Banghay
Anachrony O Mga Pagsasalaysay Na Hindi Nakaayos Sa
Tamang Pagkakasunod-Sunod
oAnalepsis (Flashback) - dito ipinapasok ang mga
pangyayaring naganap sa nakalipas.
oProlepsis (Flash-forward) - dito nama’y ipinapasok ang
mga pangyayaring magaganap pa lang sa hinaharap.
oEllipsis- may mga nagpapakitang may bahagi sa
pagsasalaysay na tinanggal o hindi isinama.

21. PANGKALAHATANG KATANGIANG TAGLAY NG BAWAT
URI NG TEKSTONG NARATIBO
B. May Mga Elemento ang mga Tekstong Naratibo
4. Paksa o Tema - sentral na ideya kung saan umiikot ang mga
pangyayari sa tekstong naratibo

22. Tekstong Argumentatibo

23. Pinahahalagahan ng tekstong argumentatibo ang
paglalahad ng katotohanan mula sa balidong datos na nakuha o
nabasa. Ang tekstong argumentatibo ay naglalayong kumbinsihin
ang mambabasa ngunit hindi lamang ito nakabatay sa opinyon o
damdamin ng manunulat kundi pati na rin sa mga datos o mga
impormasyong inilatag ng manunulat.
Sa tatlong paraan ng pangungumbinsi-ethos, pathos, at
logos, ginagamit ng tekstong argumentatibo ang logos. Upang
makumbinsi ang mga mambabasa, inilalahad ng may-akda ang
mga argumento, katwiran, at ebidensiya na nagpapatibay ng
kanyang posisyon o punto. Ang empirikal na pananaliksik naman
ay tumutukoy sa pangongolekta ng mga datos sa pamamagitan
ng pakikipagpanayam, sarbey at eksperimento.

24. MGA PARAAN NG PANGANGATWIRAN TUNGO SA MAAYOS NA PAGSULAT O PAGBUO
NG TEKSTONG ARGUMENTATIBO
Paraan Kahulugan Halimbawa
1. Pabuod
➢
Paglalahad muna ng mga 1. Tumulong kami sa paglilinis ng
halimbawa o maliliit na ideyang kapaligiran at pagsasabit sa mga
tumatayong pansuportang palamuti sa entablado bilang
kaisipan at nagtatapos sa paghahanda sa kapistahan ng
2. Pasaklaw
3. Lohikal
isang pangunahing kaisipan
➢
Kabaliktaran ng pabuod.
Nagsisimula sa paglalahad ng
pangunahing kaisipan na
sinusundan ng mga pantulong
na kaisipang sumusuporta sa
naunang kaisipan.
➢
Naayon sa mga risonableng
inaasahan kaugnay sa mga
espisipikong sitwasyon o
kaganapan at ang lohikal na
pag-iisip ng isang tao – may
maayos na pag-iisip at pare-
pareho o consistent.
➢
Binubuo ng tatlong
mahahalagang bahagi
aming barangay.
2. Ang Train Law o Tax Reform for
Acceleration and Inclusion ay isang
batas na nagbabago sa sistema ng
ating buwis. Napapaloob dito ay
ang dagdag sahod, pagtaas ng
presyo ng langis at asukal kasunod
sa iba pang bilihin.
3. Sa kalikasan natutugunan ang
pangangailangan ng tao na
nagbibigay sa kanya ng kasiyahan
sa buhay.
4. Pangunahing Premis: Lahat ng
Katoliko ay Kristiyano.
4. Silohismo a. Pangunahing Premis
b. Pangalawang Premis
Pangalawang Premis:
Si Juan ay Katoliko.
5. Sanhi at
Bunga
c. Konklusyon
➢
Pagtalakay sa mga
kadahilanan ng isang bagay o
pangyayari at mga epekto nito.
Konklusyon:
Si Juan ay Kristiyano.
Mag-aral ka ng mabuti upang
magandang kinabukasan ay
makakamtan.

25. MGA BAHAGI NG TEKSTONG
ARGUMENTATIBO
Mayroong mahahalagang bahagi ang tesktong argumentatibo tulad din ng ibang
pormal na sulatin. Bawat bahagi nito ay magkakaugnay upang higit na maging
matibay ang pangangatwiran. Ito ay kinapapalooban ng panimula, gitna o katawan
at konklusyon.
• Panimula
Ang panimula ay kinakailangang mapanghikayat, nilalahad dito ang thesis statement
kung saan binabanggit ng manunulat ang pangunahing paksang tatalakayin.
• Gitna o Katawan
Inilalahad sa bahaging ito ang mga opinyon o pananaw ng manunulat kaugnay sa
paksang tinatalakay at inihahanay batay sa mga datos na ilalahad. Mahalagang
malawak ang kaalaman ng manunulat sa paksang tinatalakay.
• Konklusyon
Inilalatag ng sumulat ang kanyang kabuuang pananaw ukol sa pinag-uusapang
paksa. Kinakailangang maging matibay ang konklusyong binuo ng manunulat na
nakabatay sa mga nabanggit na datos sa katawan ng teksto.

26. KAIBAHAN NG TEKSTONG PERSUWEYSIB SA TEKSTONG ARGUMENTATIBO
Tekstong Persuweysib Tekstong Argumentatibo
Nakabatay sa opinyon Nakabatay sa totoong ebidensya
Walang pagsasaalang-alang sa May pagsasaalang-alang sa
kasalungat na pananaw kasalungat na pananaw
Nanghihikayat sa pamamagitan ng apela Ang panghihikayat ay nakabatay sa sa
emosyon, nakabatay ang kredibilidad katwiran at mga patunay na inilatag sa
karakter ng nagsasalita at hindi sa
pakinabang o merito ng ebidensya at
katwiran
Nakabatay sa emosyon Nakabatay sa lohika

27. Tekstong Prosidyural

28. Ang tekstong prosidyural ay naglalahad ng serye o mga hakbang sa
pagbuo ng isang gawain upang matamo ang mga inaasahan. May pagkakataon
sa ating buhay na nais nating matutunan kung paano gagawin ang isang bagay,
halimbawa-ang wastong pagluluto ng adobong manok. Datapuwa’t may mga
iba’t ibang babasahin na maaari nating mapagkukunan ng impormasyon. Ang
mahalaga ay nauunawaan ang tekstong binasa lalong-lalo na ang mga salitang
ginamit sa teksto.
Nagsasaad din ito ng impormasyon o mga direksiyon upang ligtas,
mabilis, matagumpay, at maayos na maisakatuparan ang mga gawain.
• Mga Gamit ng Tekstong Prosidyural
1. Pagpapaliwanag kung paano gumagana o pagaganahin ang isang
kasangkapan batay sa manwal na ipinakita.
2. Pagsasabi ng hakbang kung paano gagawin ang isang bagay o gawain.
3. Paglalarawan kung paano makakamit ang ninanais na kalagayan sa buhay.

29. Halimbawa ng mga sulatin o akdang gumagamit ng Tekstong
Prosidyural
• manwal sa paggamit ng kasangkapan o mekanismo
• resipi
• gabay sa paggawa ng mga proyekto
• mga eksperimentong siyentipiko
• mekaniks ng laro
• mga alintuntunin sa kalsada

30. IBA’T IBANG URI NG TEKSTONG PROSIDYURAL
Uri Kahulugan Deskripsyon
1.Paraan ng
➢
Nagbibigay ng panuto sa mga Recipe ng adobong
Pagluluto mambabasa kung paano manok
(Recipes) magluto. Sa paraan ng Hal. Igisa ang bawang
pagluluto, kailangan ay malinaw hanggang sa magkulay
ang pagkakagawa ng mga kape at saka ihalo ang
pangungusap at maaring ito ay manok.
magpakita rin ng mga larawan.
2.Panuto
➢
Nagsisilbing gabay sa mga Pagsagot sa isang
mambabasa kung paano lagumang pasulit.
isagawa o likhain ang isang Hal.Bilugan ang titik ng
bagay. tamang sagot.
3.Panuntunan
➢
Nagbibigay sa mga manlalaro Panuntunan sa
sa mga Laro ng gabay na dapat nilang paglalaro ng Sepak
sundin. Takraw
Hal.Bawal hawakan
ang bola. Paa, ulo,
balikat, dibdib, tuhod,
hita at binti lamang ang
maaaring gamitin.
4.Mga
➢
Sa mga eksperimento, Karaniwang ginagawa
Eksperimento tumutuklas tayo ng mga bagay sa Agham na
na hindi pa natin alam. asignatura.
Karaniwang nagsasagawa ng Hal. Paggawa ng “Egg
eksperimento sa siyensya kaya Lamp”
n a m a n k a ila n g a n g m a is u la t ito
s a m a d a lin g n a iin tin d ih a n g
lennguwahe para matiyak ang
k a lig ta s a n n g m a g s a s a g a w a n g
g a w a in .
5.Pagbibigay
➢
Mahalagang magbigay tayo ng Pagtuturo ng direksyon
ng Direksyon malinaw na direksyon para ng isang lugar.
makarating sa nais na Hal.Ang bahay nila
destinasyong tatahakin. Ana ay malapit lamang
sa palengke.
IBA’T IBANG
URI NG
TEKSTONG
PROSIDYURAL

31. BIKOL EXPRESS
Mga Sangkap:
4 na tasa ng siling mahaba
1 kutsarang asin
2 tasang gata ng niyog
1 ½ tasang sariwang alamang
1 kilo ng karne -liempo
3 butil ng bawang, tinadtad
1 sibuyas, tinadtad
1 tasa ng kakang gata
Hakbang sa Pagluluto
1. Ibabad ang sili sa tubig na nilagyan ng asin. Itabi nang tatlumpung (30) minuto
at pagkatapos ay hugasang maigi. Patuluin.
2. Sa kawali, paghaluin ang gata, alamang, karne, bawang, sibuyas, at asin. Pakuluin.
3. Hayaan lamang ang apoy at isalang pagkatapos ng sampung (10) minuto.
4. Idagdag ang sili at lutuin hanggang halos matuyo.
5.Ibuhos ang kakang gata at hayaang maluto.