1. អរម�កថាេ WAYNE CORDEIRO
ពី
្រពះពុទ
េទ ្រពះេយស
ទស្សនៈរបសអ�កដឹងេរឿងៃផ�ក�ុង
អំពី្រពះពុទ�សសនា និង្រគិស
STEVE CIOCCOLANTI

2. អ�ីែដលអ�កដឹកនាំកំពុងនិយា
“េនក�ុងេសៀវេភ�សវ្រជាវរបស់គាត់ែដល្រត�វបានសរ ’ពី្រពះពុទ�េទ្រពះេយ’ ស�ីវ
បានផ�ល់ឧបករណ ៍សក�ីកម�ដ៏មានតៃម�េនក�ុងៃដរបស់្រក�មជំនុំក�ុងម ូលដ�ន។ ខ�ុំសូមែណ
ខ�ំងឲ្យអនេសៀវេភរបស់គាត់ េហយខ�ុំមានេយាបល់ថា អ�កែដលពក់ព័ន�នឹង
្របេទសគួរអនេសៀវេភេនះ េដម្បីមានព័ត៌មានែដលេរៀបចំរួ”។
Col Stringer
អ�កនិពន�េសៀវេភែដលលក់ដច់បំផុត និងជា្រICFM ្របចំ្របេទសអូ�ស
“េសៀវេភេនះផ�ល់នូវករយល់ដឹងសុីជេ្រម អស�រ្យ... ខ�ុំនឹង េ្រប្របាស់វស្រមា
មហវិទ្យោល័យ្រពះគម�ីរប៊ីបរបស់”។
បណ�ិត Wayne Cordeiro
្រគ�គង�លៃន្រក�មជំនុំែដលមានសមាជិកេ្រ១០.០០០នាក់ េនរដ�ហៃ
“បនា�ប់ពីអនេសៀវេ ‘ពី្រពះពុទ�េទ្រពះេយ ’ េយង្រត�វប ជំរុញេដយប� �្របឈម
អរម�ណ ៍ថា្រត�វបានបំពក់ឧបករណ៍កន់ែត្របេសរេឡងជាមួយព័ត៌មានដ៏្រតឹម្រត�វ
ជាេ្រច... ្រត�វបានែកត្រម�វ។ េយងមិនបានដឹងថា េយងមានករយល់្រចឡំជាេ្រច
្រពះពុទ�សេឡយ។ េយងក៏មិនដឹងផងែដរថា មានេសចក�ីបេ្រង�នជាេ្រចនអំពី្រពះព
ែដលអចជួយេយងយា៉ងពិត្របាកដក�ុងករបង�ញជូនពុទ�បរិស័ទនូវេសចក�ី្រត�វកររបស់ព
្រពះេយស៊ូ ែដលជា្រពះសេ �”។
Tony & Patsy Cameneti
នាយកRHEMA អូ�ស�លី អ�កផ្សព�ផ្សោយសសនា្របចំ្របេទសសិង�បុរី និ
“្រពះពុទ�សសនា គឺជាអថ៌កំបាំងចំេពះ្របជាជន េ្រចន ប៉ុែន� ្របជាជនអូ�ស
កន់ែតេ្រចនេឡងកំពុងែតេសុបអេង�ត្រពះពុទ�សសនាជាជេ្រមសមួយស្រមា Steve
Cioccolanti បានផ�ល់ឲ្យេយងនូវកិច�ករបេ្រម្រពះ េដយេធ�ឲ្យេយងទទួលបានខ�ឹមសរអំ
សសនា។ េសៀវេភេនះ គឺជា្របភពកន់ែតសំខន់ស្រមាប់បុគ�លទំងឡា
ចង់េលកស�ួយ្រពះេយស៊ូ។ ពន�ឺេនក�ុងករយល់ដឹងរបស់បុគ�លទ ណាែដលគិតថាខ�
ឯងចប់អរម�ណ៍ចំេពះ្រពះព‘្រពះែដលបាន្រតស’”។
Allan Meyer
ម�ន�ីសង្ឃជាន់ខ�ស់ៃន្រក�មជំនCareforce Church, Mt. Evelyn

3. “’ពី្រពះពុទ�េទ្រពះេយ ’ គឺជាេសៀវេ មួយែដលមានតៃម�ស្រមាប់ករអន និងផ្សព�
្រគិស�បរិស័ទដៃទេទៀត។ វផ�ល់នូវករយល់ដឹងដ៏មានតៃម�បំផុតអំពីមូលេហតុែដលពុទ�បរិស័ទ
និងអនុវត�រេបៀបែដលពួកេគេធ�។ ដូេច�ះ េនេពលទទួលព័ត៌មាន្រគប់្រគាន់ ្រគិស�បរិស័ទ
កន់ែត្របេសរក�ុងករែចករំែលកដំណឹងល�ជាមួយពុទ�បរិស័ទ្របកបេដយភាពឈ�សៃវ
ប៉ូល បានេធ�ជាមួយអ�ក្រក�ងអែថន េនគម�ីរកិច�ករ១៧”។
“េសៀវេភេនះក៏បានជួយល បំបាត់ករយល់ខុសអំពី្រពះពុទ�សសនា ែដល្រត�វបាន
ទូេទេនសង�មបស�ិម្រប រួមទំងករយល់ខុសរបស់ខ�ុំផា�ល់អំពីករចប់ជាតិ។ េសៀ
បានផ�ល់ឲ្យខ�ុំនូវករយល់ដឹងដ៏មានតៃម�មិនអចកត់ៃថ�បានអំពី្រពះពុទ�សសនា
ខ�ុំមិនបានទទួលពីេសៀវេភេផ្សងេទៀតអ សសនានានាេនក�ុងពិភពេលក។ េសៀវេភ
បានសរេសរេឡងតមរេបៀបែដលងយ�ស�លអនយា៉”។
Peggy Ong
េរៀមច្បង្រក�មជំនុFull Gospel Assembly ទី្រក�មែមលប៊ន
“ជាេសៀវេភស្រមាប់បេ្រង�ន និងមានព័ត៌មាន្រតឹម្រត�វអំពី្រពះពុទ�សសនាជ
និងករេ្រប�បេធៀបជាេ្រចនេទនឹង្រគិស�សសនា។ េសៀវេភេនះគឺជាឧបករណ៍ដ៏
េដម្បីផ្សព�ផ្សោយមិន្រតឹមែតចំេពះពុទ�បរិស័ទនូវេសចក�ីពិត ប៉ុេណា�ះេទ ប៉ុែន�ែថមទំង
ដៃទេទៀតជាេ្រចនែដលយល់្រចឡំេនក�ុងសសនា”។
Tom Inglis
ស បនិកៃន Psalmody អតីតនាយកែផ�កត�ន�ីៃ RHEMA អ�ហ�ិកខងត្ប
“អ�កនិពន�មិន្រតឹមែតេបកបង�ញេសចក�ីបេ្រង�នពិត្របាកដរបស់្រពះពុទ�ប៉ុេណា�ះេទ ប៉ុែន
បេ្រង�នេសចក�ីពិតជាេ្រចនេនក�ុង្រពះគម�ីរប៊ីប ែដលមានសរៈសំខន់យា៉ងខ�ំង
េន្របកបេដយេជាគជ័យរបស់្រគិស�បរិស័ទេ”។
David Pearce
អ�កផ្សព�ផ្សោយសសនា្រប
“ទន�ឹមនឹងេរៀនសូ្រតបានយា៉ងេ្រចន ខ�ុំេជឿថា ស�ីវ មានេទពេកសល្យយា៉ងបុិន ក
បង�ញភ... សំេណររបស់គាត់មានភាពច្បោស់លស់ និងងយ�ស�លយល់។ េសៀវ
ក�យជាេសៀវេភដ៏ល�ស្រមាប់ករបេ្រង�ន ករបណ�ុះបណា�ល និងអប់រំេន
សលេរៀន និងមហវិទ្យោល័យនានាេនទូទំងពិភពេលក។ ខ�ុំសូមអធិដ�នេ របស់

4. ្រពះជាមា�ស់អំពីអត�បទដ៏សំខន”។
David Box
្របធានែផ�ក្រទព្យសម្បត�ិ និងគេ្រមាងៃន្រកDestiny Church ទី្រក�ងែមលប៊ន

5. ពី
្រពះពុទ
េទ ្រពះេយស
ទស្សនៈរបសអ�កដឹងេរឿងៃផ�ក�ុង
អំពី្រពះពុទ�សសនា និង្រគិស
STEVE CIOCCOLANTI
អរម�កថាេដយប ណ WAYNE CORDEIRO

6. ពី្រពះពុទ�េទ្រពះេយស៊ូ៖ ទស្សនៈ អ�កដឹងេរឿងៃផ�ក�ុងអំពី្រពះពុទ�សសនា និង្រគិស�
េដយSteve Cioccolanti
េបាះពុម�ផ្សោយេLife International Pty. Ltd.
រចនា្រកបេដKiko Arakawa kikoarakawa@gmail.com
េសៀវេភេនះ ឬែផ�កណាម ៃនេសៀវេភេនះអចមិន្រត�វបានផលិតេឡងវិញក�ុងទ្
មួយ រក្សោទុកក�ុង្របព័ន�ែដលអចទញយកមកេ្រប ឬផ្សព�ផ្សោយក�ុងទ្រមង់ណ
បាយណាមួយ ដូចជា េ ច្រត�និក េមកនិក ថតចម�ង អត់សំេឡង ឬេផ្សងពីេនះ
្របសិនេបគា�នករអន ុ��តជាលយលក�ណ៍អក្សរជាមុនពីអ�កេបាះពុម�ផ្
េលកែលងែត្រត�វបានកត់សមា�ល់េផ្សងពីេនះ រល់គម�ីរទំងអស់ែដល្រត�វបានដក�សង
ពី្រពះគម�ីរប៊ីបសំេណឃីងេជមថ�ី។ រ សិទ�ិថតចម�ង ១៩៧៩, ១៩៨០, ១៩៨២ េដយ្រក�មហ៊
េបាះពុម�ផ្សThomas Nelson Inc.,។ ្រត�វបានេ្រប្របាស់េដយមាន ករអ
ករដក�សង់ពីគម�ីរែដល្រត�វបានសម េដយ RSV គឺបានមកពីសំេណស�ង់ដរែដល្
បានែកស្រម�លៃន្រពះគម�ីរប៊ីប។ រក្សោសិទ�ិថត១៩៥២ េដយនាយកដ�នអប់រំ្រគិស
្រក�ម្របឹក្សោជាតិៃន្រក�មជំនុំ្រពះ្រគិស�េនសហរដ
ករកដ�សង់ពីគម�ីរែដល្រត�វបានសមេដ KJV គឺបានមកពី្រពះគម�ីរប៊ីបសំេណឃីងេ
រក្សោសិទ�ិថតចម�២០០៧ េដយSteve Cioccolanti
រក្សោសិទ�ិ្រគប់
េលខេសៀវេភស�ង់ដរអន�រជាត៩៧៨-០-៩៨០៤៨៣៩-០-១

7. មាតិ
អរម�ក 7
សូមែថ�ងអំណរគុណចំេព 10
បុព�កថាអំពីភ 11
េសចក�ីេផ�ម 13
ករែស�ងយល់អំពី្រពះពុទ�ស 16
េរឿងបានមកពីេ្រកយវំងននប 17
េរឿងអន�ង់ 18
ខងេកតជួបខងល 23
្រពះពុទ�ស�ម ្រពះពុទ�ធាត់ និង្រពះពុទ� 28
េត្រពះពុទ�ជាអ�? 31
ឧបមាកថា េដមឈ 35
េសចក�ីបេ្រង�នរបស់្រពះពុ 39
អរិយសច�ទំងបួ 41
ជនរងេ្រគាះេដយសរជំងឺ្រគ�នស�ិតៃ 52
រេបៀបែដល្រពះេយស៊ូេ្រប្របាស់ច្បោប់េដយ 59
ពុទ�ប្ប��ត�ិទំង្ 64
េត្រពះេយស៊ូនឹងនិយាយអ�ីជាមួយពុទ�បរិ? 68

8. ពុទ�បរិស័ទជនជាតិកូេរ 73
កម�ទំងដប 79
េតមានស�ននរកែដរឬ? 82
ករចប់ជ 91
�ស�ីេនក�ុង្រពះពុទ�ស 99
េស�ច ASOKA និងពស់ថា�ន 101
្រពះេយស៊ូអំពីករចប់ 106
េស�ច និងកូនបំណុលអកត��ូ 109
អេណ�កខ�ក់ែភ� 118
ពក្យសម�ីចុងេ្រកយរបស់្រព 120
និកយមួយ? 135
្រពះៃ្រតបិដ(TRIPITAKA) 143
សង�យនា្រពះពុទ�សសនាទំង 151
េស�ច NARESUAN 154
េសចក�ីសេង�ប 159
ទំនាយអំពីអវសនេលករបស់្រពះពុទ� និង្រពះ 164
សំណួររបស់្រគិស�បរិស័ 173
អំណាចៃន្រពះគម� 174

9. សុពលភាពៃនពុទ�្របវត 177
ហនិភ័យៃនករសំេយាគចូ 180
េត្រពះពុទ�េនស�នសួ? 184
្រពះបន�ូលចុងេ្រកយរបស់្រពះេ 186
េត្រពះពុទ�នឹងមានពុទ�ដីក? 193
ឧបសម�័ន� 194

10. 7
0អរម�កថ
េលកអ�កមានេនក�ុងៃដរបស់េលកអ�កនូវេសៀវេភជាមូលដ�ន្រគឹះ ជាេសៀ
នឹងេធ�ឲ្យអ�កមានករ្របឈមចំេពះករពិចរណាជាថ�ីអំពីជំេនឿរបស់េយង និងរេបៀ
េនះអចេទដល់អ�កទំងឡាយែដលអ�កដៃទបានេមលរ
ខ�ុំ្រត�វបានច��ឹមបីបាច់េនរដ�ហៃវ៉ ែដលជាបន្សំៃនបូព៌្របេទស និងបស�ិម្
របស់ខ�ុំកន់្រពះពុទ�សសនាអស់រយៈេពលជាេ្រចនឆា�ំៃនជីវិតរបស់គាត់។ ឪពុករបស់
អ�កកន់សសនាកតូលិក ដូេច�ះ ខ� ដឹងក�ីេឡងេដស�ិតក�ុងភាពេងឿងឆ�ល! ខ�ុំជាប់ផុងរវ
វប្បធម៌ពីរ និងជំេនឿពីររបស់មនុស្សែដលខ�ុំ�សឡាញ
េនេពលែដលខ�ុំបានស�ល់្រពះ្រគិស�េនក�ុងយុវវ័យរបស់ខ�ុំ ខ�ុំបានអភិវឌ្ឍចិត�គំន
ផ្សព�ផ្ដល់បុគ�លដៃទេទៀតែដលមានជំេនឿេផ្សងៗ។ ខ� បានដឹងយា៉ងឆាប់រហ័សថា
ដំបូងេដម្បីសេ្រមចេគាលេដេនាះ គឺមិនចំបាច់ែតករែចករំែលកច្បោប់ស�ីពី្រពលឹងវ
ឬតមរយៈករផ�ល់ឲ្យពួកេគនូវសំេណៃនសម�ន�េម្រតីថ�ីេនាះេទ។ ប៉ុែន�ចំបាច់្រត�វែស�
ស្សនៈរបស់ពួកេគ និង�សឡាញ់ពួកេគមា�ក់ៗជាមនុស្សមា�ក់ែដល្រពះ្រគិស�បានសុគត
េដយបានអនេសៀវេភេលកទឹកចិត�រ Steve Cioccolanti ខ�ុំ្រត�វប ផ�ល់ឲ្យនូភា
�សស់ថា� និងមានកមា�ំងចិត� ក�ុងករបន�ជំហនបនា�ប់្របកបេដយករេជឿជាក់ក�ុ
ដល់ពុទ�បរិស័ទអំពីដំណឹ ងល�។ េសៀវេភេនះបេ្រង�នអ�កអនអំពីរេបៀបែដលេយងអចកស
ន�ៈជាមួយនឹងករយល់ដឹងអំពីបរិបទ ែដលៃថ�ណាមួយនឹងេបកចំហទ�រេដម្បីទទួលដំ!
Steve Cioccolanti គឺជាសវ័កដ៏េស�ះ្រតង់មា�ក់របស់្រពះ្រគិស� ែដលមានករ
ជេ្រមអស�រ្យអំពីចិត�គំនិតរបស់ពុទ�បរិស័ទ។ សវតរ និងបរិបទរបស់គាត់បានផ�ល់នូវ
ទូលំទូលយ ែដលគា�នគណៈសង្ឃណាមួយអចផ�ល់ជូនសិស្សដ៏េឆ�មបានេឡយ។ េល
ឮក�ីេមត�របស់គាត់ ្រពមទំងករយល់ដឹងរបស់គាត់ស្រមាប់បុគ�លទំងឡាយណ
��ឹមបីបាច់េនក�ុងជំនាន់ៃន្របៃពណី និងជំេនឿរបស់ពុទ�បរិស័ទ។ គាត់ែថមទំងេធ�ឲ្យ
េមលេឃញេសចក�ីល�េនក�ុងេសៀវេភេនះជាជាងេសចក�ីអ្រកក់។ េលកអ េឃញកត
នានាែដលបានទក់ទញមនុស្សរប់លននាក់េនអសុី ន េទកន់ទស្ៃនជីវិត
ែដលបានជះឥទ�ិពលដល់មនុស្សជាេ្រចននាក់អស់រយៈេពលជាងពីរសហស្សវត្សរ
ខ�ុំបានែណនាំេសៀវេភេនះដល់សិស្សមហវិទ្យោល័យ្រពះគម�ីរប៊ីប េនេព
ព្យោសេ្រមចឲ្យបាននូវក្រមិតៃនភាពស�ប់ស�ត់។ ខ�ុំសូមែណនា េនះដល់េលកអ�ក
េនេពលែដេលកអ�កេបាះជំហនេទមុខ េដម្បីទទួលបានពិភពរបស់េលកអ�កស្រមាប

11. 8
បណ�ិត Waye Cordeiro
្របធ Pacific Rim Bible College
្រគ�គង�លៃន្រក�មជំនNew Hope Christian Fellowship រដ�ហៃវ

12. 9
“េន្របេទសអូ�ស�លី ជំេរឿន២០០៦ បា្របាប់េយងថា ចំនួនពុទ�បរិស័ទបានេកន
១០៧% ចប់តំងពីឆ១៩៩៦។ ប៉ុែន�ហក់ដូចជាមានករេកនេឡងតិចតួចចំេពះករយល់ដ
្រពះពុទ�សសនាេនក�ុង្រក�មជំនុំ ឬេដយ្រគិស�បរិស័
ែផ�កខ�ះៃន្រក�មជំនុំបានអនុម័តទមា្របតិបត�សមាធិរបស់្រពះពុទ�សសនា។ ែផ�កខ�ះ
បាចត់ទុក្រពះពុទ�សសនាជាសសនាៃនសន�ិភាព េលកស�ួ និងស�័យយល់ដឹង
ែដលមិនខុសគា�េ្រចនពី្រគិស�សសនាេឡយ។ ទស្សនៈ្រពះពុទ�សសនាអំពីកម� និង
្រត�វបានទទួលយកេដយយុវជនក�ុងចំនួនគួរឲ្យភា�ក់េផ�ល រួមទំងបុគ�លជាេ្រចនេនក�ុង្
េនក�ុងេសៀវេភដ៏អស�រ្យរបស់ Steve Cioccolanti ផ�ល់នូវឱកស�គមន៍យា
ខ�ំេនក�ុង្រពះពុទ�សសនា ក�ុងនាមជាបុគ�លមា�ក់ែដលបានដឹងេរឿងរ៉វៃផ�ក�ុង។ តមរ
និងេរឿងេ្រពង្រពះពុទ�សសនា គាត់បានបង�ញេសចក� របស់្រពះពុទ� ែដលជាញឹកញ
ទក់ទងេទនឹងករែស�ងរកជីវិតជាជាងមាគា៌េឆា�ះេទរកក�ីសង្ឃឹម និងករេពញ
ប��ូលកពណ៌នាអំពីភាពខុសែប�កគា�ៃន្រពះពុទ�សសនាពី្របេទសេផ្សងៗគា�
ដូចជ �ស�ីេនក�ុង្រពះពុទ�សសនា ”េត្រពះពុទ�គង់េនស�នសួគ៌?”
លក�ណៈពិេសសដ៏គួរឲ្យភា�ក់េផ�លៃនេសៀវេភេនះ មិន្រតឹមែតជាព័ត៌មានដ៏មានត
្រពះពុទ�សសនាប៉ុេណា�ះេទ ប៉ុែន�ែថមទំងរេបៀបែដល ស�ីវ េធ�ឲ្យព័ត៌មានទំងេនះម
្រកឡាជាមួយសរៃនក�ីសង្ឃឹមៃន្រគិស�សសនា េពលគឺករេ្រប�បេធៀបេសចក�ីបេ្រ
ពុទ�សសនាជាមួយ្រពះគម�ីរប៊ីប ក និមិត�ស��មួយចំនួនក�ុងចំេណាមនិម�ិតស��្រ
ពុទ�សសនាសំខន់ៗជាផ�ូវេឆា�ះេទរកជីវិតអស់កល្បជានិច�េនក�ុង្រពះ្រគិស� និ
ផា�ល់ខ�ួនរបស់អ�កអនអំពីជំេនឿផា�ល់ខ�ួនរបស់ពួកេគជាមួយនឹងករអ ែដលពួកេគអចេធ�
េឡងស្រមាប់ករែស�ងយ
េនះគឺជាេសៀវេភមួយែដលមានតៃម�មហិមាចំេពះ្រគិស�បរិស័ទែដលែស�ងរកព័ត៌មាន
បូព៌្របេទស ជាពិេសស ្របសិនេបចង់ែចករំែលកជំេនឿរបស់ខ�ួនជាមួយពុទ�បរិស័ទ។ េសៀវ
ក៏មានតៃម� និងអចអនបានផងែដរស្រមាប់ពុទ�បរិស័ទក�ុងករែស�ងយល់អំពីជំេនឿរបស់ខ�
និងទទួលបានករយល់ដឹងអំពី្រពះេយ”។
្រពះេតជគុណRob Isaachsen
អ�កស្រមបស្រម�លៃTransforming ទី្រក�ងែមលប៊

13. 10
1សូមែថ�ងអំណរគុណចំេពះ
្រពះេយស៊ូ្រគិស� ្រពះអម ា�ស់ ្រទង់បាន្របទនអ�ីៗ្រគប់ែបបយា៉ងដល់ទូលបង�ំ។
ថា�យជីវិត និងេសៀវេភេនះដល់្រទង់ េដម្បីសិរីរុងេរឿងរបស់្រទង់។ សូម្រទង់េ្រប្របាស់
បន�ួចែដលទូលបង�ំថា�យ រួចបេង�នបរិមាណរបស់
ភរិយារបស់ខ�ុំេឈ�Fe៖ អូនគឺជាអ�កអនដំបូងរបស់បង។ អូនគឺជាអ�កេលកទឹកចតិ�ប
សូមអរគុណែដលអូនេជឿបង!
មា�យរបស់ខ�ុំេឈ� Sya៖ សូមអរគុណែដលបាអ�កមា�យបអធិដ�នស្រមាប់វិ
របស់កូន។ កូនជំពក់គុណអ�កមា�យេ្រចនជាងអ�ីែដលកូនអចន
េលក្រគBab និង Cordon Lim៖ ្រពះជាមា�ស់បានេ្របអ�កឲ្យពន្យល់អំពី្រគិស�
េគដល់ខ�ុំ។ រេបៀបៃនករផ្សព�ផ្សោយដំណឹងល�របស់អ�កបានផា�ស់ប�ូរជីវិតរបស
Khun Kim៖ សូមែថ�ងអំណរគុណចំេពះេពលេវលយា៉ងេ្រចន ែដលេយងបា
េដម្បីជែជកគា�អំពី្រពះពុទ�សសនា េដយបានផ�ល់អត�បទអំពី្រពះពុទ�សសនា និង
ទំងេន!
Kiko Arakawa៖ អ�កហក់ដូចជាែតងែតដឹងរេបៀបេធ�ឲ្យ្រគប់គេ្រមាងទំងអស់ស
ជាម ា�ស់មានភាព្របេស! សូមអរគុណែដលបានែ្របក�យករ�សេម�សៃមេទជ!
Somi Kim៖ ្រពះជាមា�ស់បានប��ូនអ�កក�ុងេពលេវលដ៏្រតឹម្រត�វ េរៀ! អ�កមា
េទពេកសល្យ និងមានសប្បុរសធម៌។ សូមអរគុណែដលបានជួយេយងេរៀបចំេសៀវេភេ
គា!
្រក�មជំនុំDiscover Church៖ ្របសិនេបគា�នេសចក�ី�សឡាញ់ និងករគាំ្រទពីអ�កេទេ
ខ�ុំកំពុងស�ិតេនទី? ្រគ�សរ និងមិត�ភ័ក�ិដូចជារូបអ�ក គឺជាអំេណាយពី្រពះជាមា�
�សឡាញ់អ�ករល់គ
ពុទ�បរិស័ទែដលខ�ុំ�សឡាញ់ និងអធិដ�នជ...។ អ�កគឺជាេហតុផលែដលមនុស្សកំពុង
េសៀវេភេនះេនទូទំងពិភពេ

14. 11
2បុព�កថាអំពីភា
វជាករមិនអចេចៀសផុត ែដលេលកអ�កនឹងេរៀនពក្យថ�ីៗមួយចំនួនេនេ
ែស�ងយល់កន់ែតេ្រចនអំពី្រពះពុទ�សសនា។ ឧទហរណ ្រពះពុទ� មិនែមនជាព
អង់េគ�សេទ។ វគឺជាពក្យសំ�ស�ឹត ែដលមានប�សគលពុទ� ែដលមានន័យថា ដឹង។ ដូេច�ះ ្
ពុទ� មានន័យថ“អ�កដឹង” ឬ “អ�ក្រតស់ដ”។ មានពក្យបរេទសដៃទេទៀតជាេ្រចនែ ្រត�
េរៀន ្របសិនេបអ�កចង់សិក្សោអំពី្រពះពុទ�សសនា ែដលបេង�តជារនាំងែផ�កភាស
ក្រមិតមធ្យ(សូម្បីែតពុទ�បរិស័!)។
្របសិនេបេលកអ�កចង់សិក្សោសុីជេ្រមអំពី្រពះព(េហយខ�ុំមិនគិតថា េលកអ
នឹងេរៀនេនាះេ) េលកអ�កចំបាច់្រត�វែតេរៀនភាសបរេទសបុរណចំនួនព បាល និង សំ
�ស�ឹត។ អុីស�មបរិស័ទនឹងយល់ប� �េនះ េដយសរពួកេគមានជំេនឿ�សេដៀងគា� ្របេល
អ�កចង់ក�យជាអុីស�មបរិស័ទដ៏ខ�ប់ខ� ួនមា�ក់ េលកអ�កចំបាប់្រត�វែតអនគម�ី អរ
ប់។ អុីស�មបរិស័ទជាេ្រចនែដលមិនេចះភាសអរ៉ប់ ្រគាន់ែតសូ្រតសំេឡងអរ៉
អត�ន័យរបស់វ។ ពុទ�បរិស័ ក៏េធ�ដូចគា�េនះែដរ េដយសូ្រតជាភាសបុរណៃន្រ
ែដលពួកេគមិនយល់។
្រគិស�សសនាេនអឺរ៉ុបធា�ប់មានប���សេដៀងគា�េនះ េនេពលែដល្រពះគម�ីរប
សរេសរជាភាសឡ0
1
ែតមួយគត់។ ប៉ុែន�កំែណទ្រមង់របស់្រប�េតស� 1
2
ឈនដល់ករបកែ
្រពះគម�ីរប៊ីបជាភាសកំ2
3
។ ពួករ៉ូមាុំងកតូលិកមិនអនុ��តឲ្យេ្របភាសម�េទ ប៉ុែន�
1
្រពះគម�ីរប៊ីបជាភាសឡាតំងេហថាVulgate និងជា្រពះគម�ីរប៊ីបផ�ូវកររបស់្រក�មជំនុំក
រហូតដល់ឆា�១៩៧៩។
2
កំែណទ្រមង់របស់្រប�េតស�ង់បានចប់េផ�មជាផ�ូវករក១៥១៧ េនេពលែដល Martin Luther បា
ជំទស់េទនឹងគំនិតែដលថា សេម�ចបា៉បមិនេចះខុស។ ្រក�មជំនុំអចលក់េសចក�ីសេ(ែដលេហថ
“ករេលះអំេព”) េហយពុំមានអ�កណាមា�ក់ េលកែលងែតអ�កបួសប៉ុេណា�ះអចយល់្រពះគម�ីរប៊ី
កន់សសនា្រប�េតស�ង់សង�ត់ធ�្រពះគម�ីរប៊ី គឺជា្របភពៃនេសចក�ីពិតែតមួយគត់ែដលមិនេចះខុស
ចក�ីសេ�ង�ះ គឺតមរយៈជំេនឿេល្រពះ្រគិស�ែតមួយអង� េហយមនុស្សរល់គា�េនេលពិភ ចង់
យល់្រពះគម�ីរប៊ី អចយល់បាន។ ្របករគួរឲ្យចប់អរម�ណ៍ គ ឺថា សំណួរមួយក�ុងចំេណាម
បំផុត ែដល្រគិស�បរិស័ទេចទសួរ គ“េតអ�ីេទជាភាពខុសគា�រវងកតូលិក និង្រប?”
3
្រពះគម�ីរប៊ីបន�េនជាេសៀវេភែដល្រត�វបានបកែ្របេ្រចនបំផុតេនេលពិភពេលក។ ្រព
មា�ស់មានេនក�ុងភា២.៣០០ ភាស ក�ុងចំេណាមភាសែដលេគស�ល់ចំ៦.០០០ ភាស
េហយបច�ុប្បន�េនះេគអចេមលបានេនក�ុងសណា�គារជាេ្រចន តមអុីនធឺណិត និងសូម្បីែតត!
http:www.biblesociety.org/latestnews/latest232-slr2002stats.html

15. 12
បានបន�ែណនាំមហជនជាភាសឡាតំងរហ១៩៦៥!3
4
រហូតមកទល់បច�ុប្បន� ពុទ�បរិស័ទមិនបានបកែ្របពក្យ្រពះពុទ�សសនា្រគ
កំេណតរបស់ខ�ួនេឡយ។ ឧទហរណ ៍ ពក“កម�” មានកំេណតផា�ល់មកពីពក្-សំ�ស�ឹត 4
5
។
ពក្យដៃទេទៀត ដូច“ចប់ជាតិជា” េស�រែត្រត�វបបកែ្របជានិច� េដយសរមនុស្សមួយ
តូចប៉ុេណា�នឹងស�ល់ពក្យេនះក�ុងទ្រមង់េដម-សំ�ស�ឹត គឺ “samsara”។
កុំមានអរម�ណ៍មិនល� ្របសិនេបអ�ក្រត�វករេពលេវល េដម្បី�ស�បយកពក្យថ�ីៗ
គា�នអ�កណាមា�ក់េចះនិយាយភ-សំ�ស�ឹតេឡយនាេពលបច�ុប្បន�។ ភាសទំងពីរេន
ភាសបុរណដូចភាសឡាតំង ឬភាស្រកិកបុរណែដរ។ ខ�ុំនឹងផ�ល់ពក្យ
អស់ជាទ្រមង់ភាសអង់េគ�ស និងភាសៃថ េដយសរបច�ុប្បន�ពុទ�បរិ៦០ លននា
និយាយភាសៃថ។ ជាភាសៃ“កម�” ្រត�វបានបេ��ញសំេឡ“កមា” ឬ្រគាន់ែត្រត�
បំ្រព�ញេនក�ុងភាសនិយាយរល“កម�” (ចួនជាមួយពក“ hum”)។ អ�កអចបេ��ញសំេឡ
ពក្យ្រពះពុទ�សសនាជាភាសអង់េគ�ស ជាភាស-សំ�ស�ឹត។ េនក�ុងេសៀវេ
េនះទំងមូល ខ�ុំនឹងផ�ល់ពក្យគន�ឹះជាទ្រមង់ជំនួស េដយសរវមានលក�ណៈអប់រំបន
ជួយអ�កេនក�ុងករែស�ងយល់ និងទំនាក់ទំនងអន�រវប្ប
េដម្បីដឹងអំពីឥទ�ិពលភាស-សំ�ស�ឹតេលវប្បធម៌្រពះពុទ�សសនា មនុស្សបស�ិម
្រគាន់ែតេ្រប�បេធៀបវេទនឹងឥទ�ិពលៃនភ-រ៉ូមាុំងេទេលអរិយធម៌បស�ិម្របេទស។ ចូរ�ស
�សៃមអំពីនិស្សិតសកលវិទ្យោល័យ ែដលព្យោយាមេដ មត�ភាព្រគប់្រគាន់ក�ុងករេធ�
បណ�ិត េមធាវី ជីវវិទូ គីមីវិទូ ឬតរវិទូ េដយមិនចំបាច់េចះភាសឡាតំង ឬភ
ប៉ុែន�ចំបាច់្រត�វែតេចះពក្យេនក�ុងមុខវិជា�របស់ខ�ួន។ � សេដៀងគា�េនះែដរ េដម្បីក�យជា
ឬេដម្បីយល់្រពះពុទ�សសនា អ�កចំបាច់្រត�វែតេរៀនពក្យបុរណទំងេ
ពក្យមានលក�ណៈេសរី េហយសំខន់ជាងេនះេទៀត ពក្យកសងជាស�នទំ
ដូេច�ះ សូមរីករយក�ុងករេរៀនពក្យថ�ីៗមួយច!
4
សេម�បា ៉បចន ទី២៣ និង្រក�ម្របឹក្សោវ៉ទីកង់ទីពីរ បានសេ្រមចអនុ��តឲ្យេ្របភាសស
មហជន(ឬកិច�ករបេ្រម្រពះរបស់កត)។ មុនេពលេនាះ បុគ�លែដលមានក្រមិតចំេណះដឹងមធ្យ
អចយល់អ�ីែដល្រត�វបាននិយាយេនក�ុងកិច�ករបេ្រម!
5
មនុស្សអសុីសំេដដល់ភា-សំ�ស�ឹត ដូចែដលមនុស្សបស�ិម្របេទសសំេដដល់ភាស-រ៉ូមាុំ
ដូេច�ះែដរ។ េទះបីជាភាសទំងពីរមានឥទ�ិពលខុសៗគា� និងដច់េដយែឡកពីគា�ក៏េដយ
្របវត�ិស�ស�ទំងមូល ភាសទំងពីរេនះបានេវញជាធ�ុងមួយែដលមិន

16. 13
3េសចក�ីេផ�ម
ខ�ុំមិនត្រម�វឲ្យេលកអ�កេចះ្រពះពុទ�សសនាេឡយ។ ខ�ុំនឹងបេ្រង�នពក្យមូល
អ�ក។ េគាលបំណងចម្បងរបស់ខ�ុំគឺេដម្បីជួយ្រគិស�បរិស័ទឲ្យយល់អំពី្រពះពុទ�សសនា
ែដល្រពះពុទ�សសនារស់រនជាក់ែស�ង មិនែមនតមរេបៀបែដល្រពះពុទ�សសនា្រត
េនក�ុងេសៀវេភេឡយ។ េនេពល្រគិស�បរិស័ទនិយាយេទកន់ពុទ�បរិស័ទ េលកអ�ក
អរម�ណ ៍ថា ពួកេគ្របឆាំងនឹង្រពះ្រគិស� ឬ“្រត�វបានប” ចំេពះដំណឹងល�េឡយ។ មិនច
បាច់មានអរម�ណ៍ដូេច�ះេឡយ។ េហតុដូេច�ះេហយបានជាខ�ុំចង់ជួយេលកអ�កឲ្យយល់។
មានភាពខុសគា�មួយចំនួនក៏េដយ ក៏មានភាព�សេដៀងគា�ជាេ្រច
ដូេច�ះ េហតុអ�ីបានជាេយងគួរចប់អរម�ណ៍ចំេពះ្រពះព?
្រពះពុទ�សសនា គឺជាសសនារបស់រដ� ឬជាសសនាភាគេ្រចនរបស់១២៖
ប៊ូត, កម�ុជ, ចិន, ជប៉ុន, ឡា, ម៉ុងេហ�ល, មីយា៉នម, កូេរ៉ខងត្ប, �សីលង, ៃថ, ទីេប និងេវៀ
តណាម។ ្រពះពុទ�សសនា ក៏មានសរៈសំខន់យា៉ងខ�ំងផងែដរែផ�កវប្បធម៌េនក
េទៀតជាេ្រចនេលពិភពេលក ដូចជា, ឥណ�ូ េនសុី, សិង�បុរី និងហៃវ 5
6
។ បច�ុប្បន� ្របជ
យា៉ងេហចណា៣៥០ លននាក់ គឺជាពុទ�បរិស័ទពីកំេណត។ ចំនួនេនះមានទំហំេស�នឹ
ជនទំងមូលៃនសហរដ�អេមរិក ឬពក់កណា�លៃន្របជាជនអឺរ៉ុបទំងមូល ែដលរស
បច�ុប្បន! េទះបីជាពុទ�បរិស័ទភាគេ្រចនមានកំេណតេចញពី្រគ�សរពុទ�បរិស័ទក៏េដយ
្របេទសមួយចំនួនកំពុងសិក្សោ /ឬប�ូរេទជាពុទ�បរិស័ទ។ េលសពីេនះ មនុស្សជាេ េនេល
ពិភពេលកកំពុងែតចប់អរម�ណ៍េទេលក្បោច់គុណ៩០% ៃនក្បោច់គុណបូព៌្រ ទំ
អស់ទទួលរងឥទ�ិពលយា៉ងខ�ំងពី្រពះពុទ�សសនា។ ដូេច�ះវពក់ព័ន�ដ- ្រគិស�បរិស័ទ ពុទ
បរិស័ទ និងអ�កកន់សសនាដៃទេទ- ែដល្រត�វនិយាយអំពី្រពះពុទ�ស
ស្រមាប់ខ�ុំ មានេហតុផលជាេ្រចនែដលខ�ុំ�សឡាញ់ពុទ�បរិស័ទ។ ខ�ុំធំលូតលស
្របេទសកន់្រពះពុទ�សសនា ខ�ុំបានទទួលេសចក�ីបេ្រង�ន្រពះពុទ�សសនា េហយខ�ុំមា
េនក�ុង្រគ�សររបស់ខ�ុំ។ េនេពលែដលខ�ុំធា�ប់េហខ�ួនឯងថាជាអ�កេគារពអទិេទព
បេនា�ែខ្សករូប្រពះពុទ�ពណ៌ស និងេឈឆា�ងេយរូសឡឹម។ គួរឲ្យចប់អរម�ណ៍ ខណៈែដលខ
េន្របេទសកន់្រពះពុទ�សសនាពីកំេណតរបស់ខ�ុំ អ�កមានជំេនឿែដលមានសវតរជ
បានអូសទញខ�ុំឲ្យពិចរណាកន់ែតមានលក�ណៈផា�ល់ខ�ួនអំពី្រគិស�សសនា។ ដូេច�ះ
េមល្រគិស�សសនាពីែភ�កខងេកត េហយខ�ុំបានេគារព្រពះ្រគិស�ស្រមាប់ខ�ួ
6
រដ�ហៃវ៉មានជនអេនា�្របេវសន៍ជាេ្រចនជាជនជាតិចិន ជប៉ុន និងកូេរ៉ ែដលពួកេគភាគេ្រចន
្រពះពុទ�សទ្រមង់ណាមួ

17. 14
ប៉ុែន� េដយសរខ�ុំបានចំណាយេពលេវលមួយចំនួនេនបស�ិម្របេទស ដូចជា
រដ�េផ្សងៗេនអេមរិក និង្របេទសេផ្សងៗេនអឺរ៉ុប ខ�ុំក៏មានទស្សនវិស័យអំពីករគិត
បស�ិម្របេទផងែដរ។ ខ�ុំេជឿថា ប��វន�បស�ិម្របេទស បច�ុប្បន�មិនយល់អំពី្រពះពុទ�ស
យ។ ពួកេគយល់្រពះពុទ�សសនាទក់ទងេទនឹងករអត់ឱន ភាពសុខដុម និងក
សកលេលក ែដលខ�ុំគិតថាលក់ដច់ចំេពះសធារណជនេនបស�ិម្របេទស ប៉ុែន�្របសិនេប
ឮពក្យេពចន៍ណាមួយក�ុងចំេណាមពក្យេពចន៍ទំងឡាយែដលេ្របេដយពុទ�បរិ
ែដលខ�ុំកំពុងធំលូតលស់ ខ�ុំមិនអចរំេឃញអំពីករណី ណាមួយេឡ!
ចំេពះប��វន�បស�ិម្របេទសជាេ្រចន ខ�ុំសង្ស័យថា ្រពះពុទ�សសនាអចបេ្
្របឆាំងនឹងអ�ីមួយែដលពួកេគមិនចូលចិត� ដូចជា ្រគិស�សសនា។ ករពិតគឺថា ្រ
មិនែមនជា្របតិកម�្របឆាំងនឹង្រគិស�សសនាេឡយ។ ្រគិស�សសនាមិនទន់ទំ
េពលែដល្រពះពុទ�ចប់េផ�មសកម�!
េនេពលែដលបុគ�លមា�ក់មានគំរូែបបេ- ែដលតមរយៈេនះ ពួកេគកំពុងមាន្របតិ
េទនឹង្របៃពណីរបស់្រគិស�បរិស័ទែដលពួកេគមិនចូលចិត� ពួ ក៏្របកន់យក្រពះពុទ�ស-
ពួកេគពិតជាមិនយល់ថាេតវទក់ទងនឹេនាះេ។ េនះពិតជាែផ�កមួយៃនករទក់ទញច
មនុស្សបស�ិម្របេទស។ វ្របែហលជាករទក់ទញដ៏ចម្បងក�ុងចំេណាមអ�ក្របាជ
មនុស្សយុគថ�ី។ ករទក់ទញៃន្រពះពុទ�សសនា គឺជាអថ៌កំបាំងៃនអ�ីែដលពួ
េនក�ុងេសៀវេភេនះ ខ�ុំនឹងពន្យល់េលកអ�កអំពីទិដ�ភាពៃន្រពះពុទ�សសនា
ែដលពុទ�បរិស័ទអចយល់យា៉ងងយ ប៉ុែន�តមរេបៀបមួយែដលេលកអ�កទំនងជាមិនធ
ក�ុងថា�ក់េរៀនេនបស�ិម្របេទស។ េលកអ�កក៏នឹងដឹងផងែដរអំពីភាព�សេដៀងគា�រវង្
និង្រពះពុទ�សសនា ែដលអចមិន្រត�វបានរំពឹង និងអនអំពីេរឿងរ៉វជីវិតពិត្របាកដជាេ
របស់ពុទ�បរិស័ទសម័យទំេនប មានេរឿងរ៉វមួយក�ុងចំេណាមេរឿងរ៉វដ៏អស�រ្យែដលមិនធា�
អត�បទែផ�ក្រពលឹងវិ��ណ
ខ�ុំដឹងថា មានេសៀវេភរប់រយក្បោលអំពី្រពះពុទ�សសនា និងធនធានឯក
េនះអំពី្រគិស�សសនា។ ចំែណកឯកិច�្របឹងែ្របងរបស់ខ�ុំមិនែមនេដម្បីេធ�េឡងវិញ ឬជំន
របស់ពួកេគេឡយ ប៉ុែន�េដម្បីបំេពញចំណុចខ�ះខត និងេដម្បីគូសប��ក់អំពី្របករមួយចំន
្រត�វបានេគបំេភ�ចជាយូរមកេហយ។ ជាករគា�នមន�ិលេទែដលអ�កនិពន�ល�ៗជ(ទំងអ�កន
ពន�េដមកំេណត និងអ�កនិពន�បរេទស) បានព្យោយាម បេ��ញពន�ឺេទេលជំេនឿដ៏អស�រ្
ដច់េដយែឡកពីគា�។ ចំេពះខ�ុំ ចំណុចខ�ះខតែដលេនសល់ ហក់ដូចជាពុំមានអ�កដ
ក�ុងណាមា�ក់បានព្យោយាមនាំយកករយល់ដឹងមកកន់ជំេនឿទំងពីរក�ុងេពលដំ
ខ�ុំធា�ប់ជាពុទ�បរិស័ទ េហយបច�ុប្បន�ខ�ុំគឺជា្រគិស�បរិស័ទ។ ខ�ុំបានរស់េនជាមួយពុទ�បរិស

18. 15
ជាមួយ្រគិស�បរិស័ទផង។ អ�ីែដលខ�ុំនឹងែចករំែលកមិនែមនជា្រទឹស�ីេទ ប៉ុែន�ជាករពិត និងជា
ពិតែដលបានមកពីទស្សនៈរបស់អ�កដឹងេរឿងៃផ�ក�ុង
មានេហតុផលជាេ្រចន ែដល្រត�វសិក្សោសសនាដ៏អស�រ្យទំងពីរេនះរ
េពលគឺ ្រពះពុទ�សសនា និង្រគិស�សសនា េហយ្រត�វសិក្សោសសនា! េ្រកយ
អនេសៀវេភេនះ ករណ៍ពិតេនក�ុងេសៀវេភេនះ ែដលមិនធា�ប់បកែ្របពីមុន និង
េរឿងរ៉វជីវិតពិតអំពីពុទ�បរិស័ទ និង្រគិស�បរិស័ទ េលកអ�កនឹងែលងមានចម�ល់អំពីជំេនឿដ៏អ
ទំងពីរេនះេទៀតេហ! យា៉ងេហចណាស់ េលកអ�កគួរមានភាពេបកចំហជាងេនះ េដ
ជាមួយពុទ�បរិស័ទ(ឬ្រគិស�បរិស័) បនា�ប េនេពលែដលេលកអ�កជួ

19. 16
ករែស�ងយល់អំពី្រពះពុទ�ស

20. 17
េរឿងបានមកពីេ្រកយវំងននប
១
ពក្“វំងននែដ” សំេដដល់ជ��ំងមេនាគមន៍វិជា�ែដលេមលមិនេឃញ ែដលខណ�
អឺរ៉ុបខងេកត(កុម�ុយនិស�) ពីអឺរ៉ុបខងលិច។ អស់រយៈេពលជិត៥០ ឆា�ំ ្របជាជនែដលរស់េន
ប�ុកកុម�ុយនិស�មិនដឹង ឬមិនយល់េពញេលញអំពីអ�ីែដលកំពុងេកតមានេឡងេនក�ុងែផ�កេផ្សងេ
ៃនពិភពេលកេឡយ។ ពួកគយល់ថា បស�ិម្របេទសគឺជាស្រត�វរបស់ខ�ួន។ តមរយៈករ
េ្រចន ��ំងេនះបានដួលរលំ ដូច្រត�វបានបង�ញេដយករដួលរលំៃនជ��ំង្រក�ងែប៊រឡាំ
១៩៨៩។
ជ��ំងេមលមិនេឃញ�សេដៀងគា�េនះខណ�ែចក្រគិស�បរិស័ទពីពុទ�បរិស័ទ ែដលខ�ុំនឹង
ថា“វំ ននប�ស្ស”។ បុគ�លែដលមិនែមនពុទ�បរិស័ទ្របាកដជាមិនយល់អ�ីែដលកំពុងេកតម
ក�ុងវប្បធមពុទ�បរិស័ទ ្រគ�សរពុទ�បរិស័ទ និងជីវិតពុទ�បរិស័ទេឡយ។ េហយពុទ�បរិស័ទភាគេ្
មិនដឹងថាេតអ�ីេទជា្រគិស�សសនា ឬ្រពះគម�ីរប៊ីបេឡយ។ េពលខ�ះពួកេគចត់ទុកគ
មកថាជាស្រត�វ ែដលមិនែមនជាករពិតទល់
មានេរឿងរ៉វជាេ្រចនែដលខ�ុំចង់្របាប់េលកអ�ក ប៉ុែន�េពលេវល និងសន�ឹក្រ
��ត។ េយងនឹងចប់េផ�មជាមួយេរឿងរ៉វមួយ។ បនា�ប់មកនឹងមានេរឿងរ៉វបន�បនា�ប
េសៀវេភេនះ។ េរឿងអន�ង់ នឹងផ�ល់ឲ្យេលកអ�កនូវករេមលេឃញអំពីថាេតវមានលក
ដូចេម�ចែដលេកតេនក�ុង្របេទសកន់្រពះពុទ�សសនា និងរស់េនជាពុទ

21. 18
េរឿងអន�ង់
២
េរឿងេនះមិនែមនស្រមាប់កុមារេទ។ វគឺជាេរឿងស្រមាប់មនុស្សេពញវ័ ខ�ុំនឹង
ព្យោយាមេ្រប្របាស់ពក្យេពចន៍េនក�ុងេរឿងេនះេដយេចតនាេដម្បីឲ្យមនុស្
ក�ុងេរឿងេនះ ខ�ុំនឹងបង�ញេលកអ�កអំពីរេបៀបែដលជំេនឿកម� មានដំេណរករេនក�ុងជីវិតពិ
ខ�ុំេធ�ដំេណរជាេទងទត់េទកន់្របេទសៃថ េដម្បីែថ�ងសុន�រកថាជាសធារណៈ
េហយេនក�ុងដំេណរមួយរបស់ខ�ុំ ខ�ុំបានអង�ុយជាមួយមិត�ភ័ក� ិមា�ក់ជាពុទ�បរិស័ទ។ េនះគឺជា
នាងបាន្របាប់ខ�
តំងពីអយ១២ ឆា�ំ ខ�ុំមិនអចនិយាយព“អន�ង់”6
7
បានេទ។ ខ�ុំមិនអចសូម្បីែតឮព
ន�ង់។ ខ�ុំនឹងស�ះដេង�ម។ េពលមួយេនាះ ឪពុករបស់ខ�ុំបានព្យោយាមេចៀនអន�ង់ េហយេ
េលកចុងេ្រកយបំផុត។ ្រគ�សររបស់ខ�ុំទំងមូលមិនអចទទួលទ7
8
េទៀតេឡយ។
ប�ីរបស់ខ�ុំែដលេរៀបករជាមួយគា�អស់រយៈេពល្របាំបីឆា�ំ ្រត�វកន់ទូរប��េន
េពលេមលទូរទស្សន៍ ែ្រកងេលពក្យអន�ង់្រត�វបាននិយាយ។ េនេពលេយងេទ
គាត់្រត�វកន់ៃដរបស់ខ�ុំ ែ្រកងេលេយងេឃញអន�ង់េនទីផ្សោរ។ េតអ�ីបានេកតេឡង?
េនេពលខ�ុំអយ១២ ឆា�ំ ខ�ុំបានរត់េទកន ទ�រទឹ8
9
េហយខ�ុំបានេឃញអន�ង់មួយវ
ចូលសំពត់របស់�ស�ីអ�កលក់។ �ស�ីេនាះបានែ�សកេដយក�ីឈឺចប់ េហយបានព្យោយា
េចញ ប៉ុែន�អន�ង់ខំគាត់។ ទំង�ស�ី ទំងអន�ង់បានស�ប់េដយមានឈមពសេព
បានេលចេឡងេនក�ុងសរព័ត៌មានក៣០ ឆា�ំមុន
ឧបទ�វេហតុេនះបានកប់េ្រជេនក�ុងអរម�ណ៍របស់ខ�ុំ េហយរល់េពលែដលខ�ុំប
េឃញអន�ង់ ខ�ុំនឹងសន�ប់ រួច្របកច់ដូចមនុស្សេកតជំងឺឆ�ួត្រ
េយាងតម្រពះពុទ�សសនា េនះគឺជាកម� ែដលតមចងេពៀរខ�ុំពីជីវិតជាតិមុនរបស
មានអំេពបាប។ ពុទ�បរិស័ទៃថេហ្របករwain gum (កម�េពៀរ) ឬករសងសឹកៃនកម�។ ពុទ
7
ភាសៃថpla lai
8
មនុស្សបស�ិម្របេទសមួយចំនួនអចសប្បោយរីករយែដលមិនធា�ប់ទទួលទនអន�ង់ ប៉ុែន�មន
េ្រចនចូលចិត�អន�ង់ណាស់។ ជនជាតិជប៉ុនអំងអន�ង់ជាមួយទឹក្Teriyaki េហយវមានរសជាតិឆ
ណាស់
9
ភាសៃថPlatoo Nam

22. 19
បរិស័ទដៃទេទៀតបានពន្យល់្របាប់ខ�ុំថា េនក�ុងអតីតជាតិរបស់ខ�ុំ ខ�ុំ្របាកដជាបានេធ
ចំេពះអន�ង់ ដូេច�ះក�ុងជាតិេនះ អន�ង់្រត�វែតេធ�អ�ីមួយចំេពះ វិញ។ ជំេនឿរបស់េយងគឺថា កម�ែត
ែតតមេយងជានិច� វនឹងតមេយងជាេរៀងរហូត រហូតទល់ែតេយងបានទូទត់រួច។
ខ�ុំបានេទវត�េដម្បីែស�ងរកជំនួយពី្រពះសង្ឃ។ េនះគឺជាអ�ីែដល្រពះសង្ឃបាន“េញា
្រត�វែតេធ�សមាធិជាមុនសិន បនា� sadau kro (រំេដះេ្រ)9
10
។ េដម្បីេធ�ពិធីេនះ េញាម្រត�
ែលងអន�ង់ ៩៩ ក្បោលេនក�ុងវត�ចំន៩៩”។ ខ�ុំមានករភ័យខ�ចណាស់។ ជាធម�ត ្រគា
េឃញអន�ង់មួយក្បោល ខ�ុំនឹងដួលសន�ប់បាត់េទេហយ។ ្រពះសង្ឃបានឲ្យខ�ុំែ៩៩ ក្ប!
ខ�ុំភ័យណាស់ ដូេច�ះេហយខ�ុំបាននាំមិត�ភ័ក� ិមា�ក់ឲ្យយួរធុងដក់អន�៩៩ ក្បោល ចំែណកខ�
កន់ៃដនាង។ ខ�ុំភ័យញ័រញាក់ េដយកន់ៃដមិត�ភ័ក�ិរបស់ខ�ុំជាប់។ មិត�ភ័ក�ិរបស់ខ�ុំ និងខ�ុ
អន�ង់ចំនួន ៩៩ ក្បោលេនក�ុងវត�ែតមួយ ដូេច�ះខ�ុំឆ�ល់ថាេតករេធ�ែបបេនះអចយកជា
េតខ�ុំបានេបាក្របាស់ឬយ
្រពះសង្ឃបានមានសង្ឃ“្របសិនេបេញាមមិនអចេធ�វបានេទ េញាម្រ
ដូនជី10
11
េដម្បីេលះអំេពបាបរបស់”។ េនះមានន័យថា ខ�ុំ្រត�វែតស�ក់េនវត� េស��ក
េដកេនេលកេន�ល បរិេភាគអហរមួយៃថ�ពីរេពល េដរេនក�ុងរង�ង់ រួចគិតអំពីករដកដេង�
និងករដកដេង�មេចញ និងថាេតេជងណាមួយែដលខ�ុំ្រត�វេបាះជំហនបនា�ប់។ ខ�ុំអចេធ�
រយៈេពលពីរែខប៉ុេណា�ះ
េតករេធ�ែបបេនះមាន្របសិទ�ភា? វមិនបានផា�ស់ប�ូរអ�ីេ! ខ�ុំេនែតមិនអចអ
្រទំចំេពះករឮ ឬករនិយាយពក្យអន
េនេពលេនាះ ខ�ុំជាមា�ស់េភាជនីយដ�នមួយកែន�ង ែដល្រគិស�បរិស័ទមា�ក់បានជួ
10
ភាសៃថមានន័“ទូទត់ចំេពះករេល”។ Sadau មានន័យចំថា វយ វយដំ ឬបេណKro
គឺជាទ្រមង់ខ�ីស្រមាប់kro gum wain gum (កម�េពៀរ) ែដលមានន័យចំថ“េសចក�ីអ្រកក់ែដលមិនរំព
ទុកៃនកម� ឬករសងសឹកៃនកម” ឬ្រគាន់ែតមានន័“កម�អ្រកក់ ឬកម�តម”។ Sadau kro ត្រម�វឲ
មានករអនុវត�អំេពល� ែដលជាធម�តទក់ទងនឹងករទិញអ�ីមួយ ដូចជា ករទិញបក្សី ឬអន�ង់
វ។ ទមា�ប់អនុវត�ន៍េនះ្របែហលជាបានមកពីទមា�ប់អនុវត�ន៍ៃនករែលងសត�ពែពេទក�ុងៃ ្រពគម�ីរ
សម�ន�េម្រតីចស(េលវីវិន័យ16:22) និងករែលងបក្សីស�ត្រជលក់េនក�ុងឈមេទក�ុងទ(េលវីវិន័យ
14:6)។ ទមា�ប់អនុវត�ន៍េនក�្រពគម�ីរសម�ន�េម្រតីចស់េកតមានមុន្រពះពុទ�ចំ៣.០០០ ឆា�ំ េហយ្រត
បានកត់្រតេពលេវលេដ ម៉ូេស កលពី១.០០០ ឆា�ំមុន្រពះពុទ�។ ពិតណាស់អសុីអេគ�យ៍
ពែពកំេណតេទ ដូេច�ះពួកេគបានជំនួសទមា�ប់អនុវត�ន៍េនក�ុង្រពះគម�ីរប៊ីបជាមួយនឹងរបស់េផ្សង ដូចជ
មាន់ អន�ង់ ឬសម្បីែតផា�។ ្របសិនេបអ�កមិនចង់អនុវត�ពិធីទំងេនះេទ អ�កអចបង់្របាក់ដល់្រពះ
ពិធីជំនួសអ�ក។
11
ភាសៃថbuad (បួស) ឬក�យជាដូនជ

23. 20
កលពីពីរឆា�ំមុនេនះ អ�កជួលេភាជនីយដ�នែដលជា្រគិស�បរិស័ទបានព្យោយាមផ្
ល�ដល់ខ�ុំ េហយគាត់បាន្របាប់ខ�ុំដំណឹងអំពី្រពះជាមា�ស់។ ប៉ុែន� គាត់បាន្របាប់ខ�ុ
មិន្រតឹម្រត�វ។ គាត់បាននិ“េតអ�កចង់េទ្រពះវិហរ? ករេទ្រពះវិហរគឺជាេរឿ
ករក�យជា្រគិស�បរិស័ទគឺជាេ”។ គាត់បានបន�េទៀត“្របសិនេបអ�កេធ�ខុស ឬ្រប្រពឹត�អំ
បាប ្របសិនេបអ�កេជរអ�កណាមា�ក់ ឬបេនា�សអ�កណាមា�ក់ ឬលួចអ�ីមួយពីអ�កណាមា�
េនៃថ�អទិត្យអ�កេទ្រពះវិហរ រួចសរភាពអំេពបាបរបស់អ�ក អំេពបាបទំងេន
សបា�ហ៍បនា� អ�កអចចប់េផ�ម្រប្រពឹត�អំេពបាបម�”។ ខ�ុំចប់េផ�មខ�ចគាត់ េហយបា
មុខគាត់។ ខ�ុំនឹងមិនេទវិហររបស់គាត់េឡយ។ ប៉ុែន�ប�ីរបស់ខ�ុំបានេទពីរដង
េនេពលែដល�ស�ីរូបេនះបានបបួលខ�ុំជាេលកទីបី េហយខ�ុំបានបដិេសធ គាត់រិះគន់ខ�
ខ�ំង។ ចប់ពីេពលេនាះមក ខ�ុំបានស�ប់្រគិស�បរិស័ទ។ វបានក�យជាករចង់ដឹងយា៉
ចិត�ខ�ុំ។ ខ�ុំចង់ដឹងថាេត្រគិស�សសនាបេ្រង�នមនុស្សឲ្យដូច�ស�ីរូបេនាះឬយា៉ងណា។ េ
ណាេទបបេ្រង�នមនុស្សឲ្យអ?
ខ�ុំមានចំណង់ចង់ដឹងថាេត្រគិស�សសនាមានលក�ណៈយា៉ងដូចេម�ចឲ្យពិត្របា
េនេពលណាែដលខ�ុំជិះតក់សុី េហយមិនមានរូបច 11
12
េទេនាះ ខ�ុំនឹងសួរថ“េតអ�កជា្រគិ
បរិស័ទឬ? េតអ�កអចពន្យល់អំពី្រគិស�សសនាដល់ខ�ុ?” ប៉ុែន�ពុំមានអ�កណាមា�ក់ក�ុងចំ
ពួកេគអចពន្យល់បានេឡយ។ ៃថ�មួយសច់ញាតិមា�ក់បាន្រប“ឥឡូវេនះខ�ុំគឺជា្រគិស�បរិស
េហយ!” ខ�ុំបាន្របាប់ប�ីរបស់ខ�ុំថា េយងមិនគួរចំណាយេពលេ្រចនជាងេនះជាមួយ�ស�ីេ
ខ�ុំមិនចង់ទទួលករផ្សព�ផ្សោយដំណឹងល�េឡ
សច់ញាតិរបស់ខ�ុំេនែតបបួលខ�ុំេទ្រពះវិហរ។ ទីបំផុតេដយសរករេគារ
ខ�ុំ ខ�ុំបានសេ្រមចចិត�េទ្រពះវិហររបស់នាង។ ្រពឹកដំបូងែដលខ�ុំបានមកកន់្រពះវិហរ
ខ�ុំ និងខ�ុំេនេធងេធាងេនេឡយេដយសរករ�សវឹងកលពីយប់មុិញ។ េយងទំងពីរញ
េន្រគប់េពលែដលេយងបានេឃញ�សេបៀរ។ េយងគឺជាអ�កេញ�ន�សេបៀរ។ ខ�ុំ្រត�វ
េទកន់បន�ប់ស្រមាប់អ�កមានជំេនឿថ�ី េហយ្រគ�គង�លប“សូមអធិដ�ន និងហ៊នេស
សុំអ�ីមួយពី្រពះជាមា! ហ៊នេស�សុំ្រពះជាមា�ស់ឲ្យបង�ញអ�កថា ្រទង់ម”។ ដូេច�ះ ខ�ុំ
បានបិទែភ�ករបស់ខ�ុំ េហយេនេពលែដលខ�ុំចប់េផ�មអធិដ�ន ខ�ុំមានអរម�ណ៍ដូចជាខ�ុំកំ
អែណ�តេនក�ុងអកស។ អរម�ណ៍ែបបេនះបានេកតមានេឡងបីដង ប៉ុែន�ខ�ុំេនែតមិនេជឿ។
ថា ្របែហលជាខ�ុំ�សេម�សៃ
12
េនក�ុង្របេទសកន់្រពះពុទ�សសនា អ�កេបកតក់សុីជាេ្រចនដក់រូបចមា�ក់េនេលេធ�ក�ុង
េគ េដយសង្ឃឹមថា វស្រមាប់ជាេ្រគ�ងករពរ។ ជាញឹកញាប់ខ�ុំបានឆ�ល់ថាេតអបិ្បយជ
ភាពប៉ុណ ា� ពីេ្រពះេនេពលរថយន�ប៉ះទង�ិច រូបចមា�ក់ទំងេនះនឹងខ�តេចញពីក��ក់មុខៃនរថ!

24. 21
េទះបីជាយា៉ងណាក៏េដយ ខ�ុំចង់្រតឡប់មកកន់្រពះវិហរេទៀតេនៃថ�ពុធ។
មកទំង�សវឹងម�ងេទៀត។ ខ�ុំបានេស�សុំឲ្យ្រគ�គង�លអធិដ�នស្រមាប់ខ�ុំ បនា�ប់មកខ�ុំបា
បន�េធ�សមាធិដូចែដលខ�ុំែតងែតេធ�។ ប៉ុែន�អ�ីមួយបានចប់េផ�មផា�ស់ប�ូរ។ ខ�ុំមិនចង់សូ្រ
ភាសបាលីេទៀតេឡយ ដូេច�ះប�ីរបស់ខ�ុំ្រត�វែតសូ្រតធម៌េដយខ�ួនឯង។ ខ�ុំចង់េទ្
េនេពលែដលខ�ុំេទ្រពះវិហរ ខ�ុំអចមានអរម�ណ៍្រជាលេ្រជេនក�ុងចិត�របស់ខ�ុ
ក�យជាមនុស្សែដលស�ប់ស�ត់ជាងមុន។ ខ�ុំបានក�យជាមនុស្សសប្បុរសជាងមុន។
តិចជាងមុន។ មិនយូរប៉ុនា�នខ�ុំបានចប់េផ�មេហប�ីរបស់ខ�ុំឲ្យេទ្រពះវិហរជាមួយខ�ុំយ
ជីវិតរបស់ខ�ុំបានផា�ស់ប�ូរតមរយៈករេទ្រពះវិហរ ដូេច�ះខ�ុំបានសេ្រមចចិត�ទទ
ទឹក។ េពលេនាះេហយែដលអភិនិហរមួយបានេកតេឡង។ ៃថ�មួយប�ីរបស់ខ�ុំកំពុងេមលទូរទស្
េហយគាត់េភ�ចចុចទូរប��េនេពលមនុស្សនិយាយ“អន�ង់”។ គាត់ភ័យខ�ចខ�ំងណាស់ថា
នឹងដួលសន�ប់។ ប៉ុែន�ខ�ុំមិនបានចប់អរម�ណ៍អ�ីទំងអស់។ គាត់បាន“អូនសំឡាញ់ េត
អូនមិនឮេគនិយាយពក្យអន�ង់?” ខ�ុំបាននិយាយ“េតេគបាននិយាយពក្យអន?” ប�ីរបស់
ខ�ុំកន់ែត�សឡាំងក“ថាេម៉? អូនអចនិយាយពក្យអន�ង់?”។
េនះគឺជារេបៀបែដលេយងដឹងថា ខ�ុំបានរួចផុតពីកម�ទំងអស់។ កម�មិនបានតមខ�ុំេទៀត
ពុំមាwain gum (កម�េពៀរ) េទៀតេទ ែដលតមខ�ុំស្រមាប់អំេពបាបកលពីអតីតកលរបស់ខ�ុំ។
ពីខ�ុំអចនិយាយពក្យអន�ង់បាន្របែហលពីរែខ ខ�ុំសប្បោយរីករយណាស់។ ខ�ុំបានេ
មា�យរបស់ខ�ុំែដលមានអ៨៤ ឆា�ំ។ ខ�ុំបាន្របាប់គ“ែម៉ ខ�ុំអចនិយាយពក្យអន�ង់
ឥឡូវេនះ!” មា�យរបស់ខ�ុំសប្បោយរីករយណាស់។ គាត់បានសួ“េតែម៉អចេទ្រពះវិហរ
កូនបានេ?” គាត់បានេទ្រពះវិហរ េហយ្រពះេយស៊ូបានេធ�ឲ្យគាត់ជាសះេស្បយពីជ
ត្រមងេនាម។ ្រគ�េពទ្យជាេ្រចនធា�ប់បាន្របាប់គាត់ថា គាត់មិនអចមានជីវិត
ប៉ុែន�េ្រកយពីកិច�ករបេ្រម្រពះ ្រគ�េពទ្យបានថតកំរស�ីអុិចឲ្យមា�យខ�ុំ េហយពុំ
មួយេឡយ!
េនះគឺជាេរឿងរ៉វមួយក�ុងចំេណាមេរឿងរ៉វជាេ្រចនរបស់្រគិស�បរិស័ទ ែដលខ�ុំអ
អ�ក។ េនះគឺជា្រទឹស�ីអំពីកម�េនក�ុងជីវិតពិត មិនែមនេនក�ុងេសៀវេភេឡយ។ ្របសិនេប
ភ័យខ�ចអន�ង់ េគសន�តថា េលកអ�កធា�ប់េធ�បាបអន�ង់។ ្របសិនេបេលកអ�កេកតម
ពិករ េគសន�តថា អ�កេធ�អំេពអ្រកក់េនក�ុងជាតកម�ែតងែតតមសងសឹកជានិច
ករបេនា�សខ�ួនឯង ករភ័យខ�ចករសងសឹកៃនកម�េពៀរ ក�ីអស់សង្ឃឹមទក់ទង
មិនអចរួចផុតពីបណា�សរ សុទ�ែតបែន�មភាពតនតឹង និងភាពមិន្របាកដ្របជាចំេព
ពុទ�បរិស័ទ។ សូមកុំគិតថាពុទ�បរិស័ទទូេទកំពុងរស់េន្របកបេដយភាពសុខដុមជាមួយ ឬ
កំពុងអែណ�ត្រតែសតេនេលពពកៃនសន�ិភាព និងថា ពួកេគមិន្រត�វករចង់ឮដំណឹងល�

25. 22
អ�ក្រត�វែចករំែលកជាមួយពួកេនាេឡយ។
្រទឹស�ីអំពីកម� ជាធម�ត មិនបានផ�ល់នូវករអណិតអសូរេឡយ ប៉ុែន�ជាករស
វិញេទ។ េនេពលែដលពុទ�បរិស័ទដ៏េស�ះ្រតង់ព្យោយាមេធ�ឲ្យខ�ួនឯងបរិសុទ�ពីកម�របស់ខ�
នឹង្របកន់វិន័យទ២២៧ របស់្រពះពុទ�(ស្រមាប់បុ) ពួកេគដឹងថា ពួកេគមិនអចេធ�វ
េឡយ។ ្របករេនះកន់ែតបង�ឲ្យមានករស�ីបេនា�សកន
េរឿងអន�ង់ គឺជាករពន្យល់ដំបូងរបស់េយងអំពីរេបៀបែដលករសន�តរបស់មនុស្ស
្របេទសប៉ះទង�ិចជាញឹកញាប់ជាមួយតថភាពជាក់ែស�ងរបស់មនុស្សបូព

26. 23
ខងេកតជួបខងល
៣
េតពុទ�បរិស័ទទំងអស់សង�ត់ធ�ន់េទេលករចប់ជាតិជាថ�ី ករអនុវត�ករេធ�សម
ពិចរណាខ�ួនឯងថា អ�ីៗគឺជាករបំភ័ន�ែភ�កប៉ុេណា? ករសន�តរបស់មនុស្សបស�ិម្រប
អំពី្រពះពុទ�សសនាហក់ដូចជាបង�ញដូេច�ះែមន។ ក�ុងភាពជាក់ែស�ង ពុទ�បរិស័ទជ
និយាយអំពីករចប់ជាតិជាថ�ីេឡយ ប៉ុែន�និយាយអំពីក រេឡងស�នសួគ៌ ឬករចុះស�
បរិស័ទែតមួយចំនួនតូចប៉ុេណា�ះអនុវត�ករតំងសមាធិជាេទៀងទត់។ េហយពុទ�បរិស័ទភ
�សឡាញ់ជីវិត និងកររកលុយ
េតពុទ�បរិស័ទេគារព្រពះពុទ�ជា្រពះរបស់ខ�ួ? េនះគឺជាករយល់្រចឡំអន�រវប្បធម
េទៀត។ ្រគិស�បរិស័ទមួយចំនួនបានសន�ត“ពុទ�បរិស័ទគិតថា ្រពះពុទ�គឺជា្រពះ ដូចែដល្
បរិស័ទគិតថា ្រពះេយស៊ូគឺជា្រពះជ”។ តមពិត ពុទ�បរិស័ទគិតថា ្រពះពុទ�គឺជាមនុស្ស ប
ជាមនុស្សពិេសសខ�ំ
ករយល់្រចឡំេនះនាំឲ្យមានករយល់េឃញពីរយា៉ង។ ពុទ�បរិស័ទខ�ះប“្រព
េយស៊ូ គឺជាអ�កដឹកនាំ្រគិស�សសនា ដូចែដល្រពះពុទ� គឺជាអ�កដឹកនាំ្រ”។ េដម្ប
មានភាពច្បោស់លស់ ្រគិស�បរិស័ទេជឿថា ្រពះេយស៊ូមិនែមន្រគាន់ែតជាអ�កដឹកន
េទ ប៉ុែន�គឺជា្រពះអទិករែដលបង�ញខ�ួនជាសច់ឈម។ ចំែណកឯ្រពះពុទ�មិនែដល
ណាមា�ក់េគារពបូជា្រពះពុទ�េឡយ។ ្រពះេយស៊ូទទួលករ 12
13
េហយមានបន�ូលថា អ
ែដលេជឿេល្រទង់ នឹងមានជីវិតអស់កល្បជា13
14
។
ករជ្រមះមន�ិលអំពីអភូត
េហតុអ�ីបានជាករយល់្រចឡំជាេ្រចនអំពី្រពះពុទ�សសនា បន�េកតមានេន
ព័ត៌មា? ខ�ុំអចែណនាំមូលេហតុចំនួនបីក�ុងចំេណាមមូលេហតុជាេ្រចនែដលអ
ដំបូង ្រទឹស�ីមិនសំខន់ចំេពះពុទ�បរិស័ទដូចករអនុវត�េឡយ។ ពក្យថា ករអនុវត
ន័យថា ពុទ�បរិស័ទទូេទមា�ក់អចចំណាយេពលៃនជីវិតទំងមូលរបស់ខ�ួនចូលរួមេនក�ុងព
ករសូ្រតធម៌ និងនិមិត�រូបនិយមៃន្រពះពុទ�សសនា េដយមិនែដលសួរសំណួរអំពីស
ខ�ួន្របកបេដយេហតុផលេឡយ។ ្របករេនះេស�រែតមិនអចេកតមានចំេពះមនុស្សបស�
13
មា ៉ថា២:២, ៨:២, ១៤:៣៣, ២៨:៩, ១៧ យ៉ូហន១៣:១២, ២០:២៨-២៩,
14
យ៉ូហន៣:១៥-១៦, ៣៦; ៥:២៤, ៦:៤៧

27. 24
មនុស្សបស�ិម្របេទសចង់បានជំេនឿសម�សប ែដលមានករកំណត់ច្បោស់ល
បរិស័ទបានេផ ា�តភាគេ្រចនែតេទេលករអនុវត�ែបប្របៃពណី។ ករែដលទមា�ប់អនុវត្រត�
បានបេង�តេឡងមុន្រពះពុទ� ឬេ្រកយ្រពះពុទ� ឬ្រត�វបាន្របកន់យកពីសសនាហ
និយម ឬអច្របឆាំងនឹងេសចក�ីបេ្រង�នមួយចំនួនរបស់្រពះពុទ�ខ�ួនឯង ពុំសូវសំខន់ចំេ
បរិស័ទេឡយ។
ពុទ�បរិស័ទក្រមិតមធ្យមមិនសុទ�ែត្របកន់ខ�ប់េទនឹងជំេនឿរបស់ខ�ួនេឡយ។ ឧ
គាត់អចេជឿថាមានករចប់ជាតិជាថ�ីផង និងេជឿថាមានស�នសួគ៌ ន- ្របករេ
េធ�ឲ្យមានករភ័ន�្រចឡំចំេពះមនុស្សបស�ិម្របេទស។ ពុទ�បរិស័ទេជឿថា ្រពះពុទ14
15
ែដល
មានន័យថា គាត់បានបាត់រូបរងែលងមានអត�ិភាព ប៉ុែន�ពួកេគបួងសួង“េតពួកេគកំពុង
បួងសួងដល់អ�កណ?” មនុស្សបស�ិម្របេទសអចចង់ដឹង។ ពុទ�បរិស័ទទូេទក្រមគិតអំពីភ
គា�េនះណាស់
េគាលគំនិតអំពី“សំណា” 15
16
មានសរៈសំខន់ខ�ំងណាស់ចំេពះពុទ�បរិស័ទភាគ
រូប្រពះពុទ្រត�វបានេគគិតថានាំសំណាងល�ដល់មា�ស់របស់ខ�ួន។ េនអសុី ្របជាជនជា
្រពះពុទ�តូចៗ េដយសរពួកេគគិតថា វនឹងនាំសំណាងដល់ខ�ួន។ ប៉ុែន�េសចក�ីបេ្រង�ន
្រពះពុទ�អច្រត�វបានបក�សយ េដម្បី្រចនេចលអត�ិភ“ច្បោប់ស�ីពីេហតុ និង”
ែចងថា គា�នអ�ីមួយេកតេឡងេដយ្រពវៗ ឬេដយៃចដន្
្រពះពុទ�សសនាមានេមាទនភាពជាសសនាមួយែដលែផ�កេលេហតុផល។ ្រប
្រគប់ែបបយា៉ងែផ�កេលេហតុ និងផល ដូចែដល្រពះពុទ�បានបេ្រង�ន េនាះមិនអចមា
សំណាងេទ។ ប៉ុែន�ពុទ�បរិស័ទភាគេ្រចនរស់េនក�ុងេសចក�ីភ័យខ�ចយា៉ងខ�ំងចំេពះស16
17
េហយទិញរូបចមា�ក់យា៉ងេ្រ តមែដលពួកេគគិតថានឹងជួយករពរពួកេគពីសំណាងអ
និងទក់ទញសំណាងល�។ មនុស្សបស�ិម្របេទសែដលឆា�តៃវេមលេឃញប��េនះថា
គា�៖ េជឿេលអបិ្បយជំេនឿផង េជឿេលេហតុផលផង។ ប៉ុែន�េគមិនអចេជឿទំងពីរ! មនុស្សប
ព៌្របេទសមិនសូវ្របកន់ខ�ប់េទនឹង្រទឹស�ីរបស់ខ�ួនេឡយ។ ្របករេនះេធ�ឲ្យមនុស្
មានករលំបាកយា៉ងខ�ំងក�ុងករអនុវត�តម
សសនាចំេពះពុទ�បរិស័ទ គឺជាទមា�ប់អនុវត�ន៍មួយចំនួន មិនែមនជាចេម�យមួយចំនួន
ចំេពះមនុស្សបស�ិម្របេទស ពុទ�បរិស័ទទូេទមិនមានសំណួរទល់ែតេសះ ែដលជាេរឿងគួរឲ
្រពះពុទ�សសនាមិនេឆ�យសំណួរអំពី្របភពៃនច្រកវឡ ្របភពៃនបិសច ្របភពៃនមន
15
ភាសៃថnippan (និព�)
16
ភាសៃថduang (សំណា)
17
ភាសៃថsuoy (ស៊យ)

28. 25
ចប់េផ�ម និងករប��ប់ៃនកម�េឡយ។ ្រពះពុទ�សសនា្រគា ន់ែតប��ក់ថា កម�េកតេច
ក�ុង ប៉ុែន�្រពះពុទ�សសនាមិនបាន្របាប់េយងថាេតេហតុអ�ីបានជាេយងមានតណា�ទ
ស្រមាប់សសនាមួយែដលេជឿេលច្បោប់ស�ីពីេហតុ និងផល មូលេហតុៃនេរឿងរ៉វសំខន
េមលរំលង េហយប�� ៃន “មូលេហតុដំបូង” ្រត�វបាន្រពេងយកេន�យទំង!
្របសិនេបច្រកវឡ គឺជាលទ�ផលៃនេហតុ និងផល គំនិតរបស់មនុស្សបស�ិម្រ
ទូេទ ទមទរនូវចេម�យចំេពះសំណួរដ៏ច្បោស់ល“អ�កណា ឬអ�ី គឺជាេហ ដំបូង?” ក
េជឿថា ច្រកវឡពុំមានករចប់េផ�ម ្រត�វបានប��ក់ថា មិ 17
18
។ ករេជឿថា ករចប់េផ�
ច្រកវឡពុំមានមូលេហតុ គឺមិនសមេហត េឡយ។ អ�ីៗែដលមានករចប់េផ�ម្រត�វែតម
េហតុ។ ច្រកវឡ្រត�វែតមានមូលេហ
្រទឹស�ី្រពះពុទ�សសនាអ“ច្បោប់កម�” មានលក�ណៈ�សេដៀងេទនឹងច្បោប់វិទ្
បស�ិម្របេទសអំពីេហតុ និងផល។ េនះគឺជាភាពទក់ទញផង និងមិនទក់ទញផងចំេ
បស�ិម្របេទស។ ម្យោ៉ងគឺថា មនុស្សបស�ិម្របេទសខ�ះ្រត�វបានទក់ទញចំេពះគំ
ពុទ�សសនាហក់ដូ“សសនាវិទ្យោ”។ ម្យោ៉ងេទៀត មនុស្សបស�ិម្របេទសភាគេ្រ
អចទទួលយកបាននូវសសនាមួយែដលេស��មស�ត់ចំេពះ្របភពេដម េគាលបំណ
េដៃនជីវិត។ េរឿងរ៉វក�ុង្រពះគម�ីរប៊ីបអំពីេដមកំេណតពិភពេលកបំេពញចេនា�ះ្របេហ
ពុទ�សសនាបានទុកចំហ។ េដម្បីេជឿេល្រពះែដលមានលក�ណៈជាមនុស្ស ឆា�ត និង
េពលេវល និងទីកែន�ងចប់េផ�ម្រត�វមានភាពសមេហតុផលចំេពះគំនិត ្រពមទំងទ
ចំេពះចិត�។ ភ័ស�ុតងបង�ញថា មានករេរៀបចំេឡង្របកបេដយភាពឆា�តៃវ និងល�ិត
ក្រមិតទំងអស់ៃនច្រកវឡ េទះបីជាវ្រត�វបានដួលរលំ និងពុកផុយឆាប់រហ័ស
បាបរបស់េយងក៏េដ
េគាលបំណងរបស់ខ�ុំ គឺមិនែមនេដម្បីបក�សយភាពផ� ុយគា�ែផ�កតក�វិទ្យោេនក�ុ
សសនាឬេដម្បីេ្រប�បេធៀបភាពខុសគា�រវង្រពះពុទ�សសនា និង្រគិស�សសនា
ខ�ុំចង់សង�ត់ធ�ន់ គឺភាព�សេដៀងគា�ែដលេគមិនដឹងជាេ្រចនរវង្រពះពុទ�សសនា និង្
18
្រទឹស�ីទូេទអំពីទំនាក់ទំនងរ Einstein បង�ញថា េពលេវល និងេលកធាតុមានទំនាក់ទំនងគា
េហយ ្របសិនេបេលកធាតុមានករចប់េផ�ម េនាះេពលេវលក៏មានករចប់េផ�មែដរ។ េដ
យា ៉ងែដលមានករចប់េផ�ម មានមូលេហតុ ករចប់េផ�មៃនេពលេវល និងេលកធាតុ ក៏ត្
េហតុដំបូងផងែដរ។
ច្បោប់ទីពីរស�ីពីែទរម៉ូឌីណាមឬអង់្រត�ព ែចងថា ច្រកវឡចប់េផ�មពីភាពមានសណា�ប់ធា�ប់េទ
សណា�ប់ធា�ប់ ដូេច�ះច្រកវឡចស់គា�នែដនកំណត់ ពុំមានសណា�ប់ធា�ប់ត(េដយគា�នជីវិត
ថាមពលអចេ្រប្របាស់បានេន)។ េដយសរមានសណា� ប់ធា�ប់ ព័ត៌មានែផ�កជីវស
ថាមពលអចេ្រប្របាស់បាន ច្រកវឡមិនអចមានវ័យចំណាស់គា�នែដនកំណត់េឡយ ប៉ុែ
ចប់េផ�ម។ អ�កណាមា�ក់តំងពី្រគាដំបូងបានប��ករចប់

29. 26
ែដលអចបេ្រមជាចំណុចចប់េផ�មស្រមាប់ទំនាក់ទំនងអន�រវប្បធម៌។ ប៉ុែន�ខ�ុំនឹង
លស់អំពីអ�ីែដលជាភាពខុសគា�រវង្រពះពុទ�សសនា និង្រ
ខ�ុំេលកេឡងអំពីភាពមិនសុីសង�ក់មួយចំនួនេនក�ុង្រពះពុទ�សសនា ្រគាន់ែតេ
ពន្យល់ថាេតេហតុអ�ីបានជា្រពះពុទ�សសនាមានករលំ“បង�ំឲ្យសេ្រមចចិ” េលជំេនឿ
ែដលមានភាពសុីសង�ក់។ មនុស្សបូព៌្របេទស ជាធម�ត មិនមានករវិភាគដូ
្របេទសេទ។ មនុស្សបស�ិម្របេទសហក់ដូចជាេ្រប្របាស់អំណះអំណាង។ មនុស្ស
ចូលចិត�ជែជកែវកែញកសំណួរនានា ដូច“េត្រពះេយស៊ូមានអត�ិភាព?” មនុស្សបូព៌្រប
មិនែដលសួរ “េត្រពះពុទ�មានអត�ិភាព?” េឡយ។ អត�ិភា ១០ ជាតិ របស់្រពះពុទ�មិនែដល្រត
បានេគសួេឡយ េទះបីជាមានករលំបាកក�ុងករប��ក់ជាង្រពះជន�ែតមួយជាតិ ន
សធារខ�ំងរបស់្រពះ្រគិស�ក៏េដ
ខ�ុំនឹងព្យោយាមបង�ញជំេនឿ្រពះពុទ�សសនាតមវិធីមួយ ែដលមានភ
ចំេពមនុស្សែដលមានចិត�គំនិតែបបបស�ិម្របេទស /ឬ្រគិស�បរិស័ទ។ ខ�ុំក៏នឹងព្យោយាមច
បង�ញជំេនឿ និងករ្របតិបត�ិស�ូលៃន្រពះពុទ�សសនា ែដលជាចំណុចសំខន់ទក់
ផ្សោយដំណឹងល�ផងែដ
េហតុផលទីពីរ ែដលមនុស្សបស�ិម្របេទសទំនងជាមានករយល់ដឹង�សេពច�សពិ
្រពះពុទ�សសនា គឺថា មនុស្សបស�ិម្របេទសទំងឡាយណាែដលទំនងជាចប់អរ
ពុទ�សសនា ជាធម�ត មានបទពិេសធន៍ពីកុមារភាពមិនល�េនក�ុង្រក�មជំនុំ្រគិស�
បានចត់ទុក្រពះពុទ�សសនាជាករបដិេសធនូវអ�ីែដលពួកេគមិនចូលចិត�អំពីបទពិេស
ខ�ួនេនក�ុង្រក�មជំនុំ។ េដយដិតដមនឹងងទស្សនៈែបបេនះ អ�កែស�ងរកបស�ិម្របេទសខ�ះអ
្រពះពុទ�សសនាក�យជាអ�ីមពួកេគចង់បានេដយមិនដឹងខ�ួន េហយែតម្របវត�ិស�
វមិនែមនជាអ�ីែដលេគចង់េនាះេឡ។
េនបស�ិម្របេទស ្រពះពុទ�សសនាបានក�យជាសសនា ែដលមានលក�
េដយែផ�កេលបុគ�លនិយមែដលេធ�ស្របែហស ្រពះពុទ�សសនា្រត�វបានយល់េឃ
គា�ន្រពំែដន គា�នវិ“េ�សចែតនឹងចិត�ផា�ល់របស់ខ�ុ”។ េទះបីជាមានករមិនយល់� ស
េ្រចនេនក�ុង្រពះពុទ�សសនាក៏េដយ ្របករមួយែដលវម“អ�ីក៏េដយែដលខ�ុំចង់ឲ
សសនាេនះក”។ េតអ�ីេទជា្រពះពុទ�? ចេម�យ្របាកដជាេធ�េឡងក�ុងទ្រ
សំណួរ៖ “េត្រពះពុទ�ចង់ឲ្យ្រពះពុទ�សសន?” េនាះេហយគឺជា្រពះពុទ�សសនា។ េ
្របធានបទមួយក�ុងចំេណាម្របធានបទសំខន់ៗៃនេសៀវ
េហតុផលទីបី អចបណា�លមកពី្របជា្របិយភាពេនបស�ិម្របេទសចំេព
ែដលតំណាងឲ្យនិកយតូចមួយ ប៉ុែន�្រត�វបានផ្សព�ផ្សោយយា៉ងទូលំទូលយៃន្រ

30. 27
ទីេប ែដល្រគប់្រគងេដយ្របេទសចិន។ ្រពះពុទ�សសនាទីេប គឺជាទ្រមង់ចុងេ្រក
ពុទ�សសនា ែដលវិវន៍ដច់េដយែឡកេនទីេប ្របែហលេនក�ុងទសវត៧ រហូតដល់ទី៨ ៃន
្រគិស�សករជ។ ្រពះពុទ�សសនាទីេប ឬឡាមា៉និយម េជឿថា ្រពះពុទ�បានសុគតេហយ
្រតឡប់មកវិញក�ុងទ្រមង់ជាដៃឡឡាមា៉។ វ្របែហលជាបានរួមចំែណកកន់ែតេ្
្របិយភាពេនបស�ិម្របេទសៃនេគាលគំនិតអំពីករចប់ជាតិេឡងវិញជាងកត�ដៃទេទ
េយង្រត�វែតសួរថ“េត្រពះពុទ�សក្យមុនីេដមគឺជា្រពះពុទ�ទីេ?” តមរយៈទស្សនៈអំពីភូ
ស�ស� និង្របវត�ិស�ស� ចេម�យ គឺ េទ។ ខ�ុំនឹងេផា�តេលេគាលគំនិត និងករយល់្រចឡំអំ
ជាតិេឡងវិញេនក�ុងេសៀវេភេនះទំង
ខ�ុំព្យោយាមបង�ញេលកអ�កថា េដយពិនិត្យេម លយា៉ងេស�ះ្រតង់អំពី្
្របវត�ិស�ស� និង្រគិស�សសនាតម្របវត�ិស�ស� េលកអ�កនឹងដឹងថា សសនាទ
គា�េទ ប៉ុែន�សសនាមួយនាំឲ្យមានសសនាមួយេទៀត េពលគឺ សសនាចស់្រ
សសនាថ�ី។ ្រពះបន�ូលចុងេ្រកយបំផុតរបស់្រពះពុទ�េបកចំហដល់្រពះបន�ូលដំបូងរបស់្
េនក�ុងសម�ន�េម្រតីថ�

31. 28
្រពះពុទ�ស�ម ្រពះពុទ�ធាត់ និង្រពះពុទ�
៤
មនុស្សជាេ្រចនឆ�ល“េតេហតុអ�ីបានជា្រពះពុទ�មានរូបរងខុសៗគា� េនក�ុង
េផ្សង? េត្រពះពុទ�ធាត់ ឬក៏ស? េត្រពះពុទ�មុឹងមា៉ត់ ឬកំែប?” មនុស្សមិន្របាកដអំពី្របក
េឡយ។
(រូប្រពះពុទ�ទំងបីអ)
េនេពលេលកអ�កេឃញពុទ�ប្បដិមាចស់ៗមួយចំនួន ្រពះពុទ�មានរូបរងជាម
េនេពលេលកអ�កេទដល់្របេទសជប៉ុន ្រពះពុទ�មានរូបHercules ឬបុរសមាឌធំែដលេព
េពញេដយសច់ដុំ។ េនេពលអ�កេទកន់្របេទសៃថ ្រពះពុទ�ផ�ំ និងស�ប់េស��ម។ េន
្របេទសចិន ្រពះពុទ�មានេពះេបា៉ង និងេសច។ មនុស្សមា�េហ្រទង់ថា ្រពះពុទ�េសច។
េទដល់ទីេប េលកអ�កនឹងេឃញ្រពះពុទ�មានភាពមុឹងមា៉ត់ និងទឹកមុខមាំ។ េនេពល្រ
្របេទសេវៀតណាម ្រពះពុទ�មានរូបរងស�មម�ងេ
មនុស្សពិនិត្យេមលរូបរងទំងអស់េនះ រួចនិ“េតមួយណាជា្រពះព? េត្រពះពុទ
មួយណាគឺជា្រពះពុទ�ពិត្?” ដូចែដល្រពះពុទ�សសនាខុសែប� កគា�ពី្របេទសមួយេទ
មួយដូេច�ះែដរ ្រពះពុទ�មានរូបរងខុសែប�កគា�េនក�ុង្របេទស
ដូេច�ះ េត្រពះពុទ�ស�ម ឬធា? តម្របៃពណី េគនិយាយថា ្រពះពុទ�ទទួលទ
មួយេពលប៉ុេណា�ះក�ុងមួយៃថ�។ ្រទង់គឺជាទុក�របុគ�លែដលរស់េនក�ុងៃ្រពអស់រយៈេពល្របាំម
ដូេច�ះេលកអ�ក្របែហលជាទខ�ុំែដរទក់ទងេទនឹងរូបរងរបស់្រពះពុទ�។ ្របសិនេ
អ�កទទួលទនអហរមួយេពលក�ុងមួយៃថ� េលកអ�ក្របែហលជាមិនមានមាឌធំេទ
ណាស់ខ�ុំគិតថា េលកអ�កនឹងគា�នក្បោលេពះេឡយ។ តមពិត ្រពះពុទ�ែដលមានេ
មនុស្សេផ្សង មិនែមនជា្រពះពុទ�សក្យមុនីេដមេនាះេទ។ ្រពះពុទ�េសច គឺជា្រពះសង
នាម Hotei ែដល្រត�វបានទស្សទយេនក�ុង្រពះពុទ�ស 18
19
ថានឹង្រតឡប់មកវិញ
ជា្រពះពុទ�ជាតិចុងេ្រកយ ែដល្រត�វ្រពះសិអេម្19
20
។
េត្រពះពុទ�មុឹងមា៉ត់ ឬកំែប? ្របសិនេបេលកអ�ក្រតឡប់េទកន់េសចក�ីបេ្រង�នរ
ពុទ�កលពីមុន េលកអ�កនឹងដឹងថា ្រពះពុទ�សសនា្របាកដជាជំទស់េទនឹងអរម�
19
េលកអ�កអចអនអំពីនិកយេផ្សងៗគា�ៃន្រពះពុទ�សសនាេនេឈ�ះណាម?
20
ភាសៃថPra-see-ariya-med-trai-yo ែដលជនជាតិៃថចូលចិត�បំ្រព�ញេPra-see-arn ឬ Pra-med-
trai។

32. 29
សំេណច។ ក�ុងចំេណាមវិន័យទំ២២៧ ស្រមាប់្រពះសង្ឃែដល្រត�វបានកត់្រ ្រពះវិន័
វិន័យមួយក�ុងចំេណាមវិន័យទំងេនះែចងអំពីករហមេសចខ�ំងៗ។ ករេសចគឺជាអំេពបា
មនុស្សដៃទអចឮអ�កនិយាយ។ ជាថ�ីម�ងេទៀត ខ�ុំនឹងមិនបក�សយអំពីប��េនះេទ ប៉ុែន�្រ
េដមហក់ដូចជាបុគ�លែដលមានភាពមុឹងមា៉ត់ជាងករពណ៌នាេ្រកយៗ
ភាពច្រម�ះៃន្រពះពុទ�
្រពះពុទ�សសនាមានភាពច្រម�ះដូច្រគិស�សសនាែដរ។ អ�កេគារពបូជាចំេព
េនទូទំងពិភពេលក ខុសែប� កគា�េនក�ុងករ្របតិបត�ិរបស់ខ�ួន។ ្រពះសង្ឃមួយចំនួនេ
មួយចំនួនេទៀតមិនេករចេ��មេទ។ ្រពះសង្ឃខ�ះមានភរិយា ្រពះសង្ឃខ�ះេទៀតមិនអ
េទ។ (្របករេនះ�សេដៀងគា�េទនឹង្រគិស�សសនា៖ សង្ឃកតូលិកមិនអចេរៀបករបាន
គង�ល្រប�េតស�ង់អចេរៀបក20
21
)។ ្រពះសង្ឃខ�ះេស��កស្បង់ពណ៌ទឹក្រក�ច ្រពះសង្ឃខ�ះ
ពណ៌ៃបតង ខ�ះេទៀតេស��កេលឿង ឬស។ ្រពះសង្ឃខ�ះអចពក់ែស្បកេជង ្រពះសង្ឃខ
ពក់ែស្បកេជងបានេទ។ ្រពះសង្ឃខ�ះអចកន់លុយ ្រពះសង្ឃខ�ះេទៀតមិនអចក
្រពះសង្ឃខ�ះបេ្រង�នអំពីករចប់ជាតិេឡងវិញ ្រពះសង្ឃខ�ះេទៀតេជឿេលស�នសួគ៌ និ
្រពះសង្ឃខ�ះេជឿេដៃឡឡាម ែដលេនែតបន�្រតឡប់មកវិញម�ងេហយម�ងេទៀ- ដៃឡឡា
បច�ុប្បន� គឺដៃឡឡាម១៤។ ្រពះសង្ឃខ�ះេជឿេល្រពះពុទ�្រគាចុងេ្រកយ ែដល្រត�វ
េពលគឺ ្រពះពុទ�បានយាងមកម�ង ប៉ុែន�្រពះពុទ�នឹងយាងមកម�ងេទៀត េហយគាត់មា
្រពះសិអេម្។ ្រពះសង្ឃខ�ះេជឿថា ្រពះពុទ�នឹងមិនយាងមកម�ងេទៀតេឡយ។ ្របករែដ
“្រពះពុទ” មានន័យថា វគឺជាេលកចុងេ្រកយែដល្រទង់បានយាងមក េហយ្រទង់នឹ
ម�ងេទៀតេឡយ។
េហតុផលមួយែដលពុទ�បរិស័ទមិនយល់�សបេលេទវនិយម និងករ្របតិបត�ិ គឺថា ពួកេគ
មានអត�បទែដល្រត�វបានឯក(ដូច្រពះគម�ីរប៊ី) េហយអត�បទែដលមាន�សប់នាេពលបច�ុប
មានចំនួនេ្រចនសន�ឹកសនា�ប(េយងនឹងពិនិត្យេមលអត�បទ្រពះពុទ�សសនាសំខន់ៗេនក�ុ
ស�ីពី្រពះៃ្រតបិ)។ ភាពច្រម�ះទំងអស់េនះេធ�ឲ្យមានករលំបាកយា៉ងខ�ំងក�ុងក
ច្បោស់លស់ថាេតអ�ីេទជា្រពះពុទ�សសនា ឬេធ�េសចក�ីែថ�ងជាសកលអំពីថាេតពុទ�ប
េជឿេលអ�ី។ មានវិធីេផ្សងៗគា�ជាេ្រចនែដលមនុស្ស្របតិបត�ិ្រពះ
ប៉ុែន�្រពះពុទ�សសនាមិនអចចូលរួមេដយេសរីបានេទ។ េយងនឹងចប់េផ�មជាម
21
េយាងតម្រពះគម�ីរប៊ីប េព្រត�ស បានេរ(មា ៉កុស១.៣០) េហយសវ័កដៃទេទៀតបានេរៀបក(១ កូរិ
នថូស ៩.៥)។ េទះបីជា ប៉ូល មិនេរៀបករក៏េដយ គាត់បានែណនាំឲ្យ ទីតុស និង ធីម៉ូេថ ែស�ង
ែដលបានេរៀបក(១ ធីម៉ូេថ ៣.១-២, ទីតុស ១.៦-៧) េហយបានែណនាំអពហ៍ពិពហ៍ ថាជា ្រ
េគារព(េហ្របឹ១៣.៤)។ ពុំមានប��ត�ិហមេរៀបករេនក�ុង្រពះគម�ីរេឡយ េហយពុំមានប��ត�ិែដល
លក់មិនឲ្យេរៀបករែ(១ ធីម៉ូេថ ៤.២-៣)។

33. 30
មនុស្ស្រគប់គា�ឯកភាពពិត្- ្រពះជន�របស់្រពះពុទ- បនា�ប់មកនិយាយអំពីេសចក�ីបេ្រ
ជាមូលដ�នរបស់្រពះពុទ�ទក់ទងេទនឹងអរិយសច៤ ច្បោប់សី៥ កម�ទំង១០ និងករច
ជាតិេឡងវិញ មុននឹងពិនិត្យេមលឧបមាកថា និងករព្យោករណ៍អំពី្រពះពុទ�ែដលក្រ
�សយ

34. 31
េត្រពះពុទ�ជាអ�?
៥
េត្រពះពុទ�ក�ុង្របវត�ិស�ស�ជា? េឈ�ះរបស់្រទង់មិនែមន្រពះពុទ�េទ ប៉ុែន�េឈ
សិទ�ត�េគាតម។ ្រទង់គឺជាបុ្រតក្ស្រតឥណា� ែដលែស�ងរកវិធីេគចេចញពីកម�។ ្រទង់ក
ស�ល់េដយ្រពសក្យមុន ែដលមានន័យថ“អ�ក្របាជ�ៃនអំបូរស”។
សិទ�ត�េគាតម គឺជាជាត១០ និងជាករចប់ជាតិេលកចុងេ្រកយរបស់បុគ�លែ
និយាយឲ្យចំេទ េនេពលែដលអ� កណាមា�ក់សេ្រមចបានភាពជា្រពះពុទ� គាត់មិន
េទ។ ប៉ុែន�មា ពុទ�បរិស័ទមួយចំនួនែដលរំពឹងថា ្រពះសិអេម្ ឬ្រពះពុទ�េលកចុងេ្រកយ
យាង្រតឡប់មកវ21
22
េហយមានពុទ�បរិស័ទមួយចំនួនែដលេជឿថដៃឡឡា គឺជ្រពះពុទ� ែដ
យាង្រតឡប់មកវិញ។ េទះជាយា៉ងណាក៏េដយ េនេពលេយងនិយាយអំពី្រពះពុទ� េ
ដល់ ្រពះពុទ�េគាតម ែដលបាន្រ“េនះគឺជាេលកចុងេ្រកយែដលខ�ុំ្រប”។
“េដម្បីែញក្រទង់ពី្រពះពុទ�ដៃទេទៀត ជាធម�ត ែដល្រត�វេហ េគាតម ជា្រពះព”។
្រពះពុទ�្របសូ្រតេនៃ០៨ ែខេមស េនសួនលុម�ិ22
23
សួនេនក�ុង្របេទសឥណា� ស
បុរណ ឬ្របេទសេនបា៉ល់បច�ុប្បន�។ ្របាំពីរៃថ�េ្រកយមក មាតរបស់្រទង់ គឺ្រ
េសយទីវង�ត។ បនា�ប់មក ្រទង់្រត�វបានចិ��ឹមេដយប�ូន�សីបេង�តរបស់្រពះមាត្
្រពះនា Maha-prajapati។ ្របាំៃថ�េ្រកយពី្រទង់បាន្របសូ្រត ្រពះបិតរបស់្រទ
Suddhodana បានទទួលករទស្សទ្រពហ�23
24
ចំនួន ៨ រូប ថា សិទ�ត�េគា អចក�
មនុស្សដ៏អស�រ្Asita បាននិយាយ“្របសិនេប្រទង់មិនក�យជាមនុស្សពិសិដ�ដ៏អស�រ្
្រទង់នឹងក�យជាក្ស្រតដ៏អស�រ្យមួយអង�។ ្របសិនេប្រទង់ក�យជាមនុស្សពិសិដ�
ស បនិកៃនសសនាដ៏អស�រ្យេនេលពិ”។ ប៉ុែន� ្រពហ�ណ៍ែដលមានវ័យេក�ងជាងេគេ
Gaundinya25
បាននិយាយ“េទ ្រទង់្រត�វែតក�យជា្រពះសង្ឃមួយអង� េហយនឹង្រតស់
ស បនិកៃនសសនាដ៏អស”។
22
េនះ្របែហលជាករបំៃភ�ៃនករព្យោករណ៍ពិត្របាកដអំពី្រពះេមសុី។ េ ្រពះសិអេម្រគឺជ
កររំឭកដល្រពះេមសុក៏េដយ ជនជាតិជ�ីស មូស�ីម នពុទ�បរិស័ទមួយចំនួនេជឿថា មានបុគ�លឥតេខ�ះ
គា�នបាបមួយរូប នឹងវិល្រតឡប់មកវិញ។ េឈ�ះរបស់បុគ�លេនាះ គឺ្រពះេ
23
មាសួនលុម�ិនីមួយេនទី្រក�ងបាងកក ែដលយកេឈ�ះតមកែន�ង្របសូ្រតរបស់្
24
្រពហ� (Brahmins) គឺជាអភិជនៃនវណ�ៈខ�ស់បំផុតក�ុងសង�មឥណា�(សូមកុំ្រចឡំជាមួយព
្រពហ�ណ(Brahmans) - បព�ជិតៃនសសនាហិណ)។ ្រពហ� (Brahmins) ទំង៨ រូប គឺជាព្យោក
25
ភាសសំ�ស�ឹតGaundinya ភាសបាលKondanna។

35. 32
បិតរបស់្រទង់ែដលជាក្ស្រតមួយអង�្របាកដជាមិនចូលចិត�គំនិតែដលចង់ឲ្យបុ្
ក�យជា្រពះសង្ឃេឡយ ដូេច�ះេហយ្រពះអង�បានសេ្រមចចិត�ររំងបុ្រតរបស់ខ�ួន
េសចក�ីបេ្រង�នអំពីសសនា និងយល់ដឹងអំពីទុក�េវទនារបស់មនុស្ស។ ្រពះអង�បានព្យ
បុ្រតរបស់ខ�ួនសប្បោយរីករយជាមួយនឹងេសចក�ីសុខ និងេមលេឃញែតភាពសប្ប
ជីវិតប៉ុេណា�ះ។ តមពិត ្រពះអង�បានសងសង់រជវំងចំនួនបីស្រមាប់បុ្រតេក�ងរបស់្រ
ឲ្យបុ្រតរបស់្រពះអង�មានភាពងយ�ស�លក�ុងអំឡុងរដូវនីមួយៗៃនរដូវទំ25
26
។
ក�ុងជនា�យុ១៦ ្រពះវស្សោ ្រទង់បានេរៀបអភិេសកជាមួយមហក្ស្រតីវ័យេក�ងម
ជាជីដូនមួយរបស់្រទ26
27
្រពះនា យេសធ។ ពួក្រទង់េរៀបអភិេសកបា១៣ ឆា�ំ។ េន្រពះជ
២៩ ្រពះវស្សោ ្រទង់មានបុ្រតដំបូង និងែតមួយគតរហុ ឬ Rahun ជាភាស
គឺេន្របែហលេពលេនះេហយែដល្រពះអង�មា�ស់បានចកេចញពីរជវំង និង
មនុស្សបួន្របេភទខុសៗគា�៖ មនុស្សចស់ មនុស្សមានជំងឺ មនុស្សស�ប់ និងចុងេ្រ
្រទង់េមលេឃញថា េ្រកយពីមនុស្សេកត ពួកេគឆ�ងកត់វ័យចំណាស់ ជំងឺ និងករស�ប
គិតថា មនុស្សរល់គា�រងទុក�េវទនា េហយពុំមានអ�កណាមា�ក់អចេគចផុតពីទុក�េវទ
េនះគឺជាប� �ែដលេធ�ឲ្យ្រទង់ខ�ល់្រពះទ័យ។ ្រទង់បានគិតអំពីប��េនះមិនេចះចប់មិនេចះ
្រទង់ចង់ចកេចញឲ្យផុតពីវដ�កំណាច- “វលវដ�សង្”។
បនា�ប់មក ្រទង់បានគិតថា េនក�ុងជីវិត មានទ�ិកភាព។ ្របសិនេបមានេក�
្របសិនេបមានទុក�េវទ(េកត ចស់ ឈឺ ស�) េពលេនាះ្របាកដជាមានអ�ីមួយផ�ុយព(គា�
ករេកត គា�នទុក�េវទនា គា�នករឈឺចប់ គា�នេសច)។ ្រពះអង�ម ា�ស់បានេឃ
សប្បោយរីកៃនពិភពេលកជាករបំភាន់27
28
េហយេគាលបំណងពិត្របាកដៃនជីវិត គឺក
េចញពីវដ�ៃនទុក�េវទនា វិធីែតមួយគត់េដម្បីេគចផុតពីវដ�ៃនទុក�េវទនា គឺករ្រត�វបាន 28
29
ពីវដ�
ៃនជីវិត។
្រទង់បានពិចរណាថា វិធីម្យោ៉ងេដម្បីសេ្រមចបានេគាលេដេនះ គឺករ
និងជា្រពះសង្ឃ។ ដូេច�ះ ក�ុង្រពះ២៩ ្រពះវស្សោ ្រទង់បានេបាះបង់បុ្រតែដលេទប្រ
26
មិនដូចបស�ិម្របេទសជាេ្រចនែដលមានបួនរដូវេទ ែផ�កេនះៃនពិភពេលកមានែតបីរដូវប៉ុេណា�
េក� ដូវរងរ និងរដូវវស្
27
ក�ួយ�សីរបស់មាត្រទ
28
ភាសសំ�ស�ឹតavidya ភាសបាលavijja ភាសអង់េគ�ស៖ មាយាករ អវិជា�។ ទក់ទmaya
ស្រមាប់អ�កកន់សសនាហិណ�ូ គឺករបំភាន់ែភ�ក ឬតថភាពបេណា�ះអសន�ៃនជីវិត និងច្រក
្រពះពុទ�សសនា ទំងក�ុង្រគិស�សសនា មិនអចមានករសេ�ង�ះេឡយ លុះ្រតែតមន
មានអ�ីេ្រចនចំេពះជីវិតជាងអ�ីែដលេយងេមលេឃញ។ ្រពះជាមា�ស់ និងស�នសួគ៌ គ
29
េគាលបំណងៃនករ្រត�វបានរំេដះពីទុក�េវទនា ្រត� moksha ឬ mukti។

36. 33
្រទង់្រពះរហុ និង្រពះជាយារបស់្រព្រពះនយេសធ។ ដំបូង្រទង់បានសេ្រមចច
ក�យជsadhu ឬ្រពះសង្ឃេនក�ុងសសនាហិណ�ូ។ ្រទង់បានកត់្រពះេកស ផា�ស់ស
និងបានប�ូរស�នភាពពីមនុស្សមានខ�ំងេទជាមនុស្ស្រកី្រកបំផុត។ អ�ីៗែដល្រទ
បាន្របទនឲ្យអ�កបេ្រមរបស់្រទង Channa ឲ្យយកេទផ�ះ។ ្រទង់បានព្យោយាមេដ
បេ្រង�ន្រពហិណ�ូពីរនាក់ ប៉ុែន�្រទង់គិតថា សសនាហិណ�ូមិនអចផ�ល់ 29
30
បានេឡយ។
្រទង់បានចកេដម្បីែស�ងរកវិធីផា�ល់របស់្រទង
មិនយូរប៉ុនា�ន ្រទង់មានសវ័ក្របាំរូបេដរតម្រទង់។៦ ឆា�ំេ្រកយពីរស់
ទុក�របុគ�លេនក�ុងៃ្រព េធ�ទុក�េទសដល់រងកយ បង�ត់អហរ ភាវនា និងសមា�ធិ ្រទ
្រទង់េទ�សង់ទឹកេនក�ុងទេន�មួយ េហយបានទទួលនំេធ�ពីទឹកេដះមួយចនពី�ស�ីម ា�
Sujata31
។ មកដល់េពលេនាះ សវ័កទំង្របាំរបស់្រទង់មានកររន�ត់ជាខ�ំង។ ពួ
ពី្រទង់ទំងខកចិត�យា៉ងខ�
េដយេនែតអង�ឯង សិទ�ត� បានបន�ែស�ងរកវិធីចកេចញពីវដ�ៃនទុក�េវទនា េដ
េរសផ�ូវកណា�ល។ េរឿងេ្រពងបាននិទនថា ្រទង់បានអង�ុយេនេ្រកមេដ31
32
េហយបា
ស្បថថា នឹងមិនេ្រកកេឡងេឡយ លុះ្រតែត្រទង់បាន្រតស់ដឹង។ ក៣៥ ្រពះវស្សោ ្
បាន្រតស់32
33
។ តម្របវត�ិស�ស� េនះមានន័យថា ជាករែបកេចញពីគា�រវង
និង្រពះពុទ�សសនា។ តមពិត ្រពះពុទ�បានែបកេចញពី ្របៃពណី និងេសចក�ីបេ្រង�ន
ហិណ�ូ រួចបានចប់េផ�មសសនាថ�ី
(រូបភា)
េដមេពធិ៍ Bo tree
អជីពបេ្រង�នរបស់្រពះពុទ� បានចប់េផ�មេនេពលែដល្រទង់ែស�ងរក្រគ�បេ្រង�
្រទង់ចំនួនពីរនាក់ េដម្បីែចករំែលកអ�ីែដល្រទង់បានរកេឃញ ប៉ុែន�ពួកេគទំងពីរនាក់បា
េទេហយ។ ្រទង់បាននឹកេឃញដល់សវ័កេដមរបស់្រទង់ទំង្របាំនាក់។ ្រទង់បានរ
និងបានបេ្រង�នពួកេគ ប៉ុែន�មានែតមា�ក់ប៉ុេណា�ះែដលយល់ពីអ�ីពី្រទង់កំពុង្រពះបន�ូល។
សិស្សេនាះគឺជា្រពហ�វ័យេក�ង ែដលបានអះអងេនេពលសិទ�ត�្របសូ្រតថា ្រទ
30
ស្រមាប់ករអេង�តេពញេលញេលសសនា និងធម�ករេនក�ុងពិភពេលក េនក�ុងឌីវីឌី សូ
www.discover.org.au/catalog។
31
តមពិតSujata គិតថា ្រទង់គឺជាេខ�ច េដយសរ្រទង់មានរងកយស�មស
32
្របេភទេដមេពធិ្រពឹក្សេនះ គឺធំដូចេដមេពធិ៍ែដល្រត�វបានេគស�ល់ក� Bodhi tree។
33
ៃថ�ទី០៨ ែខធ�ូ ្រត�វបាន្របារព�ជាៃសិទ�ត�េគាតអង�ុយេនេ្រេដមេពធ។

37. 34
្រពះពុទ�។ ដូេច�ះGaundinya បានក�យជាសវ័ក្រពះពុទ�ដំបូងេគែដលប33
34
។
មួយរយៈេពលេ្រកយមក សវ័កទ៥ នាក់ បានទទួលេជាគជ័យក�ុងករ្រតស់ដ
បានបេង�ត្រក�ម្រពះសង្ឃ្រពះពុ34
35
ដំបូងេគ។ ្រពះសង្ឃទ៥ អង�េនះ បានផ្សព�ផ្សោ
អ�ីែដលពួកេគបានេរៀនពី្រពះពុទ
34
ភាសសំ�ស�ឹតarhat ភាសបាលarahant ភាសអង់េគ�ស៖ បុគ�លែដលបានេគចផុ samsara (ក
ចប់ជាតិជា) និងទទួលបានnirvana (និព�)។
35
ភាសប-សំ�ស�ឹត៖ arya-sangha ភាសអង់គ�ស៖ ្រក�មអរិយ្រព

38. 35
ឧបមាកថា េដមឈ
៦
េនេពល្រពះពុទ�បានចប់េផ�មផ្សព�ផ្សោយសររបស់្រទង់ ្រទង់មានករខ
សប្បោយ្រពះទ័យ េដយសរ្រទង់បានដឹងថា ្រទង់្របែហលជាមិនអចផ្សព�
្រគប់គា�ជាមួយនឹងេសចក�ីបេ្រង�នរបស់្រទង់េឡយ។ ដូេច�ះ ្រទង់បានរកេឃែដលែបង
ែចកមនុស្សជាបួន្រក�ម។ ្រទង់មាន្រពះបន�ូលថា មនុស្សេ្រប�បដូចជាេដមឈូក ខ�ះេនេ
ខ�ះេនេស�ៃផ�ទឹក ខ�ះេនេ្រកមៃផ�ទឹកបន�ិច េហយខ�ះេនបាតទេន�ក�ុងភក់ និងដីឥដ�។ េត្
កំពុងមាន្រពះបន�ូលពីអ?
ជាសំខន់ ្រទង់កំពុងពន្យល់អំពីក្រមិតៃនករេបកចំហចិត�របស់មនុស្ស។ មនុស្ស
ដូចជាេដមឈូកែដលេនេលផុតពីទឹក៖ ពួកេគគឺជាមនុស្សឆា�ត ែដលអចស�ប់ និងេរៀន
ទំងលូតលស់។ មនុស្សខ�ះេ្រប�បដូចេដមឈូកែដលេនេស�ៃផ�ទឹក៖ មនុស្សទំងេន
មធ្យម ្របសិនេបពួកេគស�ប់ និងបន�អនុវត� ពួកេគនឹងយល់។ មនុស្សខ�ះេ្រប�បដូចជាេដ
េនេ្រកមៃផ�ទឹក៖ ពួកេគមាន្របាជា�តិចតួច។ ពួកេគ្រត�វកររយៈេពលែវង កិច�ខិតខំ្របឹង
និងករអនុវត�េ្រចនេដម្បីេរៀនេចះ។ បនា�ប់មក មនុស្សខ�ះេ្រប�បដូចជាេដមឈូកេនក�ុងភក
គឺជាមនុស្សល�–អវិជា � និងមិនមានបំណងចង់េរៀន។ េទះបីជាពួកេគបានឮប៉ុណា�ក៏េដ
េគមិនយល់ែដរ។ ពួកេគមិនមានឱកសេចញផុតពីៃផ�ទឹកេឡយ។ េនះេហយជារេបៀបែដល្រពះ
េមលេឃញពិភពេលក។
ឧបមាកថាេនះ�សេដៀងគា�េទ“ឧបមាកថាអំពីអ�កសបេ” ែដល្រពះេយស៊ូប
បេ្រង�ន។ េតវមិនពិតេទឬែដលថា ្រពះេយស៊ូក៏បានែបងែចកអ�កស�ប់របស់៤ ្រក�? ្រទង
មាន្រពះបន�ូលថា ្រពះបន�ូល្រពះជាមា�ស់េ្រប�បដូចជា្រគាប់ពូជ េហយចិត�របស់អ�កស
ជាដី៤ ្របេភទ។ េនេពលែដលេសចក�ីពិតរបស់្រពះជាមា�ស់្រត�វបានសបេ្រពះេទ
របស់មនុស្ស វនឹងបង�ញអំពីស�នភាពៃនចិត�។ ្រពះេយស៊ូមាន្រពះបន�ូលថា មាន
ក�ុងចំេណាម៤ ្របេភទេនះ គឺជាដីល�ស្រមាប់្រពះបន�ូល្រពះ មានន័យថា េនេពល
េសចក�ីពិត ពួកេគអនុ��តឲ្យេសចក�ីពិតេនាះផា�ស់ប�ូរចិត�គំនិតរបស់ពួកេគ េហយជីវិតរបស់ពួ
ចប់េផ�មផលិតែផ�ផា�តមបំណងរបស់្រពះជាម៣ ្របេភទេទៀត នឹងេឆ�យតបខុសៗគា�៖ ខ
នឹង្រពេងយកេន�យ និងមិនយកចិត�ទុកដក់ ខ�ះនឹងរំេភបរយៈេពលខ�ី ប៉ុែន�េបាះបង់េន
សមា�ធខ�ះនឹងេដរតមពីរបីជំហន រួចបាត់បង់ចំណាប់អរម�ណ៍េដយសរករ្រ
ក�ុងេលកិយ។ អ�កស�ប់បីនាក់ក�ុងចំេណាមបួននាក់ នឹងទទួលបាន្រគាប់ពូជល�ឥតេខ�ះ
េធ�សកម�ភាព និងមិនផ�ល់ែផ�ផា�េឡ
្របករេនះ្រត�វបានបង�ញយា៉ងច្បោស់ េនេពលែដល្រពះ្រគិស�ែដល្រត

39. 36
វិញបាន្របាប់ស35
36
របស់្រទង់ចំនួន៥០០ នាក់ េដយផា�ល“សូមរង់ចំទទួល្រពះវិ��ណ
វិសុទ�” ប៉ុែន�ដប់ៃថ�េ្រកយមក េតមានប៉ុនា�ននាក់ែដលពិតជាស�? មានែត១២០ នាក 36
37
ប៉ុេណា�ះ។ េពលគ១/៤ ៃនមនុស្សែដល្រពះេយស៊ូបានអេ��ញ។ ជាករច្ប៣/៤ ៃនសវ័
ផា�ល់របស់្រពះេយស៊ូមានកិច�ករេផ្សងេទៀត ែដល្រត�វេធ�ជាជាងមកទទួល្រពះវិ��ណ
និយាយជាេ្រចនភាស និង្រត�វបានេគចំអកេដយសរ្រពះេPentecost!
្រពះទ័យរបស់្រពះពុទ�ស្រមាប់េសចក�
េនេពលេយងេ្រប�បេធៀបពុទ�ដីកជាមួយ្រពះបន�ូលរបស់្រពះេយស៊ូ េយងេឃ
ពុទ�ពិតជាមានករយល់ដឹងសុីជេ្រមខ�ះែដលអស�រ្យយា៉ងខ�ំង។ ្រពះពុទ�បានក
្របេភទេនក�ុងឧបមាកថាអំពីេដមឈូក។ ្រពះ្រគិស�បានែបងែចកអ�កស�ប់របស់្រទង់ជ
ក�ុងឧបមាកថាអំពីអ�កសបេ្(មា ៉ថា១៣, មា ៉កូស៤, លូក៨)។ រហូតទល់ែត២០០០ ឆា�
េ្រកយមកប៉ុេណា�ះេទបចំេណះដឹងអំពី្របេភទបុគ�លិកលក�ណៈសំខន់ៗទំងបួន្រត�
ស�ល! អ�កនិពន�្រគិស�សសនា ដូFlorence Littauer និង Tim LaHaye បានសរេសរេសៀវេ
ជាេ្រចនអំពីសរៈសំខន់ៃនករទទួលស�ល់បុគ�លិកលក�ណៈទំងបួនេនះ។ អ�កផ�ល់្រប
សសន Gary Smalley កំណត់បុគ�លិកលក�ណៈទំងបួនថា៖ េត េភ េភម្( beaver) និងែឆ�
ពណ៌មាស(golden retriever)។ អ�កដឹកនាំែផ�កអណាច្រក និងអ�កពិេ្រគាះេយាបល់ែផ�ក
កំណត់បុគ�លិកលក�ណៈទំងបួនថ Dominant (្រគបដណ�ប) Influential (មានឥទ�ិព) Steady
(នឹងធឹង) និង Compliant (ស�ប់បង�) ( DISC)។ ចំេណះដឹងេនះ បច�ុប្បន�្រត�វបានេ្រប្រ
ក�ុងករពិេ្រគាះេយាបល់របស់គូ�សករេនេពលេរៀបករ និងមុនេពលេរៀបករ និងេ្រប
ទីភា�ក់ងរេ្រជសេរសបុគ�លិក េដម្បីកំណត់អំពីរេបៀបែដលនិេយាជិតអចេឆ�យតបេទ
្របឈម មានឥទ�ិពលេទេលអ�កដៃទ េឆ�យតបេទនឹងវិន័យ និងនីតិវិធី និងស្រមបតមករផា
អ�ីែដល្រពះពុទ�សំេដដល់េនក�ុងឧបមាកថាមួយ ្រពះជាមា�ស់បានពន្យ
ក�ុងគម�ីរសម�ន�េម្រតីថ�ី។ គម�ីរសម�ន�េម្រតីថ�ី គឺជាេរឿងរ៉វសំខន់ៗែតមួយគត់អំពី្រពះជា
្រត�វបានសរេសរពីទស្សនវិស័យេផ្សងៗចំ៤ (មា ៉ថ, មា ៉សកូ, លូក និងយ៉ូហ) – វគឺ
ដំណឹ ងល�ែដល្រត�វបានសរេសរេឡងស្រមាប់បុគ�លិកលក�ណៈទំងអស់ ដីទំងអស់ េ
ទំងអស!37
38
្រគិស�បរិស័ទចំបាច់្រត�វយល់ដឹងថា េទះបីជា្រពះពុទ�មិនែមនជាេសចក�ីពិតក៏
ពុទ�គឺជាមនុស្សដ៏ឆា�តៃវមា�ក់។ គាត់បានែស�ងរកេសចក�ីពិត និងករសន្យោរបស់“្របសិ
36
១ កូរិនថូស ១៥.៦, លូក២៤.៤៩, កិច�ករ១.៤-៨
37
កិច�ករ១.១៥
38
តមរេបៀប�សេដៀងគ

40. 37
េបអ�ករកខ�ុំ េនាះអ�កនឹងេឃញខ�ុ”38
39
។
េតបច�ុប្បន� ្រពះពុទ�គង់េនស�នសួគ៌ែម? េត្រពះពុទ�រកេឃញ្រពះ្រគិស�? ខ�ុំមិន
ចង់ឲ្េយងេធ�ករសន�ិដ�នមុនកលកំណត់េទ។ េយងនឹងដក�សង់ភ័ស�ុតងបែន�មេទៀតេ
េ្រក ករេបកចំហចិត�ចំេពះប��គឺជាករ្រគប់្រគាន់។ ្រពះគម�ីរប៊ីបបានសរ
មា�ស់ គឺជា្រពះ្របកបេដយក�ីេមត� េហយ្របសិនេបេលកអ�កែស�ងរក្រទង់ ្
េ្រចនែដលេលកអ�កនឹងរក្រទង់េឃ
ទស្សនៈសសនារបស់្រពះ
្រគិស�បរិស័ទគួរដឹងថា ្រពះពុទ�មិនបាន្របឆាំងេទនឹងករែស�ងរកេសចក�ីពិតេនា
ែតករផា�ស់ប�ូរសសនាក៏េដយ។ ្រពះពុទ�មិនែដលមានដីកថា អ�កមិនអចប�ូរ
េនាះេឡយ។ តមពិត ្រពះពុទ�បានេបាះបង់សសនាកំេណតរបស់្រទង់ គឺសសនាហិណ�ូ
កន់សសនាថ�ី ែដលទីបំផុត្រត�វបានេគស�ល់ថា ជា្រពះពុទ�សសនា។ ដូេច�ះ ខ�ុំមិនេ
នឹងហមឃាត់ពុទ�បរិស័ទណាមា�ក់មិនឲ្យែស�ងរកេសចក�ីពិតេផ្សងេទៀត េនក�ុងសស
េឡយ។ ្រពះពុទ�នឹងមិនេធ�ដូេច�ះេទ េហយ្របសិនេប្រទង់េនមាន្រពះជន�សព�ៃថ� ខ�ុំគិ
្របែហលជាសប្បោយ្រពះទ័យយា៉ងខ�ំងក�ុងករចូលរួមក�ុង្រក�មជំនុំ េដម្បីស�ប
្រពះគម�ីរប៊ីប។ ្រទង់្រគាន់ែតមិនបានេឃញទីបនា�ល់បុរណបំផុតៃនេសចក�ីពិតេនះប៉ុេណា�ះ
្រពះពុទ�គឺជាមនុស្សឆា�តខ�ំងមា�ក់ និងមានចិត�េបកចំហក�ុងករេ
េសចក�ីពិតៃនឧបមាកថាអំពីេដមឈូករបស់្រពះពុទ� បានបង�ញេរឿងេនះយា៉ង
េយាងតម្របវត�ិ្រពះពុទ�សសនា ចំនួនមនុស្សក�ុងចំេណាមពិភពេលកទំងម ូល
ភាពជាសវ័ករបស់ខ�ួនជាមួយ្រពះពុទ� នឹងបានេចះេ្រចនដូច្រពះពុ៦០ អង�ប៉ុេណា�ះ។
្របៃពណីអះអងថា សវ័ក៦០ អង�េនះបានេចញេទផ្សព�ផ្សោយធម៌េនក�ុងទិស៦០
ែដលមិនជាន់គា�។ ្រពះពុទ�សសនា ទីបំផុតបានេទដល់ែផ�កខងេជងបំផុត ដ, ចិន ម៉ុង
េហ�ល, កូេរ៉ខងត្បូង និងជប៉ុន និងេទដល់ែផ�កខងត្បូងបំផុត ដូចជា �សីលង�រ។ ពី�
្រពះពុទ�សសនាបានផ្សព�ផ្សោយេទដល់្របេ, កម�ុជ, ៃថ និងឡាវ។
្រពះពុទ�សសនា មិនែដលទទួលបានេជាគជ័យេនក�ុងតំបន់ែប៉កខងលិចៃន
ចប់ពី្របេទសឥណា�េឡយ ប៉ុែន�បានេធ�ដំេណរដំបូងេទដល់្របេទសអ ហ�កនីស�ន។
េយង្របែហលជាមិនបានគិតថា ្របេទសអហ�កនីស�នជា្របេទសកន់្រពះ
“បច�ុប្បន�្របេទសេនះកន់សសនាអ” ប៉ុែន�រហូតដល់ឆា�២០០២ មានពុទ�បដិមាធំៗជាសក�
ៃនកិច�្របឹងែ្របងផ្សព�ផ្សោយសសនារបស់សវ័ក្រពះពុទ�សសនាដំបូងៗ។ អ�កក
39
សុភាសិត៨.១៧, េយេរមី ២៩.១៣, មា ៉ថា៧.៧-៨

41. 38
បានបំផ�ុះពុទ�បដិមាែដលេនសល់ចុងេ្រកយេនះេនក�ុង្របេទសអហ�កនីស�ន
ពុទ�បដិមាទំងេនះេទៀតេហយសព�ៃថ�េន
អជីពបេ្រង�នរបស់្រពះពុទ�មានរយៈ៤៥ ឆា�ំ េហយ្រទង់មានស២០០០ អង� 39
40
។
បុគ�លទំងេនះមិនបាន្រតស់ដឹងេទ។ ពួកេគមិនែមនជា្រពះពុទ�ខ�ួនឯងេឡយ ប៉ុែន�ពួកេគ
រប់ប��ូលក�ុងចំេណាមអ�កប�ូរសសនារបស់្រទង់។ សវ័កសំណព�ចិត�របស់្រទង់ម
អនន40
41
។
តមផ�ូវេធ�ដំេណរេទកន់ទី្រក�ងប (Parva) ្រពះពុទ�បានទទួលចង�ន់ខ�ះ ែដល្រ
េដយជាងែដកមា�ក់េឈ Chunda និងបានពុលអហរ។ ្រទង់អពធរយៈេពលបីែខ។
េសចក�ីឈឺចប់យា៉ងខ�ំង ្រទង់បានសុគតក�ុង្រ៨០ ្រពះវស 41
42
។ ្រទង់រស់េនចប់ពី
៥៦៣ មុន្រគិស�សករជរហូតដល់ឆ៤៨៣ មុន្រគិស�សរ42
43
។
40
តមករេ្រប�បេធៀប ្រពះេយស៊ូបាន្រគប់្រគងរយៈេពលបីឆា�ំកន�ះ និងបានផលិតអ�កដឹកនាំ និង
េ្រចនជាងអ�កណាមា�ក់មុន្រទង់ ឬចប់តំងពីេពលេនាះមក។ េនេពលសវ័កដំបូងរបស់្រទង់
ផ្សព�ផ្សោយសសនាជាេលកដំបូង មា៣០០០ នាក់ បានក�យជា្រគិស�បរ(កិច�ករ២.៤១)។
េ្រកយពីករបេ្រង�នជាេលកទីពីររបស់គាត់ មនុស្៥០០០ នាក់ បានក�យជា្រគិស�បរ(កិច�ករ
៤.៤)។
41
ពក្យប-សំ�សឹ�តមានន័យថ“េសចក�ីសុខ”។ េពលខ�ះ អនន បានបេ្រង�នជំនួស្រពះពុទ�។ គាត់្
បានេគស�ល់េនក�ុង្របៃពណីពុទ�សសនាខ�ះថាជា្រពះសង្ឃរជទីពីរៃន្រពះពុទ�សស
ឥណា�ដល់្របេទសៃអនន បានក�យជាេឈ�ះទូេទរបស់េក�ង្រប�ស េដយសរគាត់គឺជ
របស់្រពះពុទ�
42
ៃថ�ទី១៥ ែខកុម�ៈ គឺជាៃថ�និព�ន� ជាករ្របារព�ៃថ�ែដល្រពះពុទ�សុគត។ ករសុគតរបស់្រពះពុទ�
កត់សមា�ល់េដយេសចក�ីអស�រ្យ ឬស��ៃនករ្រតស់ដ៏ជាក់លក់ណាមួយេឡយ ប៉ុែន�
អហរ។ ៃថ�ែដល�សេដៀងគា�េនក�ុង្រគិស�សសនាEaster ឬៃថ�មាន្រពះជន�រស់េឡងវិញ ែដល្រប
ភាពេជាគជ័យរបស់្រពះេយស៊ូេទេលស្រត�វធំបំផុតរបស់មនុស្ស។ ្រពះេយស៊ូបានយកឈ�ះេសច
43
មុនេពលបស�ិមភាវូបនីយកម� ពុទ�បរិស័ទមិនបានេ្រប្របាស់អ�ីែដលេយ“ឆា�ំៃន្រពះអមា” ឬ
Anno Domini (េ្រកយ្រគិស�) ជាអក្សរឡាតំងេឡយ។ ផ�ុយមកវិញ ្រគិស�បរិស័ទេ្រប
បរិេច�ទ្របហក់្របែហលៃនករ្រតស់ដឹងរបស់្រពះពុទ�ជាចំណុចចប់េផ�ម។ ្របិសនេបេលកអ
េនក�ុង្របតិទិន្រពះពុទ�សសនា េលកអ�ក្រគាន់៥៤៣ ចំេពះឆា�ំបច�ុប្បន�។ ឧទហរណ៍ ឆា�ំ
សសន២០០០ ្រត�វនឹងឆា២៥៤៣ េនក�ុង្របេទសកន់្រពះពុទ�

42. 39
េសចក�ីបេ្រងៀនរបស់្រពះពុ
៧
េយងបានេរៀបរប់អំពីជីវ្របវត�ិសេង�បរបស់្រពះពុទ� ឬ្របវត�ិៃន្រពះពុទ�សសនា។
េយងនឹងពិនិត្យេមលេសចក�ីបេ្រង�នរបស់្រពះពុ
្រពះពុទ�មិនបានបេ្រង�នអ�ីមួយែដល្របឆាំងនឹងសសនាមួយេទៀត ឬ្របឆាំ
សសនាេឡយ។ ្រពះពុទ�្រគាន់ែតែស�ងរកវិធីចកផុតពីវដ�ៃនជីវិត។ ្រពះពុទ�េមលេឃញ
ទ�រវិលជុំវិញៃនទុក�េវទនា េហយេនក�ុង្រពះទ័យរបស់្រទង់ េនះគឺជាលក�ខណ�មានេខ�
េគចេចញ។ េនះមិនែមនជាស�នភាពឥតេខ�ះេនាះេទ ប៉ុែន�ជាស�នភាពអស់សង្ឃឹមរ
្រគិស�បរិស័ទអចស��ឹងគិតអំពីប��េនាះ។ េតេនាះមិនដូចជាអ�ីែដល្រពះេយស៊ូបា
េទឬ? ្រពះគម�ីរប៊ីបឯកភាពថា សព�ៃថ� មនុស្សកំពុងរងទុក�េវទនា េហយេនះមិនែមនជាអ�ី
ជាម ា�ស់ចង់បានស្រមាប់េលកអ�ក និងខ�ុំេនាះេទ។ េយងមានស�នជាេ្រចនរវង
្រពះពុទ�ស! ប៉ុែន� េយងមិននិយាយជាមួយគា�អំព ីស�នទំងេនះ េហយេនេពលេ
និយាយេដយេបកចំហ េយងក�យជាសង្ស័យចំេពះគា�េទវិញេទមក។ កិច�្របឹងែ្
ចូលរួមេនក�ុងករសន�នាែផ�កស�រតី ហក់ដូចជាមិនេទណាឆា“សួស�ី ខ�ុំគឺជា្រគិ
បរិស័ទ” “ល� ខ�ុំគឺជាពុទ�បរិស័” រួចក៏ចប់។ ករសន�នាប��ប់ ឬប�ូរ្របធាន
ប៉ុែន�េនេពលេយងជែជកកន់ែតសុីជេ្រម េយងមានអ�ីៗជាេ្រចនដូចគា� និ
េ្រចនែដល្រត�វជែជក។ ខ�ុំចំបានថា បានជួបជាមួយនិស្សិតកន់្រពះពុទ�សសនាវ័
េធ�វិស្សមកលេនក�ុង្របេទសអូ�ស�លី។ េនេពលែដលគាត់ដឹងថា ខ�ុំគឺជា្រគិស�បរ
និយាយថ“ខ�ុំគឺជាពុទ�បរិស័” េហយមិនបានរំពឹងថា ខ�ុំនឹងបន�ករសន�នាបែន�មេទៀតេឡ
ប៉ុែន� ខ�ុំចង់ឮអ�កណាមា�ក់និយា“ខ�ុំគឺជាពុទ�បរិស័” េដយសរខ�ុំចប់អរម�ណ៍ចង់សួរស
ពួកេគអំពីជំេនឿរបស់ពួកេគ អ�ីែដលពួកេគកំពុង្របតិបតិ� េតពួកេគស�ិតេនទីណាេលផ�ូវរបស់ខ�
និងេតពួកេគកំពុងទទួលបានេជាគជ័យប៉ុណា�ក�ុងករព្យោយាមេគចេចញពីទុក�េវទនា។ ពុ
ជាេ្រចនចប់អរម�ណ៍ចង់ស�ប់េរឿងរ៉វរបស់ខ�ុំ ពីេ្រពះខ�ុំ្របាប់ពួកេគថា ខ�ុំបានរកេឃ
ពីទុក�េវទនា។
ខ�ុំមិនបានចត់ទុកពុទ�បរិស័ទជាមនុស្សចែម�កេទ េហយខ�ុំក៏មិនបានចត់ទុក្រគិស
ជាជនបរេទសេឡយ។ ខ�ុំបានធំដឹងក�ីជាមួយនឹងសសនាជាេ្រចនែដលេនជុំវិញខ�ុំ។ ខ�ុំ
្រពះពុទ�សសនា សសនាកតូលិក វិទ្យោស�ស�ៃនករវិវត�ន៍ និងទស្សនវិជា�េផ្
សសនា និងទស្សនៈទំងេនះប�� ូលគា� និងបានបេង�តសសនាមួយ េដម្បីស្រមបត
ជំហររបស់ខ�ុំ គឺ “េនេពលែដលខ�ុំចង់េទ្រពះវិហរ ខ�ុំនឹងេទ។ េនេពលខ�ុំចង់េទ្រពះវិហ

43. 40
ខ�ុំនឹងេទ។ េនេពលខ�ុំចង់េទវត� ខ�ុំនឹងេទ។ ខ�ុំសេ្រមចចិត�ថាេតអ�ីគឺជាករពិត ឬម
ពិត”។ ខ�ុំធា�ប់ពក់បេនា�ងរូបេឈឆា�ងេយរូសឡឹមពណ៌ទឹក្របាក់ និងរូប្រពះពុទ�ពណ
េនេលែខ្សកដែដលរបស់ខ�ុំ។ ខ�ុំមានេមាទនភាពយា៉ងខ�ំងែដលបានពក់បេនា�ង
ទីបំផុត ខ�ុំដឹងថា ទំងេឈឆា�ង ទំងរូប្រពះពុទ�េនេលករប ពុំមានអនុភាពេដម្បីជួយ
េទ។ អ�ីែដលខ�ុំពិតជា្រត�វករ គឺអ�ីែដល្រពះពុទ�បានែស�ងរក និងអ�ីែដល្រពះេយស៊ូប – វិធី
េដម្បីេចៀសផុតពីបណា�(កឡាទ៣.១៣)។ ្របសិនេបអ�កកន់្រពះពុទ�សសនាណាមា
ដូច្រពះពុទ� គាត់នឹងព្យោយាមែស�ងរកវិធីេដម្បីេគចពីបណា�ស ែដលបណា�លមកព
សងរបស់េយង។ ្រពះពុទ�បានចង�ុលផ�ូវ។ ្រពះេយស៊ូមានបន“ខ�ុំគឺជាផ�ូ” (យ៉ូហន១៤.៦)។
ជាករសំខន់ែដល្រត�វអះអងចំេពះពុទ�បរិស័ទថា ករមានទំនាក់ទំនងជាម
មិនែមនមានន័យថា ករផា�ស់ប�ូរស��តិ ឬវប្បធម៌របស់េយងេនាះេទ។ េយងកំពុងែស�ង
ែដល្រពះពុទ�បានមាន្រពះបន�ូលឲ្យេយងែស�ងរក មានន័យថា ករែស�ងរកផ�ូវ គឺេសចក�ីពិត ន
្រពះពុទ�បានេធ�កិច�ករដ៏អស�រ្យស្រមាប់្រគិស�បរិស័ទ េដយជួយឲ្យពុទ�បរិស័ទយល
អស់គា�មានករអស់សង្ឃឹមែផ�កស�រតី។ េត្រពះពុទ�បានបេ្រង�នអំពីករងរេនះ?

44. 41
អរិយសច�ទំងបួ
៨
្រពះពុទ�បានបេ្រង�នអំពីអរិយសច�ទំ43
44
។ ចូរស�ប់េសចក�ីពិតដ៏អស�រ្យទំងេនះ េដ
យល់ថាេតេសចក�ីពិតទំងេនះ�សេដៀងេទនឹង្រគិស�សសនាែដរឬយា៉ងណា។ ជា
បរិស័ទទេន�ញអរិយសច�ទំងបួនេនះជាភាសបរេទស បនា�ប់មក ពួកេគ្រត�វបានបេ្រង�ន
ែ្រប ដូចែដលេលកអ�កនឹង្រត�វបានពន្យល់នាេព
អរិយសច�ទីមួយ៖ tuk (ទុក�) ឬ tukha (ទុក)45
។ ជាសំខន ទុក� មានន័យថា ទុក�េវទន
្របករដំបូងែដល្រពះពុទ�បានបេ្រង�ន គឺេនក�ុងជីវិតមានទុក�េវទនា ្រទង់បានេមលេ
្រកំ េសចក�ីភ័យខ�ច ករយបារម� ភាពអស់សង្ឃឹម មនុស្សនឹកអ�កជាទី�សឡាញ់ មនុស
របស់ែដលបាត់។ ទំងអស់េនះគឺជាទុក�េវទនា េហយមនុស្ស្រគប់គា�ស�ិតេនេលទូកែត
ជាអ�ីែដល្រពះពុទ�បានបេ្រង�ន េដយគា�នអ�កណាមា�ក់េគចផ
អរិយសច�ទីពីរ៖samuthai ឬ samudaya ែដលជា្របភពៃនទុក�េវទនា។ ្រពះពុទ�បានរ
មូលេហតុៃនទុក� គឺបា45
46
។ ខ�ុំេជឿថា ្រពះគម�ីរប៊ីបបានយល់�សបទំង�ស�ងជាមួយ្រទឹស�ីេនះ
និងេអវ៉ ែដលជាបុរស និង�ស�ីទីមួយ ែដល្រពះជាមា�ស់បានបេង�ត បានរស់េនក�ុងជីវិតឥត
ពុំមានទុក�េវទនាេឡយ។ ្រពះជាមា�ស់មិនបានដក់ពួកេគេនេលែផនដី េដម្បីរងទុក�េ
ប៉ុែន� ពួកេគមានឆន�ៈេសរីក�ុងករ�សឡាញ់្រពះជាមា�ស់ ឬបដិេសធ្រពះជាមា�ស់។ ្របស
�សឡាញ់្រពះជាមា�ស់ ពួកេគនឹងរីកចេ្រមនេនក�ុងទំនាក់ទំនងជាេរៀងរហូតជាមួយអ�កប
ពួកេគ។ ្របសិនេបពួកេគបដិេសធ្រពះជាមា�ស់ ពួកេគនឹងស�ប់ ឬែបកេចញពីអ�កបេង�តជីវិ
េពល អដំ និងេអវ៉ បានេ្រប្របាស់ឆន�ៈេសរីរបស់ខ�ួនក�ុងករេជឿេលអរក្ស នឹងបាន
នឹង្រពះជាមា�ស់ េពលេនាះអំេពបាបបានចូលមកក�ុងែផនដី និងជីវិតរបស់ពួកេគ។ ជំងឺ ភា
និងមរណភាព គឺជាលទ�ផលៃនអំេព46
47
។ េក�ង្រគប់រូបែដលេកតេចញពី អដំ និងេអវ៉ ្រត
44
ភាសបាលariyasaccani ភាសសំ�ស�ឹ aryasatyani ភាសៃ ariya sat si ែដលមានន័យថ“អរិយ
សច�ទំង៤”។
45
ខ�ុំនឹងផ�ល់ករបេ��ញសំេឡងជាភាសៃថមុនេគ បនា�ប់មក ជ-សំ�ស�ឹត។
46
ជនជាតិឥណា�េហkarma។ ជនជាតិៃថេហgum ឬ wain gum ឬេដម្បីឲ្យ្រតឹម្រត�វបំkro gum
wain gum។
47
ឪពុកមា�យណាក៏េដយដឹងថា ឆន�ៈេសរីរបស់កូន គឺអស�រ្យខ�ំងណាស់។ េទះជាអ�ក�ស
អ�ក និងបេ្រង�នកូនរបស់អ�ក្រតឹម្រត�វយា៉ងណាក�ី ្របសិនេបេគេ្រជសេរសេជឿេលអ�កជំរុញឲ្យ
េ្រគ�ងេញ�ន ឬឧ្រកិដ�ជន ករមិនទុកចិត�អ�ក និងករទុកចិត�េលមិត�ភ័ក�ិមិន្រតឹម្រត�វ អចនាំេទ
សប់។ ម្យោ៉ងេទៀត ករទុកចិត�របស់េគេលឧត�មគតិរបស់អ�ក េទះបីជាេគមិនយល់ក៏េដយ អ
ជីវិតរបស់េគបាន ្រពះជាមា�ស់ដូចជាឪពុកដ៏ល�មា�ក់ែដលចង់ឲ្យេយងទុកចិត�្រទង់ េដយសរជំេ
ចំេពះ្រទង់នឹងសេ�ង�ះេយ

45. 42
េកតមកជាមួយអំេពបាប និងទទួលរងផលវិបាកៃនអំេពបាប។ អំេពបាបគឺជាមូលេហតុ
េវទនា េនះគឺជាគម�ីរកំេណតពិភពេលកបានបេ្រ
មនុស្សបស�ិម្របេទសភាគេ្រចន្រត�វបានបេ្រង�នថា មានកម�ល� កម�អ្រកក់
េនះមិនែមនជាករយល់ធម�តអំពី្រគិស�បរិស័ទក្រមិតមធ្យមេឡយ។ កម� គឺេស�រែតជាន
និច�ជាមួយពក្យបាប។ វសម��ដូេច�ះ។ េយងេយាងដល់វចន 47
48
េហយេនេ្រកម
កម� ឬ gum េយងរកេឃញនិយមន័យ ៣៖ (១) gum គឺជា“អំេព ែដលប��ូនភាពអ្រកក់មក
បច�ុប្បន� និងបន�េទក�ុងអន” (២) gum គឺជា“អំេពបា48
49
” (៣) gum “ក៏អចមានន័យថា េសច
ស�ប់ ផងែដ”។
ខ�ុំចូលចិត�និយមន័យទី ៣ បំផុត – អំេពបាប គឺជាពក្យមួយេទៀតស្រមាប់េសចក!
ពក្យេនះ្រត� វគា�ឥតេខ�ះេទនឹងេសចក�ីបេ្រង�ន្រគិស�សសនា។ េត្រពះគម�ីរប៊ីប
េយងេនក�ុងគម�ីរ៉ូម ជំពូក៦ ខ ២៣ ថា“ឈ�ួលៃនអំេពបាប គឺេសចក�ីស�” េទឬ? លទ�ផលៃនអំេព
បាប គឺេសចក�ីស�ប់។ ៃថ�ៃនអំេពបាប គឺេសចក�ីស�ប់។ េនេពលេលកអ�ក និងខ�ុំ្រប្រពឹត
្របឆាំងនឹង្រពះជាមា�ស់ េយងសមនឹងស�ប់។ េត្រពះពុទ�យល? និយមន័យទី ៣ ៃនពក្
gum គឺេសចក�ីស�ប!
េនក�ុងភាសៃថ េយងមានសំនួនេវ terng gair gum ែដលមានន័យថ“អ�កបា
េទដល់កម�របស់អ�”។ និយាយម្យោ៉ងេទ“ដល់េពលែដល្រត�វស�”។ ្របសិនេបអ�កធា�ប់ទទ
លិខិតអេ��ញឲ្យេទចូលរួមពិធីបុណ្យសពៃថ វនឹងមិន“[េឈ�ះមនុស] ស�ប” េទ ប៉ុែន� វ
អនថ“ [េឈ�ះមនុស] dai terng gair gum” ែដលមានន័យ្រតង់“គាត់បានេទ កម�របស់
គាត” ឬគាត់បានស�ប់។ កម�នាំមកនូវេសចក�ីស�ប់។ ដូេច�ះ ទស្សនាទន្រពះពុទ�ស
គឺទក់ទងយា៉ងខ�ំងេទនឹងទស្សនាទន្រគិស�សសនាអំ
មាននិយមន័យទី៤ ៃនពក្យកម�េនក�ុងវចនានុ្រកមភ“ទេង� ករងរ ឬអំេព
មួយ”។ តម្រទឹស�ី េនះអចមានល� អ្រកក់ ឬណឺត។ មនុស្សបស�ិម្របេទសពិតជាចង់
និយមន័យចុងេ្រកយ េដយមិនេអេពដល់និយមន័យទ៣ ខងេដម។ ពួកេគចង់និយាយ“ខ�ុំ
េផា�តេទេលករកសងកម�ល� ជំនួសឲ្យកររងទុក�េវទនាស្រមាប់កម�អ្រកក់របស់ខ�ុំ។
េលទេង� ករងរ ឬអំេពរបស់ខ�ុំជាជាងបាបរបស”។ េនះមិនែមនជាអ�ីែដល្រពះពុទ�កំពុងបេ្រ
48
វចនានុ្រវិទ្យោស�នរជប អ�កេបាះពុម�ផ្សAksorn Chareon Taat បាងកក កំែណ២៥២៥
(១៩៨២) ែដល្រត�វបានអនុ��តេដយរដ�ភិបាលៃថ និងឯកភាពេដយនាយឧត�មេសនីេយ
រដ�ម�ន�ី Prame Tinasulanon ទំព័រទី ១២។
49
Baab គឺជាពក្យៃថ ែដលមានន័យថា អំេពបាប។ ្រគិស�បរិស័ទចូលចិត�េ baab ជាងពកgum
េទះបីជានិយមន័យទីពីរៃនពgum ្របាប់េយងថា ពក្យទំងពីរ គឺជាសទិសន័យនឹង gum ង
�ស�លយល់ជាង ស្រមាប់ពុទ�បរិស័ទក៏េ

46. 43
េឡយ។ អំេពបាប (gum) មានករេកនេឡងតមរយៈទេង�ជាធម�ជាតិមនុស្សរបស់េយ
សរេយងសុទ�ែតជាមនុស្សមានបាបេដយធម�ជាតិ ឬព49
50
ទេង�របស់េយងកំពុងបណា�ឲ្
េយងមានអំេពបាបេកនេឡង។ ដូេច�ះអ�ក្របាកដជាមិនបានផា�ស់ប�ូរអ�ីមួយេដយករចូ
ន័យទី ៤ េឡយ។
េត្រពះពុទ�េជឿេលអំេពល�ជាមូលដ�នរបស់មនុស្?
្រពះពុទ�បានបេ្រង�នថា ធម�ជាតិរបស់មនុស្ស គឺជាធម�ជាតិែ“ធម�ជាតិែដ
មានប” របស់េយង ្រត�វបានេហ gilead tanha (កិេលសតណា) ជាភាសៃ gilead
(កិេលស) មានន័យថា អ�ីែដលេធ�ឲ្យចិត�របស់េយងេ្រក�ម្រកំ ឬមិនស�ត។ ពុទ�បរិស័ទៃថភ
ដឹងអំពីករពណ៌នារបស់្រពះពុទ�អំកិេលស េផ្សងៗ។ មា កិេលស ទូេទបំផុតចំនួន៣៖ lope
(េលភ), groed (េទស) និង loeng (េមាហ)។ lope មានន័យថា េសចក�ីេលgroed មានន័
ថា កំហឹង និងloeng មានន័យថា ករយល់ខុស ករេបាក្របាស់ ករអែណ�តអណ�ូង
ឆន�ៈចង់េរៀន។
្រពះពុទ�បានបេ្រង�កិេលស ទំងេនះ គឺជាែផ�កមួយៃនធម�ជាតិអសីលធម៌របស់មនុ
មនុស្សមានចិត�េលភលន់ េ្រកវេ្រកធ និងមិនមានឆន�ៈចង់េរៀនពីធម�ជាតិ។ ្រពះគម�
�សបចំេពះប� �េនះ
រ៉ូម ៧.១៧-១៧
១៤ េយងដឹង�សប់េហយថា វិន័យមកពី្រពះវិ��ណ រីឯខ�ុំវិញ ខ�ុំជាមនុស្សេ
ែដលលក់ខ�ួនដច់ៃថ�េទឲ្យ
១៥ ត្បិតខ�ុំមិនយល់អ�ីែដលខ�ុំេធ�េទ កិច�ករណាែដលខ�ុំចង់េធ� ខ�ុំមិនេធ� រីឯកិច�
ែដលខ�ុំស�ប់ ខ�ុំែបរជាេធ�េទវិ
១៦ ្របសិនេបខ�ុំេធ�កិច�ករណាែដលខ�ុំមិនចង់េធ� ដូេច�ះបានេសចក�ីថា ខ�ុំយល់�
វិន័យ េហយទទួលស�ល់ថា វិន័យពិតជាល�ែ
១៧ ដូេច�ះ មិនែមនខ�ុំេទែដល្រប្រពឹត�កិច�ករេនាះ គឺបាបេនក�ុងខ�ុំវិញេទែដល្រ
ធម�ជាតិរបស់មនុស្ស មិន្រតឹមែតេពរេពញេទ កិេលស ប៉ុេណា�ះេទ វក៏េពរ
50
ទំង្រពះពុទ�សសនា ទំង្រគិស�សសនា បេ្រង�នថា េយងគឺជាអ�កមានបាប ចប់ពីៃថ
្រពះពុទ�សសនាបេ្រង�នថា ្របសិនេបេយងឥតេខ�ះ េយងនឹងមិនេកតេសះេឡយ។ េយងន
ជាតិេឡងវិញ។ ្រពះគម�ីរប៊ីបែចងថា េយងទទួលមត៌កពីធម�ជាតិរបស់េយង DNA ែផ�កវិ��ណរបស់
េយងពីឪពុកមា�យែដលមានបាបរបស់េ–អដំ និងេអវ៉។ ប៉ុែន� ទរក និងកុមារ ែដលស�ប់េនវ
មិនែដលេទស�ននរក េដយសរពួកេគស�ិតេនេ្រកមអយុទទួលខុស្រត�វ។ ្រពះជាមា�
ទទួលខុស្រត�វេឡយ រហូតទល់ែតពួកេគដឹងល� ដឹងអ្រកក់ និងេ្រជសេរសអ្រកក់េដយស�

47. 44
េទេដតណាផងែដរ។ tanha (តណា) មានន័យថា តណា�។ េនេពលពុទ�បរិស័ទឮ តណា
ពួកេគ ជាធម�ត គិតដល់តណា�ផ�ូវេភទ ឬបាបផ�ូវេភទ។ ដូេច�ះ ្រពះពុទ�បានបេ្រង�នថា
ប�� ពីខងក�ុង ែដលមិនអចេដះ�សយេដយដំេណាះ�សយខ– កិេលសតណា។
េដយស កិេលសតណា ្រត�វបានចក់េសរេនក�ុងធម�ជាតិរបស់មនុស្ស មនុស្សបន�្រ
និងេធ�ឲ្យកម�េកនេឡង។ ចូរេ្រប�បេធៀប្របករេនះេទនឹងពក្យរបស
រ៉ូម ៧.១៨-២៣
១៨ ត្បិតខ�ុំដឹងថា អ�ីៗែដលល�មិនស�ិតេនក�ុងខ�ុំ(េពលគឺ មិនស�ិតេនក�ុងចរ
េលកិយរបស់ខ�ុំេ)។ ខ�ុំមានឆន�ៈនឹងេធ�អំេពល� ែតខ�ុំគា�នសមត�ភាពនឹង្រប្រពឹត�
ល�បានេឡយ
១៩ ខ�ុំមិន្រប្រពឹត�អំេពល�ែដលខ�ុំចង់េធ�េនាះេទ ែតែបរជា្រប្រពឹត�អំេពអ្រកក់ែដ
ចង់េធ�េទវិញ
២០ ្របសិនេបខ�ុំ្រប្រពឹត�អំេពណាែដលខ�ុំមិនចង់េធ� បានេសចក�ីថា មិនែមនខ�ុំ
ែដល្រប្រពឹត�ដូេច�ះ គឺបាបស�ិតេនក�ុងខ�ុំវិញេទេត ែដល្រប្
២១ ដូេច�ះ ចំេពះខ�ុំែដលចង់េធ�អំេពល� ខ�ុំសេង�តេឃញមានេគាលករណ៍មួយេនះថា
មានសមត�ភាពេធ�បានែតអំេពអ្រកក់ប៉ុ
២២ ក�ុងជំេរចិត�របស់ខ�ុំ ខ�ុំេពញចិត�នឹងវិន័យរបស់្រពះជាមា�ស់
២៣ ក៏ប៉ុែន� ខ�ុំេឃញថា េនក�ុងសរីរង�កយរបស់ខ�ុំមានេគាលករណ៍មួយ
តយុទ�នឹងវិន័យៃនគំនិត្របាជា�របស់ខ�ុំ ទំងេធ�ឲ្យខ�ុំជាប់ជាេឈ�យរបស
ស�ិតក�ុងសរីរង�កយរបស់ខ�ុំែថមេទៀតផ
មកទល់េពលេនះ េសចក�បេ្រង�នរបស់្រពះពុទ�មានលក�ណៈដូចគា�េ្រចនេទនឹងក
របស់ប៉ូលស្រមាប់ដំណឹងល� មិនអីចឹ? ទស្សនៈទំងពីរេនះ គឺជាមូលដ�ន្រគឹះដ៏រឹងមា
របស់មនុស្សជាតិ មុននឹងឈនដល់ដំេណាះ
ខ�ុំគិតថា ្រពះពុទ�សសនាពិតជាមិត�ភ័ក�ិចំេពះ្រគិស�សសនា េដយស
ស្រមាប់ចិត�គំនិតរបស់អ�កមានបាប។ ្របសិនេបអ�កណាមា�ក់គឺជាពុទ�បរិស័ទពិត្របាក
ថា“ខ�ុំមានប� �ែដលខ�ុំមិនអចេគចេចញបាន។ ខ�ុំចំបាច់្រត�វែតែស�ងរ”។ េហយេនះគឺជាអ�
ែដល្រពះេយស៊ូមាន្រពះទ័យចង់េធ�។ ្រទង់គឺជាអ�កជួយរបស់េយង េដយសរ្រទង់គឺ
មួយគត់ែដល្របសូ្រតេឡងេដយកិេលសតណា។ ដូេច�ះ្រទង់អចសេ�ង�ះមនុស្សទ
ែដលមាកិេលសតណា និងអ�កទំងឡាយែដលទទួលបន�ុកេដយសរទម�ន់ៃន
រ៉ូម ៧.២៤-២៥
២៤ ខ�ុំេវទនាណា! េតនរណានឹងេដះែលងខ�ុំឲ្យរួចពីរូបកយ ែដលរែមងែតងែត
េនះបា?

48. 45
២៥ សូមអរ្រពះគុណ្រពះជាមា�ស់ តមរយៈ្រពះេយស៊ូ្រគិស�ជាអមា! ដូេច�ះ
េដយសរគំនិត្របាជា�របស់ខ�ុំ ខ�ុំបេ្រមវិន័យរបស់្រពះជាមា�ស់ ែតេដយ
ខងេលកិយ ខ�ុំបេ្រមបាប
្រពះេយស៊ូអចេធ�ឲ្យេយងចកផុតពីវដ�ៃនទុក�េវទនា។ េនះគឺជាអ�ីែដល្រទង់មា
្រទង់អចេធ�ប
មា ៉ថា១១.២៨
២៨ អស់អ�កែដលេនឿយហត់ និងមានបន�ុកធ�ន់េអយ ចូរមករកខ�ុំ ខ�ុំនឹងឲ្យអ�ករល់គ
ស្រមា
បន�ុកែដលចិត�គំនិតរបស់មនុស្សមា�ក់ៗមាន គឺជាទម�ន់ៃ េហយកំហុស េសចក�ីភ័យ
ខ�ច និងភាពអ គឺជាលទ�ផលៃនបាប។ េនេពលែដលេយងព្យោយាមេធ�ឲ្យខ�ួនឯងរ
បន�ុកៃនចិត�គំនិត តមរយៈករេគារពវិន័យសសនា វគឺជាករ! ្រពះេយស៊ូអចេល
េយងេចញពីករងរដ៏លំបាក និងបន�ុកដ៏ធ�ន់េនាះ េដយសរ្រទង់មិនែដលចុះចញ់អំេ
បីជាធា�ប់្រត�វបានល្បួងក(េហ្របឹ៤.១៥-១៦)។
ចូរពិនិត្យេមលេឡងវិញេលអរិយសច�កន�ងមក
អរិយសច�ទីមួយ គឺ tuk ឬទុក�េវទនា
អរិយសច�ទីពីរ គឺ samuthai ្របភព ឬបុព�េហតុៃនទុក�េវទនា ែដលេយងគិតថាជាក
បាប។
អរិយសច�ទីបី៖ nirod ឬ nirodha ែដលេចទជាសំណួ“េតេយង្រត�វរំលត់ទុក�យា៉ងដ
េម�ច?” ្រពះពុទ�បានបេ្រង�នជាសំខន់ថា េគាលេដៃនជីវិត គឺកច្បោប់ៃនក50
51
។ េយង
អចសេ្រមចកិច�ករជាេ្រចនេនក�ុងជីវិត ប៉ុែន�េយងបាត់បង់េគាលបំណងេនះ េទះ
ជីវិតក៏េដយ េយងនឹងបាត់បង់េគាលបំណងទំងមូល៖ េដម្បី្រត�វបានរំេដះពីច្បោប់ៃនក
េវទនាជាបន�ែដលកម�បណា�ល។ េនះគឺជាេសចក�ីពិតទ
អរិយសច�ទីបួន៖ mak ឬ moksa52
ែដលមានន័យថា ្របាកដជាមានវិធីេគចេចញ។ ្
មាន្រពះបន�ូលថា ្របាកដជាមានវិធីចកេចញពីទុក�េវទនាេនះ។ ឥឡូវេនះ វិធីែដល
51
ភាសៃថgot hang gum (ច្បោប់ៃនក)
52
ភាសសំ�ស�ឹតmoksha ឬ mukti

49. 46
បេ្រង�ន គឺ�សេដៀងគា�ខ�ំងេទនឹងវិធីែដេលកម៉ូេសបានបេ្រង�ន។ វគួរែតស�ប់េទ
ចំេពះ្រតេចៀករបស់េយង។ ដំបូង ្រពះពុទ�បានបេ្រង�នពុទ�បរិស័ទឲ្យព្យោយាមហត់ពត
សច់ឈមេលក
អរិយសច�ទីបួន នាំឲ្យ្រពះពុទ�បេង�តវិន័យជាេ្រចន េដម្បីព្យោយាមកត់បន�
សច់ឈមេលកិយរបស់មនុស្ស។ វិន័យទំងអស់េនះេដះ�សយបានែតជ
េលកិយប៉ុេណា�ះ។ ទក់ទងនឹងករអនុវត� ្រពះពុទ�សសនាអប់រំែតអំពីករ្រគប
េលកិយប៉ុេណា�ះ។ េហយេនាះគឺ�សបេបះបិទេទនឹងអ�ីែដលេលកម៉ូេសបានបេ្រង�ន។ េ
បាននិយាយេទកន់សសន៍“ចូរបន�ព្យោយាម្រគប់្រគងសច់ឈមេលកិ
េដយេ្រប��ត�ិទំង៦១៣ ែដល្រពះជាមា�ស់បាន្របទនដ”។ មួយសន�ុះេ្រកយមក ស
យូដែដលេស�ះ្រតង់បាន“គា�នវិធីណាែដខ�ុំអចេធ�វបានេទ។ េរៀងរល់ៃថ�ខ�ុំប
បំពប��ត�ិមួយ ឬេ្រចនជាងេនះក�ុងចំេ ប��ត�ិទំងេនះ។ ខ�ុំនឹងមិនអចរួចផុតពីអំេព
បានេ!” េដយសរសសន៍យូដជាេ្រចនបានដឹងប��េន២០០០ ឆា�ំមុនមកេម�ះ វគ
េពលេវលដ៏ឥតេខ�ះែដលពួកេគ្រត�វជួបជាមួយ្រពះេម Moksa។ េត្រពះេយស៊ូមិនបាន
្រពះបន�ូលេនក�ុងគម�ីរយ៉ូហន ជំព១៤ ខ ៦ “ខ�ុំហ�ឹងេហយជាផ�ូវ ជាេសចក�ីពិត និងជាជីវិត។
នរណាមា�ក់អចេទកន់្រពះបិតបានេឡយ េលកែលងែតេទ” េទឬ?
បច�ុប្បន� ពុទ�បរិស័ទហីនយានេស�រែតស�ិតក�ុងស�នភាពដូចគា� ែដលសសន៍យូ
្របទះកលព២០០០ កន�ងមក។ មានតំបន់ែដលមាន្របជាជនកុះកររស់េន ែដលេហថា អសុ
ែដល្របជាជនជាេ្រចនឆាប់ដឹងេដយខ�“ខ�ុំមិនអចេគចេចញពីតណា�ផ�ូវេភទបានេទ ខ�ុំ
អចេគចេចញពីកំហឹងបានេទ ខ�ុំមិនអចេគចេចញពីករកុហកេនក�ុងអជីវកម�បានេទ ខ�
េគចេចញពីអំេពបាបទំងអស់េនះបានេទ។ េយាងតម្រពះពុទ� ខ�ុំនឹងរងទុក�េវទនា ខ�ុំនឹ
ស្រមាប់អំេពបាបទំងេនះ ខ�ុំកំពុងស�ិតក�ុងវិបត�ិ!” េនាះគឺជាអរម�ណ៍ដូចគា� ែដលសស
ជាេ្រចនមាន េនេពល្រពះេយស៊ូបានេលច្រពះកយក�ុង្របេទសអុី�ស២០០០ ឆា�ំមុន
េនេពល្រគិស�បរិស័ទេទកន់អសុីអេគ�យ៍ និងែចករំែលកដំណឹងល�របស់្រពះេយស៊
េយងមិនែចករំែលកអ�ីែដលចែម�កស្រមាប់អ�កទំងឡាយណា ែដលពិតជាយល់អំពី្រពះ
េឡយ។ េយងកំពុងែចករំែលកអ�ីែដលពុទ�បរិស័ទ្រគប់រូបកំពុងែស�ងរក។ ពុទ�បរិស័ទែដលអនុវត
តម្រពះពុទ�ពិត្របាកដ កំពុងែតែស�ងរកវិធីចកេ“វលវដ�សង្”។ េហយេនះគឺជាមូ
េហតុែដលពុទ�បរិស័ទជាេ្រចនកំពុងអនុវត�តម និងេជឿេល្រពះេយស៊ូ្រគិស�។ េយងអចអន
ធម៌របស់្រពះពុទ�បាន្របេសរជាងេនះយា៉ងខ�ំង េនេពលេយងមាន្រពះ្រគិស�េនក�ុងចិ
េនេពលែដលេយងក�យជា្រគិស�បរិស័ទែដលេកតថ�ីម�ងេទៀត េយងែលងព្យោយាមហត់
ខងសច់ឈមេលកិយរបស់េយងេទៀតេហយ ប៉ុែន� េយង្រត�វបានផ�ល់ឲ្យនូវធម�ជាត
នឹងចំណង់ថ�ីេនក�ុងចិត�របស់េយង។ ្រពះវិ��ណដ៏វិសុទ�ែដលយាងមកសណ�ិតេយង នឹង
េយង េហយេយងនឹងមិនចំបាច់ព្យោយាមេធ�ឲ្យ្របេសរជាងេនះេដយខ�ួនឯងេឡយ។

50. 47
មិនអចេធ�វបានេឡ
េនេពលែដលេយងបានដឹងថា េយង្រត�វករជំនួយ េពលេនាះ េយងស�ិតក�ុ
ែដល្រត�វេស�សុំ្រពះេយស៊ូឲ្យយាងមកសណ�ិតក�ុងចិត�របស់េយង េហយ្រពះជាមា�ស់នឹង
ឲ្យផា�ស់ប�ូរពីក�ុងមកេ្រក។ ្រទង់នឹង្រគប់្រគងឥរិយាបថមិនល�របស់េយង េដះ�
េយង និងផា�ស់ប�ូរអ�ីែដលេយងមិនចូលចិត�អំពីបុគ�លិកលក�ណៈរបស់េយង។ េនេពលេយងេធ�អ
ខុស ្រទង់នឹងែកត្រម�វេយងតមវិធីមួយ្របកេដយេសចក�ី�សឡាញ់ និងយកចិត�ទុកដ
េយងដូចជាឪពុកដ៏ល�មា�ក់
ករបដិេសធចំេពះជំនួយរបស់្រពះ
ជាដំបូង េនេពលឮអំពីក�ីករុណារបស់្រពះជាមា�ស់ជាេលកទីមួយ ពុទ�បរិស័ទខ�ះ
ថា ករពឹងែផ�កេលជំនួយរបស់អ�កដៃទ គឺជាស��មួយៃនចំណុចេខ្សោយ។ ពួកេគអចជ
នឹងអំេណាយរបស់្រពះជាមា�ស់ េដយសរពួកេគមិនបានយល់េពញេលញអំពីកិេលស
របស់ខ�ួន ឬផលវិបាកៃនអរិយសច�ទំ៤ របស់្រពះពុទ� ែដលេហmak។ ពួកេគអចគិតថា ព
េគគួរព្យោយាមជួយខ�ួនឯ
្រគិស�បរិស័ទមិនគួរអស់សង្ឃឹមេដយសរករេឆ�យតបេនះេទ។ េនះមិនខុសពីមនុស្
្របេទសែដលបដិេសធក�ីករុណារបស់្រពះជាមា�ស់ ខណៈេពលែដលអ“្រពះជាមា�ស់
អ�កទំងឡាយណាែដលជួយខ�ួ” េលកែលងែតថា ពុទ�បរិស័ទអចស�ិតក�ុងស�នភាព្រ
ជាងក�ុងករផា�ស់ប�ូរ េដយសរេលកអ�កអចពន្យល់ពួកេគ េដយេយាងេទេល៤
របស់្រពះពុទ!
អរិយសច�ទំង៤
្របសិនេបេលកអ�កពិតជាចង់ចកផុតពីបណា�សៃនអំេពបាប ្រពះពុទ�មាន្
េលកអ�ក្រត�វែតអនុវត�តមវិន័យចំន ៣១១ ្របសិនេបេលកអ�កជា�ស(ដូនជី) និងវិន័យចំនួន
២២៧ ្របសិនេបេលកអ�កគឺជាបុ(្រពះសង)។ ្រពះពុទ�មានវិន័យតឹងែតងជាងចំេពះ�ស�ី
ងយ�ស�លជាងចំេពះបុរស ប៉ុែន� ទំងេនាះគឺជាវិន័យ្រពះពុទ�សសនាែដលមានែចង។
ពុទ�បរិស័ទែដលគិតថា ពួកេគអចជួយខ�ួនឯងបា“េតអ�កពិតជាអចេគារពតមវិន័យ
២២៧ បានែមន?”
ខ�ុំមិនអចេរៀបរប់វិន័យទ២២៧ េនទីេនះបានេទ ប៉ុែន� ចូរេយងអនវិន័យមួយចំ
ែដលេយាងតម្រពះពុទ� អចនាំេយងេទកន់ភាពជា្រពះពុទ� ្របសិនេបេលកអ�កអ
ទំងេនះជាេរៀងរល់ៃថ�េនក�ុងជីវិតរបស់អ�ក។ និយាយម្យោ៉ងេទៀត មានែតតមរយៈក

51. 48
េខ�ះប៉ុេណា�ះ េទបអចឲ្យអ�កេគចផុតពីកម� និងឈនដល់ន 52
53
។ េនះគឺជាវិន័យមួយចំនួ
ែដលេលកអ�ក្រត�វអនុវត�តមជាេរៀងរល់ៃថ�េនក�ុងជីវិតរបស់អ�កេដម្ប
វិន័យមួយែដលមិនអចេល�សបាន គឺ“ហមកុហ”។ េតេលកអ�កធា�ប់កុហកឬេទេនក
ជីវិតរបស់អ�ក? កុហកស កុហក្របេផះ កុហកេខ� សុទ�ែតជាករកុហក។ ករមិនេគារព
របស់េយង ករកុហកេដម្បីបិទបាំងភា ពអមា៉សផា�ល់របស់េយង ករកុហកឪពុកមា�យ
ករកុហកប�/្របពន�របស់េយង សូម្បីែតករកុហកេដម្បីេធ�ឲ្យអ�កដៃទមានអរម�ណ៍ល� សុ
កុហកទំងអស់។ មនុស្សរល់គា� េនេពលណាមួយក�ុងជីវិតរបស់ខ�ួនសុទ�ែតបានកុហក
បទដ�នេនះ េលកអ�ក និងខ�ុំសុទ�ែតបានកុហក។ េយងមិនអចក�យជា្រពះពុទ�េទៀ
ប៉ុែន� ចូរព្យោយាមេធ�ជាប
“ហមេជ”។ េតេលកអ�កធា�ប់េជរអ�កណាមា�ក? ខ�ុំធា�ប! ខ�ុំមិនចង់េទ ប៉ុែន�េនេព
ែដលខ�ុំេជរ ខ�ុំ្រត�វែតទទួលករបង់ៃថ�ស្រមាប់កម�របស់ខ�ុំ តមរយៈេលហិតរបស់្រពះេយស
េឈឆា�ង
(រូបភា)
“ហមេស”។ េនះគឺជាវិន័យមួយក�ុងចំេណាមវិន័យស្រ
្រពះសង!
“ហម្រចត់ចេង”។ មនុស្សបស�ិម្របេទសពិបាកនឹង
ប�� េនះណាស់ េដយសរវគឺជាឥរិយាបថបន�ូរអ
ឬឥរិយាបថៃនទំនុកចិត� ប៉ុែន� វហក់ដូចជាេឈ�យច
ជនជាតិអសុីភាគេ្រចន។ គា�នកចេង�ះេទេនអស!
“ហមេលងទឹ”។ ហមេលងេនតមេឆ�រ ជិះស�ីេដកផា�រេ ក ជិះស�ីេលទឹក ែហលទឹក
ែហលេ្រកមទឹក ្រជមុជេ្រកមទឹ
“ហមងូតទឹកេលសពីម�ងេរៀងរល់កន�ះែខ េលកែលងែតវជាែខចុងេ្រកយៃនរ”។
“ហមទទួលទនេ្រកយៃថ�”។
“ហមេធ�ដំេណរជាមួយ�ស”។
53
មានន័យ្រតង់ថា ករែលងមានអត�ិភាព ប៉ុែន� ពុទ�បរិស័ទជាេ្រចនក៏េជឿថាមានស�នសួគ៌
ែដរ។ ្រពះគម�ីរប៊ីបបេ្រង�នយា៉ងច្បោស់ថា មានស�នសួគ៌ និ

52. 49
“ហមេរសអ�ីមានតៃម�ែដល្រជ�ះតមផ�ូវ។ េលកែលងែតវ្រជ�ះក�ុងផ�ះរបស់អ�ក ឬេនក
េហយអ�កេរសវេដម្បី្របគល់ឲ្យអ�កែដលេពលេនាះអ�កអចេរសវ”។
“ហមញាុំអហរទល់ែតេ” មានកំហុស
“ហមនិយាយេពលអហរេនក�”។
“ហមទទួលទនឮសំេ”។ ខ�ុំេទបែតេល�សវិន័យេនះ មុនេពលសរេសរវ។ ខ�ុំពិត
ព្យោយាមគួរសម ខណៈែដលខ�ុំកំពុងញាុំស៊ុប ប៉ុែន� ម�ងមា�ល ខ�ុំេធ�ឲ្យម!
“ហមលិទ�ៃដ ហមលិទ�ចន ហមលិទ�បបូ”។
“ហមេនាម”។ រល់បុរសទំងអស់ែដលកំពុងអនេសៀវេភេនះ ខ�ុំសុំេទសែដ
ថា អ�កសុទ�ែតបានេល�សវិន័យេ!
“ហមេនាមេលេដមេឈរ”។
“ហមេនាម ឬេស�ះទឹកមាត់ក�ុ”។
ប��ីវិន័យេនមានបន�េទៀត។ ្រពះសង្ឃពិត្របាកដ នឹងមិនសូម្បីែតបក់មូសេចញ ប៉
ឲ្យវទំ និងខំគាត់។ ្របសិនេបអ�កមិនអចេធ�តមវិន័យទំងេនះក�ុងមួយជីវិតអ េទ អ�ក
នឹងមានទុក�េវទនាេ្រចនេនក�ុងជីវិតរបស់អ�ក េនះេបេយាងតមេសចក�ីបេ្រង�នែផ�កសីល
្រពះពុទ�
្របសិនេបអ�កអចេធ�តមវិន័យទំងអស់ខ(បូកនឹងវិន័យជាេ្រចនេទ!) ឲ្យបានខ
ខ�ួនជាេរៀងរល់ៃថ�ក�ុងជីវិតរបស់អ�ក អ�ក្របែហលជាមានសង្ឃឹមេទស�នសួគ៌។ ប៉ុែន� ្រប
មិនអចេធ�បានេទ អ�ក្របាកដជាគា�នសង្ឃឹមេសះេឡយ។ េយាងតម្រពះពុទ� វ
សង្ឃឹ!
្របព័ន�របស់េលម៉ូេស
េសចក�ីបេ្រង�នដ៏្របេសររបស់្រពះពុទ�ដល់្របជាជ មានេបះដូងដូចគា�នប��ត�ិ
របស់្រពះជាមា�ស់ចំេពះសសន៍យូ ្របសិនេបអ�កមិនអចេគារប��ត�ិទំ ៦១៣
របស់្រពះជាមា�ស់ប អ�កគឺមនុស្សមានប េហយ្របសិនេបអ�កជាមនុស្សម អ�ក្រត�
បូជាយ��រំេដះប េដយេហតុេនះេហយេទបច្បោប់ជាេ្រចនរប ម៉ូេស ែចងអំពី្របព័ន

53. 50
បូជាយ��
េលវីវិន័យ ១៧:១១
ដ្បិតជីវិតរបស់សត�េលកស�ិតេនក�ុង េហតុេនះេហយបានេយងឲ្យអ�ករល់គា�ប
ឈមេនេលអ េដម្បីេធ�ពិធីរំេដះប ឈមអចរំេដះប េ្រពះេនក
ឈមមានជីវិ
េហ្រប ៩:២២
តមវិន័ អ�ីៗេស�រែតទំងអស់បានបរិសុទ�េដយស្របសិនេបគា�នករបង�ូរឈ
ក៏គា�នករេលកែលងេទសែ
្របព័ន�ពិភពេលកេនះែដល្រត�វបានលត្រតដង្របាប បាន្របកសអំពីក
ដល់របស់្រពះសេ�ង� សសន៍យូដ្រត�វបានសន�តថាបានយល់ដឹងអំពីចរិ និង
េបសក-កម�របស់្រពះសេ�ង តមរយៈករេមលេឃញពីមួយឆា�ំេទមួយឆា�ំនូវករថា�យ
ឥតេខ� ករបង�ូរឈ ករបូជាយ - ែដលសកម�ភាពទំងអស់េនះពិពណ៌នាថា្រពះេ
មនុស្សគា�ន ែដលបានបង�ូេលហិរបស់្រទង់េនេលេឈឆ និងបូជ្រពះកេនស
នរកចំនួន ៣ ៃថ�។ អំេពបាបរបស់េយង្រត�វបានេផ�រេទឲ្យមនុស្ស ែដលមិនែដលមានប
ទល់ែតេស ្រពះេយស៊ូបានេធ�កិច�ករទំងេនះេដយស�័្រគចិត�េដម្ ្រពះអង��សឡា
េយងខ�ំងណាស
្របព័ន�បូជាយ��ៃន្រពះគម�ីរសម�ន�េម្រត បង�ញ មនុស្សមិនអចជួយខ�ួនឯង
េឡយ។ មានែតតមរយៈករដឹងកំ និងករេជឿជាក់េល្រពះេយស៊ូប៉ុេ េទបេយងអ
ក�យជាមនុស្សសុចរិត េដម្បីក�យជាមនុស្សសុ វិធីេផ្សងេទៀត្រត�វបានេលកេឡ
ក�ុង្រពះគម�ីរប៊ី “េសចក�ីសុចរិតេដយខ�ួនឯ”។ មនុស្សសុចរិតេដយខ�ួនឯងមិន្រជាបអំពីេស
សុចរិតរបស់្រពះជាមា�ស់េ បំែប�ងវិធា និងេដះសរេនេពលពួកេគបរ ករប៉ុនប៉ងឥ
បានករេដម្បីមានេសចក�ីសុចរិតេដយខ�ួន គឺផ�ុយទំង�ស�ងេទនឹងេសចក�ី�សឡាញ់រ
្រពះជាមា�ស់ែដលមានភាពទន និងៃថ�ថ�ូរ និងជាករពិតណ គឺជាអំេពបាបមួយក�ុងចំេ
អំេពបាបអ្រកក់ជាងេគបំផុតែដល្រពះជាមា� ច្បោប់របស់ម៉ូ និងច្បោប់របស់្រពះពុទ
េគាលបំណងេធ�ឲ្យេយងលុតជង់ និងេធ�ឲ្យេយងយល់ដឹងអំពីេសចក�ី្រត�វករនូវជំនួយែដល
សង្ឃឹម
េតអ�កឈរេន្រតង់េលជ��ីង ‘ល�’?
េយងទំងអស់គា�ែដលបានជួល្បួ បានបរជ័យក�ុងករជំនះករសកល្បងេ
មួយចំនួន។ gilead tanha (កិេលសតណា) ឬលក�ណៈៃនអំេពបាបរបស់េយ បង�ំេយងឲ្យេធ�ខុ

54. 51
ជាពិេស េនេពលេយងគិតថាេយងកំពុងេធ�វេដយស ឬអចយកវេទជាមួ
្រពះេយស៊ូមានលក�ណៈខុសែប�កពីេគ្រតង់ថា្រពះអង�្របសូតមកេដកិេលសតណា
។ ្រពះអង�្របសូតពី�ស�ី្រកមុំបរិសុ េដយមានទំនាក់ទំនងជាមួយ្រពះជាមា និងមិន
ែមនជាមួយឪពុករបស់េយងគ អដ ្រពះេយស៊ មិនបានទទួលមរត កិេលសតណា ណាមួយរបស
អដេឡយ។ ្រពះេយស៊ូេ្រជសេរសដឹកនាំជីវិតបរិស និងមិនែដលបង�រកម�ណាមួយេឡយ ដូេច�ះ
្រពះេយស៊ូមានលទ�ភាពជួយេយងទំងអស់គា�ែដលជករល្ប និងធា�ក់ក�ុងវិបត�ិ
េហ្រប ២:១៨
េដយ្រពះអង� ផា�ល់បានរងទុក� េនេពលជួបកល្បួ ្រពះអង�ក៏អចជួយអស់អ
ែដលជួបនឹងកល្បួបានែដរ
្រពះេយស៊ូមាន្រពះបន� ្រពះអង�អចសេ�ង�ះពិភពេល!
យ៉ូហ ១២:៤៧
... ខ�ុំមក មិនែមនេដម្បីកត់េទសមនុស្សេគឺខ�ុំមកសេ�ង�ះមនុស្សេលកវ
វស�ិតេនេលេលក និងខ�ុំ ចំេពះអ�ីែដលេយងេ្រជសេរសេធ�ជាមួយនឹង្រពះប
េនាះ េដយេហតុថា្រពះេយស៊ូបេ្រង�នខ�ុំមិនឲ្ ប៉ុែន�និយាយករពិតេ ខ�ុំនឹងសួរខ�ួនឯង
ថ “េតេហតុអ�ីបានជា្រពះេយស៊ូក ្របសិនេប្រពះអង�មិនអចសេ �ង�ះខ�ុំ? េដយម
្រពះបន�ូល្របាប់ខ� ្រពះអង�អចេលកែលងេទសចំេពះអំេ និងធានានូវជីវិតអស់កល
និច� ្រពះអង�មិនបានទទួលអ�ីេឡ និងបានដក់្រពះ! វអ ្រពះអង�មាន្រពះបន� ្រព
អង�អចសេ�ង�ះពិភពេលកទំងម មិនែមនេដម្បីទទួលអ�ីេឡ ប៉ុែន�ពីេ្រពះវក
ពិត?” ទំងេនះគឺជា្រពះបន�ូលដ៏គួរចប់អរ អរម�ណ ៍សុវត�ិភាពែដលខ�ុំមានចំេពះ
របស់្រពះ្រគិស�ក�ុងករសេ �ង�ះ គឺថ ្រពះអង�មិនែដលកុហកេទ ្រពះេយស៊ូែតងែតមាន្
បន�ូលពិតជានិច�

55. 52
ជនរងេ្រគាះេដយសរជំងឺ្រគ�នស�ិតៃ
៩
ករក�យជា្រពះ
េនក�ុង្រពះពុទ�ស ្របសិនេបអ�កចង់េគចឲ្យផុតពីវដ�ទុក�េវទន និងេទកន់ស
សួគ៌ លក�ខណ� គឺថាអ�ក្រត�វក�យជា្រព53
54
។ ្រពះពុទ�គឺជាបុគ�លមួយរូបែដលរំេដះខ�ួនផុតពី
េដយេចញផុតពីវដ�ជីវិតេលកិ ្របសិនេបអ�កមិនែមនជា្រពះពុទ អ�កេនែតជាប់ជំពក់ន
ដ�ៃនទុក�េវទន រួមជាមួយនឹងមនុស្សជាតិេផ្សងេទៀតដ
ដូេច�ះ េត្រត�វេធ�ដូចេម�ចេដម្បីក�យជា្រព?
ជំហនដំបូ គឺ្រត� buad ឬបួសជា្រពះសង
េតេហតុអ�ីបានជាមនុស្សក�យ្រ?
មិត�ភ័ក�ិពុទ�បរិស័ទរបស់ខ�ុំមា�ក ធា�ប់េចញេទញាុ និងជប់េលៀង រហូតដល់គាត់ម
អយុ្រគ ៣០ ឆា� ែដលេនវ័យេនាះគាត់ចប់េផ�មយល់េ “ខ�ុំពិតជាបានេធ�េរឿងមិនល
េ្រច និងមា wain gum (កម�) ជាេ្រច ខ�ុំគួរែតេធ�អ�ីមួយចំេពះេរឿងេន!”។ មា�យរបស់គាត់
សុំឲ្យគាត់បួសជា្រពះ ្របែហលក�ុងេពលជាមួយគា� មិត�ជនជាតិៃថរបស់គាត់មា�ក
្រតឡប់មកពីទី្រក�ងឌូ និងបានេហគាត “បួសជា្រពះសង្ឃេដម្បីមា�យរប”។54
55
ពួកបស�ិម្របេទសអចគិ ពុទ�បរិស័ទក�យជា្រពះសង្ឃអស់មួយជ ក�ុងខណៈែដល
បព�ជិត និង្រគ�គង�លមាននិនា�ករបួសអស់មួយជ ប៉ុែន� ក buad (បួស) ឬករក�យជា
សង្ គឺជាវិធីែដលពុទ�បរិស័ទមួយចំនួនេជឿ ពួកេគអចសន្សំបុណ្យក ឬ tam boon (េធ�
បុណ្) បាន បុរសៃថជាេ្រចនក�យជា្រពះសង្ឃ ៣ ែខ េនអ ២១ ឆា�ំ ជាញឹកញា
ករេធ�ដូេច� “គឺេដម្បីមា” េដម្បីសន្សំបុណ្យកុសលឲ្យមា�យរបស់ពួកេគរួចផុតពីកម� េគ
និយាយ មា�យរបស់ពួកេ នឹង “េតងជាយសំពត់ពណ៌ទឹក្រ េដម្បីេលកគាត់េឡងេទ
សួគ៌។”56
េនេពលឪពុ ឬមា�យរបស់េលកអ�កស េលកអ�កអចេធ�ជា្រពះសង្ឃរ ៣ ឬ
54
ភាសៃ Samret arahan (សេ្រមចអរហន) ឬ ឈនដល់ក្រមិតខ�ស់បំផុតៃនជីវិ
55
ភាសៃ buad hai maa (បួសឲ្យមា)
56
ភាសៃ gor pa lerng kern sawan (េតងសម�ត់េលឿងេឡងស�នសួ)

56. 53
៤ ៃថ�។ េនេពលបុណ្យ សមាជិកណាមា�ក់ក�ុង្រគ�សរ្រត�វបានរំពឹងថានឹងេធ�ជា
េពលពីរបីៃថ� េដម្បីប��ូ boon ឬបុណ្យកុសលេទឲ្យអ�កស ករេធ�ដូេច�ះមានេគាលបំណងេ
ឲ្យអ�កស�ប់បានេទកន់ស េដយសរបុណ្យកុសលបែន�មែដលទទួ ប៉ុែន� ពុំមានក
ធានា! វគឺជាប��ៃនជំេងងឹតងងុល។
សម្បជ��ៈយល់ថាមាន ក៏នឹងនាំមនុស្ស្រប�សមួយចំនួនឲ្យក�យជា្រពះសង
េពលខ�ីែដរ។ េនេពលែដលពុទ�បរិស័ទមា�ក់្រប្រពឹត�អំេ គាត់អចសកល្បងស្រម-ជ
��ៈរបស់គាត់ប តមរយៈករបួសជា្រពះ ្របសិនេបគា ក�ុងឋនៈជា្រពះ េនែតេធ�
ខុស (ដូចជ ្រកេឡកេមលមនុស្ស� គិតអំពីមនុស្ស�ស ស�ប់េភ�ងេដយភ័ន�ឡំ ឬេដរេនក�ុ
ផ្សោរ) គាត់អ plong abad (ធា�ក់ក�ុងអបត)។ មួយសបា�ហ៍ម� គាត់្រត�វអង� និងសមាធ56
57
េដយពិចរណាអំពីកែន�ងែដលគាត់មាន្របភ អំពីកំហុសរបស់គាត និងបនា�ប់ម
សរភាពអំេពបាបរបស់គាត់ដល់្រពះសង្ឃជា ចំណុចេនះមានលក�ណៈ�សេដៀងគា�នឹង
សរភាពេទសកំហុសដល់សមាជិក្រក�មជំនុំជាេរៀងរល់សប
េលសពីេនះេទៀត េនេពលពុទ�បរិស័ទមា�ក់មានអរម�ណ “សំណាងអ្រ”58
គាត
ក៏អចចង់េធ�ជា្រពះសង្ឃមួយរយៈេព េដម្បី្របមូលសំណាង
ករេធ�ជា្រពះសង្ឃមិនែមនជាវិធីែតម ែដលពុទ�បរិស័ទសកល្បង្របមូលប
កុសល ឬ tam boon (េធ�បុណ្) េឡយ។ េលកអ�កអ tam sangkatan (សង្ឃគតទ) ឬ្របេគ
អហរកំប៉ ថា�ំដុសេធ� ្រចសដុសេធ សប៊ និងក��ប់េករពុកមាត់ដល់្រពះសង្
េលកអ�កអ tawai pain (្របេគនចង�) ឬ្របេគនអហរៃថ�្រតង់ដល់្រពះស អំេព tam
boon (េធ�បុណ្) ទំងេនះ្រគាន់ែតស58
59
អំេពបាបប៉ុេណា ប៉ុែន�មិនែដលសមា�តវឲ្យ
េទ។ គួរកត់សមា�ល់ចំណុចពីរយា៉ (១) មនុស្សមា�ក់េធ�បុណ្ េពញមួយជីវិតរបស់ខ�ួន ប៉ុែន�
មិន្រត�វបធានាថាអចេគចផុតពីស�ននរនិង (២) ករជំរុញទឹកចិត�សំខន់ករេធ�បុណ
គឺសម្បជ��យល់ថាមានេទ
លក�ខណ� េដម្បីបួសជា្រពះ
ដូេច�ះ េនអ ៣៣ ឆា� មិត�របស់ខ�ុំបានយល់្រពមតមករអេ��ញរបស់មិត េដម្ប
បួសជ “្រពះសង្ឃេដម្បីមា�យរបស”។ ពួកេគទំងពីរនាក់បានេទជួប្រពះសង្ឃក�ុង
មួយអង� និងបានពិភាក្សោអំពីលទ�ភាពបួសជា្ ្រពះសង្ឃបានេមលេទ និងមា
57
ភាសៃ nang wipadsana (អង�ុយវិបស្ស)
58
ភាសៃ suoy (ស៊យ)
59
ភាសៃ bpadt bpow (េបាសផ�ុ) ឬបកតមព “ផ�ុំសមា�”

57. 54
សង្ឃដីក “មិត�របស់ឧបាសកអចបួសជា្រពះស ប៉ុែន�ឧបាសកមិនអចេ” “េហតុអ�ីមិន
អ?” គាត់សួរទំងភា�ក់េផេដយស្រត�វបានបដិេស ្រពះសង្ឃបានមានសង្ឃដី
គាត់ ពីេ្រពះគាត់មានរងកយមិន្រគបគាត់មានរ “មិនេពញេលញទំ ៣២
ែផ�ក។”60
រងកយរបស់គាត់មានភាពមិនេពញ ពីេ្រពះកលគាត់ម ៨ ឆា� គាត់ម
ជំងឺ្រគ�នស�ិតៃដេជង ជាលទ�ផ េជងស�ំរបស់គាត់រីកលូតលស់តូចជាងេជងេឆ�ងរបស់
េដម្បីក�យជា្រពះ េលកអ�ក្រត�វែតមានរងកយេពញ េហយ្រពះសង្ឃបានមា
ដីក្របាប់គ “ឧបាសកគឺជាមនុស្សមិនេពញលក�” “សង្ឃដីកេនះពិតជាេធ�ឲ្យខ�ុំឈ
ណាស” មិត�ខ�ុំនិយាយ្របាប់ខ�
្រពះពុទ�សសនាពិត្ មានលក�ណៈតឹងែតងខ�ំងជាងអ�ីែដលពួកបស�ិម្របេទ
េទេទៀត ចំេពះពួកបស�ិម្របេទសមួយចំនួនែដលមិនយល់អ�ីទល់ែត ្រពះពុទ�ស
ហក់ដូចជាជេ្រមសដ៏ងយ�ស�លជំនួសឲ្យ្រគិ ចំេពះពួកេ ករនិយា “ខ�ុំចប
អរម�ណ ៍ខ�ំងចំេពះ្រពះពុទ” ែតងែតជាវិធីរបស់ពួកេគក�ុងករេបាះបង់េចល្រគ
នា ប៉ុែន� ករពិតគឺ ្រពះពុទ�សសនាមិនែមនជាផ�ូវែដលទទួលយកបានទំងអស់គា
មនុស្សទអស់្របតិត�ិតមេឡយ ្រពះពុទ�សសនាកំវិន័យ និងលក�ខណ� តឹងែតងយា៉ងពិ
្របាមួយ គឺ�សេដៀងគា�េ្រចននឹង្រពះគម�ីរសម�ន�េម្រតី ្រពះពុទ�សសនាកំណត់នូវប
ឥរិយាបអសីលធម៌ដ៏ែវងមួយ។ ្រពះពុទ�សសនាមានចំណុចដូចគា�េ្រចនជាមួយ្រពះគម
េម្រតីច និងមានស�នជាេ្ ែដលសសនាមួយអចកសងរវងសសនា េយងរក
េឃញអំណា និងេសរីភា ែតេនេពលែដលេយងក�យជា្រគិស�បរិស័ទប៉ុ ែដលបំេពញ
តមលក�ខណ�សីលធម៌ទំងអស់ែតមា�ក់ឯងែដល្រពះជាមា�ស់ដក់ឲ្យម
ច្បោប់ដ៏តឹងែតងៃន្រពះពុទ� ដូចច្បោប់ៃន្រពះគម�ីរសម�ន�េម្រតីច បេណា�យឲ
សសនាមួយយល់ដឹងអំពីភាពខ�ះចេនា�ះរបស់សសនាមួ “ខ�ុំមានអរម�ណ៍ខកចិ” មិត�ខ�ុំ
បន�និយាយ្របាប់ខ “ពីេ្រពះេនក�ុង្រពះពុទ េយងេជឿថ ្របសិនេបេយងក�យជា្រព
េយងអចេទេកតេនស�នស ប៉ុែន� ្របសិនេបខ�ុំមិនអចក�យជា្រពះ ខ�ុំនឹងេទេកតេ
ស �ននរក មិត�ខ�ុំព្យោយាមជួយខ និងបាន្របាប់ខ�ុំឲ្យបួសជាសង្ឃេនក�ុងសសន ‘េធ�
ជា្រពហ’ គាត់និយា ប៉ុែន� ខ�ុំបានគិត ្រហ���សសនាមិនសន្យោថាមនុស្ស
អចេទេកតេនស�នសួគ៌េ”61
60
ភាសៃ mai kraup 32 suan (មិន្រគប់៣២ ែផ�ក)
61
្រពហ��សសនាបេ្រង ស �នភាពខ�ស់បំផុតរបស់មនុស្សគឺ្រត�វេក្រពហ� ឬជាសមាជិកវ
ណ�ៈ្រពហ�ណ៍របស់្របេទសឥមានែត្រពហ�ណិកប៉ុេណា�ះេទបមានបុព�សិទ�ិក�ុងករបេ្រង�នអ
ដ៏វិសិដ�របស់សសនាហិណ�អ�កខ�ះេ្រប្របាស់ពក្យ្រពហ���សសនាជាសទិសន័យហិណ�ូ

58. 55
“ដូេច�ះ ខ�ុំបាននិយាយ្របាប់ខ�ួ ‘ជីវិតរបស់ខ�ុំនឹងមិនេទេកតេនស�នសួគ៌េឡ ខ�ុំ
នឹងធា�ក់េទស�នន េហយេតនឹងមានអ�ីេកតេឡងចំេពះមា�យរបស់ខ? គាត់អចរង់ចំឲ្យ
្រប�សរបស់ខ�ុំបួសជា្រពះសង្ឃេដម្ប ប៉ុែន� ចុះចំែណកខ�ុំវិញ? ខ�ុំនឹងគា�នឱកសេឡងេទ
សួគ៌េទ។’
“ខ�ុំបានគិតអំពីេរឿងេនះជាញឹកញ ‘ខ�ុំនឹងមិនេទេកតេនស�នសួគ៌េឡ’ ខ�ុំខ�ល់ខ�
អំពីេរឿងេនះ និងែថមទំងខឹងេទៀតផ ‘វមិនយុត�ិធម៌េ! េតខ�ុំអចេទេកតេនស�នសួគ៌ត
ណ?’ ខ�ុំែថមទំងស�ប់្រពះពុទ�សសនាេទៀ ប៉ុែន� ខ�ុំបានបន�េធ�ជាពុទ�បរិស័ទធម�តម និង
បានបនេធ�បុណ្ ។
“មិត�របស់ខ�ុំបានបួសជា្រពះសង្ឃរយ ៣ ែខ េហយេ្រកយ គាត់បានេចញេ
ដូចគាត់េធ�កលពីមុ គាត់បានេទក ជក់បារ ញាុំ� េ្រប្របាស់យា៉មា៉ទឹកកកនា
្របេទហុល�ង់ េគងជាមួយមនុស្ស�សីមិនេរមុខ េទមា៉ និងេគងជាមួយ�សីេពស្ គា�នអ�
ផា�ស់ប�ូរេឡ េហយខ�ុំយល់ថ គា�នអ�ីអចផា�ស់ប�ូរចិត�គាត់បាន គាត់ែថមទំងបានេហ
េទផលិតេ្រគ�ងេញ�នជាមួយគាត់ដូចពីមុនេទៀ
“យប់មួយ ខ�ុំយល់សប�ិ។ ខ�ុំេឃញ្រពះវិហរមួយែដលមានេឈឆា�ងេនេលកំពូ ្រព
វិហរេនះស�ិតេនអតីតសលេរៀនែដលខ�ុំធា�ប់ ខ�ុំឈរេនេលវលេ និង្រកេឡកេមលេ
េល េហយបានេឃញេឈឆា� ជាដំបូ ខ�ុំគិតថ ខ�ុំ្រគាន់ែតគិតអំពីសល្រគិ ឬ
កុមារភាពរបស់ខ�ុំប៉ុេណា ខ�ុំក៏ភា�ក់េឡ េហយបាន្របាប់មិត��សីរបស់ខ�ុំអំពីេរឿងេនះភ ‘បង
យល់សប�ិេឃញេឈឆា�ងេនេលកំពូលសលេរៀនចស់រប េឈឆា�ងេនះខ�ស់ណា! ដូច
ធម�ត ខ�ុំបាេភ�ចអំពីបាតុភូតេនះ
“មួយសបា�ហ៍េ្រក ខ�ុំបានយល់សប�ិម�ងេទៀត ខ�ុំឈរេនពីមុខសលេរៀនរបស់ខ
េហយខ�ុំសម�ឹងេមលេឈឆា�ងម�ងេទៀត ខ�ុំក៏បានភា�ក់េឡ និងបាន្របាប់មិត��សីរបស់ខ ‘េតអូន
េជឿែដរឬេទ? បងយល់សប�ិដែដលម�ងេទៀត! វ្របែហលដល់េពលបង្រត�វ្រតឡប់េ និងេដរទ
ស្សនាសលេរៀនចស់របស់បង បង្របាកដជានឹកសលេរៀនចស់របស់ប បង
នឹងនាំអូនេទទីេ ប៉ុែន�វេនឆា�យខ�ំ េនែក្បរ្រពំែដន’ េនះគឺជាេលកទីពីរ
“មួយសបា�ហ៍េទៀតបានកន�ងផុតេ ខ�ុំបានយល់សប�ិដែដលម�ងេទៀត ខ�ុំេឃញេឈ
ឆា�ងដែដល ខ�ុំឈរេនកែន�ងដែដល ខ�ុំចប់េផ�មមានអរម�ណ៍េនមិ និងធុញ្រទន ‘េត
ចំែណកអ�កខ�ះេទៀតេជឿថ វគឺជាេឈ�ះែតមួយេនក�ុងសសនាដ៏ ចំណុចខុសគា�គឺអ�ស័យេលអ
អនជាអ�កសេ្ ប៉ុែន�សសនាទំងពីរមានចំណុចដូចគា�យា៉ងច្

59. 56
មានអ�ីេកតេឡ?’ ខ�ុំគិតថ ‘េតខ�ុំបានេធ�អ�ីខុសេនកែន�ងេនាះែម? េតេហតុអ�ីខ�ុំ្រត�វ្រតឡប់
កែន�ងេនាះវិ?’”
េលកេនះ មិត��សីរបស់មិត�ខ�ុំេឈ� Mali ចង់បែន�មេរឿងរ៉វរបស់ន “េនសបា�ហ៍េ្
ករ្រប ខ�ុំបានជួបមិត�មា�ក់េនេលរថយន�្រក�ងសកលវិ ABAC។ ខ�ុំេនចំប នា
បាន្របាប់ខ�ុំ ‘ៃថ�េនះ ខ�ុំនឹងេទ្រពះវិ ពីេ្រពះជាៃថ�បុណ្យ្រគិ! នាងមិនែដល្របាប់ខ
អំពីេរឿងេផ្សងេឡ ប៉ុែន� ខ�ុំគិតថានាងគឺជា្រគិស�បរិស័ទម ដូេច�ះ ខ�ុំបាន្របាប់នាងអំពីស
របស់មិត�្រប�សខ�ុំ ខ�ុំកំពុងែស�ងរកអត�ន័យៃនសុបិនេនះ។ ខ�ុំបានសួរនា “េតវមានន័យដ
េម�ច? នាងផ�ល់ចេម�យែដលខ�ុំមិនចូលចិត ‘្រពះជាមា�ស់កំពុងេហអ�ក!’
“Mali ជាមនុស្ស្របឆាំងនឹង្រគិ” មិត�ខ�ុំ្របាប់ខ� “ពីេ្រពះនាងគ ករេទ្
វិហរមានន័យថាអ�ក្រត�វក�យជាមន េលកែលងែតអ�កគឺជាមនុស្សបរិសុ អ�កមិនអចេ
្រពះវិហរបានេឡ ដូេច�ះ ខ�ុំមិនយល់ថាេហតុអ�បាន្រពះជាមា�ស់េហេនាះេ។ េយង
រស់េនក�ុងជីវិត្របកបេដយអំេព!
“ប៉ុែន� េយងបានសេ្រមចចិត េយងនឹងេទ្រពះវិហរេដយស�័្រគ េលកេនះ េយងពិត
ជាែស�ងរកចេម�យ ្របាកដជាមានអ� ្របសិនេបបងយល់សប�ិដែដលៗបីដ! ដូេច�ះ េយងេធ�
ដំេណរេទកន់្រពះវិហរេដម្បីទទួលបានច
“សបា�ហ៍េន ែខ្សភាពយន�េរ The Passion បានដក់ប�� េហយេយងបានេ ទ
ស្សនាេរឿងេន េយងមានករេងឿងឆ�ល់យា៉ងខ េតនរណាជាមនុស្សេនះែដល្រត�វ
វ? េហតុអ�ីគាត់្រត�វបានេ? េយងយល់ភាពយន�េនះយា៉ងពិ ជាពិេស េនេពលនា
ផិតក្បត់្រត�វបានេគចប េយងមិនយល់អ�ីទំងអស ប៉ុែន� េយងចង់យល់។ េយងពិតជាម
ករេងឿងឆ�ល់ខ�ំងណា
“ដូេច�ះ េយងបានណាត់ជួបជាមួយមិត�រ Mali េនេមា ៩ ្រពឹ ពីេ្រពះ្រពះវិហរ
ទ�រេនេម ១០ ្រពឹ េនៃថ�ទ០៨ ែខសីហ ឆា�២០០៤។ ៃថ�េនាះ្រត�វចំទិវបុណ្យ មិត�ខ�ុំគឺ
ជា្រគ�បេ្រង�នេន្រពះវិហរស្រ ដូេច�ះ នាង្រត�វេទដល់មុនេ េដម្បីេរៀបចំករសែម
របស់កុមារ េយងភា�ក់យឺតេមា និងបានគិត ‘េយងយឺតេហយ។ េយងមិនបាច់េទេ’ ប៉ុែន�
Mali ពិតមានបំណងេទែម ដូេច�ះ េយងបានេបករថយន េដយមិនដឹងថាេត្រពះវិហរស�
កែន�ងណាពិត្របាកដេ គឺដឹង្រតឹមែតេទែក្បរហងធំណ េយងបានទូរស័ព�េទមិ
របស់េយងេដម្បីសួរថាេត្រត�វេបកតមផ�ូវណាេដម្បីេ េហយនាងបាននិយាយថាវ
ចប់អរម�ណ៍ណាស់ែដលេយងបានទូរស័ព� ពីេ្រពះនាងបានេភ�ចទូរស័ព�េ និងមា
អរម�ណ ៍ជំរុញចិត�ឲ្យ្រតឡប់េទយកវ នាង្របាប់េយ ‘ខ�ុំកំពុងបត់េ្រក េតអ�កេន
កែន�ងណ?’ �សប់ែតេយងេនកែន�ងបត់េ្រកយេនាះ េហយរថយន�របស់នាងេនចំពីមុខ

60. 57
យន�របស់េយង!
“េយងបានចូលក�ុង្រពះវិ និងពិតជារីករយនឹងអ�ីៗទំងអស់ែដលកុមារកំពុងេធ�ស
មា�យរបស់ពួកេគ ខ�ុំមានអរម�ណ៍កក់េក�ខ�ំងណាស់ក�ុង វគឺជាអរម�ណ៍ែដលខ�ុំមិន
ធា�ប់មានពីមុនមកេ វគឺជាអ�ីែដលខ�ុំចង់េធ�ស្រមាប់មា�យរបស់ខ�ុ! ្រគ�គង�លបានសុំឲ្យ
អធិដ�នតមគ េដម្បីយាង្រពះេយស៊ូមកគង់េនក�ុងេបះដូងរបស់េ គាត់បាន្របគល
េយងនូវេសៀវេភ្រពះគម�ីរប៊ីបដ៏ថ�ីមួយក្ េដយសរេយងេទបែតេមលែខ្សភាពយន� The
Passion of the Christ រួច េយងពិតជាចង់អន្រពះគម�ីរប៊ីបណ េយងបានអនចប់្រពះគម
សម�ន�េម្រតីថ�ីក�ុងរយៈេពលយា៉ងខ េហយេយងមានអរម�ណ ្រពះគម�ីរេនះមានចំណុចល
េ្រចនែដល្រត�វ! ឥឡូវេនះ េយងយល់អំពីជីវិតរបស់្រពះេយស៊េហយ។
“េលកទីពីរែដលេយង្រតឡប់េទ្រពះវិហ េគបានសុំឲ្យេយងេធ�ករប��ក់ថាេត
មក្រពះវិហរដ៏តូចេនះេដយរេបៀ ខ�ុំបានជ្រមាបដល់្រគ�គង�លអំពីសុបិនទំងអ
ខ�ុំ។ ខ�ុំយល់សប�ិអំពីសលេរៀនេន ្រគ�គង�លមានករភា�ក់េផ�លយា ‘ខ�ុំបានេទ
េរៀនេនា!’ ្រពះជាមា�ស់បា នប��ក់អំពី្រពះបន�ូលរបស់្រទង់ដ! េយងមានអរម�ណ៍ថ
ទំនាក់ទំនង្រពលឹងវិ��ណជាមួយគ
“េនក�ុងសបា�ហ៍ទីបួនរបស់េយងៃនករេទ្រព ខ�ុំចប់េផ�មសង្ស័យអំពី្រពះគម�ីរប៊
ខ�ុំចប់េផ�មសួ ‘េតបុគ�លទំងេនះជាន -យ៉ូហ បាទីស, ប៉ូល និង េហរ៉ូដ? េតពួកគាត់គឺ
មនុស្សពិត្របាកដែម? ឬេតពួកេគកំពុងេបាក្របាស់ខ�ុំែម? ខ�ុំសន�តថាខ�ុំគឺជាពុទ�បរិស!’
េពរេពញេដយករសង ខ�ុំមានអរម�ណ៍ងងុយេគ េនេពលខ�ុំភា�ក់េឡ ខ�ុំេបកប៉ុស�ិ៍ព័ត៌ម
េហយេនក�ុងទូរទស្ស េគរយករណ េគបានរកេឃញរូងភ�ំរបស់យ៉ូហ បាទីស។ េគនិយា
ថ វគឺជាភ័ស�ុតងបុរណវិទ្យោែដល្រពះគម�ីរប៊ីបប វបង�ញអំពីកែន�ងែដលយ៉ូ
បាទីស បានបួ និងពិពណ៌នាអំពីរេបៀបែដលយ៉ូហ បាទីស បា្រជមុជទឹឲ្យអ�កមានប
រំេពចេនា ខ�ុំមានអរម�ណ ‘ពិតជាមាន្រពះជា!’។
“េនេពលេន ខ�ុំបានយល់សប�ិជាេលកចុងេ្រ ្រពះជាមា�ស់បាន្របទនដល់ខ
សុបិនចុងេ្រក ខ�ុំែលងឈរេនេ្រក្រពះវិហរេទៀត េលកេនះ ខ�ុំឈរេនខងក�ុ ខ�ុំ
សម�ឹងេមលេឡងេល េហយខ�ុំែលងេមលេឃញជ��ំងបាំងផ�ូវខ�ុំេទរក្រពះជាមា�ស់េទៀត ខ�ុំ
េមលេឃញរូបគំនូរៃនសច់េរឿងក�ុង្រពះគម�ីរប៊ីបេនេលជ�� ខ�ុំមានអរម�ណ៍មានេសចក�ី
និងផាសុកភាពយា៉ងពិេ ខ�ុំដឹងថ ្រពះជាមា�ស់បានេរៀបចំអ�ី្រគប់យា៉ងស្រម េនះគឺជ
ជីវិតជា្រគិស�បរិស័ទរបស់ខ� រហូតមកទល់េពលេនះ។”
ជនរងេ្រគាះៃនជំងឺ្រគ�នស�ិតៃដេជងបាន គាត់មានឱកសរំេដះកម�របស់គាត
រហូតទល់ែតគាត់បាជួប្រពះសង្ឃមួយអង�យា៉ងជាក់ និងមកពក់ព័ន�នឹងតថភៃន

61. 58
ប��ត�ិ ២២៧ ្របកររបស់្រពះពុ ករែដល្រត�វបានេគ្របាប់ថាគាត់មិនអចបំេពញ
រងកយទ ៣២ ែផ�ក និងលក�ខណ� សីលធម៌របស់្រពះពុទ ហក់ដូចជាករបដិេសធដ៏ៃផ្
ប៉ុែន�តមពិតវសេ�ង�ះជីវិតរបស់គាត់េទ! ត្រម�វករៃនច្បោប់សីលធម៌បានរំលយ
របស់គាត់ ករេជឿជាក់េលខ�ួនឯងេដយេស�ះ្រតង់េធ�ឲ្យគាត់កន់ែតមានេសចក និងមា
បំណងចង់ឮដំេណាះ�សយរបស់្រពះជាមា�ស់េដម្
េនក�ុងជំពូកបនា� េយងនឹងពិនិត្យេមលថាេត្រពះេយស៊ូបានេដះ�សយជាម
ែបបេនះយា៉ងដូចេម�ច

62. 59
រេបៀបែដល្រពះេយស៊ូេ្រប្របាស់ច្បោប់េដយ
១០
្រពះេយស៊ូដឹងអំពីចំនួនសក់របស់េលកអ� ្រពះេយស៊ូស�ល់សត�ចបទំងអស់ែដល
េនេលអក ខ�ុំគិតថ ្រពះេយស៊ូ្របែហលជាមានករពិបាកក�ុងករចងចំអ�ីៗទ
្រទង់បានដ! ្រពះអង�ដឹងអំពីអ�ីែដលនឹងសេ�ង�ះេយ ្រពះអង�ដឹងអំពីរេបៀបេដះ�សយ
ទំងអស េនក�ុងជីវិតរបស់េយង ប៉ុែន� ដូចេវជ�បណ�ិតល�មា�ក់ែដ ្រពះអង�មិនផ�ល់ករព្
ដល់េយងេឡយ រហូតទល់ែត្រពះអង�បានផ�ល់ដល់េយងនូវករេធ�េរគវិនិច�័យសម�សបៃ
របស់េយងសិន។
សិល្បៈៃនករេធ�េរគវិនិច�័យប��របស់មនុស្សមានបាបបានបាត់បង់េន្រពះវ
េយងទទូចផ�ល់ដំេណាះ�ស “្រគាន់ែតទុកចិត�េល្រពះេយស៊ូេទបា!” ចំណុចេនះេធ�ឲ្
អ�កស�ប់ភាគេ្រចនមានករភ័ន ពីេ្រពះពួកេគមមានអរម�ដឹងនូវត្រម�វករផា�ល់ខណ
មួយក�ុងករេជឿេល្រពះេយស៊ូេឡ ពួកេគមិនដឹងអំពីជំងឺ ែដល្រពះេយស៊ូគឺជាឱសថព្ែត
មួយគត់។ ្របសិនេបេយងបន�ដក់នុយចប់អ�កែស�ងរកេដយេ្រប្រពះបន�ូលសន្យោៃ
“អ�កនឹងមិនរកេឃញសុភមង�ល និងេសចក�ីសុខពិត្របាកដេឡ រហូតទល់ែតអ�កមាន្រពះេយ”
អ�កែស�ងរកជាេ្រចននឹង្រគាន់ែត វមិនពិត្របាកដ អ�កមានបាបជាេ្រចនទទួលបាន
ែដល្រពះជាមា�ស់បាន្របទនដល់ពួកេគេដយមិនមានករទទួលស�ល េយងអ
អះអង េសចក�ីសុខរបស់ពួកេគ្រគាន់ែតបេណា�ះអសន�ប៉ុ ផ�ុយេទវិ េសចក�ីសុខរបស់
េយងគឺអស់កល្បជានិ ប៉ុែន� ឥឡូវេនះ េយងែលងឧទ�ិសដំណឹ ងល� ែដល្រពះេយស៊ូបាន្រ
ដល់េយងេទៀតេហយ។
្រពះេយស៊ូមិនែដលមាន្រពះបន� “ខ�ុំមានេសចក�ីសុខជាងអ� ដូេច�ះ អ�កគួរែតេជឿខ�ុំ!”
េឡយ។ េទះបីជាេសចក�ីសុខគឺជាែផ�ផា�មួយៃនករេជឿេល្រពះេយស៊ េសចក�ីសុខមិនែមន
ជាប� �សំខន់បំផុតៃនដំណឹងល�េឡ
េតមានន័យយា៉ងេម៉ច? ជំងឺែដល្រពះេយស៊ូយាងមកព្យោបាលគឺអំេ អំេពបាបគ
ជាជំងឺរតត្បោតែដលបណា�ទុក�េវទន ករស� និងករឃា�តឆា�យជាេរៀងរហូតពី
មា�ស់ជាទី�សឡ និងដ៏វិសុទ�។ េតមនុស្សដឹងថាពួកេគគឺជាអ�កមានបាបែ? ជាធម�តម
ដឹងេទ។ េដយេហតុេនះេហយេទប្រពះជាមា�ស់សរេសរ្រពះគម�ីរសម�ន�េម្ និងបានប��ូ
្រពះវិ��ណដ៏វិសុទ - ្រពះជាមា និង្រពះវិ��ណដ៏វិសុទ�អចកំណ និងវស់ែវងេមេរគេមលម
េឃញទំងេនះ េគាលបំណងៃនច្បោប់្រពះគម�ីរសម�ន�េម្រតីចស់របស់្រ គឺេដម្បីជួ
េយងឲ្យយល់ដឹងអំពីក្រមិតែដលេយងមានជំងឺ ច្បោប់េរៀបចំេបះដូងរបស់អ�កមា
ស្រមាប់ដំណឹងល ្របសិនេបគា�នច្ នឹងមិនមានករេជឿថាមានបាប ្របសិនេបមិន

63. 60
មានករេជឿថាមាន នឹងមិនមានករដឹងកំហុសេឡ ្របសិនេបមិនមានករដឹងកំេទ
មិនអចមានករកន ឬជំេនឿពិត្របាកដេល្រពះេយស៊ូេឡ
យា៉កុ បានសរេសរ “បងប�ូន្រប្រពឹត�អំេព េហយវិន័យចត់ទុកបងប�ូនជាអ�ក្រប្រ
បទេល�ស” (យា៉កុ ២:៩)។ េសៀវេភរបស រ៉ូម គឺជកិច�សន្របស់ ប៉ូល ែដលនិយាយអំពីដំណឹ
ល�។ េនក�ុងេសៀវេភេ ប៉ូល សរេសរថ “ក៏ប៉ុែន� មានែតវិន័យប៉ុេណា�ះែដលេធ�ឲ្យខ�ុំស�ល
្របសិនេបវិន័យមិនហ ‘កុំេលភលន’” (រ៉ូម ៧:៧) ែដល�សង់ប��ត�ិចុងេ្រកយប��ត�ិទំង
ប់។ “េ្រពះវិន័យ្រគាន់ែតនាំឲ្យេគស�ល់អំេពបា” (រ៉ូម ៣:២០)។ ករបកែ្របរប J.B.
Phillips ប��ក់អំពីេរឿងេនះយា៉ងដូេច�ះ “្របសិនេបមិនមានវិន័យ ប�� ៃនអំេពបាបក៏នឹងមិ
េកតេឡងែដរ... ឥឡូវេនះ េយងរកេឃញថ វិន័យេនែតធា�ក់េទក�ុងស្រត�វបង�ញអំពីក្រ
ទូលំទូលយៃនអំេពប” (រ៉ូម ៣:២០, ៥:២០) ប៉ូល និយាយ ្រគិស�បរិស័ទគប្បីពន្យល់វិន
“ដូេច�ះ តមរយៈប��ត� បាបេលចេចញមករិតែតអ្រកក់ហួសេហតុេទ” (រ៉ូម ៧:១៣)។
េរឿងេនះេធ�ឲ្យ្រគិស�បរិស័ទជាេ្រចនភា�ក់េ្រពះវិ��ណដ៏វិសុទ�្រត�វបានប��ូនមកេដ
ប��ក់អំពីវិន័យរបស់្រពះជាមា� ភារកិច�ធម�ទូតទីមួយរបស់្រពះវិ��ណដ៏វិសុទ� “្រពះអង�នឹ
ប��ក់ឲ្យមនុស្សេលកដ េគយល់ខុសអំពីបា អំពីេសចក�ីសុចរិត និងអំពីករកត់េ” (យ៉ូ
ហ ១៦:៨)។ សព�ៃថ�េនះ អ�កេទសនាមាននិនា�ករសែម�ងអំពីករែ្របក�យជាសុចរ ្រព
្រគិស េដយមិនសែម�ងអំពីអំេពប ឬករកត់េទសេឡ អំេពបាប្រត�វបានឲ្យនិយមន័
សុ្រកឹតេដយវិន័យរបស់្រពះជា េហយករកត់េទសរបស់្រពះជាមា�ស់នឹងែផ�កេទេ
ែដលមិនអចផា�ស់ប�ូរបានរបស់្រពះ
រេបៀបែដល្រពះេយស៊ូេធ�ឲ្យេគស�ល់្
េដយសរែតបច�ុប្បន� មានករបេ្រង�នតិចតួចណាស់អំពីអំេ និងករកត់េ
េយងេភ�ចថ ្រពះេយស៊ូេធ�ករេយាងជានិច�ដល់វិន័យដ៏វិសុទ�របស់្រពះ េនក�ុងេសចក�
្របករបស់្រពះអង�អំពីដំណឹងល� ពុំមានអ�កេទសនាអំពីដំណឹងល�ណាពូែកជាង្រពះ
េឡយ! មា បីករណី ែដលអ�កែស�ងរកេធ�ដំេណរយា៉ង្រតឹម្រត�វេទកន់្រព និងនិយាយ
“សូម្រពះអង�មាន្រពះបន�ូល្របាបង�ំថេតទូលបង�ំអច្រត�វបានសេ �ង�ះេដយរ!” េត
្រពះេយស៊ូេឆ�យដូចេម�? េនក�ុងករណីទំងបីេ ្រពះេយស៊ូមាន្រពះបន� “េតក�ុងគម�ីរវិន័យ
មានែចងទុកមកដូចេម�ចខ�?” (លូក ១០:២៦) និង “្របសិនេបអ�កចង់ចូលក�ុងជីវិ ្រត�វេគា
ប��ត�ិ” (មា ៉ថ ១៩:១៦ លូក ១៨:២០) និង “េទសួរស�មីរបស់អ�ក (េដយេយាងដល់
រំេលភបំពនរបស់នាងចំេពះប��ត�ិទី្របាំពីរស�ីពីករ្របឆាំងនឹងអំេ)” (យ៉ូហ ៤:១៤)។
្រពះេយស៊ូបានប��ក់ជានិច�អំពីវិន័យរបស់្រពះជ ប៉ុែន�មាភាព្របទក់គា�
្រពះេយស៊ូមិនបានប��ក់អំពីវិន័យរបស់្រពះជាមាដំេណាះ�សេឡយ ប៉ុែន�ជករេធ�េ

64. 61
ស�វិភាគវិនិច�័យៃនជំងឺរបស់េយង
្រពះេយស៊ េនក�ុង្រពះគម�ីរប៊ បានប��ក់អំពីវិន័យរបស់្រពះជាម េដម្បីេបកបងេត
េហតុអ�ីេយងទំងអស់គា�្រត�វករ្រពះសេ េសៀវេភទំេនបែបបសម�តិកម�របស់្រពះេយស គួរ
ែតបាននិយាយអ�ីមួយយា៉ងដូេច�ះេទកន់អ�កែ “អ�កមានសំេឡងដូចជា្រពះជាមា�ស់េ
ចិត�របស់អ�ក តមពិតសំេឡង្រពះេយស៊ូេនក�ុងចិត�របស់អ�កេទវ េហយ្របសិនេបអ�ក្រគ
ែតេបកចិត�របស់អ�ក និងទទួលយកខ�ុំ អ�កនឹងេពរេពញេដយេសចក�ីស និងសុភមង�ល!”
្របសិនេបអ�កអន្រពះគម�ីរសម�ន�េម្រត អ�កនឹងរកេឃញ្រពះេយស៊ូេនក�ុង្របវត�ិស េហយស
វ័កដំបូងៗមិនែដលនិយាយដូេច�ះេឡយ ប៉ុែន� េនះគឺជាអ�ីែដល្រគិស�បរិស័ទភាគេ្រចនហក
េធ�។
្របសិនេបអ�កមានបាបសួរអ�កេទ្រពះវិហរមធ្យមនាេពលប “េតខ�ុំ្រត�វេធ�អ�ីខ�
េដម្បឲ្យបានទទួលជីវិតអស់កល្បជា? េគ្របែហលជាេឆ�យតបអ�ីមួយយា៉ងដូេច “េតអ�កចង់
ទទួលបានករសេ�ង?! មុនេពលអ�កផា�ស់ប�ូរចិត�គំនិតរបស់អ�... សូ្រតពក្យអធិដ�នេ
ខ�ុំ៖ ឱ្រពះជាមា ទូលបង�ំសូមេបកចិត�របស់ទូលបង�ំយាង្រពះេយស៊ូមកគង់េនក�ុងជីវិតរបស់
បង�ំ។ សូមេលកែលងេទសឲ្យអំេពបាបរបស់ទូលបង�ំ េពលេនះ ទូលបង�ំេកតជាថ�ីក�ុង្រ
នាមរបស់្រពះេយស៊ អេមន” អ�កមានបាបេដរេចញេទេដយ “គឺជាករងយ�”
ប៉ុែន� អ�កនឹងក្រមេឃញពួកេគម�ងេទៀតេន្រពះវ ឬេប�ជា�ចិត�េគារពតមអ�ីៗរបស់្រពះជ
ណាស់ អ�កក�ុងឋនៈជា្រគិស�បរិស័ទនឹងសួរខ�ួន “ប៉ុែន�ពួកេគបានអធិដ�នពក្យអធ
សេ�ង�ះេហ! េតមានអ�ីេកតេឡ? ខ�ុំមិនយល់េទ។” េតអ�ីជាប� ?
្រទឹស�ី្រគិស�សសនាទំេនបបានងកេចញពី្រទឹស�ី្រគិស�សសនាៃន្រព្រទឹស�ី្រគិ
សសនាទំេនបែលងចត់ទុកវិន័យរបស់្រពះជ ថាជា្រត�ស្រផ�ូវស្រមាប់ដំណឹង
េទៀតេហយ។ ្រគិស�បរិស័ទបច�ុប្បន�មាននិនា�ករចត់ទុកវិន័យរបស់្រ ថាជាសទិសន
នឹងពក “ករេជឿេលអំេពល”។ អ�កខ�ះមាន្របតិកម�យា៉ងខ�ំង្របឆាំងនឹងវិន័យរបស់្រ
“វគជាច្បោប់ែដល្រត�វនិយាយអំពីវ វគឺជាេករដំែណលៃន្រពះគម�ីរសម�ន�េម្រតី” ប៉ុែន�
សវ័ យ៉ូហ បាននិយាយេនក�ុង្រពះគម�ីរសម�ន�េម្រត “ត្បិត្រពះជាមា�ស់្របទនគម�ី
តមរយៈេលកម៉ូ [ទីមួយ] េហយ្រទង់បានសំែដង្រពះហឫទ័យ្របណីស និងេសចក�ីពិត
តមរយៈ្រពះេយស៊ូ្រគ[ទីពីរ]។ (យ៉ូហ ១:១៧)។
វិធីែដល្រពះជាមា�ស់េធ�ឲ្យពិភពេលកកន់្រ គឺ្រត�វ្របទនគម�ីរវិជាមុ
បនា�ប់មកករសេនទីពីរ។ គម�ីរវិន័យេបកបង�ញអំពីប� �ៃនចិត�មនុស បនា�ប់ម ករសេនា
េបកបង�ញចេម�យស្រមាប់ចិត�មនុ ្របសិនេបមានវិធីល�ជាងេនះក�ុងករសរេសរ្រពះគម�ី
ឬផ្សព�ផ្សោយ្រពះបន�ូលរបស់្រពះអង�ដល់មនុ ្រពះជាមា�ស់្របាកដជាេធ� ្រព
គម�ីរប៊ីបគឺជាេទពេកសល្យរបស់្រពះជា ្រពះគម�ីរសម�ន�េម្រតីចស្រត�ស្រផ�ូវយា៉

65. 62
ល�ឥតេខ�ះស្រមាប់្រពះគម�ីរសម�ន�េម្រត
ករចងស�នរវង្រពះពុទនិង្រគិស�ស
េដយសរ្រគិស�បរិស័ទមិនយកចិត�ទុកដក់ដល់តៃម�ៃនគម�ីរវ និងហមឃាត់មិន
េ្រប្របាស់គម�ីរវិន័យេនក�ុង្រទឹស�ី្រគិស�សសនាអស់រយៈេពលជា ្រគិស�បរិស័ទេម
មិនេឃញតៃម�ៃនេសចក�ីបេ្រង�នរបស់្រពះពុទ�េ ដូចគម�ីរវិន័យរបស់េល ម៉ូេស ែដរ ែដលបា
្រត�ស្រផ�ូវស្រមាប់សសន៍ េដម្បីែស�ងរក្រពះេយស គម�ីរវិន័យរបស់្រពះពុទ�អ្រត�
្រតផ�ូវស្រមាប់ពុទ�បរិស័ទេដម្បីែស�ងរកេសរីភាពព61
62
។
ដូេច�ះ អ�កមិនចង់ដកខ�ួនអ�កេចញពីវិន័យេឡយ ប៉ុែន� ជំរុញអ�កមានបាបឲ្យេគារពវ
េដយដស់សម្បជ��ៈរបស់ពួកេគឲ្យដឹងអំពីេ្រគាះថា�ក់ៃន និងករស�ប់ក�ុងឋនៈជ
រំេលភវិន័យ ្រពះជាមា�ស់្របទនគម�ីរវិន័យជាអវុធដ៏មានថាមពលេដម្បីដស់្រព
ខ�ះករយកចិត�ទុកដក ្របសិនេបអ�ក្រកេឡកេមលេទក�ុង្រពះគម�ីរសម�ន�េម្រ និងេមលថាេត
ពួកេគ្រត�វបានែណនាំឲ្យកន់្រគិស�សសន អ�កនឹងរកេឃញថ ពួកេគេ្រប្របាស់គម�ី
ន័យ។
១ ធីម៉ូេថ ១:៨-១០
៨ េយងដឹងេហយថវិន័យល�្របេសលុះ្រតែតេយងេ្របតមក្បួ
េតមនុស្សេ្របវិន័យតមក្បួនខ�តែ? ល្បះបនា�ប់្របាប់េ
៩ េយងេតងដឹងេទៀតវិន័យមិនែមនែចងទុកស្រមាប់មនុស្សសុចរិគឺស្រមាប់មនុ
េល�សបទវិន័យ មនុស្សមិនស�ប់បង មនុស្សមិនេគារព្របណិប័តន៍្រពះជ មនុស្
បា ពួកអ�កបំផា�និង្របមាថទីសកពួកអ�កសមា�ប់ឪពុកមាសមា�ប់េ
១០ ពួក្របាសចកសីល ពួករួមសង�សនឹងេភទដូចគពួកឈ�ួញមនុស្ ពួកកុហក ពួក
ស្បថបំព និងពួកអ�កែដល្រប្រពឹត�អ�ីៗ្របឆាំងនឹងេសចក�ីេ្រប�ន្របេដដ៏្
វិន័យមិន្រត�វបបេង�តេឡងស្រមាប់អ�កែដលេកតមក្របឆាំងនឹងមនុស្ស ម្យោ
េទៀត ក�ុងឋនៈជាអ�កេកតមក្របឆាំងនឹងម ខ�ុំមិនេ្រកកេឡងរល់្ និងអនប��ត�ិទ
ដប់េដម្បីរំឭកខ�ួនឯងេឡយ “ៃថ�េនះ ខ�ុំមិន្រត�វសមា�ប់នរណាេឡ ខ�ុំមិន្រត�វកុហកេឡយ ខ�ុំ
មិន្រត�វលួចេឡយ” េដយសរែតធម�ជាតិថ�ីរបស់្រពះជាមា�ស់្រត�វបានបណ�ុះេនក�ុងចិត
តមរយៈ្រពះវិ��ណដ៏វិសុទ�របស់្រពះ ខ�ុំែលង្រពេងយកេន�យនឹងវិន័យេទៀតេហ ប៉ុែន�
្រពេងកេន�យនឹង្រពះវិ��ណ ដូេច�ះ ករេទសនាវិន័យដល់្រគិស�បរិស័ទនឹងមាននិនា
62
ភាសៃ lut pon jag gum = រួចផុតពីអំណាចៃនអំេពបា

66. 63
ឃាត់្រគិបរិស័ទ និងចងភា �ប់ពួកេគេទនឹងករេជឿេលអំេព េនះគឺជាេ្រប្របាស់វិន័យរបស
ជាម ា�ស់ែដល្រត�វតមក្បួ
េតករេ្រប្របាស់វិន័យរបស់្រពះជាមា�ស់្រតឹម្រត� វ មានន័យដូចេម�? ១ ធីម៉ូេថ
១:៩ ្របាប់េយ “េយងេតងដឹងេទៀត វិន័យមិនែមនែចងទុកស្រមាប់មនុស្សសុចរិ គឺ
ស្រមាប់មនុស្សេល�សបទវិ... មនុស្សមិនេគារព្របណិប័តន៍្រពះជ និងមនុស្សប...”
មានន័យ វគឺជាករ្រតឹម្រត�វតមក្បួនខ�តបំផុតែដល្រត�វេទសនាអំពីវិន័យ និង
េសចក�ីសេនា�សដល់សន�បុគ�ល េទះបីជាយា៉ងណាក អ�កេទសនាភាគេ្រចនបានេធ�
វិធីេផ្សងេទៀ! េយង្របទនេសចក�ីសេនា�សដល់មនុស និងវិន័យដល់សន�បុគ�ល!
េតមានលទ�ផលដូចេម�ចខ�? េយងមាននិនា�ករបេង�តសន�បុ ែដលមានអរម�ណ៍
េទសេដយសរេពល និងមនុស្សបាបភាគេ្ ែដលបានអធិដ “ពក្យអធិដ�នរ
មនុស្សប” េដយមិនមានករដឹងកំហុសប៉ុនសរៃសស ពុំមានករដឹងកំហ ពីេ្រពះពុំ
ករេជឿ ពុំមានករេ ពីេ្រពះេយងមិនែដលនិយាយអំពី្រពះគម�ីរដ៏វិ ែដលមានេគាលបំ
ផ�ល់នូវករេជ - េពលគ វិន័យ។ ្រពះគម�ីរប៊ីបែចងទុក វិន័យបានមកតមរយៈេ ម៉ូេស ប៉ុែន�
េសចក�ីសេនា�សបានមកតមរយៈ្រពះេយ ពុំមាននរណាមា�ក់េ្រត�មខ�ួនស្រមាប់េសចក
សេឡយ រហូតទល់ែតពួកេគ្រត�វបានកត់េទសជាដំបូងេដ
េនះគឺជប��ត�ិរបស់្រពះជាមា� េនះគឺជាវិធីៃន្រពះគម�ីរប៊ី េនះជារេបៀបែដលែណន
ឲ្យេគកន់្រគិស�ស េយងមិនអចេធ�បានល�ជាងេនះេឡ េនេពលអ�កនិយាយេទ
យូដបរិស័ មូស�ីមបរិស័ទ ពុទ�បរិស័ទ អ�កទី្រក�ងអែ ឬ្រគិស�បរិស័ទធម� វិន័យរបស់្រពះ
មា�ស់្រត�វែតេនពីេ្រកយេសចក�ីសេនា�សរបស់្រព ជាសំណាង េនក�ុង្រពះពុ
សស េយងមានសម�ន�មិត�រឹងមាំមួយេនក�ុងប��ត�ិសីលធម៌របស់្រពះព ប��ត�ិទំងេនះគឺជា
ន័យដូចគា�នឹងវិន័យរបស់្រពះជាមា�ស់
ទំងេនះជាអ�ីែដលេយងនឹងពិនិត្យេមលេនក�ុងជំពូកពីរបីជាបន�បនា�ប

67. 64
ពុទ�ប្ប��ត�ិទំង្
១១
្របាកដណ ប��ត�ិ ២២៧ ្របកររបស់្រពះពុទ�មានលក�ណៈស�ុគស�ញ និង
ពិបាកណាស់េដម្បីឲ្យមនុស្សទំងអ ឬ្របតិត�ិតម ដូេច�ះ ្រពះសង្ឃបានកត់ប
មកេន ៥ វិន័យស្រមាប់មនុស្សស វិន័យទំងេនះពិតជាមិត�របស់្រគិស�បរិ ដូេច�ះ ខ�ុំសូម
េលកទឹកចិត�ឲ្យ្រគិស�បរិស័ទទំងអសវិន័យទំ ៥ េនះ។ វិន័យទំងេនះ្រត�វបាន benja
seen (ប��សីល) ជាភាស62
63
ឬ seen ha (សីល្រប) ជាភាស Seen (សីល) មានន័
ថាប��ត� benja (ប��) មានន័យថា្ ជាភាស និង ha មានន័យថា្ ជាភាស63
64
។
Seen ha (សីល្រប) គឺជាប��ត�ិអប្បបរមា ៥ ស្រមាប់ឲ្យពុទ�បរិស័ទទូេទ្ត�ិតម
្របសិនេបអ�កេហខ�ួនឯងថាជាពុទ�បរិអ�ក្រត�វ្របតត�ិតមប��ត�ិទ ៥ េនះជាេរៀងរល់ៃថ�អ
មួយជីវិត។
ខ�ុំនឹងជ្រមាបអំពីប��ត�ិនីមួយៗជាភាសបា បនា�ប់មកបកែ្របជាភាសរបស
ដូចពុទ�បរិស័ទេរៀនវអ��ឹង ដូចអ�កនឹង្រជាបេហ seen ha (សីល្រប) ហក់ដូចជា�សេដៀងន
ពក់កណា�លទីពីរៃនប��ត�ិទំងដប់ែ
ទី១៖ Bana tipa-ta veramani! កុំសមា�ប់សត�
មនុស្សមួយចំនួនែដលខ�ុំជួ ហក់ដូចជាអួ “ខ�ុំអច្របតត�ិតវិន័យេនាះប! ខ�ុំមិន
ែដលសមា�ប់នរណាមា�ក់េ!” ប៉ុែន� ខ�ុំសុំេទ វមិនែមនជាអ�ីែដល្រពះពុទ�ចង់ប��ត�ិេនា
្រពះពុទ�ប��ត�ិ អ�កមិនអចសមា�ប់មូសបា េនេពលវខំអ�កេ អ�កមិនអចសមា�ប់ស
កនា�តបាន េនេពលវវរេលចំណីអហររបស អ�កមិនអចសមា�ប់សត�កណ�ុរបា េន
េពលវរត់កត់បន�ប់េគងរបស់អ សូម្បីែតអ�កមានកូនតូចែដល្រត�វករពរក អ�កមិនអ
សមា�ប់សត�កេណ��របាន ្របសិនេបវសុីផ�ះរបស់អ�
ឥឡូវេនះ ខ�ុំដឹងយា៉ងច្បោ មា�ស់ផ�ះជាពុទ�បរិស័ទសមា�ប់សត�កេណ��រ្រគប់េពល
ពួកេគនឹងមិនគិតពីរដងេឡយអំពីករយកកំប៉ុងថា�ំបាញ់េច និងសមា�ប់សត�កនា�តទំងអ
តមទស្សនៈបេច�កេ ពុទ�បរិស័ទមិនអចសមា�ប់សូម្បីែតបាក់ េហយេរៀងរល់េពលែដ
អ�កេ្របថា�ំអង់ទីប៊ីយ៉ូទ អ�កសមា�ប់មិន្រតឹមែតបាក់េតរីអ្រកក់ប៉ុេប៉ុែន�ែថមទំង្រប�បាយអ
ក (បាក់េតរីល) ផងែដរ។
63
សមមូលជាភាសសំ�ស�ឹ ប��សីល។
64
Benja seen (ប��សីល) និង seen ha (សីល្រប) គឺជាសទិសន័យនឹងគ ប៉ុែន�ពក ha (្រប) មាន្រត
បានេ្រប្របាស់ទូេទជាងនាេពលបច�ុប

68. 65
“កុំសមា�ប់សត” ក៏មានន័យផងែដរ អ�កមិនអចហូបសច់បា អ�ក្រត�វែតជាអ�កហូ
ែន�។ ម�ូបអសុីដ៏អស�រ្យទំងអស់ែដលេយងចូលចិត មានសច់ សច់្រជ និងសច់មា
េ្រចនណាស់េនក�ុងេ ដូេច�ះ េយងរំេលភនឹងប��ត�ិមួយៃ seen ha (សីល្រប) េហយ។
្របសិនេបេយងចង់ក�យជាពុទ�បរិ េយង្រត�វែតមិនែដលសមា�ប់សត�អ�ីេឡ
េយាងតមវចនានុ្រកម្រពះពុទ�សសនារបស់64
65
អត�ន័យេពញេលញៃនប��ត�ិ
េនះ គឺ្រត�វេជៀសវងសមា�ប់ ចប់រំេលភ បង�ករឈឺចប់ដល់សត�េ ឬបង�របួសដល់
នរណាមួយេឡ65
66
។
ទី២៖ Atin-na ta-na veramani! កុំលួចេគ។
ជាថ�ីម�ងេទៀ មនុស្សមួយចំនួនចូលចិត�អះអ “ខ�ុំអចេធ�ដូេច�ះបា ខ�ុំមិនែដលលួច
េគេទ។” “ែមនឬ?” ខ�ុំតប “ខ�ុំចង់េទផ�ះរបស់អ� និងពិនិត្យេមលេតជាអ�ីេនក�ុងសមូហកម�ត� និង
កុំព្យូទ័ររបស់អ�! ្របសិនេបអ�កធា�ប់ថតចម�ងចេ្រម�ងណាមួយែដលអ�កមិនប ឬធា�ប់េម
ែខ្សភាពយន�លួចថតចម អ�កគឺជាេចរេហ អ�កលួចអ�ីែដលមិនែមនជារបស់អ�ក េហយអ�ក
រំេលភេលប��ត�ិមួយៃនប��ត�ិកំពូលទំង្របាំរបស់្រពះពុទ�
វចនានុ្រកម្រពះពុទ�សសនា ៃថប អត�ន័យេពញេលញៃនប��ត�ិេនះគឺ្រត�វេជៀសវ
យកអ�ីេដយមិនមានករអន ុ លួច េបាក្រប រំេលភកម�សិទ� និងសិទ�ិកម�សិទ�ិ និងបំផា�
្រទព្យសម្បត�ិរបស់អ�កដ66
67
មនុស្សមួយចំនួនែដលខ�ុំនិយាយជា មានអំណះអំណាងអំពីមូលេហតុែដលពួកេគ
ច។ ពួកេគគិតថ ករលួចចម� ឬកររំេលភេលសិទ�ិកម�សិទ�ិប��របស់អ�កដ មិនែមនជាក
លួចេទ។ គឺដូចគា�នឹងអ�កេបកបរែដល្រត�វបានចប់បានកំពុងេបកេលសេល្ប� ែដល
េដះសរជាមួយនគរ េល្ប�នកំណត់គឺមិន្រតឹម្រត�វអ��ឹងែ ចំណុចេនះ្រត�វបានេ
ករេដះសរអំព េហយេនះគឺជាអ�ីែដលមនុស្សបាបេធ កុំស្រមាលអំេពបាបផា�ល់របស់
េនេពលនរណាមា�ក់លូកេហេប លួចកបូប្របាក់របស់ ឬគាស់ផ�ះរបស់អ� អ�កនឹងមិន
មានអរម�ណ៍រីករយេ ្របសិនេបេចរេដះ “អ�កមានេព ដូេច�ះ ខ�ុំគិតថ វមិនអីេ
ែដលលួចពីអ�ក។” ករសុំេទសមិនែមនជាករករពរខ ្រពះជាមា�ស់សម�ឹងេមលចិ
65
វចនានុ្រកមពុទ�ស (ៃថ-អង់េគ�ស) P.A. Payutto សកលវិទ្យោ Maha Chulalongkorn
Ratchawitayarai, 2546 (2003) ទំព័រ ១៧៥។
66
ដូចគា ទំព័រ ១៧៥។
67
ដូចគា ទំព័រ ១៧៥។

69. 66
ទី៣៖ Garmay sumitcha jara veramani! កុំ្រប្រពឹត�អំេពអសីលធម៌ផ�ូវេភ
អំេពេនះរួមប��ូលទំងកររួមេភទមុនេពលេរៀប (ករងប់នឹងកមគ) កររួមេភ
េ្រកយេពលេរៀបករជាមួយអ�កេផ្សងេ្រ ឬ្របពន�របស់អ� (អំេពផិតក្បត) កររួមេភទជាម
មនុស្សែដលមិនយល់្រ (កររំេលភេសពសន�) កររួមេភទជាមួយអនីតិ (ករចង់រួមេភ
ជាមួយកុម) កររួមេភទជាមួយមនុស្សែដលមានេភទដ (កររួមេភទជាមួយេភទដូច) ក
រួមេភទជាមួយសត (កររួមេភទជាមួយស) និងគំនិតរេវរវយនឹងេភ (អំេពអសអ)។ អំេព
ទំងអស់េនះេធ�ឲ្យមនុស្សមានលក�ណៈមិនស�តស�ំផ�ូ
េនក�ុងវប្បធម៌អសុីប អំេពអសីលធម៌ រួមមា ទំនាក់ទំនងមិនសម�ស ករេថ ឬ
ប៉ះពល់ជាមួយបុគ�លែដលកំពុងែថរក្សោភាពបរិសុទ�របស ឬមិនចង់ចូលរួម។ ្រពះពុទ�ប��ត�ិមិ
ឲ្យេធ�អំេពេនះេឡយ អ�កមិនអចសេ្រមច្រពះនិ េទេកតេនស�នស ឬេគចផុតពីទុក�េវទន
េឡយ ្របសិនេបអ�ករំេលភបំពននឹងប��ត�ិេ វិធីដ៏មាន្របសិទ�ភាពបំផុតក�ុងករេគ
ប��ត�ិេនះ ្រពះសង និងដូនជីបានរកេឃញ ្រត�វស្បថរក្សោភាពេនលីវអស់មួប៉ុែន� បនា�ប
មក ្រពះសង្ឃជាេ្រចនបានធា�ក់ចូលេទក�ុងអំេ ែចចង់�សី ឬក្បត់នឹងពក្យស
របស់ខ�ួន។
ទី៤៖ Musa wa-ta veramani! កុំនិយាយកុហឬនិយាយេដមេគ
មនុស្សមួយចំនួននិយាយកុហកញឹកញាប់បំ រហូតទល់ែតពួកេគេភ�ចថាពួកេគនិ
កុហកេទជាទមា�ប់េទេ សិស្សកុហក្រ េនេពលពួកេគលួចចម�ងេគ ជនអេនា�្របេវស
មួយចំនួនកុហកម�ន�ីអេនា�្របេវសន៍អំពីស�នភាពគតិយនិង្រគ�សររបស់ពួកេ ្របជាជនកុ
នាយកដ�នពន�ដរអំពីចំនួនទឹក្របាក់ែដលពួកេ និងចំនួនទឹក្របាក់ពន�ែដលពួកេគគួរបង
ភា�ក់ងរអចលនវត�ុជាេ្រចនកុហកេដម្បីបិទ និងទញផលចំេណញ
្រពះជាមា�ស់មាន្រពះប មិនថាអ�កកុហកនរ េហតុអ�ីអ�កកុហក ឬអ�កកុហកេពល
ណាេឡ ្របសិនេបអ�កកុហ ពុំមានបន�ប់ស្រមាប់អ�កេនស�នសួគ៌ េនស�នសួ េយង
នឹងមានសុវត�ិភ និងអចទុកចិត�គា�េទវិញេទ េយងមិនអចទុកចិត�អ�កកុហកបានេឡ
ដូេច�ះ មានែតមនុស្សែដលែតងែតនិយាយករពិតប៉ុ នឹងេទរស់េនស�នសួ ស �នសួគ
នឹងមានភាពអស�
េយងមិនែដលមានករភ័យខ ឬសង្ស័យនរណាមា�ក់េនស�នសួគ៌ ឧបមា
៩៩% ៃន្របជាជនេនស�នសួគ៌និយាយ ប៉ុែន�ែត ១% ប៉ុេណា�ះនិយាយកុ េគនឹងែលង
េហថាស�នសួគ៌េទៀតេហ ស �នេនាះនឹងក�យជាស�ននរកយា៉ងឆ! ស្រមាប់េយ

70. 67
ែដលចង់េទេកតេនស�នស ្រពះជាមា�ស់មាន្រពះប “េយងបានេរៀបចំទីកែន�ងមួយេឈ
ស �នសួគ ស្រមាប់អ�កទំងអស់ ប៉ុែន� មិនមានករកុហកេឡ!” ្របសិនេបេយងបានកុ
េយង្រត�វឲ្យេគទូទត់កម�របស់េយងឲ្ (ែដលអចេធ�េទបានែតេដយបុគ�លែដលមិ
កុហកទល់ែតេស គឺ្រពះេយស៊ ្រគិស)។
េនេពល្រពះពុទ�ប��ត�ិមនុស្សមិនឲ្យនិយាយេ វក៏រប់ប��ូលទំងក ករដក
ណា� ករេ្របពក្យអ និងករនិយាយឥតបានករផង េតអ�ក្របតិត�ិតវិន័យេនះ
យា៉ងខ�ប់ខ�ួនែដរឬ? សវ័ យា៉កុ និយាយថ “េយងទំងអស់គា�ែតងែតេធ�ខុសជាេ្រ
អ�កណាឥតេធ�ខុសេដយពក្យ អ�កេនាះជាមនុស្ស្រគប់ល អច្រត�តេលខ�ួនឯងទំង
បា... អណា�តក៏ជាេភ�ងម្ ជាពិភពៃនអំេពទុច�រិត អណា�តជាែផ�កមួយក�ុងចំេណាមសរី
របស់េយង ែដលេធ�ឲ្យរូបកយទំងមូលេទជា និងេធ�ឲ្យដំេណរជីវិតរបស់េយង្រត�វេខ
ផ្ េ្រពះមានេភ�ងនរកេនក�ុងអណា�” (យា៉កុ ៣:២, ៦)
“ដំេណរជីវិត” ក៏អចបកែ្រ “កង់ជីវិត” ឬ “វដ�ៃនករបំផា និងមហន�រ” ផងែដរ
(The Living Bible)។ អណា�តរបស់េយង្រប្រពឹត�បាបយ និងេធ�ឲ្ “វដ�ៃនករបំផា” មា
ចលន - ្រពះគម�ីរប៊ី និង្រពះពុទ�យល់�សបគា�្រតង់ចំណុចេ ្រពះគម�ីរប៊ីបមានភាពច
លស់ ករវយ្របហរេដយពក្យសម�ីេ្រប�បដូចជាអណា�តេភ�ងៃនស�ននរកែ
្រគងបា ករកុហកគឺជាស�នន ្របសិនេបេយងធា�ប់កុ េយង្រត�វេចះដឹងកំហុ និង
ទុកចិត�េលបុគ�លមា�ក់ែដលមិនែដលកុហ គឺ្រពះេយស៊ ្រគិស�
ទី៥៖ Sura may-ra-ya majjapama tat-tana veramani! កុំេសពសរធាតុេធឲ្េញ�ន។
ពក្យេនះសំេដដល់ បារ េ្រគ�ងេញ�ន។ល ពុទ�បរិស័ទដ៏តឹងរុឹងមា�ក់អចនិយា
រប់ប��ូលទំងក និងសរធាតុេធ�ឲ្យេញ�នដៃទេទៀតផងែ ្រពះពុទ�សែម�ង ្របសិនេប
អ�កចង់េគចផុតពីករឈឺច អ�កមិនអចអនុ��តឲ្យសច់ញាតិរបស់អ�កេញ�ននឹងស
មួយេឡយ។
វិន័យទំងេនះមាន្របេយាជន េនេពល្រគិស�បរិស័ទនិយាយេទកន់ពុទ�ប ដូច
េយងនឹងេឃញ។

71. 68
េត្រពះេយស៊នឹងនិយាយអ�ីជាមួយពុទ�បរិស?
១២
រេបៀបប��ប់ករសន�
្របសិនេបអ�កេ្រប្របាស់វិធីស�ស�ដ៏មាន្របជា្ េដម្បីេរៀន្រទឹស�ី្រគិស�
អ�កអចេទជួបពុទ�បរិស័ទណាម េហយប��ក់្របាប់ពួកេគអំពីជំពូកយ៉ូ ៣:១៦ “្រពះ
មា�ស់�សឡាញ់មនុស្សេលកខ� េហតុេនះេហយបានជា្រពះអង�្របទន្រពះបុ្
របស់្រពះអង�ម េដម្បីឲ្យអស់អ�កែដលេជឿេល្រពះបុ្រតមានជីវិតអស់កល គឺមិនឲ្យេ
វិនាសេឡយ” អ�កសង្ឃឹម មិត�ពុទ�បរិស័ទរបស់អ�កនឹងទទួលយកវ េហយក�ុងករណី គាត់មិ
ទទួលយក អ�កបែន�ម “្រពះេយស៊ូ�សឡាញ់អ�”
េតពុទ�បរិស័ទទូេទនឹងេឆ�យតបយា៉ងដូចេម? ខ�ុំធា�ប់សន�នារប់រយដងជាមួយពុទ�បរ
េនជុំវិញពិភពេល េហយពួកេគេស�រែតែតងែតនិយាយដូចគា� “ប៉ុែន� ខ�ុំគឺជាពុទ�បរិស័ទ”
េនះជាចំណុចប��ប់កិច�សន�នាភាគេ្រ
េដយេសចក�ីេស�ះ្រតង់បំ ្រគិស�បរិស័ទចប់េផ�មេដយករ្របាប់ពុទ�ប “្រពះ
មា�ស់�សឡាញ់អ�” េដយេសចក�ីេស�ះ្រតង់បំពុទ�បរិស័ទេឆ�យតបថ“ប៉ុែន� ខ�ុំគឺជាពុទ�បរិស័ទ”
វគឺជាពក្យប��ប់កិច�ស ដូេច�ះ េតអ�កនិយាយដូចេម�ចេ?
្របសិនេបអ�ចង់មាន្របសិទ� ក�ុងករកសងស�នជាមួយអ�កជិតខងជាពុទ�
របស់អ�កអ�ក្រត�វដឹងអំពីអ�ីែដល្រត�វនិេ្រកយេពលនរណាមា�ក់ន“ខ�ុំជាពុទ�បរិស័ទ”
អ�កទំងឡាយែដលមិនទមា�ប់ជាមួយចេម�យរបស់ពុទ�បរិស័ទ (“ខ�ុំជាពុទ�បរិស័”) រក
បានករេឆ�យតបែដលគួរឲ្យចប់អរ ខងេ្រកមេនះគឺជាករេឆ�យតបមួយចំនួនែដលខ
ឮេដយផា�ល
មនុស្សមា�ក់និយ “ខ�ុំនឹងភា �ប់ទំនាក់ទំនងបទពិេសធន៍ផា�ល់ខ�ួនរបស់ខ�ុំជាមួ
មា�ស់” វគឺជាវិធីម្យ
មនុស្សមា�ក់េទៀតនិយ “ពុទ�បរិស័ទកំពុងព្យោយាមរំេដះខ�ួនេចញពីករជាប់ជំព
- ពួកេគមិនចង់ជាប់ជំពក់ចិត�ជាមួយជី ្របា ឬទំនាក់ទំនងេឡយ” តមេយាបល់របស់ខ�
ចំណុចេនះេធ�េឡងវិញនូវអ�ីមួយតមេសៀវេអ។ ខ�ុំមិនគិតថ អ�ករកេឃញពុទ�បរិស័ទមធ្យ
ែដលគិតអំពីករជាប់ជំពក់ច ឬករដកខ�ួនេចញេឡយ គាត់ទំនងជាអរគុណដល់ជំនួយេ

72. 69
មួយចំនួន េនក�ុងជីវិតៃនភាពមិនច្បោស និងទុក�េវទនេនះ។
មនុស្សមា�ក់េទៀតនិយ “អ�កជាពុទ�បរិស័ទ? ល�ណាស! ្រពះជាមា�ស់ក៏�សឡាញ់
បរិស័ទែដរ។” មិនអន់េទ។ ករសន�នាភាគេ្រចននឹងប��ប់ “ខ�ុំជាពុទ�បរិស័ទ” យា៉ងេហ
ណាស អ�កទំលុះប�� គា�ន្រចកេច អ�កស�ិតេនេលផ�ូវរបស់អ�!
ករងររបស់ខ�ុំមួយែផ�កគឺ្រត�វជួយេរៀបចំ្រគិស�បរិស័ទេដម្បីបង�ញដំណឹងល�ដល់ពុទ�
េនក�ុង�ស� និងេនបរេទស សូមឲ្យខ�ុំផ�ល់ដល់អ�កនូវេរឿងសមា�ត់មួយចំនួនអំពីរេបៀបមានក
សន�នាអំពី្រពលឹងវិ��ណជាមួយពុទ�បរិស អ�កកន់ែតយល់អំពីសវតរសសនារបស់
ជីវិត្របចំៃថ�របស់ពួកបំណងរបស់ពួកេគក�ុងករទំនាក់ទំនងជាមួយ្រគិស�បរិស័ទជិតសបរិសុទ�
និងអធិដ� អ�កនឹងកន់ែតមានទំនុកចិត�េទេលករសន�នាអំពីប��្រពលឹងវិ��ណេដ
េពលែដលអ�កមិនដឹងថា្រតនិយាអ�ី!
េនេពល្រគិស�បរិស័ទជួបជាមួយពុទ�បរិ ពួកេគគួរេ្រប្របាស់េសចក�ីបេ្រង�នរបស
ពុទ� េដម្បីចប់េផ�មករស ពីេ្រពះេសចក�ីបេ្រង�នេនះពិេរះស�ប់ស្រមាប់ពុទ� ពុទ�
បរិស័ទទំងអស់គួរដឹ និងសកល្បងរស់េនជាមួយពុទ�ប្ប��ត�ិទ (ភាសៃ seen ha
(សីល្រប))។ អ�កមិនគួរចប់េផ�មជាមួយព “្រពះជាមា�ស់�សឡាញ” េឡយ ពីេ្រពះព
េនះមិនពិេរះស�ប់ស្រមាប់ពួកេ ករែចករំែលកដំណឹងល�ឲ្យមាន្របសិទ�ភាពគឺ្រគ
នរណាមា�េចញពីពក្យពិេរះស�ប់េទពក្យមិនពិេ ្របសិនេបអ�កមិនចប់េផ�មជា
នឹងពក្យពិេស�ប់េ អ�កពិតជាមិនបានែចករំែលកដំណឹងល�េឡ
ពុទ�ប្ប��ត�ិមូលដ�នទំង្របវិន័យអប្បបរមាែដលពុទ�បរិស័ទ្រ្របតិត�ិតម ្របា
ណាស សីល្រប គឺជាេសចក�ីបេ្រង�នែដលពុទ�បរិស័ទទូ ឬមធ្យមនឹងមានលទ�ភាពយ ពួក
េគមិនអចដឹងអំពីអ�ីៗេផ្សងេទៀតទំងអស់េនក�ុងេសៀវេភពុមបស�ិម្របេទសេឡ ប៉ុែន�ពួក
េគដឹងអំពីេរឿងេនះ - សីល្រប។ េហយពួកេគភាគេ្រចនដឹ ពួកេគមានេទសេដយសររ
ពុទ�ប្ប��ត�ិទំងេនះេស�រែតជាេទៀងទ
េនេពលនរណាមា�ក់និយាយមកកន់ “ខ�ុំគឺជាពុទ�បរិស័” ជាធម� ខ�ុំប��ក់ថ
“្របេសរណា! េតអ�កអចកន់ស ៥ របស់្រពះពុទ�បានែដរឬ?” េស�រែត្រគប់ករណីទំងអ
ខ�ុំនឹងញញឹម ឬេសច។ វគឺជាសំេណចបិទប... សំេណចៃនករេជឿជាក ពុទ�បរិស័ទនឹងមា
និនា�ករដុសខត់កំហុសផា�ល់ខ�ួ និងេធ�ឲ្យករទទួលខុស្រត�វមានលក�ណៈ “គា�
នរណាមា�កន សីល្រប បានេឡយ”
េត្រពះេយស៊ូនឹងនិយាយអ�ីខ�ះេទកន់ពុទ�បរ?

73. 70
សីល្របាំរបស់្រពះពុទ�េស�រែតដូចគាប��ត�ិទំងដប់របស់េល ម៉ូេស។ វនឹងមិនគួរឲ
ភា�ក់េផ�លេ ្របសិនេបសីល្របាំរបស់ពុទ�បរិ ែផ�កេលប��ត�ិេដមទំងដប់របស់េល ម៉ូេស
េនា ពីេ្រពះេ ម៉ូេស មានអយុមួយពន់ឆា�ំចស់ជាង្ េហយគម�ីរវិន័យរបស់្រពជ
មា�ស់ចំេពះេ ម៉ូេស មានលក�ណៈបដិវត�ន និង្រត�វបាន្របជាជន្រគប់អរ្យធម៌ស
្រពះេយស៊ូបានេ្រប្របាស់យា៉ងេ្ប��ត�ិទំងដប េនក�ុង្រទឹស�ី្រគិស�ស មា
នាមុឺនមា�ក់ទូលសួរ្រពះេយស៊ “េលក្រគ�ដ៏សប្បុរសេ! េតខ�ុំ្រត�វេធ�អ� េដម្បីឲ្យបានទ
ជីវិតអស់កល្បជានិ ទុកជាមរត?” ្រពះេយស៊ បានប��កប��ត�ិចំនួន្រប ក�ុងចំេណាមដប់
“កុំ្រប្រពឹត�អំេពផិតក្ [ប��ត�ិទី៧]
កុំសមា�ប់មនុស [ប��ត�ិទី៦]
កុំលួច្រទព្យសម្បត� [ប��ត�ិទី៨]
កុំនិយាយកុហកេធ�ឲ្យេគមាន [ប��ត�ិទី៩]
ចូរេគារពមាត [ប��ត�ិទី៥]
(លូក ១៨:១៨-២០)។
េតេហតុអ�ីបានជា្រពះេយស៊ូប�ប��ត�ិចំនួន្របាំ្របាប់ន? ស្រមាប់មូលេហតុដូច
ខ�ុំបានប��ក់សីល្របាំ្របាប់ពុទ�បរ េដម្បីវស់ែវងភាពេស�ះ្រតង់របស េតេហតុអ�ីបា
ជា្រពះេយស៊ូមិន្របាប់នាមុឺនឲ្យេជឿគាត់? េត្រពះេយស៊ូមិនអចេធ�វឲ្យងយ�
េនះេទឬ េដម្បីឲ្យគាត់្រត�វបានស េដយនិយាយដូចែដល្រគិស�បរិស័ទជាេ្រច “្រពះ
មា�ស់�សឡាញ់អ� ្រពះេយស៊ូ�សឡាញ់អ� ្រគាន់ែតេជឿេល្រពះេយស៊ូប៉ុេ េហយអ�កនឹង
សុខសប្ប”?
្រពះេយស៊ូមិនបានេធ�ដូេច�ះេឡ ពីេ្រពះ្រពះអង�មិន “មករកមនុស្សសុចរិតេ គឺមក
រកមនុស្សប េដម្បីឲ្យេគែកែ្របចិត�គំ” (លូក ៥:៣២, ១៥:៧)។ នាមុឺនេនះគឺជាមនុស្សសុច
េដយខ�ួនឯង គាត់នឹងមិនទទួលស�ល គាត់គឺជាមនុស្សបាបេ បទដ� “ល�” របស់គាត
មានក្រមិតទបជាង្រពះជាមា�ស់ខ ដូេច�ះ េដម្បីបង�ញស�នភាពមានបាបព
របស់នាមុឺ និងេសចក�ី្រត�វកររបស់គាត់នូវករេលកែលងេទសពី្រព ្រពះេយស៊ូប
ប��ក់ប��ត�ិដ៏វិសុទ�ចំនួន្រប ែដលមនុស្សេលកបានបំ
ប៉ុែន� េតនាមុឺនេឆ�យតបយា៉ងដូចេម? “ខ�ុំបា្របតិត�ិតប��ត�ិទំងេនះតំងពីយុវ
េម៉�ះ”!
េដយេសចក�ីេស�ះ្រតង់បំ អ�ីែដលអ�កនឹងនិយា គឺេតមានលទ�ភាពែដលយុវជនវ

74. 71
េក�ង្របកបេដយេមាទ និងមាន្រទព្យស�ុកស មិនែដលធា�ប់កុហ លួច ឬ្រប្រពឹត�ទេង�ម
បរិសុទ�ផ�ូវេភទក�ុងទ្រមង់ណាមួយែដរឬអ? េទ?
េនក�ុងេសៀវេភរប មា ៉ថ ្រពះេយស៊ បានបែន�មពីេលប��ត�ិទំង្របាំប��ត�ិដ៏ធំមួយ
“ចូរ�សឡាញ់បងប�ូនឯេទៀតៗឲ្យបានដូច�សឡាញ់ខ�ួនឯ” (មា ៉ថ ១៩:១៩)។ មិនមា
នរណាេ្រកពី្រពះេ ធា�ប់�សឡាញ់អ�កដៃទដូច�សឡាញ់ខ�ួនឯងែដរេឡ ប��ត�ិចុងេ្រក
េនាះបានកត់េទសនាមុ ប៉ុែន� នាមុឺនេនាះេនែតមានអរ គាត់គឺជាមនុស្ស ជ
ចុងេ្រក េដយសរែត្រពះេយ “�សឡាញ់គា” (មា ៉កូ ១០:២១) ្រពះេយស៊បាន្របទ
គាត់នូប��ត�ិមួយបែន�មេទៀត េដម្បីបង�ញេសចក�ី�សឡាញ់របស់នាមុឺនចអំេពបាប ្រព
េយស៊ូ បានមាន្រពះបន�ូល្របាប់គាត់ឲ្យលក់អ�ីៗទំងអស់ និងេគារពតម្រពះេយស
ប៉ុែន� នាមុឺនបាន�សឡាញ់លុយខ�ំងណាស់មិនអចេបាះបង់វេច
ល្បះេនះគឺជាល្បះមួយក�ុងចំេណាមល្បះនានាែដលមានករយល់្រចឡ េន
ក�ុងគម�ីរដំណឹ ងល�។ មនុស្សមួយចំនួនបានសួរខ�ួនឯ “្របសិនេបខ�ុំគឺជា្រគិស�បរិ េតខ�ុំ្រត�
លក់អ�ីៗទំងអស់ែដលខ�ុំមានេដម្បីេដរតម្រពះេ?” ខ�ុំបានជួបនិកយ្រគិស�សស
ចំនួនែដលេធ�ដូេច�ះ។ ្រគិស�បរិស័ទេផ្សងេទៀតបានបក�សយ្រពះបន�ូលរបស់្រព ឲ្យម
ន័យថ ្រពះអង�្របឆាំងនឹងអ� េហយភាព្រកី្រកគឺជាភាពវិ ករបក�សយដូេច�ះកំព
បែង�រ្រពះបន�ូលរបស់្រពះេយស៊ូេចញេ្រកបរិបទេ ្រពះេយស៊ូមិនបានមាន្រពះបន�ូល
្រគិស�បរិស័ ឬបេ្រង�នអំពីវិន័យអ�ីេឡយ ្រពះេយស៊ូកំពុងមាន្រពះបន�ូលេទកន់មនុស
្រអឺត្រកទ និងេជឿជាក់េលខ�ួនឯង្រជ�លមា េហយ្រពះអង�កំពុងផ្សព�ផ្សោយ្រគិស�ស
គាត! េលកែលងែត្រគិស�បរិស័ទេនាះគឺជាមនុសអឺត្រកទ និងេជឿជាក់េលខ�ួនឯង្រជ (ក�ុង
ករណី េនះ ខ�ុំឆ�ល់ថាេតគាត់អចក�យជា្រគិស�បរិស័ទបានេដ) ្រគិស�បរិស័ទេនាះម
គួរមានប� �េនក�ុងករេធ�ក រក្របា ផ�ល់អំេណា សន្សំ្រប វិនិេយា ជួយសេ�ង�ះអ�
្រកី្រកេឡ ែដលអំេពទំងអស់េនះ្រពះគម�ីរប៊ីបែណនាំឲ្យគាត់េធ�េនទីកែន�ងជ
េគាលបំណងៃ ប��ត�ិរបស់្រពះេយស៊ េដម្បីឲ្យអ�កមានមា�ក់េនះលះបង់្រទព្យ
េលកិយទំងអស់េ មានលក�ណៈ្រគិស�ស ករេធ�ដូេច�ះគឺេដម្បីបង�ញអំពីេសច
�សឡាញ់របស់គាត់យា៉ងពិត្របាកដចំេ េនពីេលេសចក�ី�សឡាញ់របស់គាត់ចំេព
ជាម ា�ស ករបដិេសធរបស់គាត់ក�ុងករលះបង់្ និងេដរតម្រពះេយស បង�ញឲ្យេឃ
គាត់បានេល�សនប��ត�ិទីមួយ ទីពីរ និងទីដប់របស់្រពះជាមា�ស់េ (�សឡាញ់្រពះជាម
មានន័យ ទុក្រពះអង�សំខន់ជាង្ មិនេគារពនិមិត�រូ រួមទំងនិមិត�រូបៃន្រប មិនចង់បា
ឬេ�សកឃា�ន្រប)។ បុរសអ�កមានេនាះបានេដរ “ទំងេសក” ប៉ុែន�វជាលទ�ផលម
្របេសរជាងករបន�ស�ិតេនក�ុងអឺត្រកទ និងករទុកចិត�េលខ�ួនឯង្រជ�
េនក�ុងេសៀវេភកិច� េយងរកេឃញកំណត់្រតអំពីបុរសមា�ក់ែដលបានលក់អ�ីៗទ

75. 72
ែដលគាត់ម េធ�អំេណាយជូន្រពះវិ និងបានេដរតម្រពះេយ (កិច�ក ៤:៣៦-៣៧)។
មនុស្សមួយចំនួនេជឿ បុរសេឈ� បារណា ដ៏ស�ូតបូតេនះគឺជាបុរសអ�កមានែតមួយែ
បានជួប្រពះេយស៊ គាត់ហក់ដូចជា្រត�វបានក និងបនា�ប់មក្រត�វបានជួយសេ �
េ្រកយេពលគាត់បានជួប្រពះេយស៊ូជាេលក េនះគឺជាអំណាចែដលវិន័យសីលធម៌របស់្
ជាម ា�មានេទេលមនុស្!
ក�ុងលក�ណៈ្របហក់្របែហ ្រពះពុទ�បានបេ្រង�នមនុស្សឲ្យកន់សីលធម៌៥។
្រពះសង្ឃែដលបូជាខ�ួនេដម្បី្រពះពុទ�្រត�វ ២២៧។ េនេពលនរណាមា�ក់និយាយមកកន
ថ “អ�កគឺជា្រគិស�បរិស ប៉ុែន�ខ�ុំគឺជាពុទ�បរិស័” ខ�ុំបែង�រអ�ីែដលជាធម�តគឺជាឃា�ប��ប់ក
េទជាឈ�ន់្រពលឹងវិ េដ្របតិត�ិតមឧទហរណ៍ខងេលរបស់្រពះេ ខ�ុំសួរថ
“អ�កអចកន់ពុទ�ប��ត�ិទ ៥ បានេ?”

76. 73
ពុទ�បរិស័ទជនជាតិកូេ រ
១៣
ខ�ុំេនចំបានេពលខ�ុំនិយាយជាមួយពុទ�បរិស័ទជនជាតិកូេ ែដលជិះទូែខ្សកបែតម
ជាមួយខ�ុ និងភរិយារបស់ខ�ុំ េដយសរ្របេទសកូេរ៉ខងត្បូងបានក�យជា្របេទ
ដ៏ធំមួយ67
68
ខ�ុំគិតមា�ក់ឯង “គាត់គឺជាជនជាតិកូ គាត់្របែហលជាកន់្រគិស�សស”
េនេពលខ�ុំសួរគាត់អំពីេរឿងេ គាត់េឆ�យ “េទ ខ�ុំមិនែមនជា្រគិស�បរិស័ទ” េហយេនេស��ម
ខ�ុំគិតថ “្របែហលជា្រគិស�បរិស័ទជាេ្រចនបេធ�សក�ីភាពឲ្យគ។” ដូេច�ះ ខ�ុំក៏សួរេដ
េសចក�ីគួរសមថ “េតអ�កេជឿេលអ�ី?”
ជំនួសឲ្យករវយ្របហរេលសសនារប ឬដក់បន�ុក្រគិស�សសនាេលព
ខ�ុំេជឿថា្រគិស�បរិស័ទ្រត�វេរៀនសួរសំណួរល�ជាង គាត់បានេឆ� “ខ�ុំជាពុទ�បរិស័!” គាត
បាននិយាយដូេច�ះេដយមិនរំពឹងបន�កិច�សន�នាជាមួយមនុស្សមិន ែដលជា្រគិស�បរិស
េទៀត។ ប៉ុែន� ខ�ុំចូលចិត�ករែដលគាត់េបកទ�រឲ្យខ ខ�ុំបានេឆ�យទំងរីករ “ពិតែមនឬ? អ�កគឺ
ជាពុទ�បរិស័ទែមន? ល�ណាស! ខ�ុំក៏ជាពុទ�បរិស័ទែដ! ខ�ុំមកពី្របេទស្រពះពុទ�សសនាដ៏
េគបំផុតក�ុងពិភពេលក េតអ�កស�ល់្របេទសៃថែដរឬ? ្របេទសៃថគឺជា្របេទសកន់្រព
សសនាដ៏ធំម!” គាត់ហក់ដូចជាធូរេស្បយអរ ្របែហលជាគាត់កំពុងគ “េយងមា
អ�ីមួយដូចគា�”
ខ�ុំបានបន “ដូេច�ះ េតអ�កអចេគារពពុទ�ប្ប��ត�ិបានែដ?”
េនេពលេន គាត់េបកេញសបន�ិចេហយ ខ�ុំេស�រែតអចេឃញគាត់កំពុងគ “ខ�ុំគួរែត
ស�ល់ពុទ�ប្ប��ត! មាននរណាមា�ក់បានបេ្រង�នខ�ុំម�ងអំពីពុទ�ប្ប”
សូមកុំភា�ក់េផ� េនេពលពុទ�បរិស័ទមិនអចចំបានអំពីប��ត�ិរបស់ខ�ួ វខុសគ
ឆា�យណាស់ពួកបស�ិម្របេទែដលេទេរៀនេនសលក ឬធំេឡងជា្រគិស�បរិស័ទែ
មានេឈ�មនុស្សភាគេ្រចនែដលខ�ុំមិនអច្របាប់អ�កអប��ត�ិទំងដប់េដយរត់មាត់េឡ
68
េទះបីជាមានករយល់្រចឡំក�ុងចំេណាម្របជ ្រគិស�សមិនែមនជាសសនារបស់បស
្របេទសេទ ្រគិស�សសនាមាន្របភពេដមេនភា េហយបច�ុប្បន�្រពះវិហរធំៗជាងេគបំផុត
ពិភពេលកមួយចំនួនមានទីតំងស�ិតេនក�ុង្របេទ ដូចជ កូេរ៉ខងត្ប សិង�បុរី និងឥណ�ូ េនសុី។
តំបន់មាន្រគិស�បរិស័ទេ្រចនជាងេគបំផុតមួយចំនួនេនក�ុងពិភពេលកស�ិតេនទ េហយ្របេទសកូេរ
ខងត្បូងមាន្រគិស�បរិស័ទច ១ ភា ៣ រដ� Nagaland េន្របេទសឥណា�ភាគ អះអងថា
្រគិស�បរិស័ទចំនួ ៨០%។ មាន្រគិស�បរិស័ទរប់លននាក់េនក�ុង្រពះវិហរែដល្រត�វបានេគេធ�
ចិន!

77. 74
ខ�ុំបានសួរគាត់ជាេលកទីព “មានពុទ�ប្ប��ត�ិចំនួន្រ េតអ�កចំពុទ�ប្ប��ត�ិមួយក�
ចំេណាមទំង្របាំែ?”
គាត់បាននិយ “ចំបន�ិ ខ�ុំនឹកេឃញេហយ... ទីមួយ កុំសមា�ប់សត�”
ខ�ុំបាននិយា “េតអ�កេគារពវបា?”
គាត់និយា “្របាកដណ ខ�ុំមិនែដលសមា�ប់នរណាមា�ក់េឡ”
ខ�ុំបានបន េដម្បីេធ�ឲ្យ្របាកដថាគាត់និ “េតអ�កហូបbulgogi69
ែដរឬេទ?”
គាត់និយា “អូ ្របាកដណ ជនជាតិកូេរ៉ទំងអស់សុទ�ែតហ bulgogi។”
ខ�ុំនិយាយ “េតវមិនែមនជាករសមា�ប? េតអ�កេនចំបានពុទ�ប្ប��ត�ិេផ្សងេទ
ឬេទ?”
គាត់បានគិតអំពីសំណួរេនះមួយសន�ុ ជាករពិតណ គាត់គឺជាមនុស្សល� ពី
េ្រពះគាត់អចចំបានពុទ�ប្ប��ត�ិពីរបែន�មេទៀតេនេពលទុកេពល ចំែណកពុទ�
ប្ប��ត�ិេផ្សងេទៀតគាត់េភ�ចេហ
ដូេច�ះ ខ�ុំបាននិយាយអំពីពុទ�ប្ប��ត�ិនីមួយៗម�ង “េតអ�កធា�ប់លួចេគែដរឬេ?”
គាត់បានេឆ�យយា៉ងរីក “េទ!”
ប៉ុែន� ភាពរីករយរបស់គាត់មានែតមួយែភ�តប៉ុ េនេពលខ�ុំបន “េតអ�កចង់មានន័យ
អ�កមិនែដលេដនឡូតត�ន�ីពីអុីនធឺណិតែដលមិនែមនជារបស់អ ឬមិនែដលស�ប់សុីឌ
ថតចម�ងខុសច្បោ ឬេមលឌីវីឌីលួចចម�ងេគែមនេទ?”
គាត់ហក់ដូចជាភា�ក់េ “អូ...!” គាត់ញញឹមេដម្បីបិទបាំងកំហ
ខ�ុំបានរំឭកគាត់យា៉ងទន់ភ� “វគឺជាករលួចេហ ្រពះពុទ�ក៏បានសែម�ងផងែដ កុំ
69
Bulgogi គឺជាសច់អំងដ៏ឈ�ុយឆា�ញ់មួយ្រ សូមភ�ក្វេនេពលេ្ ែដលអ�កេទេភាជនីយដ
កូេរ៉!

78. 75
និយាយកុហក េតអ�កធា�ប់និយាយកុហកែដរឬ?” គាត់ងក់ក្ប
“កុំ្រប្រពឹត�អំេពផិតក្ប ប��ត�ិេនះរួមប��ូលទំងភាពមិនបសុទ�ខងផ�ូវេភទផងែដរ”
“ជាចុងេ្រ កុំេសពសុរ ឬេ្រប្របាស់េ្រគ�ងេ”
ក�ុងរយៈេពល្របាំនាទីៃនករសន�នាយា៉ងស� ករេជឿេលវិ��ណដ៏វិសុទ�ក៏មកដល់
េចញពីមាត់ផា�ល់របស់គ បុរសវ័យេក�ងបាននិយា “ខ�ុំមិនែមនជាពុទ�បរិស័ទដ៏ល�មា�
េឡយ។” គាត់បានទទួលស�ល់ខ�ួនគាត់ថាជាមនុស្សស័ក�ិសមនឹងទទួលទុក�
េវទន។
ខ�ុំបានសួរគាត “្របសិនេបអ�កនឹងស�ប់េនៃថ� និង្រត�វកត់េទសចំេពះរេបៀ
រស់េន េនចំេពះមុខ្រពះជា េតអ�កគួរ្រត�វបានកត់ ឬទទួលផលតបស�ងែដរ
ឬេទ?” គាត់បានេជ តមអ�ីែដល្រពះេយស និង្រពះពុទ�បានបេ្រ អំេពបាបរបស់គា
ស័ក�ិសមនឹងទទួលករកត់េទ ្របសិនេបមានតុលករេនក�ុងសកលេ អំេព
បាប្រត�វែតទូទ តមរយៈករឈឺច និងករស�ប ្រពះគម�ីរប៊ីបបាន្រព “អ�ក
ណា្រប្រពឹត�អំេព អ�កេនាះនឹងបាត់បង់ជីវិ” (េអេសគីែអល ១៨:៤)។
េនេពលបុរសមា�ក់េនះេមលេឃញថាគាត់មានជំងឺខង្រពល ខ�ុំអចែណនាំគ
ឲ្យស�ល់រូបវិទូដ៏អស�រ្យម េនេពលគាត់េមលេឃ គាត់គឺជាមនុស្ ខ�ុំអចែណន
គាត់ឲ្យស�ល់្រពះសេ�ង�ះជាទី េបមិនដូេច�ះេទ គាត់នឹងមិនទុកចិត�អំពីអ�ីែដលខ�ុំ្រត
និយាយអំពី្រពះេយស៊ូេឡ កលពីមុ គាត់បានេជ គាត់គឺជាពុទ�បរិស័ទដ៏ល�ឥតេខ� ះម
រហូតដល់េពលគាត់បាន្របឈមមុខនឹងក ែដលគាត់មិនអចេគារពតមសសនាផា
គាត់បានល ប��ត�ិរបស់្រពះជាមា�ស់មិនែមន្រត ៥ េនាះេ ប៉ុែន� ១០ ចប់ព Mount Sinai
និង ៦១៣ ្របសិនេបអ�ករប��ត�ិទំងអស េនក�ុង្រពះគម�ីរសម�ន�េម្រតីច េនេពលមនុស
េមលេឃញប�� ខង្រពលឹងវិ��ណរបស់ខ� េយងនឹងស�ះែស�ងរកដំេណាះ�សយខង្រ
វិ��ណ។
េតកូនេសេនះេបកអ�?
្របសិនេបអ�កចង់ជួយនរណាមា សូមកុំផ�ល់ចេម�យដល់ពួកេគ េដយមិនបានកំណ
ប�� ឲ្យបានច្បោស់ជ ចំណុចេនះេចទជាប��ជាមួយវិធីស�ស�ផ្សព�ផ្សោយ្រគ
េនប។ វេ្រប�បបីដូចជា្រគិស�បរិស័ទេដរ្រគប់ទី េដយ្របគល់កូនេសដល់្រ និង
្របក “្រពះេយស៊ូសុគតេដម្បីអ� ្រពះេយស៊ូ�សឡាញ់អ�” ប៉ុែន� ពុទ�បរិស័ទពិនិត្យេម
កូនេសេន េហយសួរខ�ួនឯងថ “េតកូនេសេនះេធ�អ�? េតវេបកអ�?”

79. 76
ឧបមាថាខ�ុំមានកូ ែដលេបកបន�ប់ហិបែដលដក់ដុំមាសេព ឧបមាបែន�មេទៀត
បុគ�លែដលខ�ុំនិយាយជាម ជំពក់បំណុលយា៉ងេ្រច កូនេសែដលខ�ុំកន់េ អចជាចេម�
េទនឹងប� �ហិរ��វត�ុរបស់គាត ប៉ុែន� េលកែលងែតខ�ុំបានលត្រតដង្របាប់គាត់ជាមុ
ភាពហិរ��វត�ុរបស់គា គាត់្របាកដជាេបាះកូន! ដូេច�ះ ខ�ុំអចរំឭកគាត “អ�កមា
បំណុលប័ណ�ឥណទ អ�ក្រត�វបានកត់បន�យបំ អ�កមានវិក�យប្រតេ្រចនរហូតដល់្រត
របស់អ�ក េហយអ�ីែដលអ�ក្រត�វក គឺកររីកចេ្រមនែផ�កហិរ��វត េតែមនេទ? ល�ណាស កូនេស
េនះនឹងេបកទូែដក ែដលមានមាសមួយចំនួនេនក�ុង េហយខ�ុំនឹងផ�ល់វឲ្យអ� អ�កអចប�ូ
មាសេនះជា្រ េដម្បីសងបំណុលរបស់អ� និងចយ្របាក់ែដលេន ហ៎! េនះជាកូ
េស”70
េតបុរសមា�ក់េនះមាន្របតិកម�ដូចេម�ច? ខឹង? ្រចេឡ? ឬអរគុណយា៉ងខ�? ្របសិ
េបគាត់ឆាប់ទទួលអរម គាត់នឹងនិយា “វ៉! ខ�ុំមិនស័ក�ិសមនឹងវេទ ខ�ុំបំផា�ញហិរ��វត�
ផា�ល់ខ�ួនរបស់ខ�ុំ ខ�ុំបានេធ�េសចក�ីសេ្រមចចិត�ែផ�កហិរ��វត�ុមិនបាន េតអ�ក្របាកដ?”
“មិនអីេទ” ខ�ុំលួងេលមគា “ខ�ុំ្របគល់កូនេសឲ្យអ វគឺជាអំេណាយមិនគិតៃ”
េដយសរែតប��របស់គាត់្រត�វបានកំណត់យា៉ងចដំេណាះ�សយែដលខ�ុំផ�
ជូន ្រត�វបានទទួលយក្របកបេដយករដឹងគុណយា៉ងេស�ះអស់
្រគិស�បរិស័ទពិតជាកន់កូនេសេទេបកបន�ប់ទូែដលមានដុំ វគឺជា្រ
សម្បត�ែដលមិនេចះរីងស�ួតអស់កល្បជានិច�េនក�ុង្រពះ្! មកទល់េពលេនះ មនុស្សមួយចំនួ
បានយកកូនេ និងបានេបាះវ ពីេ្រពះពួកេគមិនែដលដឹងថាេតពួកេគស�ិតេនក�ុងវិ
្របេភទណាេឡ ពុំមាន្រគិស�បរិស័ទណាមួយហ៊ននិយាយ្របាប់ពួកេគអំពីប��ៃន
និងករឈឺចប់ែដលលទ�ផលៃនអំេពបាបេឡ កូនេសដ៏អស�រ្យ្រត�វបានេប ្រព
េយស៊ូនឹងមាន្រពះបន�ូ ្រគិស�បរិស័ទកំពុងេបាះេចលគុជេទឲ្ និង្របគល់អ�ីែដល
របស់វិសុទ�េទឲ្យែឆ ែឆ� និង្រជ�កមិនឲ្យតៃម�គុជេឡ ពួកវមិនដឹងអំពីតៃម�របស់គុជេឡយ
្របសិនេបអ�កែចករំែលកដំណឹងល�ក�ុង្រពះគម�ីរប៊ តមរយៈករកំណត់ប��របស់មនុ
ជាមុ មនុស្សកន់ែតេ្រចននឹងឲ្យតៃម�ដល (ចេម�យ) ែដលអ�កកំពុង្របគល់ឲ្យពួកេគេហ
ប៉ុែន� ្របសិនេបអ�កផ្សព�ផ្សោយដំណឹងល�តិ េដយរំលងែផ�កសំខន់ៃនគម�ីរវិន័យសីលធ
មនុស្សភាគេ្រចននឹងមានអរម�ណ៍ឈ ឥរិយាថរបស់ពួកេគគឺ “េតមាន្របេយាជន៍អ�ី
70
ស្រមាប់ករបេ្រង�នជា ឬវីេដអូបែន�មេទៀតអំពីកររីកចេ្រមនែផ�កហិរ��វត អថ៌កំបាំងរបស់អ
មា ឬវិទ្យោស�ស�ពណិជ� Is My Business My Ministry? សូមទស្ស www.discover.org.au/catalog.

80. 77
្រត�វផ�ល់វឲ្យខ? ខ�ុំមិន្រត�វករ្រពះេយស៊! ខ�ុំមិនគិតថ ខ�ុំបាន្រប្រពឹត�អំេពបាបេ ខ�ុំគឺជ
មនុស្សល� ខ�ុំមិនបានសមា�ប់នរណាមា�ក់េ េតេហតុអ�ីបានជាអ�កមិនទុកឲ្យខ�ុំេន
េហយេទនិយាយជាមួយអ�កណាមា�ក់ែដល្រត�វករេឈ!” េតអ�កអចេមលេឃញេត
េហតុអ�ីបានជាពួកេគអចមានអរម�ណ៍ែ?
េនេពលេយងបានសិក្សោអំពីពុទ�ប្ប��ត ៥ ែដលបេង�តបានជាប��ីមួយែផ�កប��ត�ិ
ដ៏វិសុទ�របស់្រពះជាមា�ស់េនក�ុង្រពះគម�ី ជំេនឿបានេកតេឡងចំេពះបុរសកូេរ៉មា�ក់ េនក�ុង
ទូែខ្សកបេនះែតម េនកម�ស់មួយពន់ហ�ីតពីដ គាត់មិនអចេទ េហយគាត់ក៏ប
ទទួលស�ល់ “ខ�ុំមិនែមនជាពុទ�បរិស័ទដ៏ល�មា�ក់េ” ខ�ុំ្រគាន់ែតបេណា�យឲ្យេសចក�ីពិតមា
ពលប៉ុេណា�ះ ខ�ុំមិនបានសកល្បងលួងេលមគាត់ឲ្យបានឆាប់រ ខ�ុំ្រគាន់ែតចង់
គាត់ដឹងថ េយងទំងអស់គា�្រត�វែតអចយល់ដឹងេដយខ� េទះបីជាជំហរសសនា
េយងងកេទខងណាក េយងេនឆ ា�យពីភាពឥតេ និងមិនទន់េឆ�យតបេទនឹងសិ
រុងេរឿងរបស់្រពះជាមា (រ៉ូម ៣:២៣) េនេឡយ
ខ�ុំមិនបាននិយា ខ�ុំខុសពីគាត់េឡយ តមករព េយងទំងអស់គា�គឺដូច... េយង
ទំងអស់គា�សុទ�ែតជាពុទ�បរិស័ទអ! េយងទំងអស់គា�សុទ�ែតមិនអចេគារពវិន័យរបស
ពុទ�បា គឺដូចពួកសសន៍យូដែដលមិនអចេគារពវិន័យរបស ម៉ូេស ដូច្រគិស�បរិស័ទែដ
មិនអចេគារពវិន័យរបស់្រពះេយស៊ូអ��ឹងែ
្រគិស�បរិស័ទគួរជំនះប� �េនះបានងយ�ស�លជ ពីេ្រពះ្រពះេយស៊ូបានផ�ល់ឲ
េយងែតវិន័យចំនួនពីរប៉ុេណា� គឺ ្រត�វ�សឡាញ់្រពះជាមា�ស់ឲ្យអស់ពីចិត អស់ពីស�រត និង
អស់ពី្របា (និយាយម្យោ៉ងេ ្រត�វតម�ល់្រពះជាមា�ស់ឲ្យសំខន់ជាងអ�ីៗទំងអស់ែដល
ជានិច) និង្រត�វ�សឡាញ់បងប�ូនឯេទៀតៗឲ្យបានដូច�សឡាញ់ខ (មា ៉ថ ២២:៣៧-៤០)។
េតពួកេយងប៉ុនា�ននាក់បានបំេពញតម បទដ? ្រត�វ�សឡាញ់បងប�ូនឯេទៀតរបស់េយ? ្រត�
ចប់េផ�មជាមួយនឹងករ�សឡាញ ឬ្របពន�របស់េយ! េតពួកេយងប៉ុនា�ននាក់េទ និងែតងែត
្រប្រពឹត�ចំេពះ្របពន�របស់េយងដូចែដលេយងចង់ឲ្យេគ្រប្រពឹត�ចំ? េ្រកយេពលេធ�
េពញមួយៃថ� េយងចង់ចយ្រប បន�ូរអរម�ណ និងេធ�អ�ីមួយ េត្រតឹម្រត�វ? ដូេច�ះ ្របសិនេប
េយងពិតជា�សឡាញ់្របពន�របស់េយងឲ្យដូចខ�ួន េយងនឹងនិយាយ “អូនសមា�ញ េនះែន
េកអីសឡ និងឧបករណ៍ទូរប�� អង�ុយេនទីេនះេហ បងេទេបាកេខ លងចនក
និងេធ�ម�ូបដ៏ឈ�ុយឆា�ញ់” េនះគឺ “ករ�សឡាញ់បងប�ូនឯេទៀតរបស់អ�កឲ្យដូចខ�ួនអ” េទះបី
រងកយរបស់អ�ក្រត�វករអ�ីក សូមេធ�ដូេច�ះស្រមាប់បងប�ូនឯេទៀតរបស់អ! ពួកេយងភា
េ្រចនមិនអចេធ�ដូេច�ះស្រមាប់អ�កជាទី�សឡាញ់ដ៏ជិតស�ិទ�ជាងេគបំផុតរបស់េយង ប�ី
្របពន ឪពុក មា� កូន មិត�ភ័ក�ិេយងទំងអស់គា�តម�ល់េសចក�ី្រត� និងបំណង្របាថា�របស់េ
ខ�ស់ជាងេសចក�ី្រត�វកររបស់អ�ក និងែតងែតខ�ស់ជាងេសចក�ី្រត�វកររបស់្រពះជា េយង
មិនអច�សឡាញ់្រពះជា និង�សលញ់បងប�ូនឯេទៀតៗរបស់េយងេទ ្របសិនេបេសចក�ី

81. 78
�សឡាញ់គឺជាបទដ�នេដម្បីេទកន់ស េហយ្រពះេយស៊ូមាន្រពះបន�ូលថានឹង េនា
េយងទំងអស់គា�សុទ�ែតធា�ក់មិនបានេទកន់ស�នសួ
េនេពលេយងអចមានករយល់េឃញែប វគឺជាៃថ�ដ៏អស! េនេពលេន េយងខិត
េទកន់ែតជិតនឹងករេលកែលងអំេពបាបជាងេពលណាៗទ េយងខិតេទជិតស�នសួ
បំផុត េនេពលេយងដឹងវគឺជាករពិបាកេដម្បីក�យជា េដយមិនមាន្រពះជា។
បនា�ប់ម េយងមានបំណងនិយា “្រពះអម ា� សូម្រពះអង�េមត�បង�ញផ�ូវដល់ទូលបង�ំ
ទូលបង�ំមិនអចសេ�ង�ះខ�ួនឯងបានេឡ ទូលបង�ំ្រត�វករជំនួយរបស់្រពះ! សូម្រពះអង
យាងមកគង់េនក�ុងេបះដូងរបស់ទូលបង�ំេនេពល សូម្រពះអង�េមត�អភ័យេទសចំេពះអ
បាបរបស់ទូលបង� លងជ្រមះទូលបង�ំឲ្យស�តេដយេលហិតរបស់្រ និងទទួលទូលបង�ំ
ជាបុ្រតរបស់្រពះអ” េនះជាអ�ីែដល្រត�វេធ�េដម្បីក�យជា្រគិស�ប ្រត�វេចះដឹងកំហុ និង
េជឿេល្រពះេយស៊ូ ចូរេស�សុំជំនួយពី្រពះេយស៊ ្រទង់រង់ចំសេ�ង�ះ!

82. 79
កម�ទំងដប
១៤
ពួកបស�ិម្របេទភាគេ្រចនមានករ�សឡាំងកំងេន ្រពះពុទ�បេ្រង និង
កំណត់អំេពបាបយា៉ងច្បោស់ តមពិ អ�ីែដល្រពះពុទ�បេ្រង�នេនទី គឺ “កម�ទំ ១០
្របក”71
ឬ “១០ ្របករៃនេសចក�ីស ែដលនឹងនាំមនុស្សេទក ន់ស”។71
72
េតអ�កបានអ
វយា៉ង្រតឹម្រត�វែដ? ្របាកដណ អ�កបានអ ្រពះពុទ�សែម�ង ្របសិនេបអ�កបំពន
ន័យណាមួយក�ុងចំេណាមវិន័យទំង អ�កនឹងធា�ក់េទស�នន េនក�ុងថា�ក់េរៀនអំពី្រពះព
សសនាេនបស�ិម្រ េតេយងមិនែដលឮពក្យអំេព េទ ឬស �ននរកែដល្រត�វ
បេ្រង�នយា៉ងដូចេម�ច? ពីេ្រពះវស�ប់េទគឺដូចគា�នឹងអ�ីែដលអពួកបស�ិម្របេទកំពុង
ព្យោយាមបដិេសធេចលប គឺ្រគិស�សស
្រពះពុទ�មានពុទ�ដីកយា៉ងដូេច មានវិធ ១០ យា៉ងេដម្បីេទេកតេនស�ន វិធី
ទំងដប់ៃនករស�ប់េនះគឺ�សេដៀងគា�នឹងអ�ីែដលសមាជិក្រក�មជំនុំមា�ក់អចេហអំេពបា
៧។ េនក�ុងករព អំេពបាបណាក៏ធ�ន់ែ េហយនឹងនាំអ�កេទកន់ស� ប៉ុែន� អំេពបាបដ៏ធ�ន
ទំ ៧ មានលក�ណៈគួរឲ្យស�ប់េខ�មជាងេគបំផ ដូចគា�ែដ កម�គឺជាេរឿងអ្រកក់ស្រមា
ប៉ុែន� ្របសិនេបអ�កមានកម�មួយក�ុងចំេណាមកម�ទំងដប អ�ក្របាកដជាមិនមានសង្ឃឹ!
្រពះពុទ�មានពុទ�ដី ្របសិនេបនរណាមា�ក់មានេទសេដយអំេព អ�កេនាះម
េទសេដយអំេពបាបទំង េតវមិនដូចនឹងល្បះមួយេនក�ុង្រពះគម�ីរប៊ី?
យា៉កុ ២:១០
១០ ដ្បិតអ�កណា្របតិបត�ិតមវិន័យទែតបំពនេលប��ត�ិណាម អ�កេនាះក៏ដូច
ខុសនឹងវិន័យទំងមូលែដរ
េតអ�ក្រត�វបំពននឹងវិន័យចំនួនប៉ុន េដម្បីក�យជាអ�កបំពនវ? ្រគាន់ែតម
ប៉ុេណា�ះ េតអ�ក្រត�វនិយាយកុហកចំនួនប៉ុនា�នេដម្បីក�យជាអ? ្រគាន់ែតមួយប៉ុេណា
េតអ�ក្រត�វ្រប្រពឹត�អំេពបាបចំនួនប៉ុនា�នេដម្បីក�យជ? ្រគាន់ែតមួយប៉ុេណា អ�កណ
ែដលបំពនវិន័យមួ គឺបំពននឹងវិន័យទំងមូ
្រពះពុទ�ចត់ថា�ក់វិន័យទំងដប់ ៣ ្រក�ម
• កយកម (ភាសៃ gaya-gum)
• វចក (ភាសៃ wajee-gum)
71
ភាសៃ gumma bot sip (10)។
72
ភាសៃ hon-taang hang gum sip (10) yang serng ja tum hai mannut pai soo narok។

83. 80
• មេនាកម (ភាសៃ mano-gum)
្រពះពុទ�ែចងលម�ិតអំពី្របេភទនីមួយៗបែន�មេទៀ
មា gaya-gum ឬកយកម�ចំនួ៣ ្របេភទ
ទី១៖ ករសមា�ប់ជីវិ ្រពះពុទ�មិនែមន្រគាន់ែតសំេដដល់ករសមា�ប់មនុស ្រព
អង�សំេដដល់ករសមា�ប់ជីវ េតអ�កញាុំសច់្រជ�កែដរ? អ�កបាន្រប្រពឹត�វេ
េតអ�កមិនែមនជាអ�កហូបបួសេទែមនេ? អ�កចញ់េហយ អ�កមា gaya-gum េហយអ�ក
នឹងធា�ក់េទស�នន (េនះេបេយាងតម្រពះព មិនែមនតម្រពះេយស៊ូេ ្រពះ
មា�ស់បានសេ�ង�ះអ�កសមា�ប់ជីវិតជាេ្រ បានែកែ្របពួក និងបានេ្រប្របាស់ព
ស្រមាប់សិរីរុងេរឿងរបស់្រ រួមទំងេល ម៉ូេស និងេល ប៉ូល ផងែដរ)។
ទី២៖ ករលួចេគ វមិនសំខន់ថាេតអ�ីែដលអ�កលួចមានតៃម ឬៃថ�េនាះេ េទះបី
្របដប់គាប្រកដសលួចពីក ឬចេ្រម�ងយកពីអុីនធឺណិតក៏េដ ្របសិនេប
អ�កលួច អ�កមា gaya-gum េហយ។
ទី៣៖ ករ្រប្រពឹត�អំេពផិតក្
មា wajee-gum ឬវចកម�ចំន៤ ្របេភទ
ទី១៖ ករនិយាយគា�ន្របេយ ស�ប់និយមន័យៃនអំេពបាបេ េយាងតមវចន
្រកមៃថ ករនិយាយគា�ន ករនិយាយេដយមិនមានចំណុចស ករនិយាយេ
មិនដឹងអំពីេពលែដល្រត�វឈប់ ្របសិនេបអ�ក្រប្រពឹត�អំេពណាមួយក�ុងចំេណាមអំេ
េនះ អ�កនឹងធា�ក់នរ េនះេបេយាងតម្រពះពុ
ទី២៖ ករកុហកគឺ wajee-gum។
ទី៣៖ ករេជរគឺ wajee-gum។
ទី៤៖ ករេ្របពក្យមិនស ឬករនិយាយេដយពក្យមិនពិេ wajee-gum។
មា mano-gum ឬមេនាកម�ចំនួ៣ ្របេភទ
ទី១៖ ករចងគំនុំ និយាយម្យោ៉ងេ ករចង់បង�េ្រគាះថា�ក់ដល់អ� កមិន្រពែល

84. 81
ករឈឺច និងករចងអឃ ្របសិនេបអ�កមានគំនិតមួយក�ុងចំេណាមគំនិតទំ
ែដលអ�កមា mano-gum អ�កនឹងមិនេធ�វេ្រកយេពលស�ប់េ
ទី២៖ ករមិនទទួលស�ល់ករព ្រពះពុទ�មានលក�ណៈជាក់លក់េនក�ុងករ
ន័យដល់ជំងឺេនះរបស់េបះដូងមនុស្ស “ករេជឿថាេរឿងខុសគឺ្រ” និង “ករព្យោយាមប
េរឿងខុសឲ្យេទជា្រ” េនះគឺជាករមិនទទួលស�ល់ករ មនុស្សែដលមិនទទួ
ស�ល់ករពិតនឹងេទកន់ទីកែន�ងែដលមនុស្សមិនទទួលស�ល់ករពិតេផ្េព
គឺស �ននរក ស �នសួគ៌គឺជាទីកែន�ងែដលមានែតករពិតប៉ុេ
ទី៣៖ េសចក�ីេលភលន់ ្រពះគម�ីរេហេសចក�ីេលភលន “េល�”។ ពួកេយងភា
េ្រចនសម�ឹងេមលពក្យេ និងគិតថ េយងេចៀសផុតពីេសចក�ីេល� ប៉ុែន� សូមអនុ��ត
ឲ្យខ�ុំបង�ញជូនអ�កអំពីពក្យមួយេទៀតស្រមាប់េសចក�ីេ គំនិតចង់្របកួ្របែជ
ឬេ្រប�បេធៀបជាមួយេ េតេហតុអ�ីបានជាេយងេ្រប�បេធៀបខ�ួនេយងជាមួយអ�?
េនេពលេយងប៉ុនប៉ងេធ�ករេ្រប�បេធៀបខ�ួនេ េដយមានអរម�ណ៍ែកែ្របរយៈេព ឬ
ចញ់េបាក េយងកំពុងចុះញ៉មនឹងឥរិយាបថចិត�បំផា�ញេហ េសចក�ីេលភលន! “េត
េថែកបានជូនដំណឹងដល់ និងមិនែមនខ�ុំបានយា៉ងដូចេម�ច? េតយុវជនវ័យេក�ង
មា�ក់េនះកំពុងរក្របាក់បានេ្រចនជ ឬេបកបររថយន�ល�ជាងខ�ុំបានយា៉ងដូចេេទ?
េតេហតុអ�ីបានជានាង្រត�វបានដំេឡង េនេពលែដលនាងមិនទំងបានេធ�ក ឬ
េ្រចនដូចខ�ុំផ? េតេហតុអ�ីបានជាពួកេគេរៀបករមានសុភ ចំែណកខ�ុំែតងែតមា
ទំនាក់ទំនងមិនល?” រល់ករគិតទំងអស់េនះេកតមកពីេសចក�ី្រ និងេសចក�ីេល
លន់។ េយងមិនស�ិតេនក�ុងពូជសសន៍ែដល្របឆាំងនឹងអ�កដៃទេ ្រពជាម ា�ស់
្របទនឲ្យេយងមា�ក់ៗនូវពូជសសន៍ផា�ល់រប េហយេយងមិនទទួលរង�ន់តបស�
ស្រមាប់ករវយអ�កដៃទ ប៉ុែន�ស្រមាប់ករេស�ះ្រតង់ជាមួយអ�ីែមាន អ�ក
ស�ិតេនក�ុងពូជសសន៍ផា�ល់របស់ ដូេច�ះចូរេ្របវឲ្យប! ្របសិនេបេយងមានគំន
ចង់្របកួត្របែ ឬេ្រប�បេធៀបជាមួយ េសចក�ីេលភលន់នឹងរីកធំេឡងេនក�ុងខ�ួនអ�
្រពះពុទ�មានពុទ�ដី េសចក�ីេលភលន់គឺជាកម�មួយក�ុងចំេណាមកម�នានាែដល
អ�កេទកន់ស�ននរកយា៉ងពិត ដូេច�ះ ្រពះពុទ�សសនាមានលក�ណៈតឹងរុឹង
ជាងអ�ីែដពួកបស�ិម្របេទសម��គិត វមិនែមននិយាយអំពីសន�ិភាពនិងដុមរម
នាៃនពិភពេលកជាមួយធម�ជា េហយវមិនែមនជាករងយ�ស�លេទែដលអ�កអ
អ�ីែដលអ�កចង់េនាះ េនះមិនែមនជាករបេ្រង�នរបស់្រពះពុទ�ស
េនក�ុងជំពូេស�ច អសូ និងពស់ថា�ន (King Asoka & the Python) ខងេ្រ េយងនឹង
េមលេឃញនូវករបង�ញមួយអំmano-gum។ ប៉ុែន�ជាដំបូ េយងនឹងពិនិត្យេមលទស្សនៈអំពីស
នរករបស់ពុទ�បរិស័ទ និង្រគិស�បរិស័ទសិន

85. 82
េតមានស �ននរកែដរឬ?
១៥
តមជំេនឿដ៏មាន្របជា្របិ ចប់តំងពី្រពះពុទ�សសនាបេ្រង�នអំពីក
មក ពុទ�បរិស័ទមិនេជឿថាមានស�ននរកេឡ ផ�ុយេទវិ ពុទ�បរិស័ទមានគំនិតសកម�ណា
អំពីស �ននរក ពួកេគនិយាយ មនុស្សបាបនឹងជួប្រពយ72
73
ែដលនឹងប��ឲ្យពួកេ “ចុះ
េទក�ុងខ�ះស�ន់េក�ពណ៌្”74
និង “េឡងេដមរកែដ”75
។ េនក�ុងគម�ី្រពះៃ្រតបិ75
76
្រព
ពុទ�សែម�ងអំពីស �នសួគ និងស �ននរក ដូច្រពះេយស៊ូែដ ្រពះពុទ�បេ្រង�នអំពីស�ននរកេ្
ជាងស�នសួ!
្រពះពុទ�មានពុទ�ដី មនុស្សែដលមានកម�នឹងេទក្ ឬរេណ�ណាមួយក�ុងចំេ
ក្រមិ ឬរេណ�ទំង្រប76
77
ៃនស �ននរ ែដលក្រមិ ឬរេណ�នីមួយៗតំណាងឲ្យក្រមិតៃន
និងទរុណកម�កន់ែតខេឡងៗ។ ជនណា្រប្រពឹត�កម�មួយក�ុងចំេណាមកម�ទ ឬបំពននឹ
ច្បោប់សីលធម៌ទំង (ភាសៃ seen ha) នឹងស�ប េហយធា�ក់េទស�នន
រេណ�ទ១ ៃនស �ននរកSancheewa Narok (ស �ននរ)
ស្រមាប់អ�កែដលបំពននឹងច្បោប់សីលធម៌ជាមូ១(seen)។ ស្រមាប់អ�កែដលសមា
សត� សត��សេមា សត�មូស មនុស្សដៃ ឬខ�ួនឯង។
រេណ�ទ២ ៃនស �ននរកGalasutta Narok
ស្រមាប់អ�កែដលបំពននឹងច្បោប់សីលធម៌ជាមូ២។ ស្រមាប់អ�កែដលចូលចិត�េ
្របា និងលួចេគ។
រេណ�ទ៣ ៃនស �ននរកSangkata Narok
73
ភាសៃ maan; ភាសបា mara។
74
ភាសៃ dok pai nai grata-tongdang
75
ភាសៃ peen ton ngew។ េឈ�ះវិទ្យោស�ស�ស្រមាប់េ ton ngew េនះ គឺBombax ceiba ជាេដ
េឈ្រត�ពិកមួយ្របេភទែដលេដមរបស់វមានចុង និងបនា�
76
អត�បទស័ក�ិសិទ�ិរបស់ពុទ�សសន អ�កអចដឹងបែន�មេទៀតអំពីអត�បទេនះេនក�ុងជំព ្រពះៃ្រតបិ
(The Three Baskets)។
77
ភាស kum។

86. 83
ស្រមាប់អ�កែដលបំពននឹងច្បោប់សីលធម៌ជាមូ៣។ ស្រមាប់អ�កែដលចូលចិ
្រប្រត�អំេពអសីលធម៌ផ�ូវេភទ អំេពអសអ អំេពផិតក្បត កររួមេភទជាមួយមនុស្សេភទ
គា�។ល
រេណ�ទ៤ ៃនស �ននរក Roruwa Narok
ស្រមាប់អ�កែដលបំពននឹងច្បោប់សីលធម៌ជាមូ៤។ស្រមាប់អ�កែដលចូលចិត�កុ
េជរ ដក់បណា និយាយេរឿងកំែប�ងអសុេរ និយាយមិនឈប ឬនិយាយេ្រចនេព
រេណ�ទ៥ ៃនស �ននរកMaha-roruwa Narok
ស្រមាប់អ�កែដលបំពននឹងច្បោប់សីលធម៌ជាមូ៥។ ស្រមាប់អ�កែដលចូលចិត�ផ
�ស ឬេ្រប្របាស់េ្រគ�ងេ
រេណ�ទ៦ ៃនស �ននរក Dapana Narok
ស្រមាប់មនុស្សទំងអស់ែដលចូលចិត�្រប្រពឹត�អំេព (abayamuk) ែដលសំេដ
រួមដល់ទ្រមង់ទំងអស់ៃនករេលងែ រួមទំងេបៀ ករភា� ករ្របណាំង មា ៉សុីនច
កក និងករេទេលងេនកសុ ពុទ�បរិស័ទជាេ្រចនចូលចិត�េដះសរចំេពះអំេពបាបរប
និងប��ុះប��ូលខ�ួនឯងថ ពួកេគអចេលងែល្បង ពីេ្រពះ្រពះពុទ�មិនែដលមានពុទ�ដីកអ�
ករេលងែល្ េនក�ុងច្បោប់សីលធម៌ ៥ (seen ha) េឡយ។ ប៉ុែន� ្រពះពុទ�បានសែម� ក
េលងែល្បងនឹងនាំអ�កេទកន់រេណ�ទបជាងេគ៦ អ្រកក់ជាងរេណ ៥ ខងេលែដ
េ្រត�មស្រមាប់អ�កែដលបំព seen ha នីមួយៗ!
Abayamuk មិនែមនជាអំេពបាបែតមួយេនា ប៉ុែន�ជា្របេភទមួយៃនអំេពប ប��ីមួយ
បង�ញថា abayamuk ចំនួន ៤ ប��ីមួយេទៀតបង�ញថា ៦។ បុគ�លមា�ក់ែដលមានេ
េដយស abayamuk ្រត�វបានេគេ nakleng មានន័យ អ�កែដលមិនភ័យខ� និងមិន
េអៀនខ�ស់ចំេពះអំេព និងែតងែតជំរុញអ�កដៃទឲ្យផឹក�ស�សវ េលងែល្ប និងអបាយមុ
ដៃទេទៀតេទ�ដង។
Abayamuk ទំងបួនគឺ ១) nakleng pooying - ករេបាក�សីៗយកខ�ួន្ ២) nakleng
sura - ករផឹក�សវឹ និងជំរុញឲ្យអ�កដៃទផឹកែដ ៣) nakleng gan panan - ករេលងែល្ប
អជី ៤) កររប់អនជាមួយមនុស្សអ
Abayamuk ទំង្របាំមួយ ១) ករផឹក� ២) ករេចញេដរេលងេពលយប (ក�ុងសម័យ

87. 84
បុរ មានមនុស្សតិចតួចណាស់ែដលេចញេដរ ដូេច�ះករេចញេដរេលងេនេពលយ ្រត�
បានេគចត់ទុកថាជាករ) ៣) ករចូលចិត�ករកំស ៤) ករេលងែល្ ៥) កររប់
ជាមួយមនុស្សមិន ៦) ករខ�ិល្រចអូសមិនេទេធ� ជាករពិតណ អបាយមុខទំង្របា
េនះអច្រត�វបានសេង�បថាជាែបបែផនរស់េនធម�តរបស់មនុស្សគា�ន បច�ុប្បន�េន
មនុស្សជាេ្រចនែដលអចេធ� ប៉ុែន�រស់េនពឹងែផ�កេល្របាក់ឧបត�ម�របស់ នឹង្រត�វប
ចត់ទុកថាមានកំហុសេដ abayamuk េដយ្រពះពុទ ករមាន្របេយាជន៍គឺជាគ
មួយេនក�ុង្រពះពុទ�ស ករគា�នផលិតភាពគឺជាអបាយមុខដ៏ធំមួយែដលនាំេទ
រេណ�ទ៧ ៃនស �ននរកMaha-dapana Narok
ស្រមាប់អ�កែដលបំពននឹងច្បោប់សីលធ៥ (seen ha)។ មានន័យ ពួកេគមិន្រតឹ
ែតកុហកប៉ុេណា�ះេ ប៉ុែន�ពួកេគែថមទំងរួមេភទជាមួយេគ្រគប លួចេគ សមា�ប់សត និងផឹក
េ្រគ�ង�សវឹងេទៀតផង វមិនែមនជាករបំេផ�សេទែដលនិ ពុទ�បរិស័ទេស�រែតទំងអស
ែដលមានជីវិ នឹង្រប្រពឹត�អំេពទំងេ
រេណ�ទ៨ ៃនស �ននរក Away-jee Narok
ក្រមិតល្បីជាងេគបំផុតៃនស� សំេដដល់ករគំ និងចេ្រម�ង្របៃពណីេនក�ុងឃ
មាន្របជា្ ដូចជាេនក� “អ�កមិនគួរេធ�ដូេច�ះេទ! អ�កនឹងេទ Narok Away-jee!”78
ស្រមាប់អ
ែដលសមា�ប់ឪពុកមា ្រពះសង ឬ្រពះពុទ� ស្រមាប់អ�កែដលបង�ឲ្យមានករែបកបាក់
សហគមន៍សស (ឬែបកបាក់្រក�មជំន)។ ្រគ�គង�លមួយចំនួននឹងមានេសចក�ីរីករយស
េរឿងេនះ! េទះបីជាអ�កេធ�វែតម�ងក៏ េបេយាងតម្រពះព អ�ក្រត�វែតចុះេទស�ននរកអ
ជាងេគបំផុតគ Narok Away-jee។
េមេរៀនគឺថ ្របសិនេបេយងេជឿេល្រពះពុ ឬ្រពះេយស៊ វពិតជាងយ�ស�លក�ុងករ
េទស�នន! ្រពះពុទ�សែម�ង ចំនួនមនុស្សែដលេឡងេទស�នសួគ៌គឺដូចជាែស ប៉ុែន�ចំនួន
មនុស្សែដលធា�ក់េទស�ននរកគឺដូចជាេរមេលែ អ�កអចសួរពុទ�បរិស័ទណាមា “េត
ែស�ង និងេរមេ មួយណាតិចជ?”79
្របសិនេបពួកេគនិយា ែស�ងេគាតិចជ េពលេនា
អ�កអចសួរ “េតអ�កស�ល់្របជាជនក�ុងមូលដ�នេនះប៉ុនា ែដលេដរតម្រពះេយស?” គាត
នឹងនិយាយថាមិនមានេ្រចនណាស (េន្របេទស មានែ ១% ប៉ុេណា�)។ េយងសុទ�ែត
អចេមលេឃញទំងអស់គា�ថាវពិតជាតិចតួចខ! ែស�ងគឺតិចជាងេរ
78
ភាសៃ Baap na, ter ja tok Narok Away-jee!
79
Kampan Sudcha ៃន Lower Isaan Foundation for Enablement (LIFE) េ្រប្របាស់រចនាបថេនះ
ប��ក់។

88. 85
្រពះេយស៊ូបេ្រង�នេយ “ចូរនាំគា�ចូលតមទ�រចេ ដ្បិតទ�រែដលនាំេទរកេស
វិនាសអន�រយធំណ េហយផ�ូវេទរកេសចក�ីវិនាសក៏ទូលយ មានមនុស្សជាេ្រចនច
ផ�ូវេនាះ រីឯទ�រែដលនាំេទរកជី ចេង��ត េហយពិបាកេដរផ មានមនុស្សតិចេទរកផ�ូវេនាះ
ញ។” េតអ�ីអចបង�រ្របករែដលេយងនឹងក�យជាែផ�កមួយៃនមហជនែដលនឹងធា�ក់
ទំងគា�នករ្រព�យ? ្រពះេយស៊ូបានមាន្រពះបន�ូលបន�េនក�ុងល្បះ “ចូរ្របយ័ត�នឹ
ពួកព្យោករីែក�ង េគែក�ងខ�ួនមករកអ�ករល់គ េដយពក់ែស្បកេ ែតេគមានចិត�ស
ដូចចចក” (មា ៉ថ ៧:១៣-១៥)។ អ�កែដលផ្សព�ផ្សោយថាពុំមានស ែតងែតេហខ�ួនឯង
ពុទ�បរិស័ទ ឬ្រគិស�បរិស័ គឺេ្រប�បដូចជាសត�េចៀមែតសម្បក ប៉ុែន�្រពះេយស៊ូបាន្រព
ពួកេគគឺជាសត�ចចកដ៏កចសហវេនខ ពួកេគគឺជាព្យោករីែក�ង
ពួកព្យោករីែក�ងក�យចង់ឲ្យេយ “ស �ននរកគឺជាទស្សនៈសសនាចស់ែដល
េឡងេដម្បីបនា�ចមនុស្សឲ្យេគ ប៉ុែន�េយងគឺជាមនុស្សសម័យទំេន េយងមិនេជឿេលេរឿង
ដូេច�ះេទេនេពលេន!” េត្របករេនះពិតជា្រតឹម្រត�? វិទ្យោស�ស�បានប ក
ពិពណ៌នាអំពីស�ននរកតម្រពះគម�ីរប៊ីបមានភាព្រតឹម្រត� វគួរឲ្យភ ្រពះគម�ីរប៊ីបនិយ
ថ ស �ននរកស�ិតេនេ្រក79
80
េនេ្រក មិនែមន Atlas ដូចែដលជនជាតិ្រកិកបានអ ឬ
ជាអេណ� ដូចែដលជនជាតិឥណា�ែស្បក្រកហមបា ឬជាដំរ ដូចែដលជនជាត Hindu
Vedas បានអះអងេនា ប៉ុែន�ជា�សទប់កេម�ែដលកន់ែតេឡងេក�េ សីតុណ� ភាពែផ
ដីេកនេឡង ១ អង្សោហ�រិ េនេរៀងរល់ជេ ៦០ ហ�ីត។ សីតុណ� ភាពបា៉ន់ស�នៃនស�ូល
ដីគឺ ៦៦៥០ អង្សោេ សមាសធាតុស៊ុលផ (ស�ន់ធ័េនសម័យ្រពះគម�ីរប៊) ្រត�វបានរកេឃ
ថាជាសមាសធាតុមួយៃនសម្បកែ វនឹងេធ�ឲ្យថប់ដេង�មទំងអស់ែដលអ�កព្យោ
មានេរឿងែដលេយងេនែតមិនយល់អំពីករចុះេទកន់ទ
្រពះគម�ីរប៊ីបមានលក�ណៈសក និងវិទ្យោស�ស�អំពីករពិពណ៌នាអំពីស�ននរករបស
នឹងពុំមានទឹកស្រមាប់80
81
េទៀតេទ (េតអ�កអច�សេម�សៃមអំពីករមិនមានករស្
េ�សកជាេរៀងរហូតបាន?) និងែលងមានខ្យល់បរិសុទ�ស្រមាប់ដកដេ81
82
(េតអ�កអច�សេម
�សៃមអំពីករមិនអចដកដេង�មយា៉ង្រតឹម្រត�វអស់កល្បជាន?) និងែលងមានពន�ឺៃថ�េដម្
េមល82
83
(េតអ�កអច�សេម�សៃមអំពីភាពងងឹតទំង�ស�ងប?) និងែលងមានឱកសស្83
84
(េតអ�កអច�សេម�សៃមអំពីករ្រត�វក ប៉ុែន�ែលងេដកលក់េទៀតជាេរៀងរហូតបាន?) និង
80
មា ៉ថ ២៥:៤១
81
លូក ១៦:២៤ - ខ�ុំសូមអរគុណ្រពះេយស៊ និង Bill Wiese ែដលបានជួយខ�ុំឲ្យេមលេឃញេតស�ននរក
ជាមានលក�ណៈគួរឲ្យភ័យរន�ត់យ!
82
វិវរណៈ ១៤:១០
83
ទំនុកតេម�ង ៨៨:៦
84
ទំនុកតេម�ង ១២៧:២, វិវរណៈ ១៤:១១

89. 86
ែលងមានមិតភ័ក�ិេដម្បីនិយាយជា84
85
(េតអ�កអច�សេម�សៃមអំពីករមិនមានករ
ជាមួយនរណាមា�ក់ប?) និងែលងមានអរម�ណ៍ទទួលបានករយកចិត�ទុ (េតអ�កអ
�សេម�សៃមអំពីករមិនមាននរណាមា�ក់យកចិត�ទុកដក់ចំេពះអ? ្របសិនេបអ�កគិត
គា�ននរណាមា�ក់យកចិត�ទុកដក់ចំេពះអ�កេន ចូរសកេភ�ចទូទត់្របាក់ប��ំពីរ
សកេម!) គា�នេរឿងល�ទំងេនះណាមួយែដលេយងទទួលបានេនេល នឹងេនទីេន
េឡយ ពីេ្រពះទ ខ្យល ្រពះអទិ ករស្រ ករង និងមិត�ភ័ក�ិ សុទ�ែតជាពររបស់្រព
មា�ស េហយស �ននរកគឺជាកែន�ងគា�នពរទំងអស់របស់្រពះជ
េតនឹងមានអ�ីខ�? អំេពអ្រកក់ទំងអស់ែដលេយងធា�ប់ជួប្ េមេរ ដង�ូវ ពស់ សត�
តិរច� និងសត�ពិសពុលដ៏គួរឲ្យភ័យខ85
86
... ែដលសត�ទំងអស់េនះស�បអ�ក86
87
ពីេ្រពះសត�ទ
េនាះស�ប់្រពះជាម87
88
េហយអ�ក្រត�វបានបេង�តេឡងតមរូ និងភិនភាគរបស់្រពះជាមា
សត�ទំងេនះនឹងេធ�ទរុណកម�អ�កជាេរៀងរ ប៉ុែន�អ�កនឹងមិនស�ប់ជាេរៀងរហូតេឡ តមពិ
អ�កនឹងមានស�រតីយល់ដឹងយា៉ងេ្រ េតអ�កអច�សេម�សៃមបាន? េនេលែផនដ ករទិ
ឬករខំែតមួយអចសមា�ប់អ� េនស�នន អ�កអច្រត�វបាន ខ វយ្រប និងចប
ែហកជាចេ្រម�កៗេដយមិនស�ប់ជាេរៀង
អ�កអចនិយា “ខ�ុំមិនអចេជឿេទ ្រពះជាមា�ស់ដ៏គួរឲ្យ�សឡាញ់នឹងបេង�តទី
មួយេនាះេហថាស�ន” ខ�ុំយល់។ ឧបមាថាអ�កគឺជា្រពះជ េតអ�កនឹងេធ�អ�ី? េតអ�កនឹង
អនុ��តឲ្យអ�កកុហកេឡងេទស�នសួគ៌ែដរ? េតអ�កនឹងអនុ��តឲ្យអ�ករំេលភេគេឡង
ស �នសួគ៌ែដរឬេ? ទំង្រពះពុ ទំង្រពះេយស៊ូបានគិតអំពីេរឿងេនះយា៉ងល�ិត និងបា
សន�ិដ�ន មនុស្សបាប្រត�វែតចុះេទស តមផ�ូវសីលធម ្រត�វកត់េ និងតមករអ
វត�ជាក់ែស�ង្រត�វដក់េនឲ្យឆា�យពីកែន�ងដៃទេទៀតៃនសង�មស េត្រពះជាមា�ស
្របទនយុត�ិធម៌ដល់ជនរងេ្ និងករពរជនស�ូត្រតង់មិនឲ្យក�យជាជនរងេ្
អនាគេដយរេបៀប? អ�ីែដលេធ�ឲ្យស�ននរកក�យជាអ្រកក់យា៉ងេនះមិនែមនជា
េនាះេទ ្របាកដណាស់គឺផ�ុយេទវ - អវត�មានរបស់្រពះអ! ្រពះអង�្រគាន់ែត្រត�វក
មនុស្សបាបទំងអស់ឲ្យេនជ ទំងកូនេចេទ ទំងកូនេចរបអដ េហយពួកេគនឹងេធ�
ឲ្យស�ននរកអ្រកក់ហួសពីក
េនក�ុងវិស័យេវជ�ស� មានស�នភាពមួយ “ករេធ�ឲ្យសន�” ែដលេនក�ុងេន
អ�កជំងឺែដលកំពុងទទួលករវះក អចមានអរម�ណ៍ដឹងអ�ីៗទំងអស់ែដលេកតេឡងចំេពះ
85
ទំនុកតេម�ង ៨៨:៨
86
ហូេស ១៣:៨
87
ទំនុកតេម�ង ១០៦:៤១, ទុតិយកថ ២៨:២៩
88
វិវរណៈ ១៣:៦, យ៉ូហ ១៥:១៨

90. 87
ប៉ុែន�គាត់មិនអចទំនាក់ទំនងជាមួយនរណាមា�ក ្រគ�គង ែដលជាអ�កេធ�ពិធី្រជមុជទ
មួយរូបែដលមានអរម�ណ៍រយៈេ ១៥ នាទីដឹងថាក�ុងខ�ួនរបស់គាត់្រត�វបាន មានករប
ទង�ិចយា៉ងខ�ំ គាត់បាន្រប្រពឹត�អំេពអត មានរយៈេពលែ ១៥ នាទីប៉ុេណា! ស �ននរ
នឹងមិនែមនជាករឈឺចប់រយៈ ១៥ នាទីេឡ ប៉ុែន�អស់កល្បជានិច ស �ននរកគឺជាគ
ែដលអ�កមិនអចរត់រួចជាេរៀងរហូ
អ�កអចនិយា “ស �ននរកស�ិតេនេលែផនដ” ្របករេនះ្រតឹម្រត�វែតមួយែផ�កប៉ុ
ពីេ្រពះេនែតមានមនុស្សល�ជាេ្រចនេនេ េដយសរមាន្រពះជ េយងទទួលបាន
យៈេពលសកល្បងមួយេនេលែផ ែដលេយងចប់េផ�មេមលេឃញស�នសួគ៌បន�ិចបន� និង
ស �ននរកបន�ិចបន�ួ និងចប់េផ�មេ្រជសេរសយកស�នណាមួយែដលេយងចង់បានអស
និច�។ ខ�ុំ្របាកដក�ុងចិត�ថាអ�កែដលធ “ចក់ថា�ំសន�” ឬេឃញអំេពសហវៃ្រពៃផ្សេទេល
ែដល្រត�វបាន្រប្រពឹត�េនក�ុង គិតថាពួកេគស�ប់ស�ននរកណា ប៉ុែន�េនេលែផនដ ក
វះកត់មានទីប�� េហយស�ង�មនឹងប�្ឈប់ជាយថាេ េនស�នន ពុំមាន្រពះជាម
េដម្បីប�្ឈប់ពួកវេឡ ស �ននរកគឺជាទីលំេនរបស់មនុស្សអ និងសភាវៈអ្រកក់ទ
ស់។ ខ�ុំដឹងថ មនុស្សឈឺជាេ្រចន្របាថា�ច ពីេ្រពះពួកេគរំពឹងថាករឈឺចប់របស់ពួក
ប��ប់។ ប៉ុែន� េលកែលងែតពួកេគ្រត�វបានជួយសេ�ង េតពួកេគនឹងដឹងអ�ីខ�ះ េ្រកយេពលស?
ជាអកុស មនុស្សឈឺដែដលេនះកន់ែតេ្រចនេឡ ែដលមានរយៈេពលមិនប៉ុនា�នសបា ឬ
មិនប៉ុនា�នែខេ ប៉ុែន�ជាេរៀងរហូត វគឺជាករយល់ដឹងដ៏រន ស្រមាប់អ�កែដលស�ប់េនេ្រក
េល្រពះអម ា�ស
មិនមាននរណាមា�ក់្រត�វែតចុះេទស�ន ្រពះជាមា�ស់មិនចង់ឲ្យពួកេយងណ
េទកន់ទីេនាះេឡ មិនែមន្រពះជាមា�ស់េទែដលប��ូនមនុស្សេទកន់ស�ន គឺ
អរក្សសតំងេទែដលមានសិទ�ិ�សបច្បោប់េដម្បីចប់មនុស្សបាបទំងអ “បងប�ូន
មិនដឹងេទឬ េបបងប�ូន្របគល់ខ�ួនេទបេ្ និងស�ប់បង�ប់មា� បងប�ូននឹងក�យេទជាខ
បេ្រមរបស់អ�កែដលបងប�ូនស�ប់បង�ប់...? (រ៉ូម ៦:១៦)។ មិនែមន្រពះជាមា�ស់េទែដល
េមលទរុណកម�េន ប៉ុែន�គឺអរក្សសតំងេទែដលេយង េនេពលេយងមិនដឹងអំពីកររ
េន្របកបេដយអំេពបាបរបស់ និងបដិេសធឱកសទំងអស់ក�ុងករដឹងកំ និងេជឿេល
្រពះេយស៊ូ ស �ននរកគឺមានពិត្រប
គំនិតដ៏សំខន់បំផុតេនក�ុងចិត�របស់ខ�ុំេនេពលខ�ុំបង�ញដល់ពុទ�បរិស័ មិនមានក
ខតបង់អ�ីមួយនឹងេកតេឡងេឡ េទះបីជា្រពះគម�ីរប៊ីបខុសក៏េ តមពិ េយងនឹងបានរី
រយជាមួយនឹងជីវិតជា្រគិស�បរិស័ ប៉ុែន� មិនមានតៃម�ណាមួយអចបង់ស្រមាប់ក
របស់េយងេឡយ ្របសិនេប្រពះគម�ីរប៊ីប្រតឹម្ េហយេយងេ្រជសេរសរស់េនក�ុងអំេព និង
បដិេសធេចល្រពះជាមា ្របសិនេបមានឱកសមួយក�ុងចំេណាមមួយលនថា្រពះ
្រតឹម្រត េហយេយងអចប��ប់េនទីកែន�ងដ៏គួរឲ្យភ័យរន�ត់ េយងនឹងមានកតព�កិច�្រត�វេ

91. 88
ករេសុបអេង�តថាេត្រពះេយស៊ូគឺជានរណាពិត្របាកដមុនេពលេ!
សំណួរ និងចេម�យ
េតខ�ុំនឹងចុះេទស�ននេដយ្រគាន់ែតខ�ុំមិនេជឿេល្រពះេយ?
មិនមាននរណាមា�ក់ស និងចុះេទស�នន េដយសរែតពួកេគគឺជាមនុស្សបាប
អ�កនឹងស�ប និងចុះេទស�នន លុះ្រតែតអ�កេនែតជាមនុស្សបា
មនុស្សែដល្រប្រពឹត�អំេព គឺជាមនុស្សប “អ�កណា្រប្រពឹត�អំេព អ�កេនាះនឹ
បាត់បង់ជីវិត” (េអេសគីែអល ១៨:៤)។ ្រពះេយស៊ូមាន្រពះបន� “េហតុេនះេហយបានជាខ�
្របាអ�ករល់គា អ�ករល់គា�នឹង្រត�វស ទំងមានបាបជាប់ក�ុងខ េបអ�ករល់គា�មិន្
ទទួលស�ល់ឋនៈរបស់ខ�ុំ អ�ករល់គា�នឹង្រត�វស ទំងមានបាបជាប់ក�ុងខ�ួនជា” (យ៉ូ
ហ ៨:២៤ RSV)។ មនុស្សបាបស�ប់េដយសរអំេពបាបរបស ករបដិេសធមិនេជឿេល្រ
េយស៊ូមិនែមនជាមូលេហតុែដលពួកេគស�ប់េឡ
អ�កផ្សព�ផ្សោយសសនាមួយចំនួនបានផ្សព�ផ្ អំេពបាបែតមួយគត់ែដលនឹ
កត់េទសមនុស្សឲ្យេទស� “អំេពបាបៃនករមិនេជឿេល្រពះេយ”។ េដយេហតុេន
្រគិស�បរិស័ទជាេ្រចនបាននិយាយ្របាប់ម ពួកេគនឹងធា�ក់េទស�ននរកេដយ
ពួកេគមិនេជឿេល្រពះេយស៊ូ ចំណុចេនះមិន្រតឹមែតមិនមានែចងេនក�ុង្រពះគម�ីរប៊ីបប៉ុេណ វ
ែថមទំងបំពនេទៀតផ វេធ�ឲ្យមនុស្សខឹង “េតអ�កកំពុងនិយាយថាខ�ុំនឹងធា�ក់េទ
នរកេដយសរែតខ�ុំមិនែមនជា្រគិស�បរិ?” វមិនមានន័យអ�ីេឡយចំេពះមនែដលមា
ក្រមិតចំេណះដឹមធ្យម
្រពះគម�ីរសម�ន�េម្រតីថ�ីែច “...ពួកកុហកទំងប៉ុនា�ននឹងទទួលេទសេនក�ុងបឹងេ និង
ស�ន់ធ័រែដលកំពុងែតេឆះ” (វិវរណៈ ២១:៨)។ យ៉ូហននិយា “អ�កែដលស�ប់បង្រប�សរបស
ខ�ួនគឺជាឃា េហយអ�កដឹងថ មិនមានឃាតកណាមួយមានជីវិតអស់កល្បជានិ...” (១
យ៉ូហ ២:១៥)។ េល ប៉ូល និយាយ “សូមបងប�ូនកុំយល់្រចឡំឲ្យេ អស់អ�កែដល្រប្រពឹ
អំេព្របាសចកសីល ពួកថា�យបង�ំ្រពះែក�ងក ពួកមានសហយស� ពួកជនព ពួកអ�ក
រួមសង�សនឹងេភទដូចគ ពួកេចរប�ន ពួកេលភលន់ចង់បាន្រទព ពួក្របមឹ ពួកេជរ្របម
ពួកប�ន់យក្រទព្យ ពុំអចទទួល្រពះរជ្យរបស់្រពះជាមា�ស់ទុកជាមត” (១ កូរិនថូស
៦:១០)។
្រពះគម�ីរសម�ន�េម្រតីថ�ីបេ្រង�នយា៉ងច មនុស្សនឹងធា�ក់េទស� េដយស
អំេពបាបេផ្ស ែដលពួកេគមានេទសចំេព

92. 89
• ករនិយាយកុ [ករបំពននប��ត�ិទី៩]
• ករស�ប [ករបំពននប��ត�ិទី៦]
• ករ្រប្រពឹត�អំេព្របាសចក [កររួមសង�សជាមួយអនាគ ឬ្របពន�របស់អ�
ដៃទ ករបំពននប��ត�ិទី៧]
• ករថា�យបង�ំ្រពះែក�ង [ករបំពននប��ត�ិទី២]
• ករប�ន់េ [ករបំពននប��ត�ិទី៨]
• ករេលភលន់ចង់បាន្រទ [ករបំពននប��ត�ិទី១០]
• ករេជរ្រប [ករនិយាយមួលបង�ច ឬករេជរបណា ករបំពននប��ត�ិទី៣]
• ករប�ន់យក្រទព្ [កររំេលភអំណាចេដម្បីទទួលបា ករបំពននប��ត�ិទី៨
និងទី១០]
េតគំនិតែដលគិតេឃញថ មនុស្សបាបធា�ក់េទស េ្រពះមិនេជឿេល្រពះេយ េកត
េចញមកពីណ? ករសិក្សោរបស់ខ�ុំចង�ុលេទរកេសចក�ីអត�ធិប្បោយ្របែហលេន១៨ ឬ
ទី១៩ ែដលមានភាពល្បីល្បោញក�ុងចំេណាម្ (យកល�ខ�ុំមិនគួរ្របាប់េឈ�ះរបស់ពួកេ
ពីេ្រពះវនឹងមិនចូលេទក�ុងេសចក�ី�សឡាញ)។ អ�កអត �ធិប្បោយល្បីេឈ�ះទំងេ
េទេល្រពះគម�ីរវិសុទ�ែតមួយប៉ុេណ េដម្បីបេង�តលទ�ិេនះ “កលណា្រពះ [្រពះវិ��ណដ
វិសុទ�] យាងមកដល ្រពះអង�នឹងប��ក់ឲ្យមនុស្សេលក េគយល់ខុសអំពីបា អំពីេសចក�ី
សុចរិត និងអំពីករកត់េទ េគយល់ខុសអំពីបា េ្រពះេគមិនេជឿេលខ�” (យ៉ូហ ១៦:៨-៩)។
គួរកត់សមា�ល់ ពក “បា” ក�ុងទ្រមង់ឯកវចនៈែដលប��ក់ន័យេនទីេ ្រគាន់ែ
បាបមួយប៉ុេណា ែដលកត់េទស្រពល ករបក�សយេនះមិនេអេពនឹង្រពះគម�ីរវិសុទ�ជាេ
េផ្សងេទៀ ែដលក�ុងចំេណាមេន ្រពះគម�ីរវិសុទ�ចំនួនបួនេយងេទបែតបានដក�សង់មកខ�
េហយពក្យ ក�ុងទ្រមង់ឯកវចនៈេនកែន�ងជាេ្រចនេផ្ស សំេដដល់្របេភទ “បា”
េហយមិនមានចំណុចណាមួយ្រត�វបានេធ�េឡងពីបាបេនា ឧទហរណ “េយង [្រគិស
បរិស័ទ] ្រត�វឈប់េធ�ជាខ�ុំបេ្រមរបស់បាបតេទ” (រ៉ូម ៦:៦)។ េតឃា�េនះសំេដដល់បាបែត
ៃនករមិនេជឿ? ឬេតេលកប៉ូលកំពុងេយាងដល់បាបទំងអស់ៃ ែដលេយងជា្រគិស�បរិស
គួរេជៀសវ េនេពលបរិបទេស�េឡង?
្រពះេយស៊ូបានមាន្រពះបន ្រពះវិ��ណដ៏វិសុទ�នឹងប��ក់ឲ្យមនុស្សេលកដឹង
េគកំពុងយល់ខុសអំពីបា េ្រពះេគមិនេជឿេលខ�។ ឃា�េនះអចមានន បាបែដល្រពះវិ�
ដ៏វិសុទ�នឹងប��ក់ឲ្យេយងដឹងថាេយងកំពុងយល់ខ គឺជាបាបេដយសរករមិ ឬឃា�េន
្រគាន់ែតអចមានន័យថាករ្រគប់្រគងរបស់្រពះវិ�� គឺ្រត�វបង�ញដល់មនុស្សេ
េតបាបគឺជាអ និងប��ុះប��ូលមនុស្សេល ពួកេគគឺជាមនុស្ស េហយរហូតដល់េពលពួក
េគទទួលយក្រពះេយស៊ ពួកេគនឹងេនែតជាមនុស្ ែដល្រត�វែតប��ក់ឲ្យដឹងអំពីសមា

93. 90
បាបរបស់ពួកេគដែដល ករបក�សយេនះមិន្រតឹមែត្រត�វគា�ជាមួយ្រពះគម�ីរវិសុទ�េ
ប៉ុេណា�ះេ ប៉ុែន�វែថមទំងផ�ល់អត�ន័យដល់មនុស្សបាបេទ!
េនៃថ�ែដលខ�ុំ្រត�វបានជួយសេ � ខ�ុំមិន្រត�វបានប��ក់ឲ្យដឹងអំពីករមិនេជឿេល្រពះ
្រគិស�េនាះេ េទ! ខ�ុំមិនមានទំនាក់ទំនងផា�ល់ខ�ួនណាមួយជាមួយ្រព ្រគិស�េនេឡយេ
ខ�ុំ្រត�វបានប��ក់ឲ្យដឹងេដយបាបរបស់ខ�ុ ែដលជាប��ីដ៏ែវ និងទេទសទែទងពិបាក្រប
អ�កដៃទ។ ្រពះវិ��ណដ៏វិសុទ�បាន្របាប់ដល់េបះដូងរបស់ខ�ុំអំពីភាពទន់េខ្សោយៃនផ�ូវចិត�
ភាពមិនេស�ះ្រ និងភាពទទួលខុស្រត�វេនក�ុងករេធ�ឲ្យកររស់េនរបស់អ�កដ ែដល
េដយសរមូលេហតុេ ខ�ុំបានដឹង ខ�ុំស័ក�ិសមនឹងធា�ក់នរក
បនា�ប់ពី្រត�វបានជួយសេ � និងបានកសងទំនាក់ទំនងផា�ល់ខ�ួនជាមួយ្រពះេយស៊ូ
េតខ�ុំដឹងថ ករមិនេជឿេល្រពះអង�គឺជាបាបដ៏ធំែដ? ្រពះអង�ល�ណា ្រពះអង��សឡាញ់ខ�
ខ�ំងណា ្រពះបន�ូលរបស់្រពះអង�ែតងែតពិតជាន េតេហតុអ�ីបានជាខ�ុំធា�ប់សង្ស័យេល្រ?
វិធីស�ស�ទំេនបៃនករផ្សព�ផ្សោយ្រគ មាននិនា�ករមិនេអេពនឹងតៃម�ដ៏ធ�ន
អំេពបាបេឡ ដូេច�ះ មនុស្សបាបមានករយល់្រចឡំអំពីមូលេហតុែដល្រពះជា
�សឡាញប��ូនពួកេគេទកន់ស�នន ពួកេគគិតថ ពួកេគមិន្របាកដថាអ្រកក់ដល់ថា
េនាះេទ ្រពះជាមា�ស់ជាទី� និងបរិសុទ�្រទង់្រជាបអំពីករពិតអំពីមនុស្សបាេហយ
នឹងករពមនុស្សទំងអស់េនស�នសួគ៌ពីអ�ក េច អ�ក្រប្រពឹត�អំេព្របាសចកស
ឃាត ។ល។ ្រពះអង�្រត�វេធ�ដូេច!
្រពះពុទ�មិនមានករេអៀនេ្រប�នក�ុងករេទសនាអំពីពុទ�ប ៥, ៨, ២២៧ ឬ ៣១១ របស់
្រពះអង�េឡយ ្រពះេយស៊ យ៉ូហ និងេល ប៉ូល មិនមានករេអៀនេ្រប�នក�ុងករបេប��ត�ិ
ទំងដប់របស់្រពះជាមា�ស់េ ប�� ៃនករមិនអ្របតិត�ិតមវិន័ បាននាំមនុស្សេទ
ដំេណាះ�សយែដល្រត�វបានផ�ល់េន Calvary។ ដូេច�ះ វិន័យមាននាទីែណនាំេយងេទក
្រគិស េដម្បីឲ្យេយងបានេសចក�ីសុចរិតេដយសរ” (កឡា ៣:២៤)
មនុស្សមិនចុះេទស�ន េដយសរែតពួកេគមិនែមនជា្រគិស�បរិស័ទេនាះ
មនុស្នឹងេទស�នន ពីេ្រពះពួកេគគឺជាមនុស្ ករបដិេសធមិនេជឿេល្រពះេយស៊ូន
មិននាំអ�កេទស�ននរ ប៉ុែន�ករេជឿេល្រពះេយស៊ូគឺជាវិធីែតមួយគត់េដម្បីទញអ�កេចញ
នរក។ េតេយងអចរត់េគចពីករកត់េទសរបស់េយងេដយរ? តមរយៈករដឹងកំហ
និងករទទួលយកករទូទត់របស់្រពះេយស៊ូស្រមាប់អំេពបាបជាេ្រចន

94. 91
ករចប់ជ
១៦
្របសិនេប្រពះពុទ�បេ្រង�នយា៉ងច្បោស់លស់អំព េត្រទឹស�ីៃនករចប់ជាតិ
កែន�ងណ? កលពីមុ េយងេឆ�យថ (េហយេយងនឹងចំណាយជំពូកជាេ្រចនេដម្បីសំណ
សំខន់េន) េត! នាំគា�ែស�ងយល់បន�ិចអំពីករចប់
ជនជាតិភាគតិចែដលកំពុងមានករេកនេឡងេនភា (មួយភាគ្របាំៃនជនជ
េមរិក88
89
) និយាយ ពួកេគេជឿថាមានករចប់ េទះបីជាវហក់ដូចជាគួរឲ្យធុញ្រទ
សមាជិក្រពះវិហរ្រគិស�សសនាមួយចំនួ ខ�ុំេជឿថ ទស្សនៈដ៏មាន្របជា្របិយ
របស់្រពះពុទ�ប្រត�ស្រផ�ូវឲ្យ្រគិស�ស! េនះគឺជាេសចក�ីបេ្រង�នមួយក�ុងចំេណាម
ក�ីបេ្រង�នល�្របេសរបំផុតរបស់្រពះព! ខ�ុំគិតថ វគឺជាមិត�ល�បំផុតរបស់្រគិស�បរិ! ខ�ុំចង់ឲ្
មនុស្សទំងអស់យល់អំពីេរឿងេ ពីេ្រពះវងយ�ស�លខ�ំងណាស់ក�ុងករនាំមនុស្
្រគិស ែដលយល់យា៉ងពិត្របេតេហតុអ�ីបាន្រពះពុទ�បេ្រង�នអំពីករចប
សូមអនុ��តឲ្យខ�ុំសួរសំណួរដ៏សម��េន “េតេហតុអ�ីបានជាមនុស្ស្រត�វច?
ចេម�យយា៉ងខ�ីគ “វគឺជាអ�ីែដល្រពះពុទ�បានបេ” ប៉ុែន� វមិនេឆ�យេទនឹងសំណេហតុអ�ីបាន
្រពះពុទ�បេ្រង�នដូេច�ះេឡ េតេហតុអ�ីបានជា្រពះពុទ�និយាយថាមនុស្សនឹង្រត�?
េត! នាំគា�ពិនិត្យេមលចំេណះដឹងជាម ូល ពុទ�បរិស័ទេជឿថ ជីវិតគឺជាករឈឺច
េហយមនុស្សជាេ្រត�ូញែត�រអំពីសុខភា េថែ ្របាក់េបៀវត្ អ�កនេយាប មិត�រួមករង ប�ី/
្របពន និងសច់ៃថ�របស់ខ�ួន មិនមានពុទ�បរិស័ទណាមពិតជចង់ចប់ជាតិេឡ គំនិតរបស់
ពុទ�បរិស័ទគឺថ បុគ�លមា�ក់ៗរស់េនក�ុងជីវិតល� េដយមិនមានអំេព សន្សំបុណ្យកុស
េ្រច និងេចញផុតពីវដ�ៃនករឈឺចប89
90
េតេហតុអ�ីបានជា្រពះពុទ�បេ្រ មនុស្សភាគេ្រចននឹងមិនឈនដល់គំនិតេ ប៉ុែន�
្រត�វចប់ជាតិជំនួសវ េដយសរេយងេនែតម ឬកម�90
91
។ េយងរងទុក�េវទនក�ុងជីវិត
េដយសរែតកម�របស់េយ។ ពុទ�បរិស័ទទំងអស់ដឹងអំពីេរឿងេនះ េនះគឺជាករបេ្រង�នដំបូ
របស់្រពះពុទ - មានករឈឺច ្រពះពុទ�បាន្រត ្រពះពុទ េតេហតុអ�ីបានជាមានករឈ?
89
េយាងតមករ�សវ្រជ Barna ៃថ�ទី២១ ែខតុល ឆា�២០០៣ www.barna.org/FlexPage.a
spx?Page=BarnaUpdate&BarnaUpdateID=150
90
មានន័យ ចូលនិព�ន និព�នមានន័យយា៉ងច្បោស់ថាករចកេចញ ប៉ុែន� ្របសិនេបអ�
និយាយថាេទក ន់ស� ពុទ�បរិស័ទជាេ្រចននឹងទទួលយ
91
ភាសៃ kro gum wain gum

95. 92
្រពះពុទ�មានពុទ�ដី េដយសរែតកម�របស់អ� េនះគឺជាករបេ្រង�នទីពីររបស់្រពះព ្រព
ពុទ�យល់្រតឹម្រត! េតេយងអចេគចផុតពីកម�បានេដយរេប? ចេម�យបនា�ប់របស់្រពះពុទ�
េយងេទរកករចប់ជ
អ�ីែដលករចប់ជាតិបេ្ គឺថាអំេពបាបរបស់េយងអ្រកក េយងនឹង្រត�វទូទត
េនក�ុងជីវិតេនះទំងម ប៉ុែន� េនេពលេយងស� វមិនប��ប់េទ មិនទន់្រគប់្រគាន េយង
េនែត្រត�វចប់ និងទូទត់បាបម�ងេទ! េហយេនេពលេយងេកតក�ុងជីវិតថ� េយងនឹងេនែ
មិនទន់បានទូទត់វទ តមពិ េយងអច្របមូលផ�ុំកម�េ្រចនបែន�មេ ដូេច�ះ េយងនឹង
្រត�វចប់ជាតិម�ងេ និងទូទត់វម�ងេទៀ េយងនឹងបន�ទូទត់រហូតេដយសរជីវិតមួយ
មានលក�ណៈមិន្រគប់្រគាន់េដម្បីទូទត់អំេពបាបទំងអស់រប - េនះគឺជាអំេពបាបអ
្រកក់
ជំេនឿេនះគឺជាមិត�ដ៏ល�ៃនករផ្សព�ផ្សោយ្រគ! ជំេនឿេនះផ�ល់នូវករេជឿជាក់ដ
មនុស្ េនេពលពួកេគយល់អំពីអ�ីែដលសសនារបស់ពួកេគផា�ល់បានបេ អ�កស�ិតេនក�ុ
ភាពអស់សង្ឃឹមយា៉ងពិត្ និងេនក�ុងវលវដ�សង េនះេបតម្រពះពុទ�សែម� េតពក
េនះមានថាមពលែដរឬ?
រហូតមកទល់េពលេនះ ្រគិស�បរិស័ អ�កផ្សព�ផ្សោយ និង្រគ�គង�លជាេ្រចនេន
្របេទសកន់្រពះពុទ� មិនដឹងថា្រពះពុទ�បេ្រង�នអំពីចំណុចេន ពីេ្រពះពួកេគ
និនា�ករអនេសៀវេភ្រគិស�សសនារបស់អបស�ិម្របេទ។ មនុស្សតិចតួចែដលដឹងអំព
េរឿងេនះ មិនេផា�តសំខន់េទេលភាព�សេដៀងគា�ទំងេនះរវង្រព និង្រគិស�ស
េឡយ។ ខ�ុំបានជួប្រគ�គង� លមា�ក់ែដលធា�ប់ជា្រពះសង្ឃ្រ ជាេ្រចនឆា�ំមុនេពល
ក�យជា្រគ� គង Pentecostal។ គាត់ធា�ប់េ្រប្របាស់ភាព�សេដៀងគា�ទំងេនះេ
ស�នជាមួយនឹងពុទ�បរិស ប៉ុែន� ឥឡូវេនះ េគាលជំហររបស់គាត់មិនសូវអនុេ្រគា វេ្រប
ដូចជាគាត់គឺជា្រគិស�បរ និង្រគ�គង�លជាយូរមកេ េទបអ�ីៗទំងអស់ែដលគាត់
និយាអំពី្រពះពុទ�ស គឺ “ខ�ុំស�ប់្រពះពុទ�សស ្រពះពុទ�សសនាបិសច ្រពះពុទ
សសនាអ្រកក់”
ខ�ុំេជឿថ គាត់រកបានមនុស្សជាេ្រចនថា�យ្រ េដយេ្រប្របាស់វិធីស�ស
របស់បស�ិម្របេទពីេ្រពះ្រពះបន�ូលរបស់្រពះជាមា�ស់ម េទះបីជានរណាន
ពក្យៃន្រពះបន�ូលរបស់្រពះជាមា�ស វនឹងផ�ល់លទ�ផល ដូេច�ះ វមិនេចទជាប�
្របសិនេប្រគិស�បរិស័ទមួយចំនួនមិនចង់កសងស មនុស្ស្រគប់រូបមានបេច�កេទសេផ្
េហយេនះ្រគាន់ែតជាវិធីមួយប៉ុេណ ខ�ុំេទបែតបានបំពក់ឲ្យអ�កនូវឧបករណ៍បែន�មមួយេន
្របអប់ឧបករណ ៍អន�រវប្បធម៌របស់អ� ្របសិនេបអ�កប��ូលឧបករណ ៍េនះេនក�ុងេបះដូងរប
អ�ក ឧបករណ៍េនះអចជួយអ�កឲ្យែស�ងយល់អំពីពុទ�បរិស័ទបនា�ប់េែដលអ�កនិយាយេទក

96. 93
េតនរណាបានេគចផុតពីករចប?
ពុទ�បរិស័ទភាគេ្រចននឹងនិយេយងមិនដឹងថាេតនរណាខ�ះបានចូលនិព�នតំ
ពីពុទ�កលមក េដមេឡយ ្រពះពុទ�មានសវ័ក្រប បនា�ប់មកសវ័កទ ៥ អង�េនះបានច
េចញ និងបេ្រង�នអ�ីែដលពួកេគបានេរៀនពី្រពះពុ ្របៃពណីនឹងយល់្រព សវ័កទ ៥ អង�
េនះតមពិតបានបំែបកវលវដ�ស និងបានចូលនិព�91
92
ប៉ុែន� េ្រកពីសវ័ក ៥ អង�េនះ
េយងមានគំនិតតិចតួចថាេតនរណាេផ្សងេទៀតអចមានលទ�ភាពចូលន
ក្របតិត�ិតមពុទ�ប្ប��ត�ិទ ២២៧ របស់្រពះពុទ�យា៉ងខ�ប់ខ�ួនគឺជាបទដ�នែ
អចេធ�េទ ែដលេនះជាអ�ីែដលេធ�ឲ្យពុទ�ប្ប��ត�ិទំងេនះល�យា! ពុទ�ប្ប��ត�ិទំងេនះជ
មនុស្សឲ្យមានភាពេស�ះ្រតង់អំពីថាេតនរណាជាមនុស្ស ពុទ�ប្ប��ត�ិទំងេនះ
លក�ណៈ�សេដៀងគា�េ្រចននឹងគម�ីរវិន័យរបស់េលកម៉ ែដលជាបទដ�នមិនអចេធ� ែដល
បានបង�ញភាពវិសុទ�របស់្រពះជ និងបានបេ្រង�នពួកសសន៍យ ពួកេគមិនអចក
ជាមនុស្សសុចរិតេដយសរករខិតខំ្របឹងែ្របងខ�ួនឯងេដយមិនមាន្រពះជា
ករពិតណា េមដឹកនាំយូដបានរកេឃញវិធីក�ុងករេដះសរអំពីករខ�ះសីល
ខ�ួន ជាជាង្រគាន់ែតដឹងក និងែស�ងរកករលងេទសេដយេលហិតរបស់្រពះស ពុទ�
បរិស័ទមួយចំនួនក៏េធ�ដូចគា�េនះែដរ ពួកេគដឹងថ ្របសិនេបពួកេគសមា�ប់មាន់មួយ ពួកេគ
នឹង្រត�វចប់ជាតិជាសត ែដលក៏នឹង្រត�វបានសមា�ប់វិញែ ជាជាងករដឹងកំ និងេជឿេល
េលហិតលងបាបរបស់្រពះសេ ពុទ�បរិស័ទជាេ្រចននឹងេដះសរអំពីអំេពមានបាបរបស
មុនេពលពួកេគសមា�ប់មា ពួកេគនឹងនិយាយេទមា “ខ�ុំនឹងជួយឯងឲ្យចប់ជាតិកន់ែ
រហ័ស ល�េទ? ដូេច�ះ សូមអភ័យេទសឲ្យខ�ុំែដលបានសមា�ប” េនះមិនែមនជាអ�ីែដល្រពះពុ
ឬ្រពះេយស៊ូបានបេ្រង�នេឡ ្រពះពុទ និង្រពះេយស៊ូមិនចង់ឲ្យេយងែស�ងរកករខ�ះចេនា
សីលធម៌េឡយ។ ្រពះជាមា�ស់ចង់ឲ្យេយង េយងមិនអចក�យជាមនុស្សសុចរិតេដ
មាន្រពះអង�បានេឡ ្រពះជាមា តមរយៈ្រពះេយស ្រគិស មានបំណងចង់េផ�រេសចក�ីសុចរិ
ឲ្យេយង
ករសប្បោយរីករយនឹងស�នសួគ៌ក�ុង្រពះព គឺថ េនេពលអ�កស� អ�កមិនចប
ជាតិវិញេឡយ អ�កឈប់ដឹងឮអ�ីទំងអស់ ករសប្បោយរីករយនឹងស�នសួគ៌ក�ុង្រគ
គឺថ េយងនឹងបន�រស់េនក�ុងទំនាក់ទំនងដ៏គួររំេភបបំផុតជាមួយ្រពះជាមា�! ករសប្បោយ
រយទំងអស់ែដលេយងទទួលបានេនក�ុងជ នឹងែ្របជាែលងសំខ េធៀបនឹងករសប្បោយ
រយៃនកររួបរួមជាមួយអ�កបេង�តករសប្បោ និងេសចក�ី�សឡាញ ្រពមទំងេរឿងល
92
ភាសៃ nippan បកែ្របតមព ករឈប់មានអត�ិ។

97. 94
ទំងអស់ែដលេយងធា�ប់ជួប្របទះេនេលែ!
សំណួរ និងចេម�យ
េតអ�កេមលេឃញភាពអវិជ�មានអំពីករេជឿេលករចប់ជាតិ?
ដូចខ�ុំបាននិយាយពីមុនរួចេហ ខ�ុំេជឿថ ្រគិស�បរិស័ទមិនគួរមានអរម�ណ៍ទទួលករ
កំែហងេដយករេជឿេលករចប់ជាតិរបស់អ�កដៃទ េតេហតុអ�ីបានជាពុទ�បរិស័ទេជ
េយង្រត�វចប់ជាតិម�ងេហយម�ងេ? ពីេ្រពះេយងគឺជាមនុស! បាបទំងអស់របស់េយ
្រត�វែតទូទ េហយវមិន្រគប់្រគាន់េទែដល្រត�វទូទត់ែតមួយជ ជាករពិតណ បា
មិនអចលុបេចលេដយអំេពល�របស់នរណាមា�ក់ ដំណឹ ងល�ក�យជាដំណឹងល�ចំេពះព
បរិស័ទេនេពលពុទ�បរិស័ទដឹង ្រពះេយស៊ូគឺជាបុគ�លមិនមានបាបែតមា� ែដលបំែបកវល
ដ�សង្ស េហយ្រទង់អចបំែបកវលវដ�សង្សោរេនក�ុងជីវិតរបស់េយង
ប៉ុែន� ខ�ុំមិនេជឿេលករចប់ជាតិ សំខន់បំផុ ្រពះគម�ីរប៊ីបបាន្របាប់ខ�ុំច“មនុស្
េលកទំងអស់្រត�វស�ប់ែតម រួច្រត�វ្រពះជាមា�ស់វិនិច�័យេទ” (េហ្រប ៩:២៧)។
ទីពីរ ករចប់ជាតិគឺផ�ុយនឹងភ័ស�ុតងែដលអចសេង�តេឃញទ ជំេនឿគឺថ ្របសិ
េបេយងេធ�អំេពល� េយងនឹងចប់ជាតិក�ុងទ្រមង់ជីវិតខ�ស់ជា ប៉ុែន� ្របសិនេបេយងេធ�អំេព
អ្រក េយង្រត�វែតចប់ជាតិក�ុងទ្រមង់ជីវិតទប និងអភិវឌ្ឍវិធីម�ងេទៀត ្របសិនេបជំេន
េនះគឺជាករព េតេហតុអ�ីបានជាេយងេមលមិនេឃញម រុយ ឬកនា�តែដលមានករអប? េប
ពិចរណាឲ្យល�ិតល�ន សត�មូសែដលខំខ�ុ អចជាមារបស់ខ�ុំែដលកំពុងព្យោយាមែកលម�
មានជីវិតខ�ស់ជាងមុ សត�ទំងអស់ែដលខ�ុំធា�ប់េឃ េធ�អំេពខុសែប�កពីគា និងេដយមិនខ�ល
អំពីសីលធម៌។ ចំណុចេនះគឺផ�ុយនឹងករចប់ជា
ទីបី ដូចែដល Scott Noble បានសរេសរយា៉ងច្បោស់ៗ ្របសិនេបករចប់ជាត
ករពិ “េតេហតុអ�ីបានជាករចប់ជាតិមិនមានភាព ក�ុងចំេណាមមនុស្សរប់ព
នាក់េនក�ុងពិភពេ េដយ្របកន់សវតរវែបបេនះ? េតេហតុអ�ីបានជាទរកមិ
និយាយភាស ‘ជាតិមុ’ របស់ពួកេគ...។” ស្រមាប់អ�កទំងឡាយែដលអ ពួកេគចំជា
Nobel បានសួ “េតេហតុអ�ីបានជាបុគ�លមា�ក់្រត�វស�ិតេ្រកម... ឬស�ិតក�ុងសភាពដឹងខ�ួ
ែដល្រត�វបានែកែ ក�ុងអំឡុងេពលសមា�ធ េដម្បីម ‘ករចងច’ េនះ?”93
េយងដឹងថ សក�ីកម�
93
Scott Noble, The Buddhist Road Map, http://www.letusreason.org/Buddh7.htm, referring to Ernest
Valea, Past-life recall as modern proof for reincarnation, www.comparativerelegion.com/reincarnationl.
html

98. 95
របស់មនុស្សទំងឡាយែដលធា�ប់្រត�វបានសណ�ំក មិនអចទទួលយកជាភ័ស�ុត
តុលករបាន អ�កចិត�ស�ស�េហ “បណ�ុំេរគស��ៃនករចងចំភ័ន�្”។ ្រគិស�បរិស័
មួយចំនួនេហវ “េខ�ចចូ”។
ទីបួន អ�ីែដលពួកបស�ិម្របេទជាេ្រចនមិនដ គឺថ អ�កេជឿេលករចប់ជាតិភាគេ្រ
ជមនុស្ស្របកន់ពូជស។ ករចប់ជាតិមាន្របភពមកពីសស ែដលជាសសនា
ែដលែផ�កេល្របព័ន�ែបងែចកវណ�ៈ ហិណ�ូបរិស័ទេជឿថ ករេកតមកេដយមានែស្ប គឺជ
លទ�ផលៃនកម�អ្រក ប៉ុែន� ករេកតមកេដយមានែស គឺជាស��ៃនកម�ល� ពក “អរិយ
ជាត” ែដលពួកណាហ្សុីេ្រប្របាស់េដម្បីស “ពូជសសន៍កំពូ” តមពិតបានមកពីព
សំ�ស�ឹតែដលមានន័យ “អភិជន”។ (ដូចេនក�ុ arya sat yani ជាភាសសំ�ស ឬ ariya sat si
ជាភាស ែដលមានន័យ “អរិយសច�ទំងបួ”។) អដុ ហុីែត�រ បានបេង�តែផនករេរេអង
ពូជសសន៍របស់ខ�ួនពី្របភព្របឆាំងនឹង្រគិស�សសនាច គឺ ករវិវត និងហិណ�ូ សសន
ហិណ�ូបរិស័ទ និងពុទ�បរិស័ទេស�រែតទំងអស់ែដលេជឿេលករចប់ មានបំណងចប់ជាត
ក�ុងជីវិតបនា�ប់ែដលមានែស្បកសជា េ្រព អរិយជាត គឺជាស�ិតខ�ស់ជាងេគៃន្របព័ន�
ែចកវណ�ៈ។
ជាធម� ពួកបស�ិម្របេទែតងែតខឹងេនេពលដឹងអំពីេរឿងេនះ ពួកបស�ិម្របេទេជឿ
េលសមភាពៃនពូជសស េដយសរែតសវតរជា្រគិស�បរិស័ទរបស េទះបីជាមនុស
េ្រចនេបស�ិម្របេទែលងកន់្រគិស�សសនាក េយងមានរួចេហយនូវករពិតៃន្
បន�ូលរបស់្រពះជាមា ែដល្រត�វបានបេ្រង�នអស់រយៈេពលជាេ្រចនសតវ ចលនាលុ
បំបាត់េចលេនសតវត្ស១៨ និងទី១៩ ្រត�វបានដឹកនាំេដយ្រគិស�បរិស័ទែដលេជឿេល្រពះគម
ប ដូចជ William Wilberforce និង Abraham Lincoln ជាេដម ពិភពេលកជំពក់េសរី
បច�ុប្បន�របស់ខ�ួនេ្រចនណាស់ពី្រពះ្ និង្រគិស�បរិស័ទ ្របសិនេបេយងអនុ��តឲ្យមរ
្រគិស�សសនារបស់េយង្រត�វេគដកយកេទបាបស�ិម្របេទ ្រពមទំងរដ�ភ និង
ច្បោប់របស់េយ េយងនឹងបាត់បង់្រគឹះដ៏សំខន់ៃនវប្ តៃម� និងេសរីភាពរបស់េយងែដល្រគិ
បរិស័ទតស៊ូេដម្ប្រត�ស្រតយផឲ្យសង�មដ៏រីករយរបស់េយ វគឺជាេ្រគាះថា�ក់មួយចំេព
របស់ពួកេយងែដលេយង្រត�វដឹង
ខ�ុំមានករសង្ស័យថាេត្រពះពុទ�េគាតមេជឿេលករចប់ជា ្រពះពុទ�មិនែមន
អ�កេរសេអងពូជសសន៍េទ ្រពះពុទ�មិនេជឿេល្របព័ន�ែបងែចកវណ�ៈក�ុងសសនាហិណ� េត
េហតុអ�ីបានជា្រពះរជបុ្រតម (វណ�ៈខ�ស់ជាងេគបំផុ) ចកេចល្រពះរ េដម្បីេដរ្រត
ចរដូចអ�កសុំទ (វណ�ៈទបជាងេគបំផ) េទវិ?
េតេហតុអ�ីបានជាមនុស្សេជឿថា្រពះពុទ�បេ្រង�នអំពីក?

99. 96
ករចប់ជាតិគឺជាទស្សនៈៃនសសន្រពះពុទ�បានបដិេសធសសនាហិ ដូេច�ះ
េតករចប់ជាតិក�យជាែផ�កសំខន់មួយៃន្រពះពុទ�សសនានាេពលបច�ុប្បន�?
ខ�ុំ្រគាន់ែតអចេស�េឡងនូវលទ�ភាពចំនួនបីប៉ុេ
ទីមួយ ពិចរណាអំពីលទ�ភាពៃនករបក�សយេដយភ័ន អ�ីែដល្រពះពុទ�បេ្រង
យា៉ងច្បោស់ គឺ “វលវដ�សង្” - វដ�ៃនករេក និងស�ប93
94
- ែដលមនុស្សទទួលករឈឺច
តំងពីេពលេកតដល់េពលស�ប ្រគិស�បរិស័ទនឹងនិយា មនុស្ស្រប្រពឹត មនុស្សស�ប
េនះគឺជាស�នភាពជាក់ែស�ងៃនពិភពស�ប់បច�ុ ្រពះពុទ�បានឆ�ុះប��ំងអំពីករឈឺចប
េកតមកពីករច ករឈ និងករស� និងបានេហករឈឺចប់ទំ “វលវដ�សង្”។
េតពុទ�បរិស័ទសម័យេ្រកយៗ្របែហលជាបានបក�សយេដយភ័ន�្រចឡំអំពីចំ “វដ�
ៃនករចប់ជ” ែដរឬេទ? ងយ�ស�លណាស ករនិយាយថាមានវដ�ៃនក និងករស�
មិនដូចគា�នឹងករនិយាយថាស�ចប់ជាតិជាមន ្របសិនេបពួកវមានអត�ចរិ ឬ
មនុស្សែស្បកេខ�ចប់ជាតិជាមនុស ្របសិនេបពួកេគេធ�អំេពល� ្រពះពុទ�គឺជាមនុ
ែដលមានេហតុផ និងែផ�កេលភ័ស�ុត ែដលថាពុំមករចប់ជេនាះេ។
ទីពីរ ពិចរណាអំពីកត�្របវត�ិស េដយសររយៈេ ២០០-១០០០ ឆា� បានកន�
ផុតរវងពុទ�ក និងករសរេស្រពះៃ្រតបិនាេពលបច�ុប្ប មានេពលេវលជាេ្រចនេដម
សសនាហិណ�ូែដលមានឥទ�ិពល (្រពះពុទ�មួយអង�្រត�វបានបដិ) ប��ក់េឡងវិញនូវ
គំនិតរបស់ខ�ួនេនក�ុង្រពះពុទ�ស ជាជំេនឿពហុភាពនិ សសនាហិណ�ូមានលទ
លុប្របៃពណីដៃទែដលខ�ួនបានជ េដម្បីរក្សោឋនៈរបស់ខ� ួនផា�ល់េន្រប
ទីបី ពិចរណាអំពីកត�វប្ប ្រពះពុទ�េបាះបង់េចលសសនា ប៉ុែន� េដយស
្រពះអង�គឺជាពលរដ�េដមៃន្របេទស ្រពះអង�្របែហលជាបានេយាងដល់គំនិតសស
េដម្បីជួយដល់អ�កស�ប់ជាហិណ�ូបរិស័ទរបស់្រពះ ករេយាងដល់ករចប មិនដូចគា�នឹ
ករយល់្រពមទទួលយកវេ! ្របសិនេបករចប់ជាតិ្រត�វបានពិចរណាយា៉ វជួ
មនុស្សឲ្យយល់អំពីតៃម�ដ៏ធ�ន់ៃនប
កត�វប្បធម៌េនះមានភាពសុីសង�ក់គា�ជាមួយេសចក�ីបេ្រង�នេផ្សងេទៀតរបស
ឧទ-ហរណ៍ ្រពះពុទ�បានដឹ ករហូបស ឬមិនហូបសច់នឹងមិននាំនរណាមា�ក់េទស
េទ។ ្រពះពុទ�ខ�ួនឯងបានេសយ បនា�ប់ពីបានតមអហរអស់រយ ៦ ឆា� និងបានចប់េផ
មបេ្រង� “ផ�ូវកណា�”។ ប៉ុែន� ្រពះពុទ�បានែណនាំយា៉ងដច់ខតដល់អ�កេដរតម្
េជៀសវងហូបសច េតករហូបបួសមានអ�ីពក់ព័ន�ជាមួយនឹងករសេ�ង�? គា�នេទ
ប៉ុែន� វមានអ�ីៗទំងអស់ែដលពក់ព័ន�នឹងករឆាប់ដឹងវប្បធ ែដលក�ុងេនាះ្រពះពុទ�បាន
94
ភាសៃ wain wai dai gerd។

100. 97
េន
សសនាហិណ�ូនិយាយ្របាប់្របជ េគាគឺជា្រពះរបស់ពួក ្របសិនេបពុទ
បរិស័ទែដលរស់េនក�ុង្របេទសឥណា�ហូបស ពួកេគ្របែហលជាកំពុងហូប្រពះរបស់អ�ក
េហយ! អ�កនឹងរកេឃញថ ពុទ�បរិស័ទែដលរស់េនេ្រក្របេទ មិនជួប្របទះនឹងកររិតត្
វប្បធម៌េនះេទ ពួកេគេស�រែត ១០០% ហូបសច រីករយនឹងហូបស និងែថមទំងសប្បោយ
រយយា៉ងខ�ំងក�ុងករេហខ�ួនឯងថាពុទ�ប ករហូបបួសមានភាពចំបាច់ស្រមាប់ពុទ
ែដលរស់េនក�ុងវប្បធម៌ហិណ ប៉ុែន�មិនែមនេនកែន�ងេផ្សងេទៀតេ ខ�ុំេជឿថ ្រពះពុទ�្របែហ
បាននិយាយអំពីករចប់ជាតិតមរេបៀ ែដល្រពះអង�បាននិយាយអំពីករហូបបួ
មានន័យ ដក់វេទក�ុងចក�ុវិស័យវប្!
រហូតមកដល់បច�ុប្បន�េន េយងអចេមលេឃញគតិបណ�ិតរបស់្រពះពុទ�េនក�ុងក
ឲ្យតមសច ្របសិនេប្រពះពុទ�យល់ផ�ុយគា�យា៉ងេបកចំហជាមួយ ហិណ�ូប អំេពហិង្សោ
នឹងផ�ុះេឡង - ដូចវបានេកតេឡងេន១៩៩៩ េនេពលអ�កផ្សោយសសនាស��តិអូ
េឈ� Graham Staines ្រត�វបានដុតទំង ជាមួយនឹងកូន្រប ២ នាក់របស់គា (អយ ៧ និង
៩ ឆា�) ក�ុងខណៈេពលែដលពួកេគកំពុងេដកលក់េនក�ុងរេទះេ Orissa។ Staines បានផ្
្រគិស�ស និងេធ�ករងរមនុស្សធម៌េន្របេចប់តំងពីឆ១៩៦៥។ េតអ�ីជាេហតុផ
របស់ឃាតកដ៏អ្រ? ្របកបេដយករេជឿ Dara Singh និង Mahendra Hembram បា
និយាយ វគឺជាករមិនេគារពសសន េដយសរករប�ូរសសនាឲ្យមនុស្
សច់េ េ្រកយេពលក�យជា្រគិស�ប!
សវ័ ប៉ូល ផ�ល់េយាបល់ដ៏ល�េនះ
១ កូរិនថូស ៨:១៣
១៣ េហតុេនះ ្របសិនេបចំណីអហរណាមួយេធ�ឲ្យបងប�ូនរបស់ខ�ុំធា�ក់ក�ុងអ [ពី
េ្រពះកត�វប្បធម៌េធ�ក ឬផឹកចំណី អហរមួយចំនួនក�យជាក] ខ�ុំនឹងមិនបរិេភា
សច់េទៀតជាដចេដម្បីកុំឲ្យបងប�ូនខ�ុំរវតចិត�បាត់ជំ
រ៉ូម ១៤:១៩-២១
១៩ ដូេច�ះ េយង្រត�វែស�ងរកអ�ីែដលនាំឲ្យមានេសចក�[រួមទំងភាពឆាប់ដឹងែផ�កវប្]
និងឲ្យមានករអប់រ[កស] េទវិញេទម
២០ មិន្រត�វបំផា�ញកិច�កររបស់្រពះជ េ្រពះែតេរឿងអហរេនាះ តមពិតអ�ី
ទំងអស់សុទ�ែតល�បរិសុទ [េយងអចហូបអ�ី្រគប់យ េយាងតមកិច�្រពមេ្រព�] ក៏ប៉ុែន�
េបេយងបរិេភាគអ�ីមួយែដលបណា�លឲ្យអ�កេផ្សងជំពប់ បាត់ជំេនឿេន គឺេយងែបរជ
្រប្រពឹត�ករអ្រកក់ [េយងមិនគួរហូបអ�ីមួយេដយមិនគិតអំពីករគិតរបស់អ�កដ

101. 98
េឡយ]។
២១ ្របសិនេបេយងមិនបរិេភាគស មិនពិស� និងមិនប៉ះពល់របស់ណាែដលេធ�
បងប�ូនជំពប់ចិត�បាត់ជំេនឿេនជាករល�្របៃពេហ
រ៉ូម ១៥:១-៣
១ ចំេពះេយងែដលមានជំេនឿមាំ [អ�កែដលដឹងអំពីេសរីភាពក�ុង្រពះ្រគ និងដឹងថ
ចំណី អហរមិនមានឥទ�ិពលេលករសេ�ង�ះរបស់េ ្រត�វបានេ ‘មាំមួ’] េយង
មានភារកិច�ជួយអ�កែដលមានជំេនឿទន់េ [អ�កែដលេគារពតមកររិតត្បិតៃន
អហរជាេ្រចន្រត�វ ‘ទន់េខ្ស’] គឺមិន្រត�វេធ�អ�ីឲ្យែតខ�ួនឯងេពញចិត�េ
េឡយ [េសរីភា និងកមា�ំងរបស់េយងមិន្រត�វបានបំពន ប៉ុែន�្រត�វបានេ្រប្
េដម្បីជួយអ�កដៃ]។
២ េយងមា�ក់ៗេតងែតខំេធ�ឲ្យអ�កដៃទេពញច[រួមទំងអ�កែដលមកពីវប្បធម៌ដៃទេទៀត
ែដរ] េដម្បីជា្របេយាជន៍ល�ដនិងជួយេគឲ្យចេ្រមនេឡ
៣ ដ្បិត្រពះ្រគិស�ពុំបានែស�ងរែដលេធ�ឲ្យគាប់្រពះហឫទ័យរបស់្រពះអង�ផា�ល់េន
...។
េលកប៉ូ ្របាកដណាស់ពិតជាមិនែមនជាអ�កហូប ប៉ុែន�ដូច្រពះពុទ�ែដ គាត់គឺ
អ�កេគាល្របវត�ិនិយមវប្បធ ្របសិនេបករេយាង “្រពះជាមា�ស់ែដលេគមិនស” បានជួ
ពួកអ�កថា�យបង�ំ្រពះែក�ងក�យែស�ងយល់អំពី្រពះ្ សូមនាំគា�េទសនាអ “្រពះជាមា�ស់
េគមិនស�ល”! ្របសិនេបករតមមិនហូបសច ឬ�ស្រក ជួយមិត�ហិណ�ូបរិស័ទ និងមូស�ីម
របស់េយងឲ្យទទួលយក្រពះ្រគិស�ងយ�ស�លជ េតេហតុអ�ីបានជាមិន? ្រពះពុទ�្របែ
ជាមិនរែរកក�ុងករេ្រប្របាស់ករចប់ជាតិជាករបង�ញអំពីតៃម�ៃន ពីេ្រពះអ�ក
ប់របស់គាត់គឺជាហិណ�ូបរិស័ ប៉ុែន� េត្រពះពុទ�អចយល់្រពមតមចំណុចេនះបានយា៉ងដ
េនេពលវមានលក�ណៈែផ�កេលវ និងេរសេអងពូជសសន?

102. 99
�ស�ីេនក�ុង្រពះពុទ�ស
១៧
េនក�ុងជំពូកមុ េយងបានពិភាក្សោអំពីរេបៀបែដលករចប់ជាតិប៉ះទង�ិចចពួកបស�ិម
្របេទេនេពលពួកេគរកេឃញ លទ�ិៃនករចប់ជាតិមានលក�ណៈេរសេអងពូជស មក
ដល់បច�ុប្បន�េន ករប៉ះទង�ិចចិត�របសពួកបស�ិម្របេទគឺថ លទ�ិៃនករចប់ជាតេរសេអងេភទ
ផងែដរ។
មនុស្សែតងែតចូលចិត�ចប់ជាតិជាមនុស្ស្រប�សជាងមន េនះជាេហតុផលមួ
ែដលឪពុកមា�យស��តិចិន្រត�វបានេគល្បីថាេបាះទរ តំងពីយូរមុនេពលម “េគា
នេយាបាយកំេណតែតម”95
របស់ពួកកុម�ុយនិស�។ �ស�ីមិនមានឋនៈដូចបុរសេ យាយជីក�ុ
្រពះពុទ�សសនាមានវិន័យច ៣១១ ែដល្រត�្របតិត�ិ ចំែណក្រពះសង្ឃ ២២៧។ េដ
សរ�ស�ី្រត�វបានចត់ទុកថាមានឋ ពួកេគមានវិន័យេដម្បី្រគប់្រគង ១៩៦
េ្រចនជាងបុ!
�ស�ីមករដូវមិនអចចូលក�ុង្រពះវិ ឬេទែក្បរ្រពះសង្ឃបា ពីេ្រពះនាងជាម
មិនស�ត �ស�ីមិនអច្របេគនចំណីអហរេដយផា�ល់ដល់ៃដរបស់្រនិងមិនអចទទួ
អ�ីមួយេដយផា�ល់ពី្រពះសង្ឃប (បុរសអច្របេ និងទទួលបា) �ស�ី្រត�វយកអ�ីៗពីេល
ក្រមាលឥ មិនែមនពី្រពះសង្ឃេឡ មិនមានសមភាពេភទេនក�ុង្រពះពុទ�ស
យាយជីែដលបានបួសេពញេ មានចំនួនតិចតួចេនក�ុង្រពះពុទ�ស េនេព
្របេទស�សីលង�បានទទួលស�ល់យាយជីក�ុង្រពះព ែដលបានបួសេពញេលញេនឆ
១៩៩៨ វបេង�តឲ្យមានពក្យចច! រហូតមកដល់បច�ុប្បន�េន ្របេទសៃថមិនទទួលស�
យាយជីែដលបានបួសេពញេលញេឡ95
96
ប៉ុែន�ពួក�ស�ីនិយមមួយចំនួនកំពុងេចញេ្រកេដម្បីបេង
sangha ផា�ល់របស់ពួកេ (សហគមន៍សស) ឲ្យទល់ែតប
្រគិស�សសនាបានបេ្រង�នជាយូរម មនុស្ស្រគប់រូបគឺេស�គា�ចំេពះមុខ
“ដូេច�ះ គា�នសសន៍យ គា�នសសន៍្រកិកេទៀ េហយក៏គា�នអ�កង គា�នអ�ក គា�នបុរ
គា�ន�ស�ីេទៀតែដ គឺបងប�ូនទំងអស់បានរួមគា�មកជាអង�ែ ក�ុង្រពះ្រគិស�េយស” (កឡា ៣:
95
“េគាលនេយាបាយកូនែត” ែដល្រត�វបានបេង�តេឡងេ េតង ស៊ពីង េនឆា១៩៧៩ គួរ្រត�វប
េហយា៉ង្រតឹម្រ “េគាលនេយាបាយកំេណតែត” វិញ ពីេ្រពះមា�យស��តិចិន្រត�វបាន អនុ
េកតកូនេភា�ះ
96
្របេទសៃថម mae chee’s ឬ�ស�ីមិនបួសែដលបានស្បថថាេន និងបានបដិេសធឈប់រស់េនក�ុងផ�
េលកីយ៍

103. 100
២៨)។ ្រពះគម�ីរប៊ីបទទួលស�ល់�ស�ីេនក�ុងភាពជាអ�ក និងេនក�ុងករដឹកន តៃម�ក�ុង្រព
គម�ីរប៊ីបមានរបន់ឆា�ំមុនសម័យរបស់េយង
មនុស្សមួយចំនួនមិនេជឿេរឿងេនះេ ពីេ្រពះពួកេគអនេនវគ� ែដល�ស�ីជាភរិយា្រ
បានេគ្របាប់ឲ្យេគារពស�មីរបស ពួកេគបក�សយេដយភ័ន�្រចឡំេលចំណុចេនះថេរ
ងេអងេភទ។ ប៉ុែន� វគ�ដែដលេនះក៏្របាប់និេយាជិតឲ្យេគារពេថែករបស់ខ�ួ! េលកេព្រត
និងេលកប៉ូលមិនបាន្របាប់បុរសជាសគាសង�ត់េលភរិយ ជាង្របាប់េថគាសង�ត់
េលបុគ�លិកេឡយ។ េយងទំងអស់គា�មានតៃម�េស� ប៉ុែន�េយងទំងអស់គា�មានតួនាទីេផ
េនផ� និងេនកែន�ងេធ�ក េនះជាេរឿងធម�ត វមិនមានន័ េយងមិនសូវមានតៃម ឬមិន
សូវសំខន់េឡយ ្រពះជាមា�ស់�សឡាញ់េយងទំងអស់គា� វិធីសេ�ង�ះគឺដូចគា�ទំង�
ស្រមាប់�ស និងបុរស ស្រមាប់សសន៍ និងជនជាតិេផ្សងពីយូ “ដូេច�ះ សសន៍យូ និង
សសន៍្រកិកមិនែប�កពីគា�្រតង េគទំងអស់គា�មាន្រពះអមា�ស់ ែដលមាន្រ
ហឫទ័យទូល ដល់អស់អ�កអង�ររក្រពះអង” (រ៉ូម ១០:១២)។

104. 101
េស�ច ASOKA និងពស់ថា�ន
១៨
េរឿងេ្រពងចំនួនបីេរឿងស�ីពីទំនាក់ទំនងអន�រវប្ប
ខ�ុំសូមនិយាយ្របាប់អ�កអំពីពុទ�្របវត�ិចំនួនបី ែដលេរឿងនីមួយៗអ�កអចេ្រប្របា
េពលអ�កនិយាយេទកន់ពុទ�បរិស ក�ុងចំេណាមពុទ�្របវត�ិទំង ពុទ�្របវត�ិទំងបីេនះគួរ
្រត�វបានេគេផា�តសំខន់ជាងេគ ប៉ុែន�ែបរជា្រត�វបានេ្រប្របាស់តិចពួកបស�ិម្របេទ
េទវិ។ ែភ�ករបស់អ�កនឹងស�ិតក�ុងចំេណាមែភ�កដំបូងេគែដលបានអនេរឿង ែដល្រត�វបាន
ែ្របជាភាសរបស់អ�កផ េតអ�កេ្រត�មខ�ួនេដម្បីអនវេហ?
• េរឿងទីមួយគឺេរឿងេស�ច Asoka និងពស់ថា�ន
• េរឿងបនា�ប់គឺេរឿអេណ�កខ�ក់ែភ�
• េរឿងទីបីបានមកពីពក្យសម�ីចុងេ្រកយរបស់្រ ែដលមានេរឿ ្រពហ�ណ៍ចង់រួចផុត
កម� េរឿងេទវត និងសិល និងេរឿង កងច្រ និងសត�អំពិលអំែពក។
អ�កអចេ្រប្របាស់េរឿងទំងបីេនះបាន្រគប់េពលជាមួយពុ ឬបុគ�លណាមា�ក់ែ
េជឿេលកម�។
្រពះពុទ�បានបេ្រង មានកម�អ្រកក់បំផុតចំ ១០ ឬវិធី ១០ យា៉ងៃនករស� គឺ
កយកម�ចំនួ ៣ វចកម�ចំន ៤ និងមេនាកម�ចំនួ ៣។ (គួរកត់សមា�ល់ ពក្យកម�េនក
ករណី នីមួយៗ្រត�វបានយល់ក�ុងន័យអវិជ�មាកម�អ្រក និងេហយេស�រែតដូេច�ះជានិច�) ក�ុង
ករណី េយងគិតថាមានបន�ប់កេ្រមកតូចមួយេនេ្ ១០ របស់្រពះពុទ េរឿងខងេ្រកមេន
ជាឧទហរណ៍ដ៏ច្បោស់លស់មួយៃនមេ ពុទ�្របវត�ិេនះផ�ល់ករពិន័យចំេពះករមានក
ក�ុងចំេណាមកម�ចុងេ្រកយទំង េរឿងេនះគឺជាេរឿងដ៏ល្បីល្បោញមួយែដលអ�កអចេ្រ
ជាមួយពុទ�បរិស័ទបា
េស�ច Asoka និងពស់ថា�ន
េរឿងេនះគឺជាេរឿងរបស់បិតរបស់េស Asoka ែដលបានែ្របក�យេទជ ពុទ�្របវត�
ជាេ្រចន្រត�វបាននិទនែបបដូេច�ះអ�កមិនចំបាច់ទទួលយកេរឿងទំងេនះថាជាេហត
ពិតេឡយ។ ឧបមាកថាបង�ញនូវករពិតែដល្រពះពុទ�សសនា
ជាដំបូ អ�កអចសួរខ�ួនឯងថាេតេស Asoka ជានរណ េស�ច Asoka គឺជាេស�ចឥណ
បុរណមួយអង�ែដលបានេឡងេសយ េដយសរករសមា�ប់បងប�ូន្រប�សចុងទំងអ

105. 102
ខ�ួន និងទុកឲ្យែតបងប�ូន្រប�សបេង�តរបស់ខ�ួនែតមា�ក់ប៉ុេណា�ះេន េស�ច Asoka បានក�
អ�កកន់្រពះពុទ�ស េឈ�ះរបស់្រពះអង�មានភាពល្បីល្បោញក�ុងចំេណាមពុពីេ្រព
្រពះអង�្រត�វបានថា�យជូននូវ្រពះពុទ�សសនាដ៏ ្របែហ ២០០ ឆា�ំេ្រកយេពល
ពុទ�បរិនិព�ន ្រពះនាមរបស់្រទង់ជាភ-សំ�ស�ឹត គឺ Ashoka ឬ “គា�នទុក”។ េគារមង
េពញរបស់្រទង់ជាភា គឺ Praya-Asoke-Maha-Raj ែដលអចបកែ្របតមព “ផារ៉អ
សប្ប មហរជ” េស�ច Asoka គឺជាតួអង�ដ៏សំខន់មា�ក់េនក�ុងពុទ�្រប េនះគឺជាេរឿងេ្រ
ែដលទក់ទងនឹង្រពះអង
េនេពលបិតរបស់េស Asoka េនមាន្រពះជន�េន ្រពះអង�គឺជាក្ស្រតដ៏ល�មួ
ែដល្របកន់ខ�ប់នូវសីលទំ96
97
សមាធិជានិ និងមិនែដលេភ�ចផ�ល់ទនដល់អ�ក្រ
្រកេឡយ ្រពះអង�បានែស�ងរកផ�ូវេដម្បីេគចឲ្យផុតពីអំេ និងចូលនិព�ន ្រពះអង
េស�ចសរេសរេដយេស�ះ្រតង់អំពីវិធីរបស់្រពះ និង្របតិត�ិយា៉ងមុឺងមា៉ត់តមព
ប្ប��ត�ទំងអស់ ជាេ្រចនដងេនក�ុងជីវិតរបស់្រព ្រពះអង�បានេធ�អំេណាយ្រ
្រពះសង និងវត�អរ
ៃថ�មួយ ្រពះអង�បានយាងកត់តមចម េនតមផ�ូវរបស់្រពះអង�យាងេទ ្រព
មាន្រពះត្រមិះថា្រពះអង�ទតេឃញ្រតីតូចៗ97
98
េនក�ុង្រគលុកទឹកមួ ្រពះអង
មាន្រពះត្រមិះែតអង� “្របសិនេបអញចប់្រតីទំ ្រតីទំងេនះនឹងក�យជា
ខ្រតីយា៉ងឆា�ញ់ព98
99
្រពះអង�្រគាន់ែតមាន្រពះត្រមិះេនក�ុងហឫទ័យ ប៉ុែន�្រព
អង�មិនបានេធ�តមបំណងេនះេឡ
មិនយូរប៉ុនា�នេ្រក ្រពះអង�ក៏មាន្រពះជន�ច និងបានេសយទីវង�តេដ
ពធ េនេពល្រពះវិ��ណរបស់្រពះអង�េទដល់េក�ងទ�រស េទវតែដលក
េក�ងទ�រស�នសួគ៌បានន “អ�ក្រត�វែតទូទត់បាបរបស់អ�កជាមុ េបមិនដូេច�ះ
េទ អ�កមិនអចចូលក�ុងស�នសួគ៌បានេឡ” ្រពះបិតរបស់េស Asoka បានក�
ពស់ថា�ន ែដលរស់េនក�ុងៃ្រពហិមព សុីសត�្រត និងសត�មានជីវិតេផ្សងេទៀ
េនេពលេស� Asoka េឡងេសយរជ្យស�ង្រពះបិតរបស ្រពះអង�ក៏ជាក្ស្រតដ៏ល
អង�ែដរ ែដល្របតិត�ិតប��ត�ិទំងអស់យា៉ងេស�ះ្រ ្រពះអង�បានបន�េវនេនក�ុ
97
ភាសៃ seen។ សូមចងចំ សីលអប្បបរមាស្រមាប់ពុទ�បរិស័ គឺជាពុទ�ប្ប��ត�ិទ ៥ ឬ seen
ha។ ្រពះអង�អង�េនះកន់បានេ្រចនជ! េនះគឺជាអ�ីែដលេរឿងេនះកំពុងសំេដដ - ករក seen ទំ
អស់។
98
ភាសៃ pla siew។
99
ភាសៃ pla-jom - ម�ូបអសុីដ៏ឈ�ុយឆ ា�ញ

106. 103
េរៀនសូ្រតេសចក�ីបេ្រង�នទំង99
100
របស់្រពះពុទ រហូតដល់្រពះអង�អចេ និងេដរ
េលអកសប េ្រកយេពល្រពះអង�េសយទី និងចកេចញពីែផនដីេន ្រពះអង
បានេឡងេទស�នសួ ្រពះអង�បានសួរេទវតែដលរក្សោេក�ងទ�រស�នសួគ
បិតរបស់្រពះអង�េនកែន េ្រពះ្រពះអង�ចង់ជួបគាត់ខ�ំ េទវតបានេឆ�
ថ “្រពះបិតរបស់្រពះអង�បានចុះេទទូទត់បាប ពីេ្រពះគាត់បានរនឹងេស
ចក�ីបង�ប េហយឥឡូវេនះគាត់គឺជាពស់ដ៏ធំមួយែដលរស់េនក�ុងៃ្រពហិ េដហូប
្រត និងសត�មានជីវិតេផ្សងេទៀ ្របសិនេប្រពះអង�ចង់ជួប្រពះបិតរបស់្រ ្រពះអង
្រត�វ្រតឡប់េទ និងែស�ងរកគាត់េនៃ្រពហិមព”
េនេពលពស់ថា�ន់េឃញកូន្រប�សរបស់ខ ពស់ថា�ន់មិនស�ល់េគេនា និងបាននិយ
្របាប់ខ�ួនឯ “េនះជាអហររបស់” (េរឿងេនះសន�តថ េស�ច Asoka ែលងមានរូ
រងជាមនុស្សេលកេទៀត ប៉ុែន�ក�ុងរូបរងជាសត) មុនេពលពស់ថា�ន់អចសុីេស
Asoka កូន្រប�សរបស់ពស់ថា�នបានេហពស់ “ខ�ុំជាបុ្រតរបស់្រព កល្រពះអ
ធា�ប់េធ�ជាមនុស” ពស់បានសកល្បងេ Asoka “្របសិនេបឯងពិតជាកូន្រប�សរ
អញែមន ចូរបង�ញ េដយេដរេលខ�ងរបស់អ ចប់ពីក្បោលដល់កន� ្របសិនេបឯ
អចេធ�ដូេច�ះបានេដយមិនធ េនាះឯងពិតជាកូន្រប�សរបស់អញែ ប៉ុែន� ្របសិនេប
ឯងធា�ក អញនឹងសុីឯង រហូតទល់ែតគា�នអ�ីេន ពីេ្រពះឯងជាចំណីរបស់”
កូន្រប�សបានេឡងចុះៗេលខ�ងពស់ជាេ្រច េដយមិនធា�ក េពលេនា កូន្រប�សប
សួរពស់ថ “េតេរឿងេនះេកតេឡងបានយា៉ងដូចេម�ច េ្រពះកល្រពះបិតគឺជ
្រពះបិ្របតិត�ិតប��ត�ិជាេ្រច និងមានចិត�សប្បុរសចំេពះអ�ក្រ ប៉ុែន�ែបរជា្រ
បិតមិនបានទទួលបុណ្យក100
101
ជាករតបស�ងេទ?”
ឪពុកបាននិយាយ្របាប់កូន្រប�សរបស់ខ�ួ “បិតបានរំេប��ត�ិមិនឲ្យសមា�ជីវិ
ត។101
102
បិត្រគាន់ែតគិតចង់សមា�ប់េនក�ុ េដយមិនបាន្រប្រពឹត�អំេ េហយស្រមា
អំេពបាបក�ុងចិត�េន បិត្រត�វក�យជាពស់ េដម្បីទូទត់បាបរបស់បិតេនក�ុងៃ
ពន�”
ដូេច�ះ កូន្រប�សបានសួរឪពុ “េតបិតនឹងចំណាយេពលយូរប៉ុ េដម្បីទូទត់អំេព
របស់បិត?”
100
ភាសៃ tum។ ភាសបា tamma។ ភាសសំ�ស�ឹ dharma។
101
ភាសៃ boon។
102
ភាសៃ pit seen pana។

107. 104
ឪពុកបានេឆ�យតប “្របសិនេបបុ្រតចង់ដឹងថាេតយូរប៉ុណ ចូរបុ្រតរប់េមលថ
មាន�សកប៉ុនា�នេនេលខ�ង េយាងតមចំនួន�សកេនេលខ�ងរបស េគដឹងថ
េតបិត្រត�វចប់ជាតិប៉ុន េដម្បីទទួលករឈឺច និងទូទត់អំេពបាបរបស់ប!”
មួយជាតិក�ុងមួយ�សក វមានភាពច្បោស់ល ្រពះពុទ�បានកំណត់ និង
បាន្រពមានអំពីករផលៃនបាបដ៏គួរឲ្យ
្រពះពុទ�បានបេ្រង�នអំពីបាបតមរេបៀបមួយែដលមនុស្សជាេ្រ ្រពះពុទ�ប
បេ្រង�នអំពីករចប់ ប៉ុែន� ខ�ុំមិនគិតថ វអច្រត�វបានប ្រពះពុទ�អង�ឯងបានេជឿេ
ករចប់ជាតិ ្រពះពុទ�្រគាន់ែតបេ្រ មួយជាតិៃនករេធ�អំេព និងេជៀសវងអំេពអ្រ
គឺមិន្រគប់្រគាន់េដម្បីលុបេចលអំេពបាបរបស់អ� ្រពះពុទ�បានមានពុទ�ដ វ្របែ
ជាចប់អ�កជាេ្រចន ្របសិនេបអ�កគឺជាបិតរបស់េ Asoka ដ៏ល� ែដលពិបាកនឹងយកឈ�
អ�ក្របែហលជាេនែត្រត�វចប់ជាតិជា េស�នឹងចំនួន�សកេនេលខ�ងព េហយមា
�សកជាេ្រចនេនេលខ�! ខ�ុំមិនែដលរប់េ ប៉ុែន�ខ�ុំ្របាកដថាវមានរ វគឺជាក
ចប់ដ៏េ្រច
វចនានុ្រកម-អង់េគ�សទំេនបថ�ី វ៉ុល ២ (ឆា�១៩៨៤) បានកំណត់យា៉ងជាក់ែស�ងអំពី
ដ�សង្សោរេ wattasongsan ថា “ករឈឺចប់គា�នទីប�”។ េតេហតុអ�ីបានជាវ្រត�
គា�នទីប��ប ្របសិនេបេយងអចបន�ចប់ជាតិវិញេនក�ុងស�នភាពែដលេចះែត្រប រហូត
ដល់េពលេយងមានស�នភាពល�េនទីបំផុតេដម្បីេគច? េទ មនុស្សទំងអស់ែដលេកត គឺ
ជាប់ឃុំេនក�ុង ែដលនាំេទរកឈឺចប់គា�នទីប��។
្រពះពុទ�មានករលត្រតដងសុីជេ្រមៃនអំេពបា ែដលខ�ុំសន�តថ វគួរែតម
ករលំបាកស្រមាប់មនុស្ស្រគប់រូបែដលមិនយល់ ក�ុងករយល់អំពី្រពះពុទ អព�ន�រញា
របស់្រពះពុទ�េធ�ឲ្យនឹងេឃញដ Martin Luther េនក�ុងទសវត្សរ៍ឆ១៥០០។ មនុស្ស្រគប់រូបអ
ល់មតិអំពី្រពបិសចៃនេលក ប៉ុែន� Luther ្រត�វបានរំខនេដយស�នភាពអភ័ព�ផា�ល់
ន។ ជាសធា គាត់ជា្រពះសង្ឃែដលមានេករ�ិ៍ េនក�ុង្រពះវិហរកតរ៉ូម ប៉ុែន�ជ
ឯកជន គាត់្រត�វបានេធ�ទរុណកម�េដយករគិតថាេតនឹងមានអ�ីេកតេឡង េនេព
គាត់្របឈមមុខជាមួយ្រពះជាមា�ស់រ េនៃថ�ជំនុំជ្រម វបានដឹក Luther េទកន់្
គម�ីរប៊ីប ែដលគាត់បានរកេឃញចេម�យរបស់គាត់េនក�ុងលិខិតរបស ប៉ូល ែដលេផ�េទឲ
កន្របជាជន្រក�ងរ ែដលសមល�មយា៉ង្រតឹម្រ!
េនឆា៥០០ មុន្រគិស�សករ មនុស្សជំនាន់្រពះពុទ�មា�ក់មានអព�ន�រញាណ�សេ
គាត់គ សូ្រក ែដលបាន្រប បា�តុ ថ “វអ អទិេទពអចអត់ឱនឲ្យអំេព ប៉ុែន�ខ�ុំមិន
បានេឃញរេបៀបេ!” េត្រពះជាមា�ស់្រគាន់ែតអច្រពេងយកេន�យនឹងយ និងអនុ��តឲ្យប

108. 105
េកតេឡងេដយមិនមានករដក់េទសេដយ? េតេយងអចផ�ល់អ� េដម្បីទូទត់
របស់េយង? េតនរណាអចទូទត់តៃម�្រតឹម? គំនិតល�បានែស�ងរកចេម� ប៉ុែន�មិនែដលរក
េឃញេឡយ។
ករសន�ិដ�នដ៏ល�បំផុតរបស់ពួកេគហក់ដូចជាប�� ិតបេ�� �ងដល់ករចប់ជ ក៏
េ្រពះែតពួកេគេមលមិនេឃញថាេតជីវិតរបស់មនុស្សបាបមា�ក់អចទូទត់បំណុលបា
េកនេឡងរហូតរបស់ខ�ួនេដយរេបៀបណ វអចេធ�ឲ្យភា�ក់េផ�លដល់្រគិស�បរិស័ទជាេ្រច
ថា្រពះេយស៊ូបានបេ្រង�នអំពីឧបមាកថា�សេដៀងគា�េស�ច Asoka និងពស់ថា�ន។ ខ�ុំនឹង
េរៀបរប់លម�ិតអំពីេរឿងេនះេនក�ុងជំពូកចំនួនពីរបនា�

109. 106
្រពះេយស៊ូអំពីករចប់
១៩
ខ�ុំេជឿថ ករចប់ជាតិគឺជាេសចក�ីបេ្រង�នមួយក�ុងចំេណាមេសចក�ីបេ្រង�នល�ប
្រត�វបានរកេឃញេនកែន�ងណាមួយខងេ្រក្រពះគម ែមនេហយ អ�កអនេរឿងេនាះយ
្រតឹម្រត� ្រគិស�បរិស័ទទំងឡាយេ ចូរកុំដក់េសៀវេភេនាះេនក�ុងេ! ចូរទុកឲ្យខ�ុំពន្យល
ករចប់ជាតិគឺជាលទ�ិមួយក�ុងចំេណាមលទ�ិល� ែដល្រពះពុទ�សសនាមានេករ�ិ៍េឈ
ល្បេដយស ខ�ុំគិតថ ករចប់ជាតិគឺជាមិត�ដ៏ល�របស់ ែដលជា្រគិស�បរិស័
មនុស្សភាគេ្រចនែដលអ�កកនបស�ិម្របេទ មិនសួរសំណួរ “េតេហតុអ�ីអ�កគួរ
ចប់ជាតិវ? េតេហតុអ�ី្រពះពុទ�សសនាបេ្រង�នអ�កឲ្យ្រត�វ?” ពួកេគនឹងមិន្របាប់អ�កអំ
េរឿងេនះេនក�ុងថា�ក់េរៀនែបស�ិម្របេទស�ីពី្រពះពុទ�សសនាេឡ
េតអ�ីជាចំណុចៃនករបេ្រង�ន្រពះពុទ� េយងគួរចប់ជា និងជាធម� េនក�ុ
សភាអ្រកក់បំផ ឬទ្រមងទបជាងេ? ចេម�យគឺសម��ណាស គឺេដយសរកម�របស់េយ
ឬបាបរបស់េយ! ក�ុងបរិបទេនះ ពក្យទំងេនះគឺពិតជាពក្យ
បាបរបស់េយងគឺអ្រកក់ កម�របស់េយងក៏ធ�ន់ធ�រណាស់ែដ េយងមិនអចទូទ
បាបែតមួយជាតិបាន េយាងតម្រពះព ្របករែដលអ�កចប់កំេ គឺជាភ័ស�ុតងថាអ
មនុស្សមានប ្របសិនេបអ�កមិនែមនជាមនុស្ ្របសិនេបអ�កេធ�អំេពល�យា៉ងពិត្រ
េនក�ុងជាតិម អ�កនឹងមិនចប់កំេណតេឡយ អ�កនឹង “ចូល nippan” ឬសេ្រមចនិព ែដលមា
ន័យថាអ�កនឹងែលងមានអត�ិ អ�កនឹងរលយបាត េនះគឺជាពក្យស�ន តម្រពះពុ
សសន ថាអ�កែលង្រតឡប់មកវិញេទៀតេហ ប៉ុែន�្រត�វបានេលកែលងពីវលវដ�សង
ជនជាតិ�សីលង�រមា ែដលមកកន់្រពះវិហររបស់េ និងបានទទួលយក្រពះ្រគ
បាន្របាប់ខ�ុ “យាយរបស់ខ�ុំគឺជាពុទ�បរិស័ទដ៏ស៊ុបមា� គាត់បានបេ្រង�នខ កលពីេពលខ�ុំេ
តូចថ ‘េចេកតេនក�ុងប វគឺជាេរឿងមានបាបែដល ពីេ្រពះមា�យរបស់េចបានឈ
ភា�មៗេ្រកយេពលេចមាន េចនឹងេកតក�ុងបា សូម្បីែតេនេពលេចមានជីវិតរស់
េដ វគឺជាប េនេពលេចស វគឺជាប េហយបនា�ប់ម េចចប់េផ�មម�ងេទៀ’”
ដូចេយងបានេឃញេនក�ុងរូបភាពជាឧបមាកថាេរ Asoka និងពស់ថា�ន់រួចេហ
្រពះពុទ�សសនាបានបេ្ មិនមានចំនួនករងរល�េនក�ុងជាតិេនះ អចទូទត់ក
របស់េយងបានេឡយ អ�កគួរែតចប់ជាតិម�ងេហយម�ងេទ េដម្បីទូទត់កម�របស់អ� ប��
ជាមួយចំណុចេនះគឺថាេរៀងរល់េពលែដលអ�កចប អ�កមានបាបខ�ះបែន�មេទ ដូេច�ះ អ�ក

110. 107
បានបែន�មបាបេទក�ុងបំណុលរបស់អ អ�កមានករខ�ះខតជាន
ចូរគិតអំពីចំណុចេនះតមន័យហិរ��វត�ុ េសចក�ីសេ្រមចែផ�កហិរ��វត�ុរបស់មនុស្សម
ចំនួន បានដក់ពួកេគេទក�ុងបំ ែដលករ្របាក់្រត�វបានគិតខ�ស់ជាងពួកេគអ
បំណុលបានេកនេឡងរហ័សជាងករែដលពួកេគអចរក្របាក់េដម្បី េទះបីជាេធ�
ពីរកែន�ង ឬេធ�ករេ្រចនេមា៉ងក៏េ ដូេច�ះ ពួកេគរស់េនយា៉ងជាប់ េដយព្យោយាមទ
ករ្របាក់ៃនបំណុលរបស់ខ� បាបគឺដូចជាបំណ េនះេបតមអ�ីែដល្រពះពុទ�សសនាបេ្
អ�កអ tam boon103
េពញមួយជីវិតរបស់អ�ក ្រគាន់ែតេដម្បីទូទត់កម�របស ប៉ុែន�អ�កនឹងមិន
ឈ�ះេនក�ុងែល្បងេដញចប់េនះជា អ�កជាប់អនា�ក់េនក�ុងវលវដ� និងករឈឺចប
បំណុលហិរ��វត�ុនិងករចប់ជ
្រពះេយស៊ូយល់�សបតមករវយតៃម� ្រពះអង�េ្រប�បេធៀបកង�ះខតែផ�កសីល
ជាមួយកង�ះខតែផ�កហិរ��វត� មុនេពលេយងពិនិត្យេមលឧបមាកថារបស់្រពះេ េដម្បីេម
ថាេត្រពះេយស៊ូអចយល់េឃញដូចេម�ចចំេពះករច េយង្រត�វយល់ ប�� បច�ុប្បន�ៃ
“ករចំណាយេលកង�ះ” េដយរដ�ភិ និងមនុស្សេនក�ុងពិភពដំប នឹងគិតមិន្រតឹមែតព
ជំនាន់េនះប៉ុេណា�ះ ប៉ុែន�ែថមទំងជំនាន់េ្រកយផង ជំនាន់េនះហក់ដូចជាេភ�តេភ�ន
ែបបែផនរស់េនែដលគា�នករទទួលខុស្រត�វេដយែផ�កេល្របាក់ែដល ប៉ុែន�កង�ះខតក
្រគប់្រគងហិរ��វត�ុេនះនឹងច និងខំែកងេជងរបស់ជំនាន់េ្រ បំណុលជាតិរបស់អេមរ
និងជប៉ុន បច�ុប្បន�េនះេកនដល់ចំនួនជិ ៨ លនលនដុល�រអេមរិកក�ុងមួយ្! េតេជឿ ឬ
មិនេជឿ បំណុលរដ�ភិបាលដ៏សន�ឹកសនា�ប់េនះ្រត�វបានចត់ទុកថាបំណុលមិនផា�ល់រប
ពន�ទំងអស! បំណងល� និងករខិតខំេធ�កររបស់មនុស្សមួយជំនាន់នឹងមិន្រគប់្រគាន់េទេដ
�សយករចំណាយេលកង�ះខត វនឹងបណា�លឲ្យមនុស្សជំនាន់េ្រកយ ក�ុងន័យ
េនះ អ�កអភិរក្សសរេពពន�ល�គឺជាអ�កេជឿេលករេកតេឡងវិញែផ�កេសដ�ក េទះបីជាអ
ចំណាេដមស�ប់េហយក៏េដ បំណុលរបស់គាត់្រត�វែតបន�េទ និងេផ�រេទជំនាន់េ្ េន
ក�ុងទ្រមង ឬ្រទង់្រទយេផ្សងេទៀតមួយចំ បំណុលបានេទនិព�នេសដ�ក េនេពលបំណុ
ឈប់មា ឬរលយបាត
សំណួរជាក់ែស�ងស្រមាប់មនុស្សទំងអស់គឺយា៉ងដ េដយសអ�កចំណានឹងមិន
ឈប់ចំណា េទះបីជាេនេ្រកយេពលគាត់ក្ស័យ េតបុគ�លក្ស័យធនមា�ក់
ចំណារហូតទល់ែេចញផុតពីករក្ស័យធនបានែដរ? ដូចគា�ែដ គំនិតល�បំផុតេនក�ុងពិភ
េលកបានសួរ េដយសរមនុស្សបាបនឹងមិនឈប់្រប្រពឹត�អំេេត “ករ្រប្រពឹត�បា”
103
េធ�អំេពល�ែដលចត់ទុក “បុណ្យកុស” ដូចជាេរៀបចំចង�ន់្របេគន្រពះសង្ឃេនេព េធ�បុណ្
កុសល។

111. 108
របស់ពួកេគេធ�ឲ្យប� �បាបេបាត់េែដរឬេទ? េតមនុស្សបាបអច្រប្រពរហូតទល់ែ
េចញផុតពីបាបរបស់ពួកេគបានែដរឬ?
េយងទំងអស់គា�អចេមលេឃញអំពីទីកែន�ងែដលវនឹ វិធីែតមួយែដលមនុស្សមួ
ចំនួននឹងរួចផុតពីបំណុល គឺ្របសិនេបម ា�ស់បំណុលរបស់ពួកេគេលកែលងបំណុលរបស់ពួក
ក�ុងតៃម�ដ៏ធំមួយចំេពះខ�ួនឯង ប៉ុែន� េតនរណានឹង្រត�វទទួលករឈឺ!
្រពះពុទ�បានកំណត់យា៉ង្រតឹម្រត�វអំពីប��មនុស វគឺជាតៃម�ដ៏ធ�ន់ៃនប ្រព
េយស៊ូយល់�សបទំង�ស�ង េទះបីជាយា៉ងណាក ្រពះពុទ�មិនែដលផ�ល់ដំេណាះ�
េឡយ។ ្រពះពទ�អច្រគាន់ែតមានពុទ�ដីកប��ិតបេ���ងអំពីេរ ដូចេយងនឹងេមលេឃញេន
ក�ុងពក្យសម�ីចុងេ្រកយរបស់្រពះ ្រពះពុទ�្រគាន់ែតបន្សល់ទុកនូវពក្យសម�ីលគ “កុំ
បន់�សន់មកខ�ុំ។ កុំេគារព្រពះែក�ងក”
ដូេច�ះ ្រពះជាមា�ស់បានប��ូន្រពះេយស៊ូ្រ េន ៥០០ ឆា�ំេ្រកយ្រពះ ពីេ្រពះ្
ជាម ា�ស់�សឡាញ់ពុទ�បរិស ្រគ�្របកបេដយគតិបណ�ិតជាេ្រចនបានមកដល់មុន្រ ប៉ុែន�
្រពះេយស៊ូមកជាមួយនឹងគតិបណ� និងអំណាចពីស�នសួគ ្រពះពុទ�បេ្រង�នអស់រយៈេ ៤៥
ឆា� សូ្រក ៤០ ឆា� បា�តុ ៥០ ឆា� អរីស�ូ ៤០ ឆា� ប៉ុែន�្រពះេយស៊ូែ ៣ ឆា�ំប៉ុេណា� ប៉ុែន� ឥទ�ិ
ពលទូទំងពិភពេលកៃនករដឹកនាំរយ ៣ ឆា�ំរបស់្រពះេយស បានយកឈ�ះេលករបេ្រ
បូកប��ូលគា�ចំនួ ១៧៥ ឆា�ំរបស់បុរសទំងេ ែដលស�ិតេនក�ុងចំេណាមអ�កពិចរណាដ៏ស
ជាងេគបំផុតែដលពិភពេលកមិនធា�ប់ែដលបានេ
្រគិស�បរិស័ទមិនដឹងេទ ្រពះេយស៊ូបេ្រង�នឧបមាកថ ែដលមានលក�ណៈ�សេដៀ
គា�យា៉ងខ�ំងេទនឹងឧបមាកថាក�ុង្រពះពុទ� េស�ច Asoka និងពស់ថា�ន ប៉ុែន�េនក�ុ
ពក្យែដលច្បោស់លស់ជ ្រពះេយស៊ូប��ក់បំភ�ឺអំពីអ�ីែដល្រពះពុទ�សសនាបានេស�
ជាក់ែស�ង្រពះេយស៊ូបាន្របាប់េយងអំពីពិត្របាៃនបំណុល្រពលឹងវិ�� ែដលមនុស្
បាបមា�ក់ជំពក់្រពះជ... និងយា៉ងពិត្របអំពីចំនួនជីវិតែដលអ�កនឹងជំពក ្របសិនេបអ�
្រត�វទូទត់វេដយខ�ួ សូមពិនិត្យេមលអំពីអ�ីែដល្រពះេយស ែដលជា្រពះបរម្រគ�ដ៏អស
បំផុតក�ុងពិភពេល ្រត�វនិយាយេនក�ុង្រពះគម�ីរដំណឹងល�របស់ម

112. 109
េស�ច និងកូនបំណុលអកត��ូ
២០
្រពះេយស៊ូបានបេ្រង�នឧបមាកថាមួយែដលអច្រត�វបានបក�សយេដយ
ករបេ្រង�នអំ “ករចប់ជ”។ ពុទ�បរិស័ទចូលចិត�ស�ប់េរឿងេនះណាសេរឿងេនះគឺជាឧបមា
មួយែដល្រត�វបានរកេឃញេនក�ុងមជំពូកទី ១៨ ស�ីពីចំនួនៃថ� និងចំនួនជីវិតែដលមនុស្
បាបជំពក់្រពះជា!
មា ៉ថ ១៨:២៣-៣៥
២៣ េហតុេនះ ្រពះរជ្យៃនស�នបរមសុខេ្រប�បបាននឹងេស�ច...
វមានតៃម�ែដល្រត�វប�� គតិបណ�ិតេ្រប�បបាននឹងេស! ទំង្រពះពុ ទំង្រពះេយស
ចង់និយាយអំពីេស� ពីេ្រពះមនុស្សភាគេ្រចនក�ុងពិភពេលកយ និង្រពះរជ
២៣ េហតុេនះ ្រពះរជ្យៃនស�នបរមសុខេ្រប�បបាននឹងេស�ចមួយអង�ែដលចង់គ
ជាមួយអ�កបេ្រម
២៤ េពល្រពះរជាចប់េផ�មគិត មានេគនាំកូនបំណុលមា�ក់ែដលជំពក់្របាក
ែណនមក។
២៥ េដយអ�កេនាះគា�ន្រប េស�ចក៏េចញប��ឲ្យលក់ទំងគ ទំង្របព ទំងកូ
ទំងរបស់របរែដលគាត់មានេដម្បីយក្របាក់មកសង
េនេពលមនុស្សមា�ក់ជំពក់ប និងមិនអចសងបំណុលប គាត់្រត�វលក់អ�ីៗទ
អស់ែដលជារបស់គា និងបន�េធ�កររហូតដល់េពលបំណុល្រត�វបាន បំណុលរបស់អ�ក
បេ្រមជាក់លក់េនះមានបរិមាណេ្រចនេពកជាេហតុេធ�ឲ្យគាត់ម េទះបីជាល
ទំងជីវិតរបស់គាត់ក៏េដ េស�ចបានត្រម�វឲ្យគាត់លក់ជីវិតរបស ្រពមទំងជីវិតរបស់្រប
និងកូនរបស់គាត់ផងែដរ វស�ប់េទហក់ដូចជាអ�ីែដល្រពះពុទ�សសនាកំ ជីវិតមួយ
គឺមិន្រគប់្រគាន!
២៦ អ�កបេ្រមេនាះលុតជង�ង់្រកបេទៀប្រពះប[េនះគឺជាអ�ីែដលេយង្រត�វបានត្
ឲ្យេធ�] ទូលអង�រថា “សូម្រទង់េមត�អត់ ពន្យោរេពលឲ្យទូលបង�ទូលបង�ំនឹងសង្រព
អង�វិញ្រគប់ចំនួ”។
២៧ ្រពះរជាមាន្រពះហឫទ័យអណិតអសូរអ�កបេ្រមេនាះ្រពះអង�ក៏ឲ្យគ
េទវិ ទំងលុបបំណុលេចលែថមេទៀតផ
២៨ េពលអ�កបេ្រមេនាះេចញ គាត់បានជួបនឹងគូកនមា ែដលជំពក់្របាក់គាត់ម
ដួង [តិចជាងដប់ពន់កហប] គាត់ចប់អ�កេនាះ្រច ទំងេពល “សង្របា
អញទំងអស់ម!” [គាត់បានគំរមកំែហង]
២៩ គូកនរបស់អ�កេនាះក៏លុតជង�ង់ចុះអង�រ “សុំអត់ឱនពន្យោរេពលឲ្យគ គា�នឹងស

113. 110
ឯងវិញ្រគប់ចំនួ”។
៣០ ប៉ុែន� អ�កបេ្រមេនាះពុំ្រព មិនែតប៉ុេណា�ះេស គាត់ចប់អ�កជំពក់្របាក់យក
ឃាំងរហូតទល់ែតបានសងបំណុល្រគប់ចំ
ឥឡូវេនះ សូមយល់ថ េនេពលអ�កជំពក់បំណុល មា�ស់បំណុលមានសិទ�ិចប់អ�ក
គុក។ មា�ស់បំណុលពិតជាមិនបានេធ�អ�ីខុ ពីេ្រពះ្របសិនេបអ�កមានបំណុលែដលអ�កម
សងទន់េពលេវ អ�ក្រត�វចូលគុក ្រពះគម�ីរប៊ីបនឹឯកភាថ ្របសិនេបអ�កមាន អ�កនឹង
ជាប់គុក្រពលឹងវិ�� ប៉ុែន�ឥឡូវេនះ សូមេមលេរឿងេនាះពីរដង
៣១ អ�កបេ្រមឯេទៀតៗេឃញដូេចទស់ចិត�ជាខេគយកេរឿងេនះេទទូលេស�ច
៣២ េស�ចក៏េហអ�កបេ្រមេនាះមកសួ “ែន៎អ�កបេ្រមអ្រ! េយងបានលុបបំណុលឯ
ទំងប៉ុនា�នេចល [េយងនឹងបង�ញថាេតបំណុលេនាះមានចំនួនេ្រចន] េ្រពះ
បានទទូចអង�រេយង
៣៣ េយងបានអណិតេមត� េហតុដូចេម�ចបានជាឯងពុំ្រពមអណិតេមត�គូក
ឯងផងដូេច�ះ?”។
៣៤ េស�ច្រទង់ខ�ល់ៃ្រក ក៏ប��ឲ្យេគយកអ�កេនាះេទេធ�ទរុ [េនះជាអ�ីែដ
េយងជួប្របទ េនេពលេយងមិនេអេពនឹងបំណុ- ទរុណកម] រហូតទល់ែតសងបំណុ
្រគប់ចំនួន
៣៥ ចំេពះអ�ករល់ េបមា�ក់ៗមិន្រពមេលកែលងេទសឲ្យបងប�ូនេដយេស�ះអស់
េទ ្រពះបិតរបស់ខ�ុំែដលគង់េនស�នបរក៏នឹងេធ�ទរុណកម�អ�ករល់គា�ដូេច�”។
េនេពលអ�កអន្រពះគម�ីរប ចំណុចល�បំផុតែដលអ�កអចេធ� គឺ្រត�វប��ូលរូបអ�កេទក�
សច់េរឿង កំហុសែដលេយងមាននិនា�ករបង�េ េនេពលេយងអន្រពះគម�ីរប និងមិនយល់
អំពីវ គឺ្រត�វទទួលយក “េរឿងេនះ្រត�វនឹងអ�កដៃទ” េទ េរឿងេនះគឺអំពីេយង!
េតនរណាគឺជា្រព? ្រពះជាមា�ស់ផា�ល់គឺជា្រពះរជាេនក�ុ េតនរណាជាអ
បេ្រម ែដលជំពក់្របាក់ដប់ពន់ក? គឺេយង។ តមរយៈឧបមា ្រពះេយស៊ូកំពុងេ្រប
េធៀបគណេនយ្យភាពរបស់េយងចំេពះ្របព័ន�ហិរ��វត�ុរបស់ពិភ ជាមួយនឹងករទទួលខ
្រត�វរបស់េយងចំេពះ្របព័ន�្រពលឹងវិ��ណរបស់្រពះជ “្រពះរជ្យរបស់្រពះជាម
ដូេច�ះ។” ្រពះគម�ីរប៊ីបនិយា េយងជំពក់្របាក់្រពះជាមា�ស់ដប់ពន់កហបណៈ
នីមួយៗរបស់េយង។ ឥឡូវេនះ ចូររកឲ្យេឃញថាេតបំណុលមានចំនួនប៉ុន
១ កហបណៈ = ៦០ ែណន
១ ែណន = ១០០ ដួង
ឥឡូវេនះ ្របសិនេបអ�កេយាងដល់្រពះគម�ីរប អ�កនឹងរកេឃញថ េនក�ុងឧបមាកថា

114. 111
េទៀត ក�ុងមា ៉ថ ជំពូកទី២០ ្រពះរជាបានយល់្រពមជាមួយកម�ករថានឹងបង់្របាក់ឲ្យ
មួយដួងក�ុងមួយៃថ�ស្រមាប់ករងររបស់ពួ ដូេច�ះ ្របាក់មួយដួងេស�ន “្របាក់ឈ�ួលម
ៃថ�។”
ឥឡូវេនះ ចូរគណនាេលខ១ កហបណៈ េស�នឹង ៦០ ែណន។ ១ ែណនេស�នឹង ១០០ ដួង។
១ ដួងេស�នឹង្របាក់ឈ�ួលមួយៃថ មានន័យ ១ កហបណៈេស�នឹង ៦០០០ ដួង (៦០ ែណន x
១០០ ដួង) ឬ្របាក់ឈ�ួលចំន ៦០០០ ៃថ�។ ដូេច�ះ ១០.០០០ កហបណៈ េស�នឹង ៦០ លនដួ ឬ
ៃថ�ៃនករេធ�ក
្រពះគម�ីរវិសុទ�េផ្សងេទៀតប��ក់អំពីភាព្រតឹម្រត�វៃនករគ េនក�ុង្រពះគម�
សម�ន�េម្រតីច េស�ច Amaziah ៃនសសន៍យូ បានជួលទ ១០០.០០០ នាក់ពី្រពះ
ណាច្រកអុី�សែអលខងេ េតគាត់បង់្របាក់ឲ្យទហនដ៏េ្រចនែបបេនះប?
២ របាក្ស ១៥:៦
េស�ចក៏បានយក្របាក់សុទ�មួយរយែណនេទជួលទហនដ៏ពូែកអង់អ ១០០.០០០
នាក់ពី�ស�កអុី�សែអ
ទហនមួយែសននាក់បានយល់្រពមេទេធ�ស�ង�មេដម្បី្របាក់ចំនួនម
ចូរេមលថាេតវគឺជា្របាក់ឈ�ួល្រតឹម្រត� ១ កហបណៈេស�នឹង ៦០០០ ដួង ដូេច�ះ ១០០ ក
ហបណៈេស�នឹង ៦០០.០០០ ដួង។ ែចកចំនួនេនះនឹងចំនួនទហ េហយទហនមា�ក់
ទទួល្របាក់ចំន ៦ ដួង ឬ្របាក់ឈ�ួលចំន ៦ ៃថ�។ េដយស Amaziah បានបង់្របាក់ជាមុ
ទហនទំងេនះមុនេពលពួកេគេចញេទសមរ ្របាក់ឈ�ួលចំន ៦ ៃថ�ហក់ដូចជាករ
្របាក់ដ៏្រតឹម្រត�វបំ គា�នទហនណាមា�ក់ប�្ឈប់ករ្របយុ ពីេ្រពះព្យោក
្របកសស�ង ដូេច�ះ Amaziah បានបាត់បង់្របាក់តម�ល់របស់ េហយកម�ករ ១០០.០០០ នាក
កន់្របាក់ចំ ៦០០ កហបណៈ!
មនុស្សបាបនីមួយៗជំពក់្របាក់មិនែមន្ ១០០ កហបណៈេទ ប៉ុែន� ១០.០០០ ក
ហបណ ឬ ៦០ លនដួ! េនះគឺជាអ�ីែដល្រពះពុទ�បានបេ្រ ចូរស្រមាកមួយែភ ពីេ្រព
ចំណុចេនះសំខន់ខ�ំងណា េតជីវិតមានរយៈេពលយូរប៉ុណ ? ្របសិនេបអ�ករស់ប ១០០ ឆា�
េតជីវិតរបស់អ�កមានរយៈេពលយូរប៉ុណ គិតជាៃថ?
មួយឆា�ំម ៣៦៥ ៃថ�។ មានន័យ ្របសិនេបអ�ករស់ប ១០០ ឆា� អ�កមា ៣៦.៥០០
ៃថ�។ ្រពះគម�ីរប៊ីបរំឭកេយង ជីវិតគឺខ�ីណាស់ “បងប�ូនពុំដឹងថាៃថ�ែស�កជីវិតបងប�ូននឹងេទ
យា៉ងណាេឡ! បងប�ូនេ្រប�បបីដូចជាចំហយ ែដលមានែតមួយែភ� រួចក៏រសយបាត់”
(យា៉កុ ៤:១៤)។

115. 112
េតជីវិតរបស់អ�កមានរយៈេពលខ�ីប៉ុណ គិតជាៃថ? ស្រមាប់អ�កអនភាគេ អ�ក្របែហ
ជាេនសល់តិច ១៥.០០០ ៃថ�។ អ�កពុំមានករធានាស្រមាប់ៃថ�ែ
ជីវិតគឺខ�ីបំផុត។
ចូរនិយាយ េយងផ�ល់ឲ្យអ�កនូវករអត់ឱនជាេ្ និងសន�តថ អ�កអចេធ�ករចប់ពី
ែដលអ�កេកត រហូតដល់ៃថ�ែដលអ�កស�ប់ អ�កមិនបានស្រមាក អ�កេធ�ករ្របាំពីរៃថ�ក�ុង
សបា�ហ៍ េតអ�ក្រត�វករជីវិតប៉ុនា�នជាតិេដម្បីសងបំណុល ៦០ លនដួងេន?
ចូរទុកឲ្យខ�ុំេធ�ករគណនាឲ្យ ចំនួនៃថ�េធ�ករែដលជំព ែចកនឹងចំនួនៃថ�ក�ុងមួយជីវិត
េស�នឹងចំនួនជាត ែដល្រត�វករេដម្បីសងបំណុលបាបបច�ុ េដយសន�តថាមិនមានបំ
បែន�ម្រត�វបានខ េនក�ុងជាតិថ� េតអ�កេ្រត�មខ�ួនរួចេហយឬេ?
អ�ក្រត�វក ១.៦៤៣,៨ ជីវិត។ េដយសរអ�កមិនអចេ៨០% អ�កនឹង្របមូលចំនួនសរុប
អ�កនឹង្រត�វេធ�ករជាបន�ឥត ១.៦៤៤ ជីវិត ្របាំពីរៃថ�ក�ុងមួយសបា ចប់ពីៃថ�ែដលអ�កេក
រហូតដល់ៃថ�ែដលអ�កស�ប េដម្បីសងបាបរបស់អ� េនះេហយជាចំនួនែដលអ�កជំពក
េនះ្រគាន់ែតជាចំនួនែដលមនុស្សមា�ក់ជំពក់ប៉ បច�ុប្បន�េន េយងមាន្របជ
ចំនួន ៦ ពន់លននា ដូេច�ះ ជីវិត ១.៦៤៤ ជាតិមានតៃម�េស�នឹងករងរល�ឥតេខ�ះគ
្របជាជន្របាំមួយពន់ ... បំណុលរបស់មនុស្សសរុបមានតៃម�េស�នឹងជីវ ៩.៨៦៤ ពន
លនជាតិែដលមានតៃម�េស�នឹងករងរល�េខ�ះ្របាំពីរៃថ�ក�ុងម103
104
ចូរបកែ្របថាជា ជំនួសឲ្យជាត មនុស្សមា�ក់ៗជំព ៦០ លនៃថ�ករៃនករេធ� គុណ
នឹងមនុស្ស្របាំមួយពន់ល េស�នឹង ៣,៦ លនលនៃ ឬ ៣៦ x ១០១៦
ៃថ�។ ចប់ពីេព
បេង�តេលកម មានែ ២,២ លៃថ�ប៉ុេណា�ះ មនុស្សជាតិនឹង្រត� ៣,៦ លនលៃថ� េដម្ប
សងបំណុលេនសល់របស់ខ�ួនេទ្រពះជាម
េត្រពះេយស៊ូមាន្រពះបន�ូល្របាប់េយងអ? ្របាកដណ គឺអ�ីែដល្រពះពុទ�បានបេ្រង
អ�កមិនអចរំេដះខ�ួនពីបាបេដយខ� តមរយៈករងរល�របស់អ� កផា�ល់េ អ�ីទំងអស
104
ករេធ�ករ្របាំពីរៃថ�ក�ុងមួយស្របាកដណ គឺជាបាបមួវបំពននប��ត�ិទីបួនរបស់្រពះ
មា�ស ែដលប��ឲ្យទុកេពលេវលយា៉ង ១ ៃថ�ក�ុងមួយសបា�ហ៍ស្រមាប់្រពះជា វគឺជាករណីរប
មនុស្សបាបមា�ក់ែដលសកល្បង្រប្រពឹត�បាបេដម្បីចកេចញពីប េនេពលេគេធ�ករេដម្ប
បាបរបស់ខ�ួ េគបែន�មបាបបែន�មេទៀត

116. 113
ែដលអចេធ� គឺធា�ក់េទេលេជងរបស់្រពះបរម និងនិយាយ “្រពះអម ា� មានករអធ្យោ
ដល់ទូលបង�ំ ពីេ្រពះខ�ុំមិន្របាក់្រគប់្រគាន់េដ េហយខ�ុំនឹងេធ�ដំេណរេទ្រតង់េឆា�
ស �ននរក ខ�ុំមិនអចអួតខ�ុំេទ្រពះវិហរបានេខ�ុំមិនអចអួតខ�ុំបា្រជមុជទឹករួចេហ
បានេឡយ ខ�ុំមិនអចអួត ខ�ុំបានអនេសៀវេភ ឬបានេរៀនសសនាជាេ្រចនបា”
េនៃថ�វិនិច�័ ខ�ុំនឹងមិនអចជួយអ�កបានេឡ ខ�ុំសប្បោយរីករយណាស់ែដលអ
អនេសៀវេភរបស់ខ� ប៉ុែន�ខ�ុំមិនអចជួយអ�កបានេឡ ខ�ុំជំពក់បំណុលដូចអ�កែដរ អ�ីទំងអស
ែដលខ�ុំបានេធ� ធា�ក់េទេលេជងរបស់្រពះបរម ដូចអ�កបេ្រមមា�ក់េនះេនក�ុងឧប និងបា
និយាយ “្រពះេយស៊ សូមេលកែលងេទសឲ្យទូលបង�ំផ ទូលបង�ំេធ�ខុសចំេពះ្រពះអ
េហយខ�ុំបានេធ�ខុសចំេពះអ�កដ េហយបំណុលកំពុងបង�រេឡងជាេរៀងរល់ៃថ ខ�ុំមិនអចស
វបាន ប៉ុែន�ទូលបង�ំដឹងថា្រទង់អ”
េដយេហតុ ្រពះពុទ�មិនផ�ល់ដំេណាះ�សយអ�ីេ ្រពះជាមា�ស់បានប��ូន្រពះ
្រគិស�មកសុគតកល ២.០០០ ឆា�ំមុន េរឿងេហតុដ៏គួរឲ្យចប់អរម�ណ៍បំផុតអំពីដំណឹ គឺថ
ក�ុងរយៈេពល ៣ ៃថ� ្រពះេយស៊ូបានសងបំណុលទំងអស់របស់មនុស្សជាតិយា៉ង្រគ! ករេធ�
ដូេច�ះគឺេដម្បីេគចេវះសំណួរ “េតអចេធ�បានយា៉ងដូចេម�? េត្រពះេយស៊ូអចសងបំណ
របស់មនុស្សទំងអ ែដលេស�នឹងតៃម�ករងរល�ឥតេខ�ះរប់ព និងរប់ពន់លន និង
េធ�វែ ៣ ៃថ�ប៉ុេណា�ះបានេដយរេប? េត្រពះេយស៊ូចត់ែចងសងបំណុលយា៉ងេ្រច
េនះបានយា៉ងដូចេម?”
ជាករពិតណ ខ�ុំចង់ឲ្យអ�កដឹង ្រពះេយស៊ បានចំណាយយា៉ងេ្រចនេលសលុបស
អ�ក។ ្រទង់បានចំណាយេ្រច!!
អ�ីែដលបានព្យោយាមេធ�គឺមិន្រគប់្រ ប៉ុែន�អ�ីែដល្រពះេយស៊ូបានេធ គឺេ្រចនេល
លុបណាស!! េតេហតុអ�ីបានជាដូេច? ចូរគិតជាមួយខ�ុំ ស្រមាប់អ�កែដលេបកអជីវកម�ផា�ល់
អ�កនឹងសេ្រមចវភា� ស្រមាប់អ�កែដលជាបុគ� អ�កក៏នឹងសេ្រមចវែដ
ៃថ�េធ�ករជាស�ង់ដ ៨ េមា ៉ងក�ុងមួយៃថ� ជាក់ែស� ជនជាតិេហ្រ បានែបងែចកៃថ
សម�សបជ ៣ េវន៖ ៨ េមា ៉ងេគ104
105
៨ េមា ៉ េធ�ក និង ៨ េមា ៉ងេនជាមួយ្រ និងកំសន�
ដូេច�ះ មនុស្សភាគេ្រចនមានេព ៨ េមា ៉ងក�ុងមួយៃថ�េដម្បីេធ�ក ខ�ុំដឹងថ មនុស្សមួ
105
ជនជាតិេហ្របឺចប់េផ�មៃថ�របស់ខ�ួនេដយក ែដលជា្របេភទមៃន្រគិស� វផុតពីករស្
ឬ្រគិស ែដលេយងមានកមា�ំងស្រមាប់ៃថ�នីម េនក�ុគម�ីរកំេណតពិភពេល ជំពូកទី១ ្រពះជាមា
បានេ “េពលល� និងេពល្រពឹ” នីមួយៗ មិនែមន “េពល្រពឹកេទេពលល” ថាជាមួយៃថ�េព ្រព
ជាម ា�ស់មិនែដលប��ប់ៃថ�ក�ុងភាពងងឹត ជាមួយ្រពះជាម អ�ីៗែតងែតផា�ស់ពីងងឹតេទភ េហយៃថ�
របស់េយងែតងែតភ�ឺេឡងៗជានិច!

117. 114
ចំនួនេធ�ករេ្រចនេមា៉ងជា ប៉ុែន�គា�ននរណាមា�ក់អចេធ ១៦ េមា ៉ងក�ុងមួយៃថ�ស្រមាប់
េពលេនសល់ៃនជីវិតរបស់ខ�ួនេឡយដូេច�ះ េនក�ុងទី្រក ឬជនបទ កសិដ� ឬ្រក�មហ៊ុ មនុស្
ទំងអស់មានេពលេវល្រ ៨ េមា ៉ងក�ុងមួយៃថ�េដម្បីេធ�ក
សំណួរ៖ េតេហតុអ�ីបានជាអគ�នាយក្របតិបត�ិៃន្រក�មហ៊ុនមួយអចរកចំណូលប
ជាងអ�កលក់មា�ក់យា៉ងដូេ? ពួកេគទំងពីរមានេពលេ ៨ េមា ៉ងក�ុងមួយៃថ�េដម្បីេធ�ក ពួក
េគទំងពីរមានែដនកំណត់ខងផ�ូវកយដូ ពួកេគកំណត់េមា ៉ងចូលក�ុងេពលដូចគា ពួកេគ
កំណត់េមា ៉ងេចញក�ុងេពលដូចគា េតអគ�នាយក្របតិបត�ិរកបាន្ ២០០.០០០ ដុល�រក�ុងមួ
ឆា� ផ�ុយេទវិញអ�កលក់ខំ្របឹងេធ�ករយា៉ង និងរកបានែ ៤០.០០០ ដុល�រក�ុងមួយឆា�ំ
យា៉ងដូចេម�ចេ?
េតេហតុអ�ី? តំែណងខុសគា� អគ�នាយក្របតិបត�ិមានឋនៈខ�ស គាត់មិនមានេ
េវលេ្រចនេ មិនែមនអគ�នាយក្របតិបត�ិទំងអស់សុទ�ែតមានេទពេកសល្យេ្រច ប៉ុែន�
េដយសរែតតំែ េពលេវលរបស់គាត់មានតៃម�េ្រចឆា�។
្របេទសអូ�ស� និងញូវហ្សុែឡនគឺជា្របេទសដំបូងេគេនក�ុងពិភពេលកែដលអន
ច្បោប់ស�ីពី្របាក់េបៀវត្សរ៍អប្បបរ១៨៩៦។ ចប់ពីឆា២០០៧មក ្របាក់េបៀវត្សរ៍អប្បប
្របេទសអូ�ស�លីមានចំ ១៣,៤៧ ដុល�រអូ�ស�លីក�ុងមួយេម ឬ ១១,៥៧ ដុល�រអេមរិកក�
មួយេមា ៉ង មានន័យថាេតេពលេវលរបស់អ�ករកបាន្របាក់េបៀវត្សរ៍អប្បបរមា្រត
ប៉ុនា�ន ចូរេ្រប�បេធៀប្របាក់េនះជាមួយតៃម�ក�ុងមួយេមា៉ងរបស់អតីត្របធ ប៊ីល គ�ីនតុន។
េនឆា២០០៦ ្របធានាធិ គ�ីនតុន រកបា ១០,២ លនដុល�រអេម ស្រមាប់ករែថ�ងសុន�
៥៧ ដង។105
106
មានន័យថាេស�នឹងជ ១៨០.០០០ ដុល�រអេមរិកក�ុងសុន�រកថាម ្របសិនេប ប៊ី
ល គ�ីនតុន និយាយអស់រយៈេព ៤៥ នាទ េនក�ុងសុន�រកថានីមួ មានន័យ គាត់ទទួ
បាន្រប ៤០០០ ដុល�រអេមរិកក�ុងមួយនាទីែដលគាត់! េតេហតុអ�ីបានជាគាត់ទទួ
្របាក់េ្រចនែបប? េតគាត់មានេពលេវលេ្រចនជាងអ�កទទួលបាន្របាក់េបៀវត្សរ៍
េទ? េទ។ គាត់មានតំែណងខ�ស់ជ
ស្រមាប់អ�កទំងឡាយែដលមកពី្រពះរជាណា អ�កនឹងយល់អំពីេរឿងេនះ។ េន
្របេទសៃ ្រពះនាងៃន្របេទ - មិនែមនមា�ស់ក្ស្រតិយា ្រគាន់ែត្រព - ្រត�វប
អេ��ញជាញឹកញាប់ឲ្យចូលរួមេនក�ុងពិធីេបកសេមា�ធធំៗជា េនទីេន ជាងថតរូ និង
ែខ្សបូពណ៌េលឿងរង់ចំ្រពះ េនេពល្រពះនាងកត់ែខ្សបូពណ េតអ�កដឹងេទថាេត្រ
នាងទទួលបាន្របាក់ប៉? ២ លនបា មានន័យថា្រប ៧៥.០០០ ដុល�រអូ�ស� ឬ
106
Bloomberg.com, Kristin Hensen & Timothy Burger, Clinton Earns $10.7 Million, ៃថ�ទី១៤ ែខមិថុន
ឆា�២០០៧។

118. 115
៦៤.០០០ ដុល�រអេមរិ ្រពះនាងផ�ល់កិត�ិយសដល់ពិ ្រពះនាងកត់ែខ ្របាក់ពីរល
ជំពក់្រពះ ្រពះនាងយាង្រតឡប់េទ្រពះរជដំ េតេហតុអ�ីបានជាេពលេវលរ
្រពះនាងមានតៃម�េ្រចនដល់? ្រពះនាងមានតំែណងខ�ស់បំផុតទី េនេលដី ្រពះនាងគ
បុ្រតីរបស់្រពះមហក្
ចំែណក ខ�ុំ និងអ�កអចេធ�ក ៨ េមា ៉ងក�ុងមួយៃថ ជាេរៀងរល់ៃថ�េពញមួយឆ េនែតមិ
អចរកប ២ លនបា េតេហតុអ�ី? ឋនៈទបជ ្រពះនាងមានឋនៈខ� ដូេច�ះេហយ
េពលេវលរបស់្រពះនាងមានតៃម
្របសិនេបអ�កយល់អំពីចំណុចេន អ�កនឹងយល់ថាេតេហតុអ�ីបានជាខ�ុំេលកទឹកចិត�ឲ្ស�
បរិស័ទទំងអស់ែស�ងរក្រពះគម�ីរសម�ន�េម្ ែដល្របាប់អ�កថាេតអ�កជានរណាេ្រពះ្រគិ
និងស�ប់ករសរភាពេទសរបស់ពួកេគជាេរៀងរ ្របសិនេបអ�កដឹងអំពីតំែណងែដលអ�
មានេនក�្រគិស អ�កនឹងយល់ថាេតេហតុអ�ីបានជា្រគិស�បរិស័ទ្របកបេដយគតិបណ�ិត
អចេធ�ករេដយមិនែបកេ មិនមានេ�ស� និងមិនមានករ្រព�យប ប៉ុែន�ក�យជាអ�ក
ជាងមនុស្ស និងទទួលបានពរេ្រចនជាងមិត�រួមករងររបស់ េយងអចេធ�ករក�ុងេម
ដូចគា ប៉ុែន�ខ�ុំមានតំែណងខ�ស់ជា ខ�ុំគឺជាកូន្រប�សរបស់អគ�នាយក្របតិបត�ិៃនស�នដូេច�ះ
្របសិនេបខ�ុំេជឿថាខ�ុំ្រត�វបានែតងតំងជាទយាទរបស់ និងសហទយាទរបស់្រគ106
107
ខ�ុំគឺខ�ស់ជាងអ�កចម្បោំងតមរយៈ្107
108
េហយខ�ុំអង�ុយេនទីកែន�ងបរមសុខក�ុង្រពះ្រគ េយស៊ូ
108
109
បនា�ប់មក្រពះជាមា�ស់គួរែតអចឲ្យពរខ�ុំបែន មិនែមន្រតឹមែតែផ�កថវិកប៉ុេណា� ប៉ុែន�
ែថមទំងខងែផ�កសុខ ្រគ�ស និងទំនាក់ទំនងរបស់ខ�ុំផងែដរ109
110
មិនមានឪពុកមា�យ
ធា�ប់�សឡាញ់កូនរបស់ខ�ួនជាង្រពះជាមា�ស់ែបិត �សឡាញ់េយងេឡយ
េដយយល់អំពីតំែណ េពលេវល និងតៃម�ខងេលរួចេហ ចូរ្រតឡប់េទកន់ក
្រពះបន�ូលេ និងករបំេពញកិច�កររបស់្រពះេយស៊ូវ ្រពះជាមា�ស់ជ បានទតមកែផនដ
និងបានេឃញបំណុលរបស់មនុស្សេល ្រពះអង�បានែស�ង ប៉ុែន�រកមិនេឃញនរណាមា�
ែដលអចសងបំណុលបានេឡ គា�ននរណាមា�ក់មានតៃម�េ តមករព ពុំមានម
្រគប់្រគាន់ែដលកប់េនក�ុងពិភពេលកទ េដម្បីេដះដូរជាមួយបំណុលបាបែដលជំព
107
រ៉ូម ៨:១៧, កឡា ៤:៧
108
រ៉ូម ៨:៣៧
109
េអេភសូ ១:២០
110
្រទព្យសម្បត�ិគឺេ្រចនជាង វគឺេពលេវ សន�ិភាពផ�ូវចិត ករករពរពីសំណាក់្រពះ ឱក
ែដល្របាក់មិនអចទិញ េដម្បីរីកលូតលស់េនក�ុងចំេណះដឹងថាេតអ�ក និងេតអ�កមានអ�ីេ
ក�ុង្រពះ្រគិ និងសិទ�ិអំណាចពិត្របាកដរបស់អ�កេដយសរែត្រព ខ�ុំមាន្របមូលចង្រកង្រពះគ
សម�ន�េម្រតីែដលផ�ល់អំណាចមួយចំនួនេនក�ុងកូនេសៀវេភរបស់ Zoe Life Reality អចរកបាន
www.discover.org.au/catalog។

119. 116
ជាម ា�ស់េឡ
េហតុដូេច�ះ ្រពះជាមា�សមា្រពះបន�ូល “ខ�ុំនឹង្រត�វប��ូនម ា�ស់ស�នបរមសុខខ�ួ
េទ។” េហ្រប ៧:២៦ និយាយ ្រពះេយស៊ូគ “ខ�ង់ខ�ស់េលសស �នបរមសុខេទេទៀ” ជាករព
ណាស អ�កយល់ថ មា�ស់ស�នបរមសុខមានតៃម�ជាងស�នបរមសុខខ�ដូេច�ះ ស �នបរមសុ
និងែផនដីមិនមាន្រគប់្រគាន់េដម្បីទូទត់បំណុ ប៉ុែន� មា�ស់ស�នបរមសុខបានយា
មកែផនដី និងមាន្រពះបន�ូ “ជាមួយនឹងេពលេវលរបស់ខ� ជីវិតរបស់ខ�ុំ ខ�ុំនឹងទូទត់បាបទ
អស់របស់អ�ក។”
្រពះេយស៊ូបានយាងមកេដម្បីទូទត់បាបរបស់មនុស្សចំនួន្របាំមួ បែន�ម
េលអ�កទំងឡាយេផ្សងេទៀតែដលេកតមុនេយងេទ ្រពះេយស៊ូមាន្រពះបន� “ខ�ុំនឹងេធ�វ
រយៈេពលបីៃថ�។ តមករព ខ�ុំនឹងទូទត់យា៉ងេ្រចនេលសល”
ៃថ�ទីមួយែដលមា�ស់សកលេលកចំណាយេទេលស គឺ្រគប់្រគា េដយសរសិទ
អំណាចខ�ស់ជាងេគបំផុតេលក្ និងរដ�ភិបាលទំង សូម្បីែតមួយវិនាទីៃនេពលេវលរ
្រពះអង�ក៏េដ មានតៃម�េ្រចនជាងអំណាចទំងអស់របស់ពិភពេលកេ មួយៃថ�គួរែត្រគប
្រគាន់េហ បីៃថ�េនស�ននរកគឺកររំេដះបាបដ៏េ្រចនេ! េយងធាន គា�នអ�ីេនជំព
េទៀតេឡយ។ ្រពះអង�បានរំេដះេយងទំងអស់គា�ទំងបិសចសត េហយឥឡូវេនះ
េយងគឺជាមនុស្សរបស់្រពះអ បាបទំងអ មិនថាកលពីអតីត ក�ុងបច�ុប្បន�ក ឬេទ
អនាគតកលេឡ ្រត�វបានលុបេចលទំង� េនក�ុង្រពះ្រគ អ�កេជឿមិន្រតឹមែត្រត�វ
េលកែលងេទសឲ្យប៉ុេណា� ប៉ុែន�ែថមទំង្រត�វបានផ�ល់ពរយា៉ងពិេសសមិន និងរក្សោទ
យា៉ងមានសុវត�ិភាពស្រមាប់ករយាងមកដល់ដ៏រុងេរឿងរបស់ េនះជាអ�ីែដល្រពះេយស
បានបំេពញកិច�ក ែដលមិនមានអ�កណាមា�ក់អចេធ�
សំណួរ និងចេម�យ
េតមាន្រពះជាមា�ស់េនក�ុង្រពះពុទ�សស?
្រពះពុទ�មិនែដលបដិេសធអត�ិភាពរបស់្រពះជាមា�ស់ ករបេ្រង�នរបស់្រពះពុទ�
ឫសយា៉ងេ្រជេនក�ុងកតថ មានសីលធម៌យា៉ងពិត្រ និងមានរបាយយា៉ង្រតឹម្រត
កុសល និងអកុសល។ ចំណុចេនះប��ក់យា៉ងច្បោស់លស់អំពីវត�មានរបស់្រពះជាមា
ៃវ មាន��ណដឹ និងមានសីលធម៌ ម្យោ៉ងេទ េតនរណារក្សោ្របវត�ិៃនេសចក�ីសេ្រមច
ធម៌របស់មនុស្សទំងអ និងករផ�ល់រង� និងករដក់ទណ�ក?

120. 117
សីលធម៌ គា�នបុគ�លភាពគឺមិនអចេធ�េទបាន វមិន្រតឹមែតយកមនុស្សមា
ធម៌េទរប់គំន ពក្យសម និងសកម�ភាពរបស់មនុស្សទំងអស់ប៉ុេណា ែថមទំងបុគ�លដ
ឈ�សៃវេពិនិត្យតមកម�ផងែដរ។ អត�ិភាពេនះនឹង្រត�វក�យជាេឃញទ ដឹងទំងអស
និង្រតឹម្រត�វឥតេខ តមនិយមន័ េតវមិនែមនជាករេជឿេទេល្រពះជាមា�ស់ែដលេ
កែន�ង្របកបេដយសីលធម៌េ?
េនក�ុង្រពះពុទ�សស មានឋនៈមួយែដល្រត�វបានេ្រប្របាស់េដម្បីសំេ
មា�ស់ Sing Saksit Nai Sakolaloak។ ពុទ�បរិស័ទៃថដឹងថាឋនៈេនះសំេដ “អ�ីមួយែដលវិសុទ�
េនក�ុងសកលេល” េនេពលពុទ�បរិស័ទបន់�សន ពួកេគជាញឹកញាប់នឹងបន់�សន់ដ Sing
Saksit Nai Sakolaloak។ ដូេច�ះ តមពិ ពួកេគបន់�សន់ដល់សភាវៈដ៏កំពូ ្រគាន់ែតពួកេគម
ដឹងថាេឈ�ះរបស់គាត់គឺ្រពះេយស៊ូ្រគិស�ប៉ុ
េរឿងេនះគឺ�សេដៀងគា�នឹង្របជាជន្រក�ងអែថនែដលថា�យបង�ំ្រពះជាមា� ែដល
អធិដ�នដល្រពះជាមា�ស់ែដលមិនស។ សសនារបស់្របជាជន្រក�ងអែថន្របា
េផា�តជុំវិ្រពះជាមា�ស់ែដលមិនសេឡយ ប៉ុែន� មិនមាននរណាមា�ក់អចបដិេសធអត�ិភា
្រពះអង�បានេឡ េល ប៉ូល បានគូសប��ក់អំពីអ�ីែដលពួកេគបានចត់ទុកថាជា និង
្របក “ខ�ុំនាំដំណឹងមក្របាប់អស់េលកអំពី្រពះែដលអស់េលកថា�យបង�ំទំងពុំ
េហយ” (កិច�ក ១៧:២៣)។
្រពះគម�ីរប៊ីបែចង កុមារទំងអស់េកតមកជាមួយនឹងចំេណះដឹងរបស់្រពះជ - ពួក
េគ “ដឹងអំពី្រពះជាមា” (រ៉ូម ៧:៩)។ គា�នកុមារណាមា�ក់េកតមក “ខ�ុំមិនេជឿេល្រពះជាមា”
េឡយ។ គា�នកុមារណាមា�ក់ស�ប់េទេកតេនស�ន ពួកេគទំងអស់សុទ�េទេកត
ស �នសួគ៌ ្រគាន់ែតេ្រកយេពលបណ�ុះបណា�លអំព ករសមា�ធគា�េទវិញ និងក
បេ្រង�នស កុមារយល់្រពមទទួល្រទឹស�ីអំពីមនុស្ និងបដិេសធ្រពះជាមា� ប៉ុែន�
េទះបីជាដូេច�ះក៏េ ស្រមាប់េពលេវលេនសល់ៃនជីវិតរប បុគ�លមា�ក់រស់េនឹងដឹងអំពី
េពលេវលែដលេនស�ិតេស�រអស់កល្បជា (សស ៣:១១) និងេនៃថ�ែដល្រពះជាមា�ស់វិនិ
េទ (រ៉ូម ២:១៥-១៦)។

121. 118
អេណ� កខ �ក់ែភ�
២១
ខ�ុំបានសន្យោផ�ល់ដល់អ�កនូវពុទ�្របវត�ិចំនួនបី ែដលអ�កអចនិទន្របាប់ពុទ�បរ
ណាមា�ក់ប អ�កបានដឹងេរឿងទីមួយរួចេហ គឺេរឿងេស�ច Asoka និងពស់ថា�ន់ អ�កអចេ្រ
្របាស់េរឿងេនាះេដម្បីពន្យល់តៃម� សូម្បីែតកម�ផ�ូវចិតមួយក៏េដ! េតឥឡូវេនះអ�កចំេរឿ
េនាះែដរឬេ?
ខ�ុំសូមអនុ��តផ�ល់ដល់អ�កនូវេរឿងទីពីរ ែដលជាេរឿងខ�ីដ៏ល�មួ ែដលអ�កអចេ្រប្រ
េនក�ុងទំនាក់ទំនងអន�រវប្បធម៌រវងពុទ�បរ និង្រគិស�បរិស័ទ េនក�ុងេរឿងេន ្រពះពុទ�ប
ពិពណ៌នាអំពីវិធីេគចខ�ួន េរឿងេនះនិយាយអំពីអេណ�កខ�ក់ែភ�
ៃថ�មួយ សវ័ករបស់្រពះទ�បានចូលេទសួរ្រពះពុ “េតេយងគួរអនុវត�តវិន័យអ�ីខ�ះ
េដម្បីេគចឲ្យផុតពីបាបរបស់េ?”
្រពះពុទ�បានេឆ� “េតអ�ក្រត�វបានរំេដះពីបាបរបស់អ�កបានេដយ? ចូរដក
បន�ះ្រកណាត់មួយេនក�ុងទ េហយបេណា�យឲ្យវអែណ�តចុះតមែខ្សទឹករយៈេពល
និងេ្រកយរយៈេពលបីឆ ្រែលងអេណ�កខ�ក់ែភ�កមួយក្បោលឲ្យេទតមរកបន�
េនាះ ៃថ�ែដលអេណ�កខ�ក់ែភ�ករកេឃញបន�ះ្រកណាត់េនាះគឺជាៃថ�ែដលបាបរ
នឹង្រត�វបានេលកែល”
េត្រពះពុទ�កំពុងមានពុទ�ដីកអំពី? ចំណុចរបស់្រពះពុទ�គឺថាមិនអចសេ �ង�ះខ�ួនឯងឲ្យេចញ
បាបផា�ល់ខ�ួនរបស់អ�កតមរយៈករព្យោយាន័យល�េឡយ។ ឱកសៃនករេឡងេទ
សួគ៌របស់អ�កតមរយៈករសកល្បងេធ�ជាមន គឺដូចគា�នឹងឱកសរបស់សត�អេណ�កខ
ែភ�កែដលែស�ងរកបន�ះ្រកណា បនា�ប់ពី្រត�វបានទមា�ក់េនក�ុងទឹកទេន�ែដលហ និងបានបា
អស់រយៈេពលបីឆា�ដូេច�ែដរ។ េតអ�កអចេមលេឃញ្រពះពុទ�យល់អំពីតៃម�ដ៏ធ�ន់ៃនបាបែដរ?
្រពះពុទ�េមលេឃញអ�ីមួយែដលមានលក�ណៈវិសុទ ្រពះគម�ីរប៊ីបបេ្រង�នេយ “សូមកុំព្យោ
ជូយខ�ួនឯងអី។ អ�ក្រត�វករអ�កសេ�ង�ះេដម្បីសេ�ង� អ�កមិនែមនជាអ�កសេ�ង�ះ! អ�កគឺជ
មនុស្សបា សូមសរភាពកំហ និងេជឿេល្រពះេយស៊ ្រគិស�”
េរឿងទីបីមានពុទ�ទំនាយម ែដលមានលក�ណៈគួរឲ្យភា�ក់េផ�លជាងេគបំ
សំណូរ និងចេម�យ
េត្រពះពុទ�មិនមានបាបេទែម?

122. 119
្រពះពុទ�បានេបាះបង់ភរិយា និងបុ្រតេទប្របសូតរបស់្រពះអង�េ ្របសិនេបខ�ុ
េបាះបង់្របព និងកូនរបស់ខ�ុំេច េតវមិន្រត�វបានចត់ទុកថាជាអំេពបាបដ៏អ? “គា�
នរណាមា�ក់្រប្រពឹត�អំេពល� សូម្បីែតមា�ក់ក៏គា�” (ទំនុកតេម�ង ១៤:៣)។
មិនមាននរណាមា�ក់មិនមានបា េលកែលងែត្រពះេយស៊ូ “អ�ករល់គា�ដឹង�ស
េហយថ ្រពះេយស៊ូយាង េដម្បីដកបាបេចញពីមនុស្ស ដ្បិតគា�នបាបេនក�ុង្រ
ទល់ែតេស” (១ យ៉ូហ ៣:៥)។

123. 120
ពក្យសម�ីចុងេ្រកយរបស់្រព
២២
មុនេពល្រពះពុទ�ចកេចញពីែផនដីេ ្រពះអង�បានបន្សល់ទុកប��ត�ិចុងេ្រកយរប
្រពះអង�ដល់សវ័ករបស់្រពះអ ដំបូង ខ�ុំនឹងបកែ្របពក្យតមពក្យព បនា�ប់មកប
ែ្របអត�ន័យេទជាភាសអង់
១. Appa-mano! កុំេធ�្រពះែក�ងក កុំេគារ និងថា�យបង�ំ្រពះែក�ងក
២. Jata-rako! ចូរែស�ងរក្រពះដ៏វិសុទ�មួយអង�ែដលែតងែតមានជីវិតជានិ
៣. Appama-pana-sumba-taypa! ចូរេមលក�ុងេបះដូងរបស់អ�ក។ កុំខ�ីខ ប៉ុែន�េ្រត�
ខ�ួន្រគប់េពលេវល
៤. Vi-mut-ti! ចូរអ�កទំងអស់គា�ែស�ងរកវិធីរត់េគចពីលក�ណៈមានបាបរបស110
111
េប
មិនដូេច�ះេទករវិនាសអស់កល្បជានិច�នឹងេកតេឡងចំេពះអ�កទំង
្រពះពុទ�បានបន�ប��ដល់សវ័ករបស់្រព េដយមានពុទ�ដី “ចូរេគារពឲ្យបាន្
្រត� អ�ក្រត�វេគារពសច� ចូរកុំេគារពសម ា (បាលី a-mi-ta-bucha)។ វមិនមានតៃម�េ”
ពុទ�បរិស័ទជាេ្រចនធុញ្រទន់នឹងករទិញវត�ុ េដម្បីេគារព្រពះែក�ងក�យជ
របស់ខ�ួន។ ពួកេគ្រត�វទិញធូ និងេទៀន ស�ឹកមា និងអហ ពុទ�បរិស័ទចំណាស់មា�ក់ែ
ក�យជា្រគិស�បរិ បាននិយា “្រពះជាមា�ស់ចង់ឲ្យេយងេគារព្រពះអង�េ េនក�ុងេប
ដូងរបស់េយងែតម�ង។ េនះគឺជាអ�ីែដល្រពះអង�ចង់បានេ្រចនជាងអ�ីៗទ - េបះដូងរបស់
េយង!”
ពក្យសម�ីចុងេ្រកយគួរឲ្យចប់អរម�ណ៍ជាងេគបំផុតមួយរបស គឺ “ែស�ងរក្រពះដ
វិសុទ�មួយអង�ែដលែតងែតមានជីវិតជានិ”។ េត្រពះពុទ�សសនាមានេរឿងជាែដល្រត�វនិយ
អំពីបុគ�លេនះែមនេទ?
្រពហ�ណ៍ចំណនិង្រពះពុទ
ពុទ�បរិស័ទមានករយល់ដឹងដូចគ ្រពះពុទ�បានទស្សនទយអំពីករមកដល់រប
សេ�ង�ះមួយរូបបនា�ប់ពី្រពះអ ្រពះសេ�ង�ះេនះេឈ ្រពះសិរអេម្ ជាភាសសំ�ស
Metteya ជាភាស និង Pra-med-trai112
ជាភាស ្រពះសេ�ង�ះ្រត�វបានេគរំពឹង
111
ភាសៃ gilead ឬអំេពពុករលួយពីធម�ជាតិ
112
េឈ �ះេពញ Pra-see-ariya-med-trai-yo ែដលជនជាតិៃថមាននិ នា�ករេហឲ Pra-see-arn ឬ Pra-
medtrai។

124. 121
ក�យជា្រគ�បេ្រង�នក�ុងពិភ និងជាអ�កដឹកនាំពិភពេ ែដលនឹងប��ប់ែផនដី!
្របសិនេបេយងអចសេ្រមចកររំេដះខ�ួនបានតមរយៈករ្របកន់វិន័យរ េធ�
បុណ្យកុស ឬសមាធ េតមានត្រម�វករអ�ីស្ Maitreya? ប៉ុែន� Maitreya មានន័យខងេ
វិទ្យោយា៉ងល�ឥតេ ្របសិនេប្រពះពុទ�មិនចត់ទុកខ�ួនឯងថាជាដំេណាះ�សយស្រមា
របស់មនុស្សេល វមានន័ ្រពះពុទ�មានពុទ�ដីក្របាប់អ�កេគារពតម្រពះអង�ម
មក្រពះអង ប៉ុែន�រង់ចំ្រពះដ៏វិសុទ�មួយអង�េទ ដូចែដលយ៉ូហ បាទីស បានេធ� ្រពះពុទ�គឺ
បុគ�លដ៏ដក់ខ�ួន
ពុទ�ទំនាយអំព Maitreya ្រត�វបានផ្សព�ផ្សោយេទកន់ទីកែន�ង ពុទ�ទំនាយខ�ះេធ�
េឡងពីមាត់មួយេទមាត់មួយេទ ពុទ�ទំនាយខ�ះេទៀត្រត�វបានកត់្រតទុកេនេលស�ឹ
ពុទ�ទំនាយអចមានេនក�ុង្រពះៃ្រត ប៉ុែន�មនុស្សមួយចំនួនបាននិយាយ្របាប់ ែផ�កេនះ
្រត�វបានែហកេចញពីគម�ីស័ក�ិសិទ� ពីេ្រពះវមានភាពច្បោស់េពកថាេតនរណាែ
សំេដដល់ ខ�ុំមិនអចទទួយ ឬបដិេសធពក្យចចមអរមេ អ�ីែដលខ�ុំអចនិយាយគ
សំេណខងេ្រកមេនះ្រត�វបានរកេឃញេដយអតីត្រពះ Tongsuk Siriruk េន
Kampee Khom មានន័យថាគមរកម�ុជ ឬែខ�រ ដូេច�ះេយង្រត�វអរគុណដល់្របជាជនកម�ុជ
បានរក្សោគម�ីរេនះស្រមាប់ ្រពះពុទ�សសនាៃថមាន្របភពមកពី្របជ ដូេច�ះ វគឺ
ករសមេហតុផលែដល្រត�វរំពឹ ពុទ�្របវត�ិទំងមូលមុនេគបំផុតគួរែតរកេឃញេនក�ុងគម�ីរែខ
ចូរស�ប់េមលថាេធា�ប់ឬេទ។
េនេពល្រពះពុទ�ឆ�ងកត់ជីវិត បព�ជិត្រពហ�សសនាចំណាស112
113
េស��កសពក
ស បានចូលេទសួរ្រពះព “េតមនុស្សមា� ឬបព�ជិតមា�ក់អ្របតិត�ិតមពុទ�ប្ប��ត�ិទ
អស់ និងរំេដះខ�ួនពីអំេពបាបរបស់ខ�ួនទំងអស់បានេដយរ?”
្រពះពុទ�មានពុទ�ដីកេឆ�យ “េទះបីជាអ�កដក់ទនេទឲ្ េធ�អំេណាយ្របេ
្រពះសង ្របតិត�ិតមពុទ�ប្ប��ត�ិទំងអស់រហូតសីល្រប សីល្របាំ សីលដប់ សីល
២២៧ ឬរហូតដល់សីល ៩៩ លនក៏េដ ឬេទះបីជាអ�កេលកៃដរបស់អ�កសំពះេទ
េដម្បីេគា និងថា�យខ�ួនជាដង�យ និងអធិដ� ៥ ដងក�ុងមួយៃថ�ក៏េដ ក៏អ�កេនែ
មិនអចសេ�ង�ះខ�ួនអ�កឲ្យផុតពីអំេពបាបរបស់អ�កបា ្របសិនេបអ�កេធ�ដូេច�ះជាេរ
រល់ៃថ អំេពល�របស់អ�កនឹងមានតៃម�មិនេ្រចនជាងសក់មួយរមូររបស់ទរ ៨ ែខ
ែដលរស់េនក�ុងេពះរបស់មា�យវ113
114
។ វមិនទំង្រគប់្រគាន់ផងេដម្បីខិ
113
ភាសៃ prahm បព�ជិតហិណ�ូ មា�ក់
114
ភាសៃ asongkai។ េនះគឺជាពក្យបុរណស្រមាប់រយៈេពលែវងមិនម ានទ ក�ុងបរិបទេនះ អត�
ន័យៃនពក្យេនះគឺមិនច្បោស

125. 122
េក�ទ�រស�នសួគ
អំេពល�របស់េយង េទះបីជាេយងេធ�វេ្រចនប៉ុណា� មានតៃម�តិចតួចណា! ស�ប
េទ េតវមិនដូ “ជំពូកស�ីពីេសចក�ី�សឡាញ” ក�ុង្រពះគម�ីរប៊ីបេទ? េនក�ុ ១ កូរិនថូស ១៣ ្រព
វិ��ណដ៏វិសុទ�មាន្រពះបន�ូល្របាប់េ “េទះបីខ�ុំយក្រទព្យសម្បត�ិរបស់ខ�ុំទំងប៉ុនា�
ទនក� េទះបីខ�ុំសុខចិត�ឲ្យេគយករូបកយខ�ុំេទដុតទំងរ ែតេបសិនជាខ�ុំគា�នេសចក�ី�សឡ
េទេនា ក៏គា�ន្របេយាជន៍អ�ីដល់ខ�ុំែ”
្រពះគម�រប៊ីបបេ្រង�ន បទដ�នេដម្បីេទក ន់ស�នសួគ៌គឺ្រត�វមានេសចក�
និច�។ េនះមានន័យថា�សឡាញ់្រពះជាមា�ស់េដយេស�ះអស់ ្រពលឹ ចិត� និងកមា�ំ
របស់េយង និង្រត�វតម�ល់្រពះអង�មុនេគជានិច�េនក�ុងករសេ្រមចចិត�ទ ពុំមានមនុស្សរ
ណាមា�ក់ែដលែតងែតេធ�ដូេច�ះ!
បនា�ប់ម វមានន័យថា្រត�វ�សឡាញ់អ�កជិតខងរបស់េយងឲ្យដូច�សឡាញ់ខ�
រ។ េយងមិនចំបាច់េមលេទឆា�យេ ្រគាន់ែតចប់េផ�មជាមួយនឹង និងមា�យបេង�តរបស
េយង ចប់េផ�មជាមួយប ឬ្របពន�របស់េយងផា� បនា�ប់មកេទកន់អ�កជិតខងេផ្សងេទៀ
េយង។ ពុំមានមនុស្សរស់ណាមា�ក់ែដលធា�ប់�សឡាញ់្រ និងអ�កជិតខងរបស់ខ�ួន្រគ
េពលេវល ឲ្យដូច�សឡាញ់ខ�ួនឯងេឡ មិនថាពួកេគកន់សសនាក ្រគិស�ស ្រប
េតសស�ង់ ្រពះពុទ�ស ហិណ�ូ ឬមូស�ីមក៏េដយ
េទះបីជាេយងដក់ទនឲ្យ េលកៃដសំពះេគារពេម បូជាខ�ួន្របាណេយងជា
ក៏េដ ប៉ុែន�មិនមានេសចក�ី�សឡា ពលិកម�ទំងអស់របស់េយងមិនតៃម�អ�ីេឡ ពីេ្រពះេយ
នឹងបាត់បង់្រពលឹងរបស់េយងេនក�ុងស�ន េយង្រត�វទូទត់សងអំេពបាបែដលេយ
្រប្រពឹត អំេពបាបមិនអចលងជ្រមះឲ្យស េលកែលងែតេដយឈមរបស់្រពះេយស
េដយេហតុេនះេហយេទបមនុស្សជាេ្រចនបាន្រតឡប់េទ និងដក់ករេជឿទុកចិត�េទ្រ
ប៉ុែន� តស់េយងបន�ជាមួយនឹង្រពហ�ណ៍ចំណាស់បន�េ គាត់មានករភា�ក់េផ�លយា៉
ចំេពះចេម�យរបស់្រពះពុ ដូេច�ះ គាត់បានសួរេដញេដលកន់ែត
្រពហ�ណ៍ចំណាស់បានបន� “្របសិនេបដូេច�ះែម េតេយង្រត�វេធ�អ�ីខ� េដម្បីរំេដ
ខ�ួន និងេគចឲ្យផុតពីអំេពប?”
េរឿងេទវត និងសិល
្រពះពុទ�មានពុទ�ដីក “អំេពបាបរបស់មនុស្សេលកមានេ និងធ�ន់ គឺវធ�ន់ជ
េមឃ និង្រកស់ជាងដីេទេ វ្រកស់ជាងសិល្រកនីត ែដល្រត�វបានេ្

126. 123
េដម្បីប��ុះស ែដលមានក្រមាស់ហ�ុតទំងសងខ ចូរ�សេម�សៃមេមល្របសិ
េបេទវតមួយអង�ចុះមកពីស�នសួ េហយយកសំពត់របស់្រពះអង�េបាសសិលេនះ
ឆា�ំម� ៃថ�ែដលសិលេនះរលយបាត់ទំង�ស�ងគឺជាៃថ�ែដលអំ និងកម�របស់មនុស្
េលកនឹងរលយបា”
េតអ�កេមលេឃញចំណុចរបស់្រពះពុទ�ែដរេ? ឧបមា អ�កមានសិល្រកនីតធ
េហយអ�កយកសំពត់ដ៏ផុយេទេបាសវមួយឆា� ៃថ�ែដលសិលេនាះរលយ គឺជាៃថ�ែដ
អំេពបាបរបស់អ�កនឹងរលយប!
្រពះពុទ�មានពុទ�ដីកប “ខ�ុំផា�ល់បានចកេចលមរតកជា្រពះរជបុ្រតទំងអស
បានេបាះបង់េចល និងបានក�យជា្រពះ ខ�ុំយល់ថាអំេពល�របស់ខ�ុំមិនតិ
េនាះេទ ខ�ុំ្របតិត�ិតប��ត�ិទំ ៨ ឬរហូតដល់ ១០០.០០០។ ្របសិនេបខ�ុំអចេធ�ដូេច
និងេបាះបង់អ�ីៗទំងអស់ែដលខ�ុំមានេចលច ១០ ជាត ក៏ខ�ុំេនែតមិនអចយកឈ�ះេ
អំេពបាបរបស់ខ�ុំមួយេឡយ”
្រពះពុទ�បានយល់អំពីប��ៃនប ្រពះអង�បានរកេឃញប��េនក�ុងវិ��ណរបស់
អង� និងបានសកល្បងពន្យល់វេនក� ុងភាសផា�ល់ខ�ួនរបស់្រពះអង�ដល់្របជាជន
ជំនាន់េនា ខ�ុំេជឿថ ្រពះអង�កំពុងេរៀបចំវិធីស្រមាប់ឲ្យ្រពះេយស៊ ពីេ្រពះ្រពះពុទ
រស់េន្របែ ៥០០ ឆា�ំមុន្រពះ្រគិ
វជាករសំខន់ែដល្រត�វកត់សមា�ល់េនពុទ�បរិស័ទអះអងដូចគា សិទ�ត�េគាត
គឺជាករចប់ជាតិេល១០ របស់បុគ�លែតមួយ។ ប៉ុែន� ្រពះពុទ�មិនបានមានពុទ�ដ ្រពះអង�គ
ជាករចប់ជាតិេល១០ េទ ្រពះអង�្រគាន់ែតមានពុទ� េទះបីជា្រពះអង�អចរស់េន
េដយករបូជារយៈ ១០ ជាតិក៏េដ ក៏្រពះអង�េនែតមិនអចជ្រមះអំេពបាបរបស់្
បានែដរ
េពលខ�ះ េយងមានកំហុស្របហក់្របែ ែដល្រត�វបានបេ្រង�នេនក�ុង្រគ
នា កលពីេពលគាត់េនេ េព្រត� និង យ៉ូហ មានករ្របកួត្របែជងគា�បន�ិច
ដូេច�ះ េព្រត� បានសួរ្រពះេយស៊ូអំពីករទមទររបស់យ ្រពះេយស៊ូមាន្រពះបន�ូ េព
្រត� ថ “្របសិនេបខ�ុំចង់ឲ្យគាត់មានជីវិតរស់រហូតដល់ខ�ុំ្រតឡប់ េតនឹងេកតអំពល់អ�ីដល់
អ�ក? ឯអ�កសុំអេ��ញមកតមខ�ុ!” តំងពីេពលេនាះ មានេលចឮពក្យក�ុងចំេណាមពួកបងប
សវ័េនាះមិន្រត�វស�ប់ តមពិ ្រពះេយស៊ូពុំបាន្របាប់េលកេ/សិល សវ័កេន
មិន្រត�វស�ប់េឡ ្រពះអង�្រគាន់ែតមាន្រពះប “្របសិនេបខ�ុំចង់ឲ្យគាត់មានជីវិ រហូត
ដល់ខ�ុំ្រតឡប់មកវិ េតនឹងេកតអំពល់អ�ីដល់អ�ក?” (យ៉ូហ ២១:២១-២៣)។ ករេផ ា�តសំខន់
ែមនេទេលយ៉ូហនែដលរស់េនអស់កល្បជានិច� ករេផ ា�តសំខន់គឺេធ�េឡងេទេល

127. 124
េយស៊ូែដលមានអំណាចជីវ! ្របសិនេប្រពះេយស៊ូ ្រទង់អចេហយ៉ូហនឲ្យេធ�ជាស
េពល ២០០០ ឆា�ំ ្រពះេយស៊ូគឺជាអ�កេ្រជសេរសអ�កែដល្រទង់ចង់េហស្រមាប់ករភា
ដូេច�ះ ចូរឈប់េ្រប�បេធៀបខ�ួនអ�កជាមួយ ឬប�ូន្រប�សរបស់អ� ចូរឈប់េ្រប�បេធៀបករ
របស់អ�កជាមួយករងររបស់អ�ក ្រគាន់ែតេដរតម្រពះេយស៊ូេទប!
េតបន�េទមុខេទៀត
្រពហ�ណ៍បានបន�ស “្របសិនេបករណីេនះគឺពិតែម េតខ�ុំ្រត�វេធ�អ�ីខ�ះេដម្បីជំនះអំេ
បាបទំងអស់របស់ខ�?”
្រពះពុទ�បានមាន្រពះបន�ូល្របា “សូមអ�កទំងអស់គា�េធ�អំេព និងេស�សុំ្រពះដ
វិសុទ�មួយអង�េទៀត ែដលនឹងយាងមកដល និងសេ�ង�ះពិភពេល ្រពះដ៏វិសុទ�េនាះន
សេ�ង�ះអ�កេនក�ុងេពលអនាគតដ៏ខ�ីខង”
្រពហ�ណ៍ចំណាស់បាន “្រពះដ៏វិសុទ�េនះែដលនឹងយាងមកដ និងសេ�ង�ះពិភ
េលកក�ុងអនាគតដ៏ខ�ីខង េតមានរូបរងដូចេម?”
េន្រតង់ចំណុចេនះៃនេរ ខ�ុំមិនអចជួយបាន ប៉ុែន�ញញឹម។ ខ�ុំអច�សេម�សៃមេឃ
ជនជាតិអសុីែដលសួរសំណួរែបបេនះេនពក់កណា�លកិច! “អ�កនិយាយថាមាន
សេ�ង�យាងមកដល... និយាយអ��ឹ េត្រពះសេ�ង�ះមានរូបរងដូច? សក់ែវង ឬសក់ខ�ី?
ធាត ឬស�ម? ទ ឬខ�ស់?” េរឿងេនះមានស��សមា�ល់ៃនកិច�សន�នាពិត្របាកដែដលេធ�េ
អសុីបុរ!
កងច្រ
្រពះពុទ�បានមានពុទ�ដីក “្រពះដ៏វិសុទ�ែដលនឹងសេ�ង�ះពិភពេលកេនក�ុងអន
ខ�ីខងមុ នឹងមានសមា�កេន្របអ និងសមា�កេន្របអប់េ មានរូបរងដូចជា
្រក114
115
េនចំេហៀងខ�ួ មានរបួសមុតមួយ ថា�សរបស់្រពះអង�េពរេពញេដ និង
សមា�ក បុគ�លដ៏វិសុទ�នឹងមានលក�ណៈដូចជាកបា៉ល់មាសដ៏ធ ែដលនឹងដឹកអ�កឆ�ង
វលវដ�សង្ រហូតដល់អ�កឆ�ងេទដល់ស�នសួគ៌និព115
116
។
្រពះពុទ�មិនបានេ្រប្របា“ស �នសួគ” ែតមួយេទ ប៉ុែន�ករផ្សំព “ស �នសួគ៌និព”។
អត�ន័យរបស់្រពះពុទ�មានភាពច្បោស់ល េនេពលអ�កេទដល់ស�នសួគ៌ អ�កនឹង
115
ភាសៃ gongjak - កងច្រកែដលមានែគម�ស�ចរេឆករឆ ជាអវុធបុរ
116
ភាសៃថស្រ nirvana។

128. 125
មិន្រតឡប់មកវិញេឡយ េនេពលេទដល់ស�នស អ�ក្របាកដជានឹងមិនចប់ជាតិវិញ
មនុស្សជាេ្រចនមិនបានយល់អំពីករបេ្រង�នរបស់្រពះពុ “វលវដ�សង្” និង “អសមត�ភា
ៃនករទូទត់អំេពបាបេនក�ុងជីវិតមួ” ថាជាករសេង�តេមលជី និងភាពធ�ន់ធ�រៃនបា
ពួកេគបានបក�សយករបេ្រង�នេនះឲ្យម ្រពះពុទ�បេ្រង�នទស្សនៈៃនករចប់ជា
ជនជាតិហិណ�ូ
្រពះពុទ�បានមានពុទ�ដីក្របាប់្រពហ� “បុគ�លដ៏វិសុទ�នឹងមានលក�ណៈដូ
ជាកបា៉ល់មាសដ៏ធំ ែដលនឹងដឹកអ�កឆ�ងវលវដ�សង្ រហូតដល់អ�កឆ�ងេទដល់ស�នសួ
និព�ន” និយាយម្យោ៉ងេ េនេពលឆ�ងជាមួយ្រពះ អ�កនឹងមិន្រតឡប់មកវិញេដម្បីឈឺច
េឡយ។ ចូរស�ប់ពក្យសម�ីចុងេ្រកយរបស់្រពះពុទ�េដយ្រប�
សត�អំពិលអំែពក
ចូរកុំេដរតមផ�ូវច អ�ក្របាកដជាេគចមិនផុតេឡ ចូរែបរពីផ�ូវចស់របស់អ� េហយ
អ�កនឹងមាគំនិតថ�ីមួយែដលភ�ឺចិ��ំងចែ��ងដូចជាសត�អំពិលអំែព ែដលចុះមកពីស �
សួគ៌ មកេនេល និងរស់េនក�ុងេបះដូងរបស់អ�ក េហយអ�កនឹងទទួលបានជ័យជំនះេល
្រគប់មារស្រត�វរបស់អ�កទំ េទះបីជាពួកេគមក្របឆាំងនឹងអ�កពីទិសទ ឬទិស
ទំង្របាំបីក៏េ េទះបីជាតមមេធ្យោបាយ មិនមាននរណាមា�ក់នឹង
េ្រគាះថា�ក់ដល់អ�កេ េហយេនេពលអ�កស� អ�កនឹងមិន្រតឡប់មកពិភពេលកេ
េទៀតេឡយ។
អ�ូ! េតវដល់េពលេវលែដលសរេនះ្រត�វេទដល់មនុស្សេលកទំងមូលេ? ខ�ុំ
គិតថ ្របែហលជា្រពះពុទ�្រត�វបាន អនុ��តេនក�ុងេពលេវលចុងេ្រកយរបស់្រព
េឃញ្រពះេយស៊ូេហយ តមវិធី�សេដៀងគា�នឹងជំនួបរបស់សវ័កជាមួយ្រពះេយស៊ូេនក�ុង្
កិច�ក ១:៣ “េ្រកយេពលរងទុក�លំបាករួចេ ្រពះេយស៊ូបានបង�ញ្រពះអង�តមរេបៀប
ឲ្យ្រគិស�ទូតទំងេនាះេ ្រពះអង�មាន្រពះជន�រស់ពិត្របាក ្រពះអង�បានឲ្យេគេ
អស់រយៈេពលែសសិបៃថ� ្រពមទំងមាន្រពះបន�ូលអំពី្រពះរជ្យរបស់្រពះ” មិនមា
នរណាមា�ក់អចមានភាពមុឺងមា៉ត់អំពីអ�ីែដល្រពះពុទ�េ និងមិនេឃញេឡយ។ អ�ីែដលខ�ុំ
កំពុងនិយាយគឺលទ�ភាពរបស់មនុស្សម ែដលអចពិពណ៌នាអំពី្រពះសេ �ង�ះ្របកប
ច្បោស់លស់ េដយមិនមានករបង�ញផ�ូវពី្រពះជាមា�ស់គឺជាែក្ប
េនក�ុង្រពះគម�ីសម�ន�េម្រតី មនុស្សជាេ្រចនេឃញ្រពះេយស៊ូ្ បង�ញ្រពះអង�ម
ករចប់ជាតិរបស់្រ ្របសិនេបអ�កមិនដឹងេរឿងេន អ�កអចេធ�ករសិក្សោអំពីវស្រមា
ង។ ម្យោ មិនមាននរណាមា�ក់អចេមលេឃញ្រពះ េហយមានជីវិតតេទមុខេទៀតបាន
យ។ ទំង្រពះគម�ីរសម�ន�េម្រតី និងថ�ី ប��ក់េរឿងេនះថា “អ�កមិនអចេឃញមុខេយបានេ

129. 126
ដ្បិតគា�នមនុស្សណាអចេឃញមុ េហយមានជីវិតតេទមុខេទៀតបានេ ” (េសរីភា
៣៣:២០) និង “ពុំែដលមាននរណាមា�ក់បានេឃញ្រពះជាមា ” (យ៉ូហ ១:១៨)។ ម្យោ
េទៀត មនុស្សជាេ្រចនបានអះអងថាបានេឃញបុគ�លមា�ក់ែដលមានលក�ណៈទំង
ជាម ា� ែដល្រត�វបានេហេផ្សងៗព “្រពះជាមា” “្រពះអម ា�” “េទវទូតរបស់្រពះជាមា”
និង “្រពះបុ្រតរបស់្រពះជ”។ េតជំហរទំងពីរេនះអចពិត្របាកដបានេដយ?
ពីេ្រពះមានបុគ�លយា៉ងតិចពីររូបេនក�ុងរូបរង្រព ្រពះបិ ែដលមិនមានមនុស្
មា�ក់បានេឃញេឡ និង្រពះបុ្ ែដលអ�កេជឿមួយចំនួន្រត�វបានអនុ��តឲ្យេឃញត
្របវត�ិស�ស
• អ្របា បានជួប្រពះអមា ្រពះេយស៊ េដយផា�ល់្រពះភ័ (កំេណតពិភពេល ១៨)។
• យ៉ូប បានជួប្រពះេយស េដយផា�ល់្រពះភ័ និងបានទទួលស�ល់្រទង់ជាេទ “ខ�ុំបា
េឃញ្រពះជាមា�ស់ផា�ល់្រពះ េហយជីវិតរបស់ខ�ុំ្រត�វរក” (កំេណតពិភពេល ១៦:៧-
១៣)។
• ហករមា�យរបស់អុីស បានេឃញ្រពះេយស៊ូេដយផា�ល់្រពះ និងបានេហ្
េយស៊ូថ “េទវទូតរបស់្រពះអម ា�” និង “ជាែអលរ៉ូអុ” ែដលេឈ�ះេទវទូតមានអត�ន័
“្រពះជាមា�ស់ទតេឃញខ” (កំេណតពិភពេល ១៦:៧-១៣)។
• េលកេកដូនបានេឃញ្រពះេយស៊ូក�ុង “េទវទូតរបស់្រពះអម ា�” ប៉ុែន�មិនបា
ទទួលស�ល់្រពះអង�ភា�មៗថាជាេទវ រហូតទល់ែតគាត់បានលន់មាត់ភ័យខ�
របស់គាត “វីវរេហយ ្រពះជាអមា�ស់េ! ដ្បិតទូលបង�ំបានេឃញេទវទូតរបស់្រពះ
ផា�ល់នឹងែភ�!” ្រពះអម ា�ស់មាន្រពះបន�ូលមកេ “សុំឲ្យអ�កបាន្របកបេដ
ក�ីសុខសន កុំខ�ចអ�ីេឡ អ�កនឹងមិនស�ប់េ” (វិរបុរស ៦:១១-២៣)។
• េល មា ៉ណូ ឪពុករបស់ សំសុ បានជួប្រពះេយស៊ូ្រគ និងបានព្យោយាមសួរ
របស់្រពះអង� ្រពះេយស៊ បានលក់េលៀមយា៉ងគួរឲ្យឆខ�ុំេជឿថ គឺេ្រពះែត្រពះ មា ៉រ
្រត�វបានសន�ត់ថាជាបុគ�លដំបូងេគេនេលែផនដីែដលបានឮ្រពះនាមរ ប៉ុែន�្រព
េយស៊ូ មានបន�ូល្របាប់េដយ្របេយាលអំពី្រពះនាមេទវទូត “្រពះដ៏គួរេស�
សរេសរ” ែដល្រត�វបានេគយល់ដូចគា�ថាជា្រពះនាមរបស (េអស ៩:៦-៧)។ ជ
ចុងេ្រក េលកមា៉ណ ដឹងថាបុគ�លែដលឈរេនចំេពះមុខគាត់ េហយ
គាត់ក៏េពលេទកន់ភរ “េយង្របាកដជាស�ប់ េ្រពះេយងបានេឃញ្
មា�ស!” (វិរបុរស ១៣:២១-២៣)។
• សូម្បីែតេស�ចទមិឡឥតសសនា្រពះេចេនប៊ូ ក៏បានេឃញ្រពះេយស៊ូ្រគិស�ក
រង�ង់េពលេវលដូចគា�នឹង្រពះពុទ�ែ ្រពះេចេនប៊ូកេ បានេបាះកុមារេហ្របឺប
េទក�ុងឡេភ�ងយា៉ងសហវៃ្ ប៉ុែន�បានដឹងយា៉ងឆាប់រហ័សអំពីកំហុសរបស់ខ�ួ
េពល្រពះជាមា�ស់យាងមកសេ�ង�ះព ្រពះេចេនប៊ូកេ បាន្របញាប់្
េទជួប្រក�ម្របឹក្សោរបស់្និងសួរគាត់ “េតបុរសទីបួនែដល កំពុងែតេដរេនក�ុងេភ�
និងមាន្រទង់្រទយដូចបុ្រតរបស់្រពះជាមា?” (ដនីែអ ៣:២៤-២៥)។ ្រព

130. 127
េចេនប៊ូកេន បានេឃញ្រពះេយស ្រគិស មុនេពល្រពះអង�ចប់ជ! ្រពះេយស៊ូមិ
្រគាន់ែតជាមនុស្សប៉ុេណា�ះេ ្រពះអង�គឺជា្រពះជាមា�ស់ែដលយាងមកេដ
្រពះអង�មានអត�ិភាពជាន ្រពះអង�គឺជាបុគ�លអម អ�កបេង�តេល េហយ្រពះអង�ច
អរម�ណ ៍ពិេសសខ�ំងណាស់ចំេពះមនុស - មកសួរសុខទុក�េយង បង�ញ្រពះអង�
េយងេឃញ និងសុគតេដម្បីេយង
មានឱកសេ្រ េទះបីជាខ�ុំមិនអចបង�ញវ ែដលបុរសមា�ក់ែដលកំពុងែស�ងរ
សច�ៈភាពេឈ� សិទ�ត� េគាត ក�ុងេពលែដលគាត់កំពុងែស�ងរកផ�ូវេគចឲ្យផុតពី បា
េឃញ្រពះេយស៊ ផា�ល់ែភ� ឬក�ុងសុបិន�។ ្រពះពុទ�បានសកល្បងពិពណ៌នាេរឿងេនាះត
្របេសរបំផុតែដល្រពះអង�អចេធ� “ខ�ុំបានេឃញសមា�កេនេល្របអ និង្របអប់េជងរបស
គាត ដូចរន�របស់កងច្រ ជាអវុធបុរណែដលអចែហកសច់របស” កងច្រគឺជាកង់វិលដ
េ្រគាះថា ែដលមានែគមដូចរណា ្រពះពុទ�មានពុទ�ដី “ខ�ុំេឃញ្រទង់្រទកងច្រ េន
ក�ុង្រពះហស និង្រពះបាទរបស់្រពះ”
សូមកុំទទួលយកគំនិតរបស់ខ�ុំ។ សូមេ្រប�បេធៀបពក្យសម�ីរបស់្រពះពុទ�ជាមួយ្រព
របស់េលកយ៉ូហ ជំពូក ២០ និងពិនិត្យេមលេដយខ�ួនឯ េត្រពះពុទ�កំពុងចង់សំេដដ
នរណ?
យ៉ូហ ២០:១៩-២០, ២២, ២៤-២៩ [េ្រកយេពល្រពះេយស៊ូបានភា�ក់ពីេសចក�]
១៩ េនល�ចៃថ�អទិត្ ពួកសវ័កេនក�ុងផ ខ�ស់ទ�រយា៉ង េ្រពះខ�ចជនជា
ដ �សប់ែត្រពះេយស៊ូយាងមកឈរេនកណា�លចំេណាមាន្រពះបន�ូល “សូម
ឲ្យអ�ករល់គា�បាន្របកបេដយេសចក�ី!”។
២០ ្រពះអង�មាន្រពះបន�ូលដូេច�ះទំងបង�ញស�មរបួសេននិងេន្រតង់ឆ�ឹងជំនីរ
េគេឃញផង។ពួកសវ័កសប្បោយចិត�ជាខ�ំងេដយបានេឃញ្រ
២២ បនា�ប់ពីមាន្រពះបន�ូលេ ្រពះអង�ផ�ុំេលពួកេ ទំងមាន្រពះបន�ូ “ចូរទទួល
្រពះវិ��!។
២៤ កល្រពះេយស៊ូយាងមកេលកថូមា េហឌីឌី ជាសវ័កមា ក�ុងចំេណាមស
កទំងដប់ពីរមិនបានេនជាមួយពួកេ
២៥ សវ័កឯេទៀតៗ្របាប់គា“េយងបានេឃញ្រពះអមា”។ ប៉ុែន� គាត់និយាយេទ
េគវិញថា “េបខ�ុំមិនេឃញស�មែដកេគាលេនប មិនបានដក់្រមាមៃដក� ុងស
េគា េហយេបខ�ុំមិនបានដក់ៃដ្រតង់ឆ�ឹងជំនីររបស់េលខ�ុំមិនេជឿជាដច់”។
២៦ ្របាំបីៃថ�េ្រក ពួកសវ័កជួបជុំគា�េនក�ុងផ�ះសេលកថូមា ក៏េនជាមួយ
រ។ េពលេនា ទ�រផ�ះេនខ�ស់ ្រពះេយស៊ូយាងមកឈរេនកណា�លចំេណាម
ទំងមាន្រពះបន�ូ“សូមឲ្យអ�ករល់គា�បាន្របកបេដយេសចក�ី!”។
២៧ បនា�ប់ម ្រពះអង�មាន្រពះបន�ូលេទេលកថូ“េមលៃដខ�ុំេនះ ចូរដក់្រមា
អ�កមក េហយដក់ៃដអ�ក្រតង់ឆ�ឹងជំនីរខ�ុចូរេជឿេទ! កុំរឹងរូសមិន្រពមេជឿដូេច�!”។

131. 128
២៨ េលកថូមា៉សទូល្រពះអង“្រពះអង�ពិតជា្រពះអមនិងជា្រពះរបស់ទូលបង�ំែ!”។
[្រពះេយស៊ូមិន្រគាន់ែតជាព ឬ្រគ�បេ្រង�នដ៏អស�រ្យប៉ុេណា ្រពះអង�គឺជា្
អមា�ស និង្រពះជាមា�ស់របស់េ!]
២៩ ្រពះេយស៊ូមាន្រពះបន�ូលេទគ “ថូមា ៉ អ�កេជឿមកពីអ�កបានេឃញខ�ុំ [េន
េពលថូមា ៉សបានទទួលស�ល់្រពះេយស៊ូថាជា្រ ្រពះេយស៊ូមិនបានស�ីបេន
គាត់េឡយ ្រពះេយស៊ូមាន្រពះបន� អ�កបានេជឿ្រតឹម្រត�វេ!] អ�កណាេជ េដ
ឥតបានេឃញេស អ�កេនាះមានសុភមង�លេហ!”។ [មានមនុស្សជាេ្រចនែដលម
េឃញ្រពះេយស៊ូេដយផា�ល់ែ ប៉ុែន� េជឿេល្រពះអង� ពួកេគមិនចំបាច់ដក់្រ
តមរយៈថា�ំ្រកចកៃន្រពះហស�របស់្រពះអង�េដម្បីដក់ជំេនឿេទេល ្រពះេយស៊
មាន្រពះបន�ូ អ�កមានសុភមង�លេហ េនេពលអ�កេជឿេដយឥតបានេឃញេ]
េតវអចេទរួចេទែ ្រពះពុទ�េនក�ុងករែស�ងរកេសរីភាពពិត បានេឃញរូ
ភាពរបស់្រពះេយស ្រគិស និងេនេពលេន បានដក់េសចក�ីទុកចិត�េទេល្រពះសេ? ្រពះពុទ
បាន្រពមានសវ័ករបស់្រព “កុំបន់�សន់មកខ�ុំ។ កុំេដរតមផ�ូវចស់របស់អ [ែដលជ
សសនាហិណ និងជំេនឿេលអ�កតែដលពក់ព័ន�នឹងសសនាហ]។ ្របសិនេបអ�កេធ�ដូេច� អ�ក
នឹងមិនអចេគចខ�ួនរួចេទ” ចូរេដរតមផ�ូវថ� េហយេតនឹងមានអ�ីេកតេឡ? អ�កនឹងបានទទួ
វិ��ណថ�ីមួយ ែដលភ�ឺចិ��ចចិែ��ងដូចសត�អំពិលអំែពក។ ករយល់េឃញរបស់្រពះពុទ�្រត�
នឹងអ�ីែដល្រពះេយស៊ូបានផ�ល់ដល់សវ័កទ េនក�ុង្រពះគម�ីរយ៉ូ ២០:២២ គឺ្រព
វិ��ណ! ពក្យទំងេនាះគឺដូចគា�ខ�ំងណាស់នឹងពក្យ េអេសគីែអល និងេយេរមី ខ�ុំ
សូមអេ��ញអ�កឲ្យេ្រប�បេធៀបពក្យទំងេនាះេដយ
េអេសគីែអល៣៦:២៥-២៧
២៥ េយងនឹងេ្របាះទឹកដ៏បរិសុទ�េលអ�ករល េនាះអ�ករល់គា�នឹងបានបរិស េយងនឹង
ជ្រមះអ�ករល់គា�ឲ្យបានស�តបផុតពីអំេពេសហ�ងទំងែលងឲ្យអ�ករល់គា�
ចិត�នឹង្រពះែក�ងក�យទំងប៉ុន
២៦ េយងនឹង្របគល់ចិត�គំនិតថ�ីឲ្យអ�ករល េហយដក់វិ��ណថ�ីក�ុងអ�ករល់គ េយង
នឹងដកចិត�រឹងរូសដូចថ�េចញពីអ�ករល់គរួចឲ្យអ�ករល់គា�មានចិត�អណិតអស
២៧ េយងនឹងដក់វិ��ណរបស់េយងក�ុងអ�ករល់េដម្បីឲ្យអ�ករល់គា�អចេធ�តម ដ
េហយកន់តមវិន័យរបស់េយ
ទំងេអេសគីែអ ទំងេយេរមីបានទស្សទយអំពីផ�ូវថ� (សម�ន�េម្រតីថ�) ែដលនឹង
ជំនួសឲ្យសម�ន�េម្រតីច និង្រត�វបានេបកផ�ូវេដយេមសុ ចរិតលក�ណៈខុសគា�ៃនផ�ូវថ�ីគឺថ
េទះបីជាផ�ូវចស់ព្យោយាម្រគប់្រគងេលអកប្បកិរិយាមនុស្សត (សស) ក៏
េដ ផ�ូវថ�ីនឹងែណនាំអកប្បកិរិយាមនុស្សតមរយៈេបះដូងែដល្រត�វបាន ឬវិ��ណែដល
េកតេឡងវិញ (េកតជាថ�)! េតនរណាអចផ�ល់សម�ន�េម្រតី? បុគ�លទំងអស់មានវិ��ណប

132. 129
មានែត្រពះេយស៊ូមួយអង�គត់មាន្រពះវិ��ណដ៏វិស ដូេច�ះ មានែត្រពះេយស៊ូមួយអង�គត់
្របទនដល់េយងនូវ្រពះវិ ែដលបំភ�ឺពន�ឺៃនជីវិតេនខងក�ុងេបះដូងរបស់េយ
េយេរមី ៣១:៣១-៣៣ [ក�ុងរង�ង់ឆា�៥៨៧ មុន្រគិស�សករ]
៣១ ្រពះអម ា�ស់មាន្រពះបន�“េន្រគាខ េយងនឹងចងសម�ន�េម្រតីថ�ីជាមួយ្
ជនអុី�សែអនិង្របជាជនយូ
៣២ សម�ន�េម្រតីថ�ីេនះមិនដូចសម�ន�េម្រ[ចស] ែដលេយងបានចងជាមួយបុព�បុរសរប
ពួកេគ េន្រគាែដលេយងដឹកៃដបុព�បុរសេនាះនាំេចញពី�ស�កេ[េសរីភា] េទ។ េទះប
េយងជាម ា�ស់របស់ពួកេគកក៏ពួកេគផា�ច់សម�ន�េម្រតីរបស់េយងែ[េនភ� Sinai ពួកេគបា
បំពននឹប��ត�ិទំងដប់ភា� េដយេគារពបូជាេ]។
៣៣ សម�ន�េម្រតីថ�ីែដលេយងនឹងចងជាមួយ្របជាជនអុី�សែអលេនេពមានដូ
តេទ េយងនឹងដក់វិន័យរបស់េយងេនក�ុងជេ្រមចិត�របស់ពេយងនឹងចរវិន័យេន
ក�ុងចិត�គំនិតរបស់ពួកេគ េយងនឹងេធ�ជា្រពះរបស់ពួកពួកេគេធ�ជា្របជារ�ស�របស់-
េនះជា្រពះបន�ូលរបស់្រពះអមា
ទំងេយេរម ទំងេអេសគីែអ បានទស្សទយនូវេរឿងដូច ៃថ�មួយ េនេពលេយងេជ
េលេមសុីអ ្រពះជាមា�ស់នឹងយាងច និងយកេបះដូងថ�ចស់របស់េយ េហយ្រពះអង�នឹ
្របទនដល់េយងនូវេបះដូងថ�ីមួ ្រពះអង�នឹងសរេសរវិន័យថ�ីរបស់្រពះអង�េនក�ុងចិត�របស់េ
និងេបះដូងរបស់េយង។ ្រពះអង�នឹង្របទនដល់េយងនូវវិ��ណ! េតវមិនស�ប់េទដូច្រពះ
ែដលមានពុទ�ដីកអំពី្រពះដ៏វិសុទ�មួយ ែដលនឹងដក់វិ��ណថ�ីែដលមានពន�ឺភ�ឺចិ��ចចិែ�
ដូចសត�អំពិលអំែពកេនក�ុងេបះដូងមនុស្សទំងឡាយែដលសង្ឃឹមេល្រពះ? អ�ីែដលគួរឲ្
ចប់អរម� គឺេអេសគីែអល េយេរមី និង្រពះពុទ�ែដលសុទ�ែតរស់េនក�ុងេពលែតម!
ខ�ុំបានរកេឃញថាេរឿងេនះគឺជាក េនេពល្រពះជាមា�ស់្របទនសរមួយដល់ខ�
រួមេនក�ុងអង�ជំនុ ្រគ�គង�លជាេ្រចនកំពុងទទួលសរដ េពលខ�ះ ្រពះជាមា�ស់្របទ
េយងនូវសរែតមួយដូចគ ប៉ុែន�ជាញឹកញាប់បំផ ្រពះជាមា�ស់មានសរែដល្រពះអង�ចង់ផ
ពិភពេលកក�ុងេពលជាក់លក់ណា េតអ�ក្រគប់្រគង្រពះវិហរជាេ្រចនជុំវិញ្របេទស
និងជុំវិញពិភពេល ែដលែតងែតមិនស�ល់គា�េទវិញេ អចទទួលបានអ�ីដូចគា�ក�ុង
ដូចគា�បានយា៉ងដូចេ? ពីេ្រពះេនាះគឺជា្រពះវិ��ណែតមួយរបស់្រព ែដលស�ិតេន
ក�ុងខ�ួនេយង។ េនះជារេបៀបែដលខ�ុំដឹងថាមាន្រពះវិ��ណដ៏វិស ខ�ុំដឹងយា៉ងច្បោ ្រពះអង
គង់េនក�ុងេបះដូងខ�ុ េហយ្រពះអង�គង់េនក�ុងេបះដូងរបស់អ�កេជឿដៃទេទៀ េទះបីជាខ�ុំមិន
េឃញរូបភាពដ៏ធំៃនវិធីែដល្រពះអង�េធ�ក៏េ ខ�ុំអចេឃញថា្រពះអង�ដក់ប�� ូលគា�នូវ្រ
របស់្រពះអង ជាពិេសសអ�កមានជំេនឿែដលកំពុងអធិដនិងស�ប់ ្រពះអង�មានសរមួយស្
ែផនដី និង្រក�មជំនុ េហយ្រពះអង�អំពវនាអ�កជួយបង�ញសរេ!

133. 130
េនេពលខ�ុំេមលេទក�ុង្របវត�ិស និងពិចរណាអំពីេយេរ េអេសគីែអល និង្រពះពុទ ខ�ុំ
មិនមានករភា�ក់េផ�ល ពួកគាត់ទំងអស់បានរស់េន្ ៥០០ មុន្រគិស�សករ េហយ
ពួកគាត់ទំងអស់មានពក្យសម�ី្របហក់ ែដលជាមូលដ�នគ “្រពះជាមា�ស់មា
បន�ូលថ កុំេដរតមផ�ូវច ចូរេដរតម្រពះសេ�ង�ះែដលនឹងយាងម េហយខ�ុំនឹងដក់្រ
វិ��ណថ�ីេនក�ុងេបះដូងអ�!” ្រពះជាមា�ស់មានសរមួយ្រត�វេផ�ដល់មនុស្សទំងអស់េន
េពលេនាះ ខ�ុំមិនដឹងថាេតមានមនុស្សប៉ុនា�ននាក់បែន�មេទៀតេនក�ុងពិភពេលកប
សរេនាះេនក�ុងវិ��ណរបស់ខ�ួនេ ប៉ុែន�មានែតពីរនាក់ក�ុងចំេណាមពួកេគប៉ុេណា�ះ
េសរវេនក�ុងពក្យសម�ីរបស់្រពះ!
េតវគឺជាេរឿងខ�ះករេគារពែដរឬេទែដល ្រពះពុទ�បានេ្រប�បេធៀប្រពះវិ��ណដ៏វិ
ជាមួយសត�អំពិលអំែពកេន? េទ ្របសិនេប្រពះគម�ីរប៊ីបេ្រប�បេធៀប្រពះវិ��ណដ៏វិ ជាមួ
សត�ចប “វិ��ណដូចសត�អំពិលអំែពក” ជាមួយ្រពះពុ គឺជាវិធីែតមួយែដល្រពះអង�
ពិពណ៌នា្រពះវិ��ណែដលផ�ល់ពន� ្រពះគម�ីរប៊ីបនិយា ្រពះជាមា “បានរំេដះេយងឲ្យ
ផុតពីអំណាចៃនេសចក�ីងងឹ េហយចម�ងេយងចូលេទក�ុង្រពះរជ្យៃន្រពះបុ្រតដ៏ជ
របស់្រពះអង” (កូឡូស ១:១៣)។ ម្យោ៉ងេទ ពន�ឺនឹងចូលមកក�ុងជីវិតរបស់អ�ក េនេពលអ�កក
ជា្រគិស�បរិស័
្រពះពុទ�បានេឃញ្រពឹត�ិករណ៍មួយក�ុងេពល និងបានមានពុទ�ដី ្រពះពុទ�យល
ថាវដូចសត�អំពិលអំែពកេនជុំវិញអ�កែដលជាទី�ស ្របសិនេប្រពះពុទ�េយាងដល់
វិ��ណដ៏វិសុទ� េតវមិនប��ុះតៃម�្រពះវិ��ណដ៏វិសុទ�េ? េតវមិនេធ�ឲ្យ្រពះអង�ក�យជា
ឬ? មួយគួរេមលក�ុង្រពះគម�ីរកិច�ក ជំពូកទី២ ែដល្រពះវិ��ណដ៏វិសុទ�្រត�វបានផ េនក�ុងក
បំេពញពក្យសម�ីរបស់ព្យ និងអនេឡងវិញអំពីអ�ីែដល្រពះគម�ីរប៊ីបនិយ ្រពះគម�ីរប៊ីបកត
្រត មនុស្ ១២០ នាក់ែដលកំពុងរង់ចំ្រពះវិ��ណដ៏វិសុទ�យាងច េហយ ៥០ ៃថ�េ្រក
េពលមាន្រពះជន�េឡងវ េតអ�កដឹងថាមានអ�ីេកតេឡងែដរឬ? ្រគាន់ែតមុនេពលពួកេគទ
អស់្រត�វបានបំេពញេដយ្រពះវិ��ណដ៏វិ អណា�តេភ�ងតូចបានេលចេឡងេនេលក្បោ
ពួកេគ! ្រពះគម�ីរ្រពះ យា៉កុ និយាយ “អណា�តរែហកដូច្រពះអគ�” េនះមានន័យ ពួកេគ
នីមួយៗគឺជាអណា�តែដល្រត�វបំែបកេចញព េទះបីជាមិនែមនជាអណា�តេពញក ក៏ជា
ណា�តតូចមួយែដ! េយាងតម្រពះគម�ីរកិច អណា�តពន� និងអណា�តេភ�ងតូចេនាះតំណា
្រពះវិ��ណដ៏វិសុទ�ែដលយាងចុះម
េត្រពះជាមា�ស់បានបង�ញដល់្រពះពុទ�នូវករេមលេឃញ Pentecost ជាមុ
េហយ្រពះពុទ ែដលមិន្រត�វបានបំផុសគំនិតទំង� បានរយករ “វេមលេទដូចជា
អំពិលអំែពកដ៏តូចអ��ឹង!” ខ�ុំមិនែមនកំពុងអះអងថា្រពះពុទ�្រត�វបានបំផុសគំនិតតមរេបៀ
ជាមួយអ�កសរេសរ្រពះគម�ីរប៊ីបេនា ប៉ុែន� ចូរស�ប់ខ�ឹមសរៃនអ�ីែដល្រពះពុទ�បា! ភារកិច
របស់្រពះពុទ�ចំេពះអ�កេដរតម្រពះអ “ចូរកុំេដរតមផ�ូវចស ចូររង់ចំអ�ីែដលកំពុងមកដល!

134. 131
ចូររង់ចំអ�ីែដលល�បំផុ! អ�កនឹងមិន្រតឹមែត្រត�វបានលងសមា�តបាបរបស់អ�កប៉ុ អ�កនឹង
ែថមទំងទទួលបានវិ��ណថ�ីមួយែដលផ�ល់ពន�ឺេនក�ុងខ�ួនរបស់អ�កេទៀត” ចំេពះចំណុចេន
េយងទំងអស់គា�អចនិ អែម!
មនុស្សែដលមាន្របាជា�ឈ�សៃវបំផុតេនេ បានផ�ល់ដល់េយងនូវករសន្យោច
បី។ ចូរកុំេដរតមផ�ូវចស ខ�ុំ្របាប់ពុទ�បរិស័ “សូមេបកេបះដូងរបស់អ�កេនៃថ�េនះ អ�ីែដល
អ�ក្រត�វេធ� គឺ្រត�វដឹងកំហុ និងេជឿេល្រពះេយស៊ូ ្របសិនេបអ�កចង់ដឹងថាេត្រពះជាមា
ែមនឬអត់ ្របសិនេបអ�កចង់ដឹងថាេត្រពះេយស៊ូអចអត់ឱនឲ្យអ�កចំេពះអំេពបាប និង
្របទនឲ្យអ�កនូវវិ��ណថ�ី�សឡាងមួយែដ ចូរអធិដ�នេសចក�ី្របាថា�េនះែដលនឹងផា�ស
ជីវិតរបស់អ�ក និងដក់វិ��ណថ�ីេនក�ុងខ�ួនអ� អ�កនឹងមិនដូចគា�ម�ងេទៀតជាដច េហយអ�ក
នឹងដឹងថ ្រពះជាមា�ស់មានពិត េហយ្រពះេយស៊ូ�សឡាញ់អ�”
ករអធិដ�នដល់អំេណាយសេ �ង�ះរបស់្រពះ
ែផ�កដ៏គួរឲ្យចប់អរម�ណ៍ជាងេគបំផុតៃនែចករំែលក្រពះេយស៊ូជាមួយពុទ� គឺក
អធិដ�នជាមួយពួកេគេដម្បីទទួលបានករសេ ្របសិនេបអ�កមិនដឹងអំពីរេបៀបអធិដ�នសុំ
ចក�ី្របាថា� អ�ក្របែហលជាចូលចិត�េ្រប្របាស់វិធីមួយដូចខ ខ�ុំេជឿថ េនេព
នរណាមា�ក់អធិដ�នសុំេសចក�ី្របាថា�េនះេដយេ អំេពបាបទំងអស់របស់ពួកេគនឹង្រ
បានលងជ្ េហយអំណាចៃន្រពះវិ��ណដ៏វិសុទ�នឹងយាង
“្រពះបិតដ៏វិសុទ�ជាទី�ស ទូលបង�ំសុំេទសចំេពះអំេពបាបរបស់ទូលបង ទូលបង�ំ
េជឿថ ្រពះេយស៊ូបានសុគតេនេលេឈឆា�ងេដម្បីទូទត់សងេទសៃនកម�របស់
និងទណ� កម�ៃនអំេពបាបរបស់ទូលបង�ំ ទូលបង�ំេជឿថ េនៃថ�ទីប ្រពះេយស៊ូេងបពីេសចក�
ស�ប់វិ យកឈ�ះេលពួកអរក្សស ែដលជាស្រត�វៃន្រពលឹងរបស់ទូលបង េពល
េនះទូលបង�ំយល់្រពមទទួល្រពះេយស៊ូជា្រពះអ និង្រពះសេ�ង�ះរបស់ទូលបង� សូម
អរគុណ្រពះអង�ែដលបានេលកែលងេទសឲ្យទូល និងទទួលយកទូលបង�ំជាកូនរបស
្រពះអង ទូលបង�ំអធិដ�នក�ុងនាម្រពះេយស”
េពលេវលែដលនរណាមា�ក់ដក់េសចក�ីទុកចិត�របស់ខ�ួនេទេល្រព េដយេស
្រតង់ឲ្យសេ�ង�ះ បាបរបស់គាត់្រត�វបានសមា េហយគាត់បានេកតេឡងវិ វគឺ
ករសំខន់ែដល្រត�វធានាចំេពះពុទ�ប គាត់មិនបានផា�ស់ប�ូរវប្ ឬស��តិរបស់គាត់េ
ែដលមានករពក់ព័ន�នឹងទីកែន�ងែដលគាត់ អ�ីែដលគាត់ទទួលទ អ�ីែដលគាត់េស��កព
និងលិខិតឆ�ងែដនអ�ីែដលគាត់កន អ�ីៗទំងេនាះមិនចំបាច់ផា�ស់ប�ូរ ខ�ុំ្របាប់ពុទ�បរិស
ថ “ករផា�ស់ប�ូរពិត្របាកដេកតេឡងេនក�ុងេបះដូងរប អ�កពិត្របា ែផ�កអមតៈែដលមិន
ែមនអ�កដៃទឯណាប៉ុែន�្រពះជាមា�ស់អច” េនេពល្រពះជាមា�ស់ផា�ស់ប�ូរេបះដូងរបស

135. 132
នឹងមានភ័ស�ុតងខងេ្រក បំណង្របាថា�អភិធម�ជាតិក�ុងករអត់ឱនឲ្យស្រត�វរ
�សឡាញ់អ�កែដលមិនចូលចិត�េយ អន្រពះគម�ីរប៊ អធិដ� េធ�ជាែផ�កមួយៃន្រក�មជំនុំែដលេ
េល្រពះគម�ីរប៊ី និងែចករំែលកអំេណាយរបស់្រពះេយស៊ូ្រគិស�ជាមួយអ�ក
ករអធិដ�នដល់អំណាចរបស់្រពះជ
េនេពលពុទ�បរិស័ទ្រត�វបានសេ � ខ�ុំ្របាប់គាត់ភា “ខ�ុំចង់ផ�ល់ដល់អ�កនូវអំេណា
មួយេទៀត។ ខ�ុំដឹងថ េនេពលខ�ុំេចញេទប អ�កនឹងមិនដឹងអំពីរេបៀបអធិដ�នេទ្រពះជា
េឡយ ប៉ុែន� ្រពះវិ��ណដ៏វិសុទ�អចជួយអ�កប តស់នាំគា�អធិដ�នេដម្បីឲ្យអ�ក្រត�វប
េដយ្រពះវិ� េដម្បីឲ្យអ�កអចអធិដ�នដល់្រពះជាមា�ស់េដយអ ដូចែដលសវ័
ទំងឡាយបានេធ�េនក�ុង្រពះគម�ីរក ជំពូកទី២។”
្រពះគម�ីរប៊ីប្របក “អ�កទំងេនាះបានេពរេពញេដយ្រពះវិ��ណដ៏ េហយបា
ចប់េផ�មនិយាយភាសេផ្សង (ភាស ស�នស) តម្រពះវិ��ណេ្របាស្រ” (កិច�ក
២:៤)។ ខ�ុំសួរអ�កមានជំេនឿែដលមានសវតរជាពុទ�បរ “្របសិនេបអ�កេកតពីឪពុ ឬមា�
និយាយភាសអង់េ េតអ�កនឹងនិយាយភាស? (អង់េគ�ស) ្របសិនេបអ�កេកតពីឪពុ ឬមា�
ជាជនជាតិ េតអ�កនឹងនិយាយភាស? (ៃថ) ដូេច�ះ ្របសិនេបអ�កេកតពី្រពះវិ� េតអ�កនឹង
និយាយភាស? ្រត�វេហ គឺភាសវិ�! េនេពលេយងេកតពីឪពុកដ៏វិសុទ េយង្រត�វនិយ
ភាសដ៏វិសុ!” ករបកែ្របរប Weymouth ៃន្រពះគម�ី ១ កូរិនថូស ១៤:២ ពន្យល់ េនេព
្រគិស�បរិស័ទនិយាយភាសចែម�កអ េយងកំពុងនិយាយករសមា�ត់ែផ�ក្រពលឹងវិ�
កន់្រពះជាមា�ស់ជា្រពះបិតរ!
េយងគឺជាកូនអភិធម�ជាតិរបស់្រពះជាមា�ស់អភិធ េយងមានភារកិច�អភិធម�ជ
េហយេយង្របឈមមុខនឹងស្រត�វអភិធម�ជា វគឺជាករសមេហតុផលែដល្រពះវិ��ណដ៏វិ
នឹង្របទនដល់េយងនូវវិធីអភិធម�ជាតិេដម្បីអធិ តមរយៈករអធិដ�នជាភាសចែម�
េយងកសងបុរសវិ��ណរបស់េយ (យូដ ១:៤) អធិដ�នដល់្រពះបំណងឥតេខ�ះរបស់្
មា�ស (រ៉ូម ៨:២៦-២៧) ស្រម និងលំែហរ្រពលឹងរបស់េយ (េអស ២៨:១១-១២) និងអធិដ�
ដល់អនាគ ឬអ�ីែដលមិនដឹង (១ កូរិនថូស ១៤:២)។
្រគិស�បរិស័ទមា�ក់ក�ុងចំេណាម្រគិស�បរ ែដលមានអំណាចបំផុតេនក�ុង្របវត�ិ
ថ�ីៗេនះគឺអ�កផ្សព�ផ្សោយ្រគិស�សសនាជនជាតិអង់េ Smith Wigglesworth។ គាត់គឺ
បុរសែដលមិនមានករអប់រំមា ជាជាងបំពង់ទឹ រហូតមកដល់េពលេនះ គាត់បាននិយាយេ
វិញអំពីទ�ីបទំងអស់ែដលគាត់បានេទ និងបានជួយមនុស្ស ២០ នាក់ពីេសចក�ីស�ប
េតគាត់ឧទ�ិសភាពេជាគជ័យរបស់គាត់េទដ? គាត់បានឧទ�ិសវដល់នរណាមា�ក់
្របាគាត់អំពីបទពិេសធន៍ក�ុង្រពះគម�ីរប៊ីបៃនករេពរេពញេដយ្រ េហយេ្រកយ

136. 133
គាត់បានអនុវត�អធិដ�នជាភាសចែម�កអស�រ្យចំនួនពីរេមា៉ងក! េល ប៉ូល ជាស
ទូតសសនា្រគិស�ដ៏មាន្របសិទ�ភាពជាងេគបំ បាននិយា “ខ�ុំសូមអរ្រពះគុណ្រព
មា�ស េ្រពះខ�ុំេចះនិយាយភាសចែម �កអស�រ្យេលសបងប�ូនទំងអស់” (១ កូរិនថូស
១៤:១៨)។ មនុស្សមា�ក់មិនអចឲ្យតៃម�ខ�ស់ដល់សរៈសំខន់ៃនករអធិដ�នជាភាស
ដៃទេទៀត េនក�ុងជីវិតរបស់អ�កអធិដ�នមា�ក់េទៀតេឡ
ចូរកុំឲ្យ្រពយបិសចប�្ឈប់អ�កពីករេស�សុំពី្រពះបិតនូវករេពរេពញេដ
ចូរសួរ េហយ្រពះបិតែដលបានសន្យោជា នឹងទទួលបា! បនា�ប់ម េដយជំេន ចូរចប
េផ�មនិយាយពក្យដំបូងែដលេគមិនស ែដលអ�កនឹកេឃញ។ ខ�ុំបានេឃញមនុស្សជាេ្
ទទួលបានបទពិេសធន៍រីករយ េនេពលពួកេគអធិដ�នដល់អ�កអធិដ�នេ
“្រពះអម ា� ពក្យសម�ីរបស់្រពះអង�និ ្របសិនេបទូលបង�ំេស�សុំអំេណាយរប
្រពះវិ��ណដ៏វិសុទ ទូលបង�ំនឹងទទួលបាន ទូលបង�ំសូមេស�សុំឲ្យ្រពះអង�េមត�បំេព
ទូលបង�ំនូវ្រពះវិ��ណដ៏វិសុទ និងអនុ��តឲ្យទូលបង�ំនិយាយេទកន់្រ េនក�ុ
ភាសអធិដ�នអភិធម�ជាតិផា�ល់របស់ទូល េដយជំេន ទូលបង�ំនឹងចប់េផ�មនិយ
ភាសដៃទេទ ែដលទូលបង�ំមិនដឹង ប៉ុែន�្រពះអង�្រជ ក�ុង្រពះនាមរបស់្រពះេយ
ទូលបង�ំនឹងចប់េផ�មឥឡូវេនះ” ឥឡូវេនះ េដយជំេន ចូរចប់េផ�មអធិដ�នដល់្រ
មា�ស់ជាភាសចែម�កអ!
េដយសរអ�កបានទទួលករអត់ឱនរបស់្រពះជាមា�ស់ដល់អំេពបា តមរយៈ្រ
េយស៊ូ្រគិស ្រពះជាមា�ស់បាន្របទនដល់អ�កន ូវវិ��ណថ�ី� “វិ��ណែដលភ�ឺចិ��ច
ចិែ��ងដូចសត�អំពិលអំែពក!” ្រពះវិ��ណដ៏វិសុទ�បរិសុទ�បានយាងចុះមកស�ិតេនក�ុងអ�កជា
ហូត។ ្រពះអង�នឹងមិនចកេចល ឬេបាះបង់េចលអ�កជាដច អ�កនឹងអចនិយាយ
កន់្រពះជាម និងអធិដ�នេនក�ុង្រពះវិ��ណជាេរៀងរល ឱបុព�សិទ�ិអ�ីអស�រ្យេម�៉ះែដល្
អង�្របទនដល់េយ!
េដយសរេយងបន�ទទួលយកពក្យសម�ីរបស់្រពះ និងអធិដ�នេនក�ុង្រពះវិ
ដ៏វិសុទ� េយងនឹងមានលទ�ភាពជំនះភាពពឹងែ និងអ�ីែដលេយងមិនចូលចិត�ចំេពះខ�ួនឯង ខ�ុំ
ដឹងថាខ�ុំបានេធ� មិនមានសសនាណាផា�ស់ប�ូរខ� ប៉ុែន� ្រពះជាមា�ស់បានដកយកលក�ណ
ទត�បុគ�លចស់របស់ខ�ុ និងដក់លក�ណៈ�សឡាញ់របស់្រពះអង�េនក�ុងេបះដូងរបស់ខ ្រពះ
មា�ស់បានដកយកបំណងចស់របស់ខ�ុំចំេពះអ�ីែដលមិនផ�ល់កិត�ិស័ព�ដល់្រ និងដក់្រ
បំណងថ�ីរបស់្រពះអង�ែដលស និងវិសុទ�។ ខ�ុំមិនបានសកល្បងេបាះបង់េចលអ�ីេច
ភ័យខ� ឬករដក់េទសេឡ ្រពះវិ��ណរបស់្រពះជាមា�ស់បាន្របទនអំណាចដ
្របកន់យកដំេណរជីវិតថ�ីមនិងបាន្របទនឱកសដល់ែដលខ�ុំមិនែដលនឹកស�នដល់ស្រមា
េសចក�ី�សឡាញ់ទំងអស់ចំេពះ្រព ទូលបង�ំសូមសរេសរដល់្រពះអង!

137. 134
សំណួរ និងចេម�យ
េតេហតុអ�ីបានជាពុទ�ទំនាយមិននិយាយអំពីេពលេវល និង្រពះដ៏វិសុទ�ែដលនឹងមកដល
េហយពុទ�ឱវទអំពីកម�មិន្រត�វបានដឹងេ្?
ពុទ�ឱវទអំពីសី ៥ កម� ១០ ស �ននរ ៨ ជាន និងឧបមាកថារបស់្រពះពុទ�អំពីតៃម�ដ៏ធ
ៃនកម� ្រពមទំងពុទ�ទំនាយអំពីបុគ� លមា�ក់ែដលអស�រ្យជាង្រពះពុ ស�ប់េទហក់ដ
�សេដៀងគា�នឹង្រពះគម�ីរសម�ន�េម្រតីចស់ខ�ំ ្រពះពុទ�ពិតជាបាន្រត�ស្រតយផ�ូ
មនុស្សបាបឲ្យេជឿេល្រពះេយ
្របែហលជាមានមូលេហតុជាេ្រចនែដលមនុស្សមិនឮេ្រចនអំពីេហយេគាលបំណ
ៃនេសៀវេភេនះគឺេដម្បីផ�ល់ករយល់ដឹងបែន ករចងចំអំពីអ�កដឹកនាំសសនាយូដ
្រពះគម�ីរសម�ន�េម្រតីច មានភ័ស�ុតងទំងអស់ក�ុងករេមលេ ្រពះេយស៊ូគឺជាករបំ
្រពះគម�ីររបស់្រពះអ ប៉ុែន�ភាពខ�ក់ែផ�កនេយ និងសស បានររំងពួកេគមិនឲ្យ
្រពះេយស៊ូជាេមសុីវនឹងមិនពិបាកខ�ំងចំេពះពុទ�បរិស័ទមធ្យមក�ុងករេមលេឃញអត�្
អមតៈៃនករេជឿេល្រពះេយស៊ូ្រគិស�ស្រមាប់ខ�ួនឯ ប៉ុែន�អ�កទំងឡាយែដលដឹកនាំ្រពះ
សសនាអចយល់េឃ ពួកេគមានអ�ីជាេ្រចនែដល្រត�វបាត ពួកេគអចមានអរម�ណ៍
ជ Pharisees (ផារីសុ) ែដល្រត�វបានគំរមកំែហងេដយ្រពះេ ្របសិនេបពួកេគទទួលយ
ករពិតអំពី្រពះជាម តមពិ ពួកេគមិនបាត់បង់អ�ីេឡ ប៉ុែន�ទទួលបានអ�ីៗទំងអ!
េ្រកពីមូលេហតុផា�ល់ខ ក៏មានកត�្របវត�ិស�ស�ផងែដរែដលពន្យល់អំពីមូលេហ
េសចក�ីបេ្រង�នេដមរបស់្រពះពុទ�បានែ្រប និងអំពីមូលេហតុែដលមានភាពផ�ុយគា�ជាេ្រ
ក�ុង្រពះពុទ�សស េយងនឹងពិនិត្យេមលកត�ទំងេនះចំនួនពី (១) និកយនិយមែបកែខ�កព
គា និង (២) អត�បទ្របភពៃន្រពះពុទ�ស

138. 135
និកយមួយ?
២៣
េត្រពះពុទ�បានមានពុទ�ដីកអ�ីពិត? តមពិ ចំណុចេនះនឹងអ�ស័យេទេលនិ
្រពះពុទ�សសនាមួយណាែដលអ�ក ្រពះពុទ�សសនា�សេដៀងគា�ជាមួយ្រគិស�
្រត�វបានបំែបកជានិកយជា116
117
។
ដូចគា�នឹង្រគិស�សសន ែដល្រត�វបានែបងែចកជា117
118
សខចម គឺកតូលិ និង
្រប�េតស�ង ដូេច�ះ ្រពះពុទ�សសនាក៏្រត�វបានែបងែច118
119
សខចម មហយ និងហីនយ
ន។
ហីនយា
េទះបីជាបច�ុប្បន� មាននិកយ្រពះពុទ�សសនាចម្បងចំនួនពី ក៏មាននិក
េ្រចនែដល្រត�វចប់េផ�មជាមួយ េនក�ុងសម័យេស� Asoka120
(ភាស Asoke ភា
អង់េគ�ស គា�នទុក) ែដលេស�ចបុរណមួយអង�ៃន្របេទសឥ តមពិតមាននិកយ្រពះ
សសនាចំន ១៨។ បច�ុប្បន�េន និកយទំងអស់ស�ប់អស់េហយេលកែលងែតមួយប៉ុេណ
និកយែតមួយគត់ែដលេនរស់ក�ុងចំេណាមនិក ១៨ មានេឈ� ហីនយា120
121
។
ហីនយា គឺជាទ្រមង់ៃន្រពះពុទ�សសនាែដលបច�ុប្បន�មានេគេគារពេ្រ
្របេទ�សីលង� ្របេទសកម�ុ ឡា មីយា៉នម និងៃថ។ េយងអចេហនិកយេ “្រពះពុទ
សសនាខងត”។ និកយេនះ្រត�វបានចត់ទុកថាជាទ្រមង់្រពះពុទ�សសនា
េគបំផុត តឹងែតងជាងេគបំផុ និងបរិសុទ�ជាងេគបំផុត ស្រមាប់េហតុផលេ និកយេនះក៏្រត
បានេគេហផងែដ េថរវ121
122
ឬ “ផ�ូវរបស់អ�កមានអយុេ្រច”
117
ភាសៃ nikai ភាសបា nikaya។
118
កតូលិ និង្រប�េតស�ង ្រត�វបានែបងែចកេន១៥១៧អំពីប�� ៃនសិទ�ិអំណាច្រពះគម�ីរប៊ និងអំណា
របស់េស�ចបា ៉ប ពួក្រប�េតស�ង់េជឿេលឧត�មភាពៃន្រពះគម�ីរប៊ីបេលស�ប័នមនុស្សទ ករែបងែច
�សេដៀងគា�េនះបានេកតេឡងេន១០៥៤ រវងកតូលិករ៉ូមា និងអ័រតូដុកខងេក េលប�� �សេដៀងគា
ៃនអំណាចរបស់េស�ចបា៉បរ៉ូមាុ
119
មាននិកយពុទ�សសនា និងមានលក�ណៈជាតិនិយមេ្រចនេ េហ ពុទ�សសនាទី ឬ
Vajrayana បកែ្របតមព យានេព្រ
120
ជីវ្របវត�ិសេង�បរបស់េស� Asoka អចរកបានេនក�ុងជំ េស�ច Asoka និងពស់ថា�ន។
121
ភាសៃ Hinayan។ Hina ជាភាសសំ�ស�ឹតមាន “តូច” និង yana មានន័យ “យា”។
Hinayana មានន័យថាយាន ឬផ�ូវតូចេដម្បី្រតស់ដ
122
ភាសៃ Terawad។

139. 136
មហយ
និកយថ�ីមួយេឈ មហយ122
123
បានេលចេឡងេន្របេទស ក�ុងសតវត្សរ៍ទ២ បា
េធ�ដំេណរេទដល់្របេទសកូេរ៉ខងត បនា�ប់មកឆ�ងកត់តម្របេទសជ123
124
េនសតវត្សរ៍៦។
ដូេច�ះ េយងអចេហនិកយេ “្រពះពុទ�សសនាខង”។
េនេពលអ�កពិនិត្យ្រពះពុទ�សសន អ�កនឹងេឃញថ សសនាេនះកំពុង្រច
ប��ូលគា�នូវ្របព័ន�ជំេនឿក�ុង�ស�កមួយចំនួនជាមួយ្រពះពុទ�សសន សសនាេនះេគ
្រពះពុទ�េផ្សងៗេទៀតេលសពី្រពះពុទ�ក�ុង្របវត�ិស សសនាេនះបែន�មេ្រពងកថា ្រពះ
មា�ស េទវត អរក្សអ� និង្រពះែដល្រត�វបានេហថ (ភាសសំ�ស�ឹ េពធិសត)។
្រពះដ៏ល្បីល្បោញជាងេគបំផុតក�ុងចំេណាម្រពះទំងេនះ Guan Yin។124
125
្រពះែម៉្រត
បានេគារពបូជាជា្រពះតមវិធី�សេដៀងគា�នឹងអ�កកន់សសនាកតូលិកែដលេគា
ដូេច�ែដរ។ កតូលិកបរិស័ទមានភាពមិនច្បោស់លស់អំពីថាេត្រពះែម៉មា ឬ្រគាន់ែ
មនុស្សែដលបានផ�ល់កំេណតដល់្រពះសេ �ង�ះរបស់ពិភពកតូលិកបិរស័ទមិនអចនិ
ថា្រពះែម៉មា៉រីេនពីេល្រពះេយស៊ូប េទះបីជាកតូលិកបរិស័ទជាេ្រចនេគារពបូជ
េ្រចនជាងពួកេគេគារព្រពះេយស៊ូក៏ តមរេបៀប�សេដៀងគ ពុទ�បរិស័ទមហយាន
េគារពបូជា្រពះែម៉គួនអ ជាងពួកេគេគារពបូជាចំេពះ្រពះ ពួកេគមានភាពមិនច្បោស
អំពីថាេត្រពះែម៉គឺជា្រពះជាមា�ស់ឬក៏ េទះបីជា្របសិនេបពួកេគ្រត�វអធ ពួកេគនឹងមិន
អធិដ�នដល់្រពះពុទ�េឡ ពួកេគនឹងអធិដ�នដល់្រពះែម៉គួនអុីមមុ កតូលិកបរិស័ទជាេ្រច
នឹងមិនអធិដ�នក�ុង្រពះនាមរបស់្រពះេយស៊ ប៉ុែន�ពួកេគនឹងអធិដ�នដល់្រពះែម៉មា៉រីម
េរឿងករេគារព�ស
ករេគារព�ស�ីគឺជាករអភិវឌ្ឍដ៏គួរឲ្យចប់អរមេនក�ុងសសនាទំងពីររបស់េ
្របាកដណ េរឿងេនះមិនែមនជាអ�ីែដល្រពះេយស ឬ្រពះពុទ�ចង់បានេឡ ករភ័ន�្រចឡំអំ
្រគិស�សសនាេកតេឡងសុីជេ្រមណាស់ជាេហតុេធ�ឲ្យមូស�ីមបរិស័ទជា រតនៃ្រតសំេ
ដល់ “្រពះជាមា�ស់ជា្រ ្រពះែម៉មា៉រីជា្រពះមាតៃន្រ និង្រពះេយស៊” - ែដលទស្សន
េនះមូស�ីមបរិស័ទ្រចនេចលទំងក ដូចែដល្រគិស�បរិស័ទបានេធ�ែ! េនេពលេយង្រតឡ
123
ភាសៃ Mahayan។ Maha ជាភាសសំ�ស�ឹតមាន “ធំ” និង yana មានន័យ “យា”។
Mahayana មានន័យ យានធ ឬផ�ូវធំេដម្បី្រតស់ដ
124
ពុទ�សសនាហ្ ្រត�វបានបេង�តេឡងេ Bodhi-dharma ្រពះសង្ឃឥណា�េន្របេ ែដលបា
េទដល់្របេទសជប៉ុនេន៥៣៨ េ្រកយ្រគិស�សក
125
ភាសចិ Guan Yin។ ភាសៃ Guan Im។

140. 137
េទេមល្រពះគម�ីរប៊ីបវ េយងរកេឃញថ ្រពះែម៉មា៉រីគឺជា�ស�ីដ៏ពិេសសេទ ប៉ុែន�មិន្រត�វប
េគារពបូជ មិនធា�ប់មាននរណាមា�ក់អធិដ�នដល់្រពះែម៉មា៉ ្រគិស�សសនាតម្រពះ
ប៊ីបផ�ល់សក�ីកម�យា៉ងតិ ៣ អំពី្រពះែម៉មា៉រ
• េទវទូតក្រពីែអលេពលេទកន់នាង “ចូរមានអំណរសប្បោយេក�ុងចំេណា
�ស�ីទំងឡ!” (លូក ១:២៨)។ េដយសរេទវទូតចង់ទទួលស�ល់លក�ណៈជា្រព
នាងមា៉ ក្រពីែ គួរែតបាននិយាយ “ចូរមានអំណរសប្បោយេេលសពី�ស�ីទំ
អស់!” ក្រពីែអលមិនបានេធ�ដូេច�ះេឡ
• នាងមា៉រីបាននិយាយទំនុកតេម�ងៃនេសចក�ីអធ េនេពលន និងបងប�ូនជីដូនមួយ
របស់នាងេឈ�ះេអលីហ្សោែបតអរគុណ្រពះ ចំេពះករមានគភ៌អភិធម�ជាតិ
ពួកេគ។ នាងមា៉រីេ្រច “ខ�ុំមានចិត�អំណរយា៉ងខ េ្រពះ្រពះជាម្រពះសេ�ង
របស់ខ�ុំ។ (លូក ១:៤៧)។ េតនរណា្រត�វករ្រពះសេ ប៉ុែន�មនុស្សប? នាងមា៉រី
ទទួលស�ល់ថានាងគឺជាមនុស្សបាបមា�ក់ែដល្រត�វករ្រពះសេ�ង�ះដូចអ�ក
នាងមិនែមនជាមនុស្សមិនមានបាបដូចបុ្រតរបស់្ ែដលនាងមានភ័ព�វ
ពរេពះេនាះេឡ មានែត្រពះេយស៊ូមួយអង�គត់មិនមា និងេដយេហតុេនះអ
សេ�ង�ះមនុស្ស រួមទំងនាងមា៉
• េនេពលបុរសមា�ក់បានកត់្រពះបន�ូលរបស់្រព តមរយៈករទញចំណាប់អ
េទេលវត�មានរបស់ម និងបងប�ូនរបស់្រពះអង ្រពះេយស៊ូមាន្រពះបន�ូលតបេទ
វិញថា “េតនរណាជាមា�យខ? នរណាជាបងប�ូនខ�?”។ ្រពះអង�េលក្រពះហស�ចង�ុល
ពួកសវ័កទំងមាន្រពះបន� “អ�កទំងេនះេហយជា និងជាបងប�ូនរបស់ខ�ុ ដ្បិ
អ�កណាេធ�តម្រពះហឫទ័យរបស់្រពះបិតខ�ុំែដលគង់េនស� អ�កេនាះេហយ
បងប�ូន្រប�ស�ស និងជាមា�យរបស់ខ�” (មា ៉ថ ១២:៤៧-៥០)។ ្របសិនេបេយងេជឿេល្រ
េយស៊ូ េពលេន ករេធ�តម្រពះហឫទ័យរបស់្រពះជ មានសរៈសំខន់ជ
យកចិត�ទុកដក់ដល់្រពះមា៉រីសេទេ
• េនេពល�ស�ីមា�ក់និយាយកត់្រពះបន�ូលរបស់្រព ្រពះអង�មានចេម�យដូចគ លូក
១១:២៧-២៨ កត់្រត “កល្រពះេយស៊ូកំពុងែតមាន្រពះបន�ូលដូ មាន�ស�ីមា�ក់បន
សំេឡងេចញពីចំេណាមបណា�ជនទូល្រពះអង “�ស�ីែដលបានបេង�តេល ្រពមទ
បានបំេបេ ពិតជាមានសុភមង�លែ!”។ ប៉ុែន� ្រពះេយស៊ូមាន្រពះបន�ូលត “អ�ក
ណាស�ប់្រពះបន�ូលរបស់្រពះជ េហយអនុវត�ត គឺអ�កេនាះេហយែដលម
សុភមង�លពិតែមន”។ េត្រពះេយស៊ូមាន្រពះបន�ូលអំពី? នាងមា៉រីមានសុភមង�លែដល្
បាន្រពះជាមា�ស់េ្រជសេរសឲ្យពរេពះបុ្រតរ ប៉ុែន�្រគិស�បរិស័ទែដលស�ប់្
បន�ូលរបស់្រពះជាមា និងអនុវត�ត មានសុភមង�ជានាងមា៉!
• ជាចុងេ្រ េយងេយាងម�ងេទៀតដល់្រពះបន�ូលផា�ល់របស់្រពះែម៉ម មានឱកស
ម�ងប៉ុេណា� ែដលនរណាមា�ក់បានព្យោយាមពឹងែផ�កេទេល្រពះែម៉មា៉រីឲ្យជួយស
ន។ េរឿងេនះេកតេឡងេនក�ុងពិធីមង�លករេនភូម ែដលេនេពលេនាះពួកេគខ
�សទំពំងបាយជ នរណាមា�ក់ែដលមិនមានទំនាក់ទំនងជាមួយ្រពះេយស៊ូប

141. 138
ជិតនាងមា៉ េដម្បី្របាប់នាងអំពីករ ចេម�យរបស់នាងមា៉រីគឺ “ចូរទុកឲ្យខ�ុំបង
ភាពអច�រិយៈដល់អ�!” ប៉ុែន� ចេម�យរបស់នាងមា៉រី “េបេល [្រពះេយស៊] ្របាប់ឲ្យេធ�
ចូរេធ�តមេ!” (យ៉ូហ ២:៥)។ នាងមា៉រីបានដឹងថាករសមា�ត់ក�ុងករទទួលភា
ពី្រពះជាមា�ស់គឺ្រត�វស�ប់តមប��របស់្រព ឱ្រគិស�បរិស័ទេ្រចនេម�៉ះស�ប់្រព
មា ៉រ!
ចំណុចេនទីេនះគឺ ករអធិដ�នដល់្រពះែម៉មា៉រីមិនមានេទេនក�ុង្រពះគម�ីរសម�ន�េ
និង្របែហលជាបានប៉ះពល់ដល់្រពះែម៉បរិសុទ�ខ� គំនិតៃនករេគារពបូជា្រពះែម៉ គា�នអ�
េ្រកពីករបេង�តមនុស្សេលក
អ�កអនុវត�តម្រពះគម�ីរសម�ន�េម្រតីថ�ីសន�ិដ ្របសិនេបេយងេគារព្រពះេយ េតេយង
េគារព្រពះែម៉មា៉រីជាមាតរបស់្រពះអង�ខ? តមរយៈករព្រងីកន័យយា៉ងសមេហ
េយងគួរេគារ អ េ្រចនជ! ស្រមាប់អ�កែដលមិនដ អ គឺជាមា�យរបស់នា ងម! ្របសិនេប
េយងបន�តមបនា�ត់ៃនករពិចរណារបស់មនុ េតេយងគួរ្រតឡប់េទេ្រកយឆា�យ?
តម្រទឹស េយងគួរេគារពបុព�បុរសចស់ជាងេគបំផុតរបស់េយ អដ ែដលជាមនុស្សដំបូង
បំផុត។ មូលេហតុែដលករេគារពរបស់បុព�បុរសមិនែមនេនក�ុង្រពះគម�ីរប៊ គឺបុព�បុរសរបស់
េយងសុទ�ែតជាមនុស្សប មានែត្រពះេយស៊ូមួយអង�គត់្របសូតមកេដយមិន មាន្រ
ជន�រស់េនេដយមិនមា និងសុគតេដយមិនមានប ្រពះេយស៊ូមានែតមួយប៉ុេណា
មានែត្រពះេយស៊ូមួយអង�គត់ជា និងស័ក�ិសមនឹង្រត�វបានេគា
េនេពលេយងនិយាយអំពី្រគិស� េយងមិនសំេដដល់ករេគារព្រពះែម៉មា៉រ
ពីេ្រពះវគឺជាករអនុវត�ែដលមិនមានែចងេនក�ុង្ ែដល្រត�វបានបែន�មេ្រកយេព
េយស៊ូមាន្រពះជន�េឡងវ និងេ្រកយេពល្រពះគម�ីរប៊ីប្រត�វបានសរេស ដូចគា�ែដ េន
េពលេយងនិយាយអំពី្រពះពុទ�ស េយងមិនសំេដដល់ករេគារព្រពះែម៉គួនអុីមពីេ្រព
ករបេ្រង�នមហយានជាេ្រចនេកតេឡងេ្រកយពុទ�ក
មនុស្សមួយចំនួនអចឆ�ល់ថាេតេហតុអ�ីបានជាេ ពួកេគេឃញរូបចមា�ក់របស់្រពះែ
គួនអុីមេនក�ុងវិហរ្រពះពុទ�សសនាេ ពុទ�បរិស័ទេថរវទមានបំណងប��ូលជំេនឿរបស់ព
េគជាមួយ្របៃពណីច ពីេ្រពះ្របជាជនចិន្រត�វបានចត់ទុកថ ្របាក់ទិញអ�ីៗទ
ស់។ ្រពះវិហរេថរវទទំងេនះមិនេដរតមផ�ូវេថរវទយា៉ងម៉ត់ចេដរតម្របា
Vajrayana
មានសលពុទ�កសិក្សោទី ែដលខ�ុំ្រគាន់ែតនឹងប��ក់េដយសេង�បប៉ុេណស

142. 139
េនាះេឈ� Vajrayana។125
126
សលេនះគឺជាទ្រមង់ៃន្រពះពុទ�សសនាែដលមាន
តំបន់ ទីេប និងម៉ុងេហ លី។ ្រពះពុទ�ស Shingon េន្របេទសជប៉ុនក៏្រត�វបានចត់
Vajrayana ែដរ។
Vajrayana ឬេហ Tentrayana មានលក�ណៈពិបាកយល់ជាងសលដៃទ
សលេនះមានករអនុវត�អថ៌ក វមានករអនុវត�អថ៌កំ វមានេរឿងែដល្រពះសង
េប អះអង ្រពះពុទ�បេ្រង�នសវ័ករបស់្រពះអង�េដយស
លក�ណៈខុសគា�ចម្បង Vajrayana គឺថ េដយសរ្រពះពុទ�សសនាមុនមានករ
វនឹងទមទរនូវបុណ្យកុសលជាេ្រចនក�ុងជាតិជាេ្រចនេដម្បី Vajrayana ទមទរ
ផ�ល់ផ�ូវឆាប់រហ័សេទកន់ករ្រត េគអចនិយា ហីនយា គឺជាផ�ូវយឺត Vajrayana
គឺជាផ�ូវេលឿ!
ផ�ូវេលឿន្រគាន់ែតមានន័យថាមានវិន័យេ្រច ដូចជាករេដរជុំវិញទីត និងភ�ំដ៏
វិសុទ� ករថា�យបង�ំញឹកញ និងករសូ្រតករអធិដ�នម�ងេហយម�ងេ អ�កចូលថ�ីេនះនឹងមិន
ដឹងេ្រចនអំពវិន័យទំងេនះេឡ ពីេ្រពះេរឿងសមា�ត់គឺជាចំណុចស�ូលៃន្រពះពុទ�សស
សង្ឃឡា មា៉ជាន់ខ�ស់មិន្រត�វបានអនុ��តឲ្យែវិន័យទំងអស់ដល់អ�កមិនមានចំេណះដ
ប៉ុែន� េយងដឹងថ ពួកេគចូលរួមេនក�ុងករេ្រ ករេធ�យ៉ូហ ករេ្រប្របាស់ក និងស�រ និង
ករេធ�លំហត់ផ�ូវេ េដម្បីត្រមង់ទិសេឡងវិញនូវថាមពលេភទរបស់មនុស្សេទកន
កន់ែតសំខន ករអនុវត�ទំងេនះទមទរនូវក្រមិតខ�ស់ៃន និងករឈឺចប់ជាេ្រ
ធាតុរួមមួយៃនសសនាជាេ្រចនគឺករឈឺចប់េដយសរករេធ� ចំណុចេនះ
អចេឃញមានេនក�ុង្រពះពុទ�សស ទ្រមង់ហ�ីលីពី និងឡាទីនៃនសសនាកត និង
Shi’a Islam។ េនក�ុងសម្បជ��ៈរបស់េយ េយងទំងអស់គា�ដឹ េយងគឺជាមនុស្ស េហយ
បាបរបស់េយស័ក�ិសមនឹង្រត�វបានដក់ទណ�ក មានែតមនុស្សេស�ះ្រតង់ជាងេគ ប៉ុែន�ខ�ះ
ករនាំផ�ូវក�ុងចំេណាមេយងប៉ុេណា�ះេបាះមួយជំហ េដយដក់ទណ�កម�ខ�ួនឯងតម
ករ្រប្រពឹត�តឹងរុឹងចំេពះសច់របស ឬករេធ�បាបខ�ួនឯ ្របសិនេបមានែតពួកេគដឹ ្រព
េយស៊ូទទួលទម�ន់សរុបៃនបាបរបស់មនុស្សទំងអស់ែតម�ងស្រមាប់ទ ពួកេគនឹង្រត�វប
ស្រមាលឲ្យដ ករសេ�ង�ះ្រត�វបានទ េហយពួកេគែលង្រត�វករទទួលករឈឺចប់
េហយេនក�ុងជាតិេ និងេនក�ុងជាតិេ្រ
េតនិកយ្រពះពុទ�សសនា?
126
Vajra ជាភាសសំ�ស�ឹតមាន “េព្រ” និង yana មានន័យ “យា”។

143. 140
េ្រកយករចូលនិព�នរបស់្រព េនសតវត្សរ៍៥ មុន្រគិស�សករ សលពុទ�កសិ
្របកួត្របែជងគា�ចំ ១៨ បានេកតេឡង េថរវទគឺជាសលេនមានជីវិតែតមួយគ
បុរណទំងេន េដយសរ្រពះពុទ�សសនាចិនេកតេឡងតមេ្រកយេនសតវត្ស
្រគិស�សករ និងបានបែន�មគម�ីរថ�126
127
ជាមួយនឹងគំនិតថ�ី ដូចជ ករេគារព្រពះេពធ127
128
។
្រពះពុទ�សសនាទីេបបានេកតេឡងត េនសតវត្សរ៍ទីបួនេ្រកយ្រគិស េដ
បានបែន�មគម�ីរថ�ី128
129
ជាមួយនឹងករែណនាំថ ដូចជ រេបៀបេរៀបចំករស�ប េថរវទេនែតរ
ភាពតឹងរុឹងជាមួយនឹងេសចក�ីបេ្រង�នេដមរបស់្រពះព េដយេហតុេន េថរវទ្រត�វបានចត
ថា nikai ឬនិកយែដលបរិសុទ�ជាងេគបំផុ តមអ�ីែដលមនុស្សទំងអស់្ េថរវ
្របែហលជា�សេដៀងគា�បំផុតនឹងអ�ីែដល្រពះពុទ�បានបេ្រង�នក�ុង្របវត
េដយេហតុេន ខ�ុំយល់ថ ្រពះពុទ�សសនាេថរវទគឺជាទ្រមង និងតឹងរុឹងជាងេ
បំផុត។ ខ�ុំក៏យល់ផងែដរថ ្របេទសៃថគឺជា្របេទសកន់្រពះពុទ�សសនាដ៏ធំជាងេគបំផ
ពិភពេលក ដូេច�ះ េដយសរមូលេហតុទំងពីរ េយងបានេផ ា�តេទេល្រពះពុទ
េ្រពះសសនាេនះមាន និង្រត�វបានកន់េនក�ុង្របេទស្រពះពុទ�សសនាេថរវ
ក�ុងសម័យទំេនប។ េទះបីជាយា៉ងណាក ខ�ុំមិនបាន្រចនេចលទស្សនៈពី្របេទសដ
េនេពលែដលវមានភាពសម�សប្រត�វសិក្សោអំ
ទិដ�ភាពរួមខងេលៃននិកយ្រពះពុទ�សសនាមានសរៈ ពីេ្រពះអ�កអន្
យល់ថ អ�ីែដលខ�ុំនិយាយអចមិន្រត�វបានទទ ឬយល់�សបតមេដយនិកយ្រពះ
សសនាទំងអស់េឡ ្របាកដណ ចំណុចេនះនឹងក�យជាករណីពិត្រ ពីេ្រពះ
ករែបងែចករវងនិកយទំង េទះបីជាយា៉ងណាក េយងអចនិយា ដរប
និកយចំណាស់ជាងេ និងដរបណា្របេទស្រពះពុទ�សសនាធំ េនះជាអ�ីែដលពុទ
បរិស័ទភាគេ្រចនេ និងអនុវត�។
សំណួរ និងចេម�យ
េតនរណាជាដៃឡ?
ភាពខុសគា�ដ៏គួរឲ្យកត់សមា�ល់ៃន្រពះពុទ�ស គឺ ដៃឡឡា ម ពក្យេនះ្រ
បានអធិរជម៉ុងេ ហ�លផ�ល់ដល់្រពះសង្ឃទីេបម េនឆា១៥៧៨ និងជាករផ្សំគា�រវងព
127
េហថាគម�ីរសុ្រតម
128
្រពះេពធិសត�គឺជាបុដូច្រពះែដលបានពន្យោរេពលន េដម្បីជួយអ�កដៃទសេ្រមចករ្រតស
ក�ុងករអនុវត�ជាក់ែស ្រពះេពធិសត�្រត�វបានេគ និងអធិដ�នដល ដូច្រពះេទព និងេទពអប្ស ែដល
អចផ�ល់ព និងករករព
129
គម�ីរែដលល្បីល្បោញជាងេគបំផ Bardo Thodol ឬ គម�ីរទីេបរបស់អ�កស�ប់

144. 141
េហ� និងទីេប។129
130
ដៃឡឡា មា៉ធា�ប់េធ�ជាបព�ជិតស្រមាប់អ�កដឹកនាំ្របេ ទសម៉ុែដល
បានវយដេណ�មយកទីេបដំបូងេគេន១២៤០។គាត់រក្សោទុកអំណាចនេយាបាយមួេលទី
េប េ្រកមអ�កដឹកនាំម៉ុងេ និងចិនេផ្សងៗរបស់ខ�ួ ប៉ុែន�បានបាត់បង េនេពលទីេបធា�ក់
េ្រកម្របេទសចិនកម�ុយនី ដៃឡឡា មា៉បច�ុប្បន�្រត�វបាននិរេទសេទ្របេទស
១៩៥៩ និងបានេបាះបង់េចលអំណាចនេយាបាយតមលក�ណៈប េទះបីជាសុន�រ
របស់គាត់េនែតមានលក�ណៈជាតិ និងនេយាបាយខ�ំងក៏េ
ករេជឿេលដៃឡឡ គឺជាលទ�ផលៃនករប��ូលគា�ៃនឥទ�ិពលពី្រពះពុទ�ស
និងសសនាហិណ� សំេណេដមជាភាសឥណា�ៃន្រពះព បេ្រង�ន ្រពះពុទ�សក្យមុ
គឺជាជាតិ១០ ៃនបុគ�លមា�ក និងេដយសរ្រពះអង�បានក�យជា្គាត់បានឆ�ងផុតអត�ិភ
គាត់ទទួលបានបុព�សិទ�ិក�ុងករមិនចប់ជាតិេឡងវិ ដូេច�ះ េតនរណាជាដៃឡ?
ដៃឡឡា មា៉្រត�វបានចត់ទុកថាជាករចប់ជាតិរបស់្រពះពុទ�្រប� ែដល
្រត�វបានេគស�ល់េន្របេទសចិនថាជាេទគួនអុីម (ឬ្រពះនាងេម) និងែដលអត�ស��ណ
របស់គាត់អច្រត�វបានខ�ីពី្រពះៃនសស ដូចជ សិវៈ ឬវិស�ុ។ ដៃឡឡា មា៉បច�ុប្បន�
បានចត់ទុកថាជាករចប១៤ របស់បុគ�លេនះ។
ដៃឡឡា នឹងមិនែដលមានថាម ឬឥទ�ិពលអ�ីមួយេនក�ុង្របេទស្រពះពុទ�
បុរណេផ្សងពីទីេបេឡ អត�ិភាពរបស់គាត់េនក�ុងន័យមួយចំ ផ�ុយនឹង្រពះពុទ�សស
្រពះពុទ�សសនាទីេបបេ្រ ្រពះពុទ�េនះេកតេហយេកតេទៀ និងយា៉ងច្បោស់ណាស់េន
ជានិច� ប៉ុែន� ្រពះពុទ�សសនាេថរវទបេ្ មនុស្សែតមា�ក់គត់បាន្រត ឬក�យជា្
ពុទ� គាត់ឆ�ងផុតអត�ិភាពទំង�ស
ដៃឡឡា មា៉គឺជាជំេនឿពិេសសពីេគពីទ្រមង់ទីបីៃន្រពះព ែដលមានអត�ិភាព
េនទីេបប៉ុេណា� វមិន្រត�វបានចត់ទុកថាជាជំេនឿៃនទ្រមង់េដមៃន្រព ែដលមា
អត�ិភាពេន្របេទស ្របេទស�សីលង និងអសុីអេគ�យ
ដៃឡឡា មា១៤ បច�ុប្បន បានប��ក់ម�ងេហយម�ងេទៀត គាត់នឹងមិនចប់ជាតិវិ
ក�ុងែដនដីមួយែដល្រត�វបាន្រត�ត្រតេដយសធារណរដ�្រ និងម�ងមា� បានេស�
េឡងថ គាត់្របែហលជាេ្រជសេរសឲ្យេធ�ជា ដៃឡឡាម តមរយៈករមិនេកតេឡ
វិញជាេរៀងរហូ!... ែដលក៏េ្រពះែត្របេទសចិនេទបែ (ែខសីហ ឆា�២០០៧) អនុម័តច្បោប់ថ
មួយែដលហមឃាត់្រពះសង្ឃ្រពះពុទ�សសន មិនឲ្យចប់ជាតិេដយមិនមានករ
130
Dalai ជាពក្យម៉ុងេហ�លមា “មហសមុ្” និង Lama ជាពក្យទ មានន័យ “្រគ ឬ្រព
សង្”។

145. 142
របស់រដ�ភិបា130
131
េត Zen ជាអ�?
Zen គឺជាទ្រមង់ចុងេ្រកយៃន្រពះពុ ែដលបានចប់េផ�មេន្របេទសចិនក�
វត្សរ៍ទ៧ និងបានរីកសយដល់្របេទសជប៉ ពក “Zen” មានករទក់ទងនឹងពក្យសំ
dhyana ែដលមានន័យថាករសម Zen េផា�តសំខន់េទេលបទពិេសធន៍ផា�ល់ខ�
ផា�ល តមរយៈករសមា អត�បទជាទីសក� និងចំេណះដឹងែផ�ក្រទឹស�ី្រត�វបានពិនិត្យ
ជាមួយមជ្ឈធាតុនិ ្រគ Zen មិនផ�ល់សរៈសំខន់េ្រចនដល់ព ប៉ុែន�េផា�តេទេលសន
ភា េដយមិនែស�ងរកអ�ីេឡយ Zen បដិេសធេចលករែស�ងរកេសចក�ីព ែដលជាករចំ
េដយចត់ទុកវថាមាន្របជា្របិយភាពជាងេគបំផុតេនសបស�ិម្របេទស
េតអ�កយល់ដូចេម�ចចំេពះករសម?
េនះជា្របធានបទដ៏គួរឲ្យចប់អ - សំខន់ស្រមាប់ពុទ�បរិ និង្រគិស�បរិស័ទ វ
្រគាន់ែតហួសពីវិសលភាពៃនេសៀវេភេនះប៉ុ ខ�ុំដឹងអំពីបទពិេសធន៍ជាេ្រចនរបស់ព
បរិស័ទ និង្រគិស�បរិស័ទែដលខ�ុំចង់ែចករំែល ប៉ុែន�្របែហលជាេនក�ុងសិក�សលម ឬ
េនក�ុងេសៀវេភនាេពលអន
131
Matthew Philips, China Regulates Buddhist Reincarnation, Newsweek ៃថ�ទី២០-២៧ ែខសីហ ឆា�
២០០៧។ អចរកបានេ www.tibet.ca/en/wtnarchive/2007/8/23_5.html

146. 143
្រពះៃ្រតបិដ(TRIPITAKA)
២៤
TRIPITAKA
មនុស្ស្រគប់រ គួរទទួលស�ល់ថាអ�ី ែដល្រពះពុ នេទស្រត�វបានកត់្រតក�ុងគម�ស័ក�
សិទ�ិមួយេហជាភាសសំ�ស� Tripakata ឬជាភាស Pra-trai-pidok មានន័យ “្រពះៃ្
បិដក”។ េហតុអ�ីេគេហថាៃ្រតប?
េរឿងរ៉វរបស់្រពះពុទ�្រត�វបានដំណ េដយផា�ល់មរហូតដល់េរឿងទំងេនាះ្របា
កត់្រតេលស�ស�ស�ឹករឹត។ េគ្រត�វេ្របស�ស�ស�ឹករឹតជាេ្រចនេដម្បីសរេស១០ .០០០
របស់្រពះពុទ�។ ដូេច�ះេគបានេរៀបចំនិងរ ទុកស�ស�ស�ឹករឹតេេនក�ុងបិដកចំនួនបីេផ្សងៗគ
ែដលេគេហថា្រពះៃ្រត-Pra-trai-pidok។ “្រព” ជាបុព�បទប��កអំពីកិត�ិយសេហយ “ៃ្រ”
មាេដមកំេណតដូចគា�នឹ Trinity ែដលមានន័យថាបី
ដូេច�ះ េដមកំេណតៃនភាសទំងច្បោស់ណាស់ គឺ្រត�វ្រត េមលេនបាប៊ីឡ
ែដលេនទីេនាះ្រពះគម�ីរែចងថា មូលភាសមួយបានលយឡំប��ូលគា�បេង�តបា
(សូមអេលកុប្បត១១)។
ភា
ពក្យសម��្របច (ដូចជសួស�ីលេហយ សូមស�គមអរគុណ -ចេទនិងខ�ុំ
�សឡាញ់អ�) អចគា�នភាពដូចគា�ក�ុងចំេណាមភាេទ។ ប៉ុែន� ពក្យគន�ឹះៗក�ុង្រពះគម
េស�រែតមានេដមកំេណត្របហក់្របែហលគា�េនក�ក�ុងពិេលកេលទំងមូ។
• Trinity ជាទស្សនៈគន�ឹះរបស់្របជាមា�ស់បេលកេនក�្រពះគម�ីរេហ “tri” ជាព
េដមមានន័យថាបីេនក�ុងភាសភនេនអឺរ៉ុប និងឥណ (trois ជភាបារtres ជ
ភាេអស្បោ tre ជភាអុីតល drei ជភាអល�ឺម៉ងនិង tri ជភាបាលីសំ�ស�ឹត
• មួយសបា�ហ៍មា៧ៃថ� ្រត�វបានទទួលយកជាសកលេដយពុទ�បរិស ្រគស�បរិស័ទ។
ប៉ុែន�ផ�ុយនឹងៃថ�ែខឬឆា�េយាតមតរស�ស�សបា�ហ៍មិនែផ�កេលចលនារបស់្រ
្រពះចន�ផា�យឬែផនដីេទ។ មូលដ�នែតមួយគត់ស្រមាប់សប៧ៃថ�គឺ្របវត�ិៃនករបេង�
េលករបស់្រពះជាមា�ស់េនេលកុប្បត ែដលដំណាលថា្រពះជាមា�ស់បានបេង
ក�ុងរយៈេពល៦ៃថ�និងគង់េនេលេលកេនៃថ៧ែដលេគេហថSabbath។ ពក្យស្រ
សបា�ហ៍ម៧ៃថ�េនក�ុងភាសេផ្សងមានអ�ីខ�? Semaine ជាភាសបsemana

147. 144
ជាភាសេអស sabda ជាភាសៃថ។ ករពិតជាសកលៃន្រពះគម�ីរម ្រគប
វប្បធម៌ែដលសបា�ហ៍៧ៃថ�។
• ទំនាយចស់បុរណអំពីករមកដល់ៃនអ�កជួយសេ�ង�ះេនឹងេធ�ពលិកម� េដម្ប
លបាបនិយកឈ�ះពួកមារអ្រកក់មានេនក�ុងកេលកុប្បត។ ក�ុងគម�ីរេនាះ្រព
មា�ស់បានសន្យោអដថ “្រគាពូជរបស់�ស�ី” (មនុស្មា�ក់ែដេកតេដយគា�នទ
កមបុរ) នឹងមកដល់និងទប់ស�ត់ឥទ�ិពលៃបារបស់មនុស្ស។េទវទូតពិេសសេនះ្រត
បាេគរំពឹងទុកេនក�ុងវប្បធម៌ជាេ្រចនែដលេហ្ Mashiach ជាភេហ្របឺ al-
Masih ជាភាសអ Messiah ជាភាសអង់េគMaitreya ជាភាសសំ�ស Metteya
ជភាសប Pra-Med-trai ជាភាស Miroku ជាភាសជប៉ុន Miruk ជាភាសកូេរ
េសចក�ីសន្យោផ�ល់ក�ីសង្ឃឹមរបស់្រពះជាមា�ស់ នឆា�ក់ដិតជាេនក�ុងខួរក្បោលរប
មនុស្ស្រគប់រូបមិនថាពួកេគនិយាយភាស
• េសចក�ីពិតមួយក�ុងចំេណាេសចក�ីពិតទំងអស់េនក�ុង្រពះគម�ីរគឺអំណាចអំពវន
ដល់ “្រពះន”របស់្រពះជាមា�ស់។េពលែដលមនុស្សមានបាបបាត់ទំនាក់ទំន
ជាម ា�ស់ទ្រមង់ដំបូងៃនករ្របណិប័តនរបស់ពួកេគ គឺតមរយៈក អំពវនាវដល់្
នារបស់្រពះជាមា�ស់។ជាយូរមកេហេពល Sikhs ឬ Hare Krishnas បានអនុម័
យកគំនិតៃនកអំពវនាវដល់្រពះនាម្រពះជាមា�ស់្រពះគម�ីរកត់្រតថ េពល
ដំបូងគឺចប់ពជំនានទីបីរបស់អដ “េគចប់តំងអំពវនាវដល់្រពះនាម្រព”។ (េលក
ប្បត�ិ៤ :២៦) គម�ីរសម�ន�េម្រតថ�ីបេ្រង�នេយងថាេអំពវនាវដល់្រពរបស់្រពះេ
ស៊ូមនុស្នឹង្រត�វបានសេ�ង�ះឲ្យផុតពីបាបរបស់! “េនាះអស់អ�កណាែដលអំព
ដល់្រពះនាម្រពះអមា�ស់ េគនឹងបានស ។” (កិច�ក២:២១) េព្រត� បានេទសជ
េលកដំបូងអំពី្រពះេយស៊ “េហយគា�នេសចក�ីសេ�ង�ះេដយសរអ�កណាេទៀតេស
េនេ្រកមេមឃ គា�ននាមេឈ�ះណាេទៀតបាន្របទនមកមនុស្សេលកឲ
សេ�ង�ះេនាះេឡ”(កិច�ក៤:១២) េតគួរឲ្យភា�ក់េផ�លេទែដលព “្រពះន-name”
មានសូរដូចគា�ភាគេ្រចនេនក�ុង្រគប់ភា? Nom ជាភាសប nombre ជ
ភាេអស្បោ naam ជាភហិណ�ី nam ជាភាស nanme ជាភាស nama ជ
ភាឥណ�ូ េនសុី namae ជាភាសជប៉ុន។ភាព�សេដៀងគា�ជាសកលេនះមិនគួរេ
េឡយ។
• ភាព�សបគា�ចុងេ្រកយដ៏គួរឲ្យចប់អ បុព�បរុស ៃន្រពះគម�ី អ័្របាហំ អុីស
េហយនឹងយា៉កុបបស�ល់្រពះជាមា�ស់ត្រពះនាមពិេសសមួយរបស់្រទង គឺ៖
Shaddai។ ពួកេគរស់េនតំង៤០០០ឆា�ំមុន ៥០០ឆា�ំេ្រកយសម៉ូេសមកេម�៉ះ។ វប្
ធម៌ចំណាស់ជាងេគមួយក�ុងចំេណាមវប្បធម៌ចំណាស់ជាងេគទំងអស់ េនក�ុ
គឺវប្បធម៌របស់ចិនេហ្រពះជាមា� Shan Ti។ ភាពដូចគមានភគួរឲ្យចែម�និង
បែន�មនូវភាពេជជាកយា៉ងច្បោស់លស់េទេលករ ែដលថា្របជាជនដំបូ
លំេនក�ុង្របេទសចិនេដមកំេណតមកពីបាែបនិងស�ល់្រពះជាមា�ស់។ េ្
្រពះជាមា�សមានបន�ូ្របាម៉ូេសថ “អញបានេលចមកងអ័្របាហំ អុីសក់

148. 145
នឹងយា៉កុប សំែដងេចញជា្រពះដ៏មាន្រគប់្រពះេចស� ប៉ុែន�េគមិនបានស�
ជ“្រពះេយហវ”។”(និក�មនំ៦:៣) បុព�បុរសបាស�ល់្រពះជាមា�ស់ក�ុ Shaddai ឬ
Shan Ti ប៉ុែន�អ�កេជឿក�ុងសម័យទំេនបស�ល់្រពះអក�ុងនាជាេយហូវ ឬេយស៊ូ! េឈ�
េយស៊ូ-Jesus ជាទ្រមង់មេផ្សេទៀតជាភាស្រកិចៃនេឈេហ្របឺJoshua បក
ែ្រពក្យតមថ “្រពះជាមាសេ�ង�”! េឈ�ះរបស់អ�ជួយសេ�ង�ពិភពេលកពិ
ជាអស�រ្យ!
្រតឡប់មកនិយាយអំពី្របធានបទេដមរបស់េយ Tripitaka ជា្រពះគម�ស័ក�ិសិទ�ិចម្ប
ៃន្រពះពុទ�សសនា។េទះជាយា៉ងេនះេហតុអ�កកន់សមូស�ីមែផ�កេល Hadith េដម្ប
ពន្យល់បំភ�ឺអំពីគម�ីកូរ៉ដូេច�ះពុទ�បរិស័ទក៏េយាងេទេលករអធយ ែដលមិនមានែចងក�ុ
សសនប��ត�ិេដម្បីពន្យល់បំភ�ឺអTripitaka ែដរ។
េដម្បីបែន�មេលកង�ះឯកសណា�នភាពក�ុង្រពះពុទ�សសនា Tripitaka ជាេ្រច
ជាភាសបាលីសំ�ស�ឹតចិនទីេបកម�ុជាៃថ។ល។ផ�ុយពី្រពះគម�ីរសំេណទTripitaka មិន
សំេដេទេលេរឿងដូចគា�េនា131
132
សំេណជាភាសទីេបមានេរឿងេផ្សងៗែដលមិនមា
សំេណេផ្សងេទៀតនិងធម៌សមា�ត់។ សំេណជាភា មានក្រម្រកស់ជាងេគដល
១២០ដងៃនទំហំ្រពះគម�ីរ132
133
េបេ្រប�បេធៀបេទគម�ីរជាភាសបាលីវិ ជាភាសេនែ
មានទំហំធំជ១៥ដងៃនទំហំរបស់្រពះគម�ីរ133
134
គម�ីរែដលមានករអភិរក្សខ�ំងជាងេគគឺគ
ភាសបា
គា�ននរណាមា�ក់ដឹងច្បោស Tripitaka ្រត�វបតក់ែតេឡងេនេពលណាេនាះេ
ដំបូងធម៌្រត�វបានេផ�រេដយផា�ល់មាត់េហយបនា�ប់បា្របមូលចង្រកងក�ុងចេនា�២៤៧ឆា�
132
សំេណទំងអស់ៃន្រពះគម�ីរក�ុងភាសនានាមានេរឿ (្រពះគម�ីរកតូលិកមួយចំនមាបែន�ម
គម�ីរេ្រកបន�ិចបន�ួចេនក Apocrypha ប៉ុែន�មិនែកែ្របខ�ឹមសរៃនគម�ីរែដលបានទទួលយកជាសក
េឡយ។) ករែថរក្សោ្រពះគម�ីរជាអព�ូតេហតុដ៏ពិត្របាកដមួយ។្របជយបារម�ថា្រពះគម�ីរអច
បានែកែ្រប។េទះជាយា៉ងេនះក៣០០ឆា�មុន្រគិស�សករជគម�សម�ន�េម្រតចស់្រត�វបានបកែ្រប
្រកកេទភាសឡាតំងេហ១៥០ ឆា�េ្រកយ្រគិស�សករជគ សម�ន�េម្រតថ�ី្រត�វបានបកែ្របព
្រកកេទភាសឡភាសSyriac ភាសCoptic និងភាសបរេទសជាេ្រចនេ េដយេហតុ្រព
គម�ីរជាគម�ីរែដលមានករបកែ្របេ្រចនជាងេគនិងជាគម�ីរែដលេគដក�សង់េ្រចនជាងេគក�
ចំេពអ�កែដល “ែក�ងបន�ំ” ្រពះគម�ីរពួកេគមិន្រត�វែកែតសំេណផា�ល់របស់ពួកេគប៉ុែន� ្រត�វែកសំេ
រប់ពន់ក�ុងភាសបរេទសេផ្សងៗនិងេសចក�ីដក�សង់រប់ពន់របស់អ�កស Irenaeus, Origen,
Tertullian…។ ្របសិនេបអចេធ�ករងេនះនឹងជាអព�ូតេហតធំជាងសមត�ភាពរបស់្រពះជាក�ុងក
ជួយែថរក្សោភាពបរិសុទ�ៃន្រពះគម�
133
http://www.akshin.net/literature/budlitsourceschina.htm
134
http://www.akshin.net/literature/budlitsourcespali.htm

149. 146
មុន្រគិស�សករជដ៥០០ឆា�េ្រកយ្រគិស�សករជេស�នឹងមួយពន់ឆា�ំេ្រកយពុទ�សករ
សរេសរៃដជាភាសៃថដំបូងេមាចប់ពីឆា១៤៧៧ ប៉ុែន�គម�ីរសរសរៃដភាគេ្រច មាេនេព
េ្រកយចប់ពី១៨០០េទ។
េដយែផ�កេលភាពយឺតយា៉វៃនគម�ីរ្រពះពុទ�សសនាខ�ុំសង្ ហិណ�ូ ែដល្រគ
ដណ�ប់មានេពលេ្រចន េដម្បីប� ទទួលស�លឥទ�ិពលរបស់ខ�ួនេទេលសរបស់ទយ
ហិណ�ូ។ ្រពះពុទ�មិនេធ�្រតប់តហិណ�ូ ឬេទវរូបរបស់សសនាហិណេនាះេទ។ ខ�ុំេចទស
អំពីធម៌មួយចំនួនរបស់្រពះពុទ�ដូចជាករអះអងនាេពលេ្រកយអំពីអំណាចជាអព�ូតេហ
ពុទ�ឬជំេនឿេទេលករចប់ជា ទំងេនេមលេទដូចសសនាហិណែដរែដលលប��ូលជ
មួយ្រពះពុទ�សសន វ្រគាន់ែតមិនសម�សបនឹងមនុស្សែដលកំពុងែស�ងរកផ�ូវេចញឲ្យផ
េសចក�ីលំបាកនិង្រចនេចលសសនាហិណ�ូ្រត�។
វមានសរៈសំខន់ែដល្រត�វកត់សមា�ល់ថា ពួកបស�ិម្របេទសក្រមេចទសួ
ជាក់ៃេរឿង្រពះពុទណាសប៉ុែន�មានអរម�ណ៍ថា្រត�វបានបង�ំចិត�បជំេនឿេលភាពេជឿជាក់្របវ
របស់្រពះេយស៊ឥតឈប់ឈរ។ ករ្រចនេចលរបស់ពួកេគមិនែមនែផ�កេល្រពឹត�ិេហតុេនា
ែផ�កេលភាពល�ង់េខភាពអគត។ ផ�ុយពី Tripitaka គម�ីរសម�ន�េម្រតថ�ីទំងអស់្រតបាសរេសរ
េនចំេពះមុខ្រពះេយស៊ូក�ុងរយៈ១០០ឆា�ំៃន្រពឹត�ិកេនះេហយគម�ីរសរេសរៃដដំបូងេគគឺ
ចបពីសតវត្សរ៍ទ១មកេម៉�ះ។ គា�នែផ�កណាមួយេផ្សងេទៀតៃនអក្សរសិល្ប៍ជា្របវត�ិស
ប��ក់ទទួលស�ល់ដូច្រពះគម�េឡយ។
្រពះៃ្រតបិ
Tripitaka មានគម�ីរចំនួន៤០ ក្បោ(ករេបាះពុម�ជាភា) ៤៥ ក្បោ(ករេបាះពុ
ជាភាស) ឬ ៥៧ ក្បោ(ករេបាះពុម�ជាភា) ែដល្រត�ចត់ជាបីែផ�ក ឬជាបិដកប
បិដកទីមួយនិយាយអំពី វិន័យ៖ Winayan ជាភាសៃថVinaya ជាភាសបាលី។ គម�ី១
ដល់ ៨ ៃនករេបាះពុម�ផ្សោយជា ស�ិតក�ុងWinai-pidok (ជភាស) ឬVinaya-pitaka (ជ
ភាសប)។ ក�ុងគម�ីរទំងេនាះ សីលែដលពុទ�បរិស័ទ្រត�កន េដម្បីេចៀសផុតពីបាបកម� ន
េទស�នសួគ៌។ សីលជាេ្រចនែ្រត�វក។ អ�ីែដលគួរឲ្យចប់អរម�ណ៍គឺថាេ ពួក
បស�ិម្របេទសបេ្រង�នអំពី្រពះពុទ�សសនា ថាជាសសនាៃនសន�ិភាព និងេសរីភ
េផា�សំខនេលសីលទំងេនះណាស់។ ែផ�កដំបូង និងសំខន់ជាងេTripitaka គឺសីល។ េបមិន
េធ�តសីល អ�កមិនអចេជៀសផុតពីកម� ឬករឈឺចប់ែដលបណា�លមកពីកម�េនា
ែផ�កទីពីរគឺនិយាយអំព ្រពះធម៌៖Tamma ជាភាសៃថ Dharma ជាភាសសំ�ស�ឹត
មានន័យថាជាករពិត ឬករេទសនា។ ែផ�កsutras ឬេរឿងរបស់្រពះពុទ� និងសវ័ករបស់្រទ

150. 147
ស្រមាប់េហតុផលេនះ ែផ�កេនះក៏្រត�វបានស� Sutras (ភាសសំ�ស�ឹតមានន័យថា
ចំណង) ឬ Sutta (ជាភាសបាលីមានន័យថាជា)។ ្រពះពុទ�បានេទសនាអស់រយៈ
ជង ៤៥ ឆា�ំ បនា�ប់មក សវ័ករបស់្រទង់បន�េទសនា និងដំណាលេរឿងែដល្រទង់ប
ទំងអសេនះបេង�តបានជាធម�េទសនារបស់្រពះពុទTamma ែដល្រត�វបានចត់ទុកថាម
សំខន់បំផុត។ គម�ីរពី៩ ដល់ ៣៣ ស�ិតក�ុង Suttata-pidok (ជាភាស) ឬ Sutta-pitaka (ជ
ភាសប)។
ែផ�កទីបីជា អភិធម�៖ Abhi-tamma ជាភាសៃAbhi-dharma ជាភាសសំ�ស�ឹត។ េ
េនះមានន័យតមពក“ហួសពី្រពះធម” ឬ “ធម៌ខ�ស់ជាងេ”។ ែផ�កេនះព្យោយាមពន្យល់ ែ
និងេរៀបចំេឡងវិញនូវេរឿងេនក�ុងេទវវិទ្យោជាលក�ណៈ្របព័ន�។ ៣៤ ដល់ ៤៥ ស�ិតេនក�ុ
អភិធម�បិដក៖Abhi-tamma-pidok (ជាភាស) ឬ Abhidhamma-pitaka (ជាភាស)។
អភិធម�-Abhidharma ្រត�វបាន្របមូលចងរប់រយឆា�ំេ្រកយេពល្រព្រទងសុគត។
េន្របេទស�សីលង� និងម នមា ៉ អភិធម�្រត�វបេគេគារពជាង។ ប៉ុែន� េន្របេទ អភិធម�
េដរតួនាទីតូចតច េធៀបេទនឹងែផ�កទីពីរដំបូង។ ែផ�កទីបីមានេ្រចន និងពិបាកយល់ណ
ែផ�កមួយែដលមានលក�ណៈ្រទឹស�ី និងទស្សនវិជា Tripitaka ដូេច�ះ ពុទ�បរិស័ទមិនែដលអន
េឡយ។ ្របសិេបពួកេគចង់ដឹងអំពីែផ�កេនះ ពួកគអចអនេសចក�ីបរិអំពីអភិធម�។
ករេ្រប�បេធៀប្រពះគម�ីរជាមួយនឹង្រពះៃ្
េគមិនគួរយល់ថា្រពះគម�ីរ និ Tripitaka ជាគម�ីរពីរែដល្របកួត្របែជងគា�េឡេនក�ុង
Tripitaka មាន្របវត�ិៃនែផ�កមួយៃនពិភពេលក្របេទឥណា� រីឯ្រពះគម�ីរមាន្របវត�ិៃនែផ�
េផ្សងេទៀតៃនពិភពេលក ្របេទអុី�សែអល។
Tripitaka មានកម�វត�ុជាមនុស្ស រីឯ្រពះគម�ីរវិញគឺ្រពះជា
Tripitaka សម្បូរេទេដយករែណនាំមនុស្សឲ្យក�យជាមនុស្សល� េឆ�យសំណួរ
ដូចជា េតេយងមកពីណា េតេយងេឆា�ះេទទីណា ឬេត ៃនជីវិតគឺអ�ីេនាះេ។ ្រពះគម�ី
េឆ�យនឹងរលសំណួរទំងេនះ េដយមិន្របឆាំងនឹងករែណនាំមនុស្សឲ្យេធ�េទ។ ្រកឹត
វិន័យទំង១០ របស់ម៉ូេស (១៥០០ឆា�មុន្រគិស�សករ) មានលក�ណៈដូចនឹសីល ៤ ក�ុងចំេណា
សីលរបស់្រពះពុទ�ចំនួន៥ (៥៥០ ឆា�ំមុន្រគិស�សក) េហយករហមឃាត់របស់្រពះជ
្របឆាំងនឹងេទវរូ(្រកឹត្យវិនទី ២ របស់ម៉ូេស) មានលក�ណៈដូចនឹក�ុងធម៌េទសនារបស់្រពះពុទ
(ជាភាសបាappaya-mano កុំេធ�ជាេទវរូ! a-mita-bucha កុំេគារពបូជាសមា!)។

151. 148
្រពះគម�ីរ្រត�វបានសរេសរេនក�ុងភាសទូ បានគិតេសៀវេភសរសររបស្រគិស
សសទំងឡគឺស្រមាប់សេ�ង�។ Tripitaka ្រត�វបានសរេសរក�ុងភាសបរេទស
ែ្របជាភាសបរេទស្របកបេដយភាពអនាធិបេតយ្យ ែដលមនុស្សម កំពុងមានក
ផា�ស់ប�ូរ េដយករេបាះពុមថ�ីៃន Tripitaka ្រត�វបានពិនិត្យេមលេឡងវិញ ប៉ុែន� េលកែល
េរឿងមួយចំនួនែដលបានបេ្រង�នេទកុមារេនស Tripitaka ្រត�វបានចត់ទុកជានិ
មុខវិជា �របស់្រពះសង្ឃ និងសិស្សោនុសិស្ស។ តមរយៈទំហំពិត្រប(គម�ីរ ៤៥ ក្ប)
សធារណជនទូេទនឹងមិនអនេឡយ។ យា៉ងេហចណាស់មិនែមនតមវិធីដូចគា� ម
្រគ�គង្រគិស�បរិស័ យក្រពះគម�ីរ និងអនេរៀងរល់ៃថ�។ ្រគ�សរ្រគិស�បរិស័ទជាេ្រ
គម�ីរទំងមូលជាមួយគា�េរៀងរល់ឆា�ំ។ េនះមិនអចេធ�បានេឡយ ស្រមាប់្រគ�សរពុ
ជាចុងេ្រក Tripitaka សម្បូរេទេដយករែណនាំ េដម្បី្ អមិ។ (សូម្បីែតក
តំងសមាធិែដលមានេគាលេដែផ�កស�រតី ចប់េផ�មជាមួយក អមិ។ េធ�ជា្រពះសង
មានន័យលះបង់អមិ េករសក់ក្បោល និងេស��កស្) គឺេចញពីេ្រកចូលក�ុង។ ្រពះគ រ
សម្បូរេទេដយករែណនាំឲ្យអ�កមានបាបដឹងកំហុសខ�ួន និងេជឿេល្រពះជាមា�ស់ឲ្
្រពះជាមា�ស់េធ�ករពីក�ុងេចញេ្រក។ េនះមិនផ�Tripitaka េទ។ វ្រគាន់ែតដំេណរករប�
ទិសគា�ប៉ុេណា�ះ។ ្រពះជាមា�ស់ចងចិត�របស់េយងជាដំបូង។ េទះបីជាអ�កេធ�អ�ី្រត�វេនអមិ
ក៏េដយ េពលអ�កស�ប់ អ�កនឹងេទស�នរក ពីេ ចិត�របស់អ�កមិន្រត�វបានសេ�ង�ះេទ។ ្
មា�ស់េដះ�សយជាមួយនឹងធម�ជាតិរបស់េយង េដយករជំនួសវជាមួយនឹងបុ្រ
េតេយងទទួលបាន្រពះគម� និង្រពះៃ្រតបិដកយា៉ងដូចេ?
មានភាពខុសគា�យា៉ងតិច៥ រវង្របវត ៃនករវិវត�ៃន្រពះគម�ីរ នTripitaka។
ដំបូង Tripitaka ្រត�វបានប��ូនេដយផា�ល់មាត់ ចំែណកឯ្រពះគម�ីរ្រត�វបានឆា
ម�ងៗ េនេលផា�ំងថ� ចប់ពីេដមដំបូង។ ្រពះជាមា�ស ្រកឹត្យវិន ១០ ដំបូង េលផា�ំងសិ
ពីរ បនា�ប់មក្រទង់បា ម៉ូេសកត់្រតពក្យនីមួយៗរបស់្រពះជាមា�ស់ និង្របវត�ិរបស
េដះ�សយជាមួយជាតិថ�ីរបស់អុី�សែអល។ តំងពីបុរណកលមក អុី�សែអលជា
អក្សរ១០០%។ ម៉ូេស្រត�វបានប��ឲ្យសរ134
135
ឪពុកមា�យ្រត�វបានប��ឲ្យស135
136
្រពះម-
ក្ស្រត្រត�វបា នប��ឲ្យ136
137
និងេហ្រត�វបានប��ឲ្យសរ137
138
។ ករកត់្រតពក្
្រពះជាមា�ស់បានរីករលដលយា៉ងឆាប់រហ័ស ក�ុងចំេណាម្របជាជ ្របជា
135
និក�មនំ ១៧:១៤, ៣៤:២៧, េចទិយក២៧:៣
136
េចទិយក១១:២០
137
េចទិយក១៧:១៨
138
េអសយ៨:១, ៣០:៨, េយេរមី ៣០:២, ហបាគុ២:២, លូក១:៣, វិវរណៈ១:១១

152. 149
ខងេកិយ។ ផ�ុយមកវិញ Tripitaka ត្រម�ចងចំ។ រយៈេពលជាយូរលង់មកេហយ ្រពះ
ត្រម�វឲ្យសូ្រតធ២២៧ ៃន Winai-pidok េរៀងរល់១៥ ឆា�ំម�ង។ ករមិនេធ�ដូេច�ះ្រត�វទទួលទ
ម�។
ទីពីរ េពល Tripitaka ្រត�វបានតក់ែតង មានេកតេរឿងពីរ។ េរឿងទីTripitaka ្រត�វបានត
ែតងក�ុងភាសែដលគា�ន្របព័ន�អគឺភាសបាលី។ េនះមានន័យថា ភាសបានសរេស
ជា្របពន�អក្សរឥណា� និងអសុី។ ទីពីរ អត�បទ្រត�វបានសរេសរេនេល138
139
ចងជាមួយនឹងែខ
មួយ139
140
។វេមលេទដូចជាកង�ចិន េពលេគបត់វ មានទំហំធំ។ មានស�ឹករឹតរ
ផ�ុយមកវិញ ពីេដម ្រពះគម�ីរ្រត�វបានសរេសរេល្រកដសបា៉ពីរុស ែស្បកសត� ន
ែដង។ ឧទហរណ ៍ទំងបីេនះអចរកេឃញក�ុងចំ Dead Sea Scrolls ែដលមានតំងព២៥០
ឆា�ំ មុន្រគិស�សករជ ១០០ ឆា�ំេ្រកយ្រគិស�សករជ។ េនក�ុងវលរេហស�នស�
អត�បទក�ុង្រពះគម�ីរ្រត�វបានរក្សោទុកយា៉ងល�។ េនក�ុងអកសធាតុេសមេនអសុី
្រទំ្រទបានេឡយ។ ស�ឹករឹតភាគេ្រចនពុកស�ុយរលួយ។ ដូេច�ះ េយងគា�នសំេណេ
យកមកេធៀបជាមួយសំេណបច�ុប្បន�Tripitaka បាេឡយ។
ទីបី ផ�ុយពី្រពះគម�ីរ Tripitaka មិនែដលេបាះពុម�ក�ុងេសៀវេភែតមួយក្បោលេឡយ
ដល់សតវត្សរ៍ទ២០។ ស�ឹករឹតរប់ពន់មានមុន េហយគា�នប��ក់ថេតស�ឹករឹតេនាះ្រត�វបានចម
និងចង្រកងយា៉ង្រតឹម្រត�វ េទTripitaka បច�ុប្បន�េឡយ។
ទីបួន ផ�ុយពី្រពះគម�ីរ Tripitaka មិន្រត�វបានេរៀបចំជាជំពូក និងកំណាព្យេទ។ ្រគិស�
មា�ក់ៗអចរកករេយាងេល្រពះគម�ីរបាន េដយ្រគាន់ែត្របាប់ពីជំពូក និងកំណាព្យរ
ជំពូក និងកំណាព្យទំងេនះមិនផា�ស់ប�ូរេទ េនក�ុង្រពះគម�ីរទំងឡាយ ក�ុងភាស
េទេលTripitaka ខុសគា�ទំង�ស�ង េដយែផ�កេលថាេតសំេណណា Tripitaka ែដល្រព
សង្ឃបានេយាងេទេល។ ្របសិនេប្រពះសង្ឃអនស�ឹករឹត ្រពះអង�អចេយាងេ
(pook)140
141
១, ២, ៣ ។ល។ ឬតមចំណងេជងេរឿងែដលអ�កស�ប់ស�ល់។ េទះជាយា៉ងេ
្របសិនេប្រពះសង្ឃអនេចញពីគម�ីរែដលបានចង្រកងប��ូលគា� ្រពះសង្ឃនឹង្របា
េផ្សងេទៀត ឲ្យអនទំព័រេនាះ និងអនបនា�ត់េនាះ។ ពិតណាស់ ទំព័រ និងបនា� ត់អ
សំេណខុៗគា�ៃន Tripitaka។ បច�ុប្បន�េនះ េគអចរ Tripitaka តមអុីនេធណិត េដយ
េលខកថាខណ�ច្បោស់លស់ ប៉ុែន� េនះជាករអភនាេពថ�ីៗេនះ។
139
ភាសៃថbai lan។ ជាភាសែខ�រ៖ ស�ឹករ
140
ភាសៃថsai sanong
141
ជាភាស“ចងភា �ប”

153. 150
កង�ះខតៃនករចត់ថា�ក់ជាសកលែតមួយមានន័យថាជាេរឿងពីរស្រមាប់េយ
មិនងយ�ស�លេទក�ុងករែស�ងរកករេយាងចស់ៗេទេលេរឿង្រពះពុទ�។ ទីពីរ គា�នវិធីេ
េរឿង និងបនា ត់នីមួយៗពីTripitaka េដម ្រត�វបានចម�ងក�ុងសំេណបច�ុប្បន�យា៉ង្រតេឡយ។
ម្យោ៉ងវិញេទៀត បណ�ិតច្បោប់យូដស�ល់ពីចំនួនពិត្របា េហ្រប េនក�ុង Torah
(េហ្របស្រមាប“ច្បោ” ឬគម�ីរ ៥ ដំបូងៃន្រពះគម�ី)។ ចំនួនអក្សរេនក�ុ Torah គឺ ៣០៤.៨០៥។
េនះជារេបៀបែដលេយងដឹងថា្រពះគម�ីរ្រត�វបានប��ូនយា៉ង្រតឹម្រត�វមួយតួអក្សរម�ងៗ ន
កូដ្រពះគម�ីរ(កូ ដអក្សរេស�ចមា) អចេធ�បាន។ ្របសិនេបតួអក្សរមួយបាត់ កូដែដល
េដយអ�កនិពន�េដយេចតនា នឹងមិនបានករ។ ដូេច�ះ សរែដលដក់កូដនឹងមិន
បានេឡយ។ ប៉ុែន� តមករពិត េយងរកេឃញកូដប��ជាេ្រចនក�ុង្រពះគម�ីរ ែដលមិន្រតឹម
អំពី្របភពេដមអភិធម�ជាតិ ប៉ុែនជករែថរក្សោរយា៉ង្រតឹម្
ទី្របាំ ផ�ុយពី្រពះគម� Tripitaka ្រត�វប េធ�ែកស្រម�ល និងែកែ្របចម្បងៗជាេ្រច
េ្រកពីករែក និងករេធ�បច�ុប្បន�ភាពតូចតច ែដលអចេកតមានញឹកញា១០ឆា�ំម�ង
មានករពិនិែកស្រម�េឡងវិញជាទូេទេដយយនី្រពះពុទ�សសនា។ អះអថា
សង�យនាចំន ៦ បាន្របជុំេដមបានឯកភេល និងែកស្រម� ្រពធម៌។ ៃថ អះអថាម
សង�យនាចំន ៩ េនក�ុង្របវត�ិស�ស
សង�យដ៏សំខន់មួយស្រមាប់ែដលជាទូេទគា�េនក�ុងប��ីផ�ូវកេទ ្រត�វបេក
្របជុំេដ្រពះមហក្ស្រតដំបូងេគៃន្រប141
142
េដម្ប សេ�ង�អត�បទ្រពះពុទ�សសនា
្រត�បាបំផ�ិចបំផា�ញ ក�ុងករវយ្របហ្រក�ងអយុធេដយភូមា េន១៧៦៧។
142
Born Thong Duang (១៧៣៧-១៨០២) ្រពះអង�មានឋន“Buddha Yodfa Chulaloke” និង្រត�វបាន
ឋនៈជ “Rama I”េ្រកយេចូលទីវង�ត។ ្រពះអង�ជា្រពះមហក្ស្រតដំបូងេគៃនរជវង្សច្រកីបច�ុ
អ�កដំបូងេគែដលបានចត់តSangha-Raja (មានន័យពក្យតមព“រជសមាគមស” ឬសេម�ច
សង្ឃរបស់្រពះពុទ�សសនាេន្រ)។ Rama I ក៏បានប�ូររជធានីេសៀមពីថុនបុរី េទបាងកក ន
វត�្រពះែកវដ៏ល្បីល្បោញ ែដលដក់្រពះពុទ�រូបេធ�ពីត្បូងមរកត ែដល្រទង់បានយកមកពីេវៀងចន�

154. 151
សង�យនា្រពះពុទ�សសនាទំង
២៥
សង�យនានីមួយៗជួបជុំគា� េដម្បីបន្សុទ�ធ ែកកំហុសករបក�សយមិន្រតឹម្រត�វ
��ទិដ�ិ។សង�យនា្រពះពុទ�សសនាែដល្រត�វបានទទួលស�ល់៦មានដូចជ
(រូបភាព៖Maha-Gasapa និង អនន ជាេរឿយ ្រត�វបានពណ៌នាជាេរឿយៗេនសងខង្រ
េនក�ុងសិល្បៈ្រពះពុទ�)
សង�យនាទីមជួបជុំគាេន៥៤៣ឆា�មុន្រគិស�សករ េពលគបីែខេ្រកយេពល្រពះព
សុគត។142F
143
្រពះពុទ�មានដីក្បងប�ូនជីដូនមួយនិងជាសវ័កជំនិតរប្រទងនា អនន ថា្រ
អង�បានផ�ល់ករចងចំដ៏អសអំពីពុទ�ឱវទទំងអស់។ក�ីកង�ល់ែតមួយគ�់គ អនន មិនបានេ
ដល់កររស់េនរបស់្រពះពុទ�េនាះេទ។ក�ុងេពលជាមួយគា�េនាះ អនន បាន្រតស់
េនយប់មុនសង�យនា្រប Maha-Gasapa143F
144
ជា្របធានៃនសង�យនាេនះ។ គា�នអ�ី្រត
្រតេឡយប៉ុែន�ែផ�កទំងពីរដំបូTripitaka ្រត�ទេន�ញឲ្យចមាត។
សង�យនាទីពេន៤៤៣ឆា�មុន្រគិស�សករ144F
145
េពលគឺ ១០០ឆា�ំេ្រេពល្រពះពុទ�សុ
ត។ សង�យេនះនាំឲ្យមានករែបកបាក់គណៈសង្ឃឬសហគមន
សង�យនាទីេន២៥០ឆា�ំមុន្រគិស�សេពលគឺ ២៩៣ឆា�ំេ្រកយេពល្រពះពុទ�សុ
្រពះមហក្ Asoka បានកន់កប់្របេទសឥណា�េដយសមា�ប់្រពះរមនិងអនុជរប
អស់េលកែលងែត្រពះអង�ម ា� Tissa។ ្រពះមហក្ Asoka មានបំណងេដះ�សយប��
ទិដ�ិ្រពះពុទ�សសនាជាេ្រចនេនេពលេនាះ។សកម�ភាពដំបូងគឺសហវខ�ំងណាស់។
្រទង់បាននាំ្រពះសង្ឃសំណាក់ធម៌និង “អ��ទិដ�ិកជន” ទំងអស់រហូតដលបានេជួប
143
ជាភាសmaha-pari-nippanមានន័យថាសុគតេហយមិន្រតឡប់មកវិញ
144
Maha-Gasapaជាសវ័កមួយរូបក�ុងចំេណាមសវ័កទំង្របាំរូបដំបូងរបស់្រពះពុទ�និ Gasapa
មា�ក់ក�ុងចំេណបងប�ូនបីនាក់ែដលប�ូរសសនាពីហិណ�កន្រពះពុទ�សស Maha-Gasapa មា
ន័យថ “មហ Gasapa”។្រពះពុទ�សសនាមហយា Maha-Gasapa បានចប់ជា Ji-Gong
ែដលជា្រពះសង្ឃចិនចូលចិត�សច់និង្របមឹក។េនក�ុងស Ji-Gong ្រត�វបានផ�ល់ឋនៈជា
ចុះមកពីស �នសួគ៌និង្រត�វបានេគារព Daoji។េទះបី Maha-Gasapa បានចប់ជា Ji-Gong ឬ
Daoji ក៏េដយវជាករធា�ក់ចុះៃនករ្រតស់ដឹងរបស់្រពះពុទ�និងជាករផ�ុយពីធម៌របស់្រពះព
មានរណមា�កេ្រកយ្រពះពុទ�បានសេ្រមចករ្រតស់ដឹងេគសន�ត់ថាយា៉ងេហចណាស់ស
ដំបូងរបស់្រពះពុទ�បានសេ្រមចរួច។្របសិនេបពួកេគមិនសេ្រមចករ្រតស់ដឹងេទដូេច មា�កមា
សង្ឃឹមថានឹងេគចផុតពីកម�េឡ
145
មានភាពខុសគា�ចម្បងពក់ព័ន�នឹងកលបរិេច�ទៃន្រពឹត�ិេហតុេនក�ុង្រព

155. 152
Tissa។ េគបានសេ្រមចចិត សង�យគួរែតសមា�គណៈសង្ឃៃនអ��ទិដ�ិកជន និងបន្សុ
Tripitaka។ េពលែដលសមា�មតិែដល្រត�វទទួលយក្រត�វបាន្រពមេ្រព�ងមនុស្សបានច
តគា�។ េស�ច Asoka ប��ូនអ�កសេ�ង�ះេដម្បីផ្សព�ផ្សោយដល់ពិភពេលកនិងប��ូនអ�កសេ
យា៉ងឆ ា�យដល់្របេទស្រកិចបុ
ស្រមាប់មនុស្ស ែដលគិតថា្រពះពុទ�សសនាមិនែមនជាសសនា្រតឹម្រ
េយស៊ូេនាះ េគ្រត�វេចទសួរថាេត្រពះពុទ�េទដល់អសុីេផ្សងេទៀតយា? សំេណៃ ripitaka
របស់សង�យទីបីបានេទដល់�សីលង�រនិង្រត�វបាថជាគម�ីរជាភាស “ធម៌េទសន
របស់្រពឹទ �ច” (េថរវ)។
សង�យនាទីបេន១០០ឆា�ំេ្រកយ្រគិស�ស េពលគ៦៤៣ឆា�ំេ្រកយេពល្រពះ
សុគត។ េនេពលេនាះច្បោស់ណាស់ថា្រពះសង្ឃភាគេ្រច Tripitaka ទំង�ស�ងប
េទ។ ករ្របជុំ Kashmir េនឥណា�ខងេជង្រព៤៤៩អង�បានចង្រកងគម�ីរថ�ីនិងសរេសរ
េលស�ឹករឹត។ គម�ីររួមមានជំេនឿច្រម�ះមកពីេឈ�ះ្រពះពុទ�សសនាេផ្សងៗ។ វ្រត�
េចលទំង�សេដសលេថរវ
េនះជាករកំណត់្រពំែដនច្បោស់លស់ែដលេថរវទនិងមហយានចប់េផ�
េ្រចនេ្រពះេថរវទែផ�ភាបាលីរីឯមហយានែផ�កភាសំ�ស�ឹត។
សង�យនាទី្េនឆា១៩៨១េពលគជា២៤០០ឆា�ំេ្រកយេពល្រពះពុទ�សុគត។ ករ
ជាេលកដំបូងេនេ្រក្របេទស Mandalay ្របេទភូមា្រពះសង្ឃែកកំហុសេន
Tripitaka និងឆា�ក់សំេណថ�ីេនេលផា�ំងថ៧២៩ផា�ំង
ខ�ុំេ្រជសយកកលបរិេច�ទភាគេ្រចនែដលមានេនក�ុងែwww.wikipedia.comពីេ្រពះខ�ុំម
ចប់អរម�ណ៍ក�ុងករពិភាក្សោេលកលបរិេច
សង�យនាទី្របាពីឆា�១៩៥៤ ដល់ឆា�១៩៥៦េពលគឺជា្រពឹត�ិកនសម័យទំេនប។
េធ�េឡងេនរ៉ង់ហ�ូ្របេទភូមា សង�យនាេ្រត�វបានេរៀបចំេឡង�សបគា�នឹងបុណ្២៥០០
ឆា�ំៃន្រពះពុទ�សែដលជាករ្របារធំេន្របេទសភូម
េនក�ុងទស្សនវិស័យ ្របសិនេប្រពះគម�ីរ្រត�វពិនិត្យេមលែកត្រម�វេឡងវិញេនទស
៥០ វនឹងជាប��ែដលមានវទប្បដិវទយា៉ងខ�ំ Tripitaka ្រត�វបានពិនិត្យែកស្
េឡងវិញនាេពលថ�ីៗេនះក�ុងសម័យកទំេនប មានន័យថា្រពះសង្ឃក�ុងសម ទំេនបមា
ឱកសេ្រចនេដម “ជ្រមះឲ្យអ” នូវភាពដូចគា�រដីករបស់្រពះពុទ� និបន�ូលរបស់្រពះេយស៊ូ។
េនសតវត្សរ៍២០ ្រគិស�ស ្រត�វបានបានេ គស�ល់យា៉ងច្បោស់រួចេទេ វង

156. 153
�ស�លឲ្មនុស្ស្រគប់រូបេភ�ចនូវែផ�កខ�ះTripitaka ែដលនឹងរំឭកដល់មនុស្ៃន្រគិស�សសនា។ខ
មិនបាននិយាយថា វ្រត�វបានេធ�េឡងេដយករសេ្រមចពិភាក្សោគា�េទ។ វ្
េឡងេដយភាពេស�ះ្រតង់េដម្បីបង�រភាពភាន់្រចឡំ។ ស្រមាប់េហតុផលេនះ
្រត�វេយាងេពលខ�ះេទេល្របភពែដលមានម១៩៥៦។
្របភពរបស់េយ
ខ�ុំផ�ល់ជូនអ�កនូវរូបភាពអត�បទ្រពះពុទ�សសនា ដូេច�ះអ�កដឹងថាេហតុអ�ីបានជ
ែដលេយង្រត�វែចករំែលកេគមិនទន់ស�ល់្រគប់គា� ប៉ុែន�ពិតជា្រត�វករបង�ញឲ្យដឹង
េលកទំងអស់។ ខ�ុំដឹងថាមានមនុស្សេផ្សងេទៀតជាេ្រចនន អំពីករពិតទំងេនះ ន
ែចករំែលកករពិតទំងេ។េយងមានឯកសិទ�ិស�ិតេនក�ុង្រក�មៃនមនុស្សដំបូងេគេដម្បីបកែ្
េបាះពុម�អត�បទ្រពះពុទ�សសនាែដលពួកបស�ិម្របេទសក្រមយកចិត�ទុកដក់ េពលពួ
អំពី្រពះពុទ�សស

157. 154
េស�ច NARESUAN
២៦
មនុស្សមា�ក់ប�ូរជាមួយពិភព?
សំណួររួមមួយក�ុងចំេណាមពុទ�បរិស័ទគថ “េតមនុស្សមា�ក់អចស�ប់េដម្បីលង
ពិភពេលកទំងមូលបានយា៉ងដូច?” មានេរឿងរ៉វខ�ះែដលខ�ុំចង់េ្របេដម្បីេឆ�យេទនឹង
េនះ។ ទុកឲ្យខ�ុំេលកេឡងនូវេរឿងពីរ
ករចរចអំពីចំណាប់ខ
ខ�ុំចង់េ្រប្របាភាព�សេដៀងគា�េនះេនេពលមានវិបត�ិចំណាប់ខ�ំងថ�ី។ មានពួ
េភរវករភូមែដលមិនសប្បោយចិត�ខ�ះចប់ចំណាប់ខ�ំងៃថមួយចំនួនេនស�នទូតភូមា
ឥឡូវឧបមថាចំណាប់ខ�ំងមា�ក់ជា្រតកូល េហយ្រត�វបានបង�ំឲ្យចរចជាមួយពួកេ
េដយផ�ល់ដល់ពួកេគនូវលក�ខណ�ដូចខងេ្រ “េលកដឹងអ�ី។េនទីេនះមានចំណាប់២០
នាក់។ េហតុអ�ីេលកមិនែលងពួក១៩នាកេទនិងចប់ខ�ុំែតមា�ក់បានេ?” េតពួកេភរវករគិតអ�ី
េទេលសំេណេន?។ “ឲ្យចំណាប់ខ១៩នាក់េទទុកែតឯងមា? េដម្បីអ�ីេ? ចំេពះេយងឯ
គា�នតៃម�េ្រចនជាងចំណាប់ខ�ំងេផ្សងេទ!” ពិតជា្រតឹម្រត�
ប៉ុែន� ឧបមាថានាយករដ�ម�ន�ីៃថចូលក�ុងស�នទូតេហយេលកសំ “យកខ�ុំេធ�ជ
ចំណាប់ខ�ំងជំនួសនិងែលងចំណាប់ខ២០នាក់េ” េតពួកេភវរករទទួលយកសំេណេនះឬេទ?
្របាកដណាស់គឺទទួលេដយក�ីរ! ពីេ្រពះឋនៈដ៏ខ�ង់ខ�ស់របស់គាត់មានន័យថាគាត
មានតៃម�ជាងចំណាប់ខ�ំង២០នាក៥០នាក់១០០នាកេទេទៀ។
ដូចគា�ែដរ េពលេយងេជឿជាក់េលមនុស ែដល្រត�ជួយេយងេយងដក់ករេជឿជាក់រ
េយងេទេលចំណាប់ខ�ំងមា ែដលជាអ�កមានបាបដូចេយង និងមិនមានតៃម�ជាងេយងេទ
េយស៊ូជាអ�ក្រគប់្រគងស�នសួគ៌ឥតេខ�ះមួយអង�។ ្រពះេយស៊ូជាចំណាប់ខ�ំងែដ
មនុស្សទំងអស់គា�េទៀតស្ពួកនរក។ ពួកេគសប្បោយចិត�េពល្រពះជាមា�ស់សុគតេ
ឆា�ងនិងធា�ក់ចុះនរក។ ប៉ុែន�ករសប្បោយរបស់ពួកេគមានរយៈេពលខ�ីពីេ្រពះបីៃថ�េ្រក
រស់េឡងវិញពីករស�ប់
ភាព្របដូចេនះអចយកមកគិតែដរ េពលែដលេភរវករមូស�ីមបានចប់ទហ
បរេទសេធ�ជាចំណាប់ខ�ំង។ ្របសិនេបនាយករដ�ម�ន�ីយូដចរចរជាមួយពួកេភរវក
សំេណ “យកខ�ុំេធ�ជាចំណាប់ខ�ំងជំនួសេហយេដះែលងទហននិងជនទំងេនាះ” ពួក

158. 155
េភរវករនឹងមិនឲ្យអក់ខនឱកសេនះេទ ពីេ្រពះជីវិតរបស់្របមុខរដ�ផ�ល់ទម�ន់ក�ុងេពល
ជាងជនសុីវិលមួយយន�េហះេទៀត
្រពះេយស៊ូជា្របមុខរដ�ដ៏ខ�ង់ខ�ស់និងជាេស�ចស�នសួគ៌។ ្រពះជាមា បុ្ររបស់
្រទង់ជាងឪពុកមា�យ�សឡាញ់កូនរបស់ខ�ួនេទៀត។ ្រពះជាមា�ស់ផ�ល់តៃម�ជីវិតមួយរបស់្
េដម្បីដូរជាមួយអ�កបាបទំងអស់។ ្រពះជាមា�ស់ េវលរបស់្រពះេយស៊ូេននរកមានត
ជងករងរទំងអស់ែដលមនុស្សបានេធ� ចប់ពីេពលចប់កំេណតៃនពិភពេលកដល េទៀ
ត។ ្រពះេយស៊ូមានតៃម�ណា
េស�ច Naresuan
ភាព�សេដៀងគា�ទីពីរគឺដក�សង់េចញពីេរឿងពិតរប Pra-Naresuan146
បុ្រតរប Pra-
Maha-Thammaracha។ េនេពលែដល្របេទសៃថេធ�ចម្បោំងចញ់ភូមាភូមាបានចប
េស�ច េដម្បីេដះដូរយកសន�ិភាព។ងដក់ឲ្យ្របេទសជាតិទំងមូលេធ�ជាទសករ្រព
បាន្របគជីវិតរបស់្រទង់េដម្បីជាថៃនេសរីភាពរបស់្របជាជនៃថេផ្សងេ Pra-Naresuan
បានហ�ឹកហត់វិជា�គុណនិងជំនាញេយាធាេ្រកមករឃាឆា�ភូមាេហយបីឆា�ំេ្រក
េស�ចភូមាចូលទីវង� Pra-Naresuan បានេធ�ករេបាះេបារឈ�ះេលពួកភូមា។ ្រទវិល្រតឡប
មកដឹកនាយុទ�នាករេយាធាជាេ្រចន្របកបេដយេជាគជ័យនិ Shan ឲ្យទទួលប
ឯករជ្យពី្របេទសភូមាដេណ�េឈៀងៃម៉េនឆា១៦០០ និងបានព្រងីក្រពំ្របទល់េស
យា៉ងធេទៀតផង។
ភាព�សបគា�រ Pra-Naresuan និង្រពះេយស៊ូគឺច្បោស់លស់ណាស់។ ្រទង់ទ
បុ្រតរបស់េស�ច។្រទង់ទំងពីរ្រត�វបានយកេទប�ូរនឹងេសរីភាពរបស់អ�កដៃទ។ ្រទង់ទ
ឈ�ះជាយថាេហេលអ�កែដលចប់្រទង់និងបានព្រងីកែដនដី។ ្រទង់ទំងពីរជាវី
គតិរបស់េរឿងគឺថាជីវិតមួយអចរំេដះ្របជាជនឲ្យមានេសរីភាព។ ្រពះេយស
ជីវិតគា�នបាបកម�របស់្រទង់េដម្បីប�ូរនឹងេសរីភាពរបស់ពិភពេលកទ
ខ�ុំចូលចិត�េ្របឧទហរណ៍្របយកេចញពី្របវត�ិេនអសុី ែដលមានសរៈសំខន
្រគស�បរិស័ទ ក�ុងករភា�ប់ទំនាក់ទំនងជាមួយពុទ�បរិស័ទ។េរឿងែដលេគស�ល់ទំងេនះអ
ឧបករណ៍ជំនួយេដម្បីបេ្រង�នធម៌ដល់ពុទ�បរិស័ទ។េនក�ុងេសៀវេភខ�ុំអចបាន្រតឹមែតន
146
តមន័យរបស់ពក្យ្រពះអង�មា�ស់ Nareusuan (១៩៥៥-១៦០៥)។្រទង់ជាវិរបុរសដ៏ល្បីល្
ក�ុង្របវត�ិស�ស�េហយភាពយន�ថ�ីៗែដលបានថតនិយាយអំពី្រទង់េធ�ឲ្យ្រទង់កន់ែតល្បីេឡងក
្របជាជនៃ

159. 156
េគាលបំណងរបស់េសៀវេភេនះ គឺេដម្បីដឹងអំពី្រពះពុទ�សសនាអំពីរេបៀបែដល្រពះ
ស�ិតេននិងបំបាត់េទវកថាជុំវិញ្រពះពុទ�សសនា ែដលេននឹងៃដរបស់ពួកបស�ិម្របេ
នាក់។ េ េពលេ្រកយ ្របសិនេបមានឱកសខ�ុំនឹងសរេសរេសៀវេភមួយក្បោលេទ
អំពីកប��ុះប��ូលអ�កកន់្រពះសសនាឲេល្រគិស�សសនា និងបេ្រង�នធម៌ដល់ពុទ�បរិ
សំណួរនិងចេម�យ
អ�កមិនទនេលកេឡងនូវទស្សន “អនត” របស់្រពះពុទ�សេនេឡយេ។ េតេយងអចផា�
សសនា្របជាជនមា�ក់ែដលមិនេជឿថាព្រពលឹផា�ល់ខ�ួនែដលនឹងដឹខ�ួណ េ្រកយេ
ស�ប បានែដរឬេ?
ខ�ុំមិនបាននិយាយអំពីទស្សន “អនត” េទ (ជាភាសបាល anata) ឬ “ខណ�្រប”
(ជាបាលី khandas) ពីេ្រពះវជាវិស័យៃន្រទឹសភាជាក់ែស�ងគា�ននរណាមា�ក់ែដល
ស�ល់េជឿងថាពួកេគមានអនត� ឬថាពួកេគ្រត�វបានបេង�តេដយខន�្របាំែដលនឹងប
េពលពួកេគស�បេឡយ។ មានែត្រពះសង្ឃែតមួយ ែដលអចសិក្សោែស�ងអំពីេរឿងទំងេន
បាន។ េពលអ�កេទ នអ�កមិនចំបាច់បារម�អំពីពួកេគេទ។ខ�ុំមិនទន់ែដលទទួលករជំទស
ពុទ�បរិស័ទណាមា�ក់ែដលខ�ុំបានជួបេឡ
ខ�ុំេយាងេេលនរណាមា�ក់ ែដលចប់អរម�ណ៍េលប��េនះជាងខ�ុំេធ�ជាករ្រ
Scott Noble បានសរេសរេរឿងដ៏គួរឲ្យចប់អរមានចំណងេជថ Buddhist Road Map ែដល
ក�ុងេរឿងេនាះ គាត់បង�ញពីរេបៀបែដលករេជឿេលអនត�នឹងនាំ្រប ភាែខ�ងេយាបល
គា�ជាេ្រច “ធម៌ៃនអនត�េធ�ឲ្យអន�រយេគាលករទំងមូលៃនេរឿងនិទនអំពីកររស់េ
វិញរបស់្រព Sakyamuni Buddha។េបគា�នអត�័នេតអ�ីេទជាចំណុចទរវជិវិត និង ជីវិត?”
េហយម�ងេទៀត “្របសិនេបមានអនត�េហតុអ�ីបានជា្រពះពុទ�យាងដំេណរឆា�យេដម្បីពី
ករេកតវិញេហយេហតុអ�ីេគនិយា Sakyamuni មានដី ្របកសេនេពលេ “ចុងេ្រក”
របស់្រទង់ថាជាកំេណតចុងេ្រកយរបស? េតជាកំេណតចុងេ្រកយរបស់អ?147
អ�កក៏មិនទន់បាននិយាយអំពីអដ�ង�ិកមេតអ�កអច្របាប់េយងបានេទថាេន?
ពុទ�បរិស័ទែដលខ�ុំបានជួបមិនអចេរៀបរអំពីអដ�ង�ិកមគ� (ជាភាស Ariya mak pad)
បានេទមានអ�កតិចណាស់ែដលព្យោយាមេធ�តមអដ�ង�ិកមគ�។េនះមិនែមនជាករពិតស្រម
ស័ទ។ ពុទ�បរិស័ទជាេ្រចនព្យោយាមក៥ (ជាភាស seen ha) ប៉ុែន�សូម្បីែត្រពះសង្
147
http://www.letusreason.org/Buddh7.htm

160. 157
មិនអចេគារពតមបានែដរ។ េយងសុទ�ែតជាមនុស្សមានបាបែ អ�ីែដល្រត�វករអ�ក
សេ�ង�ះ។
អដ�ង�ិកមគ�អចែបងែចកជាពីែផ�
• Seen (សីលេដម្បី្រគប់្រគងករនិយាយនិងកអំេព)
• Samathi (សមាធិេដម្បី្រគប់្រគង)
• Panya (ប��េដម្បី្រគប់្រគងច)។
ករ្រគប់្រគងទំងេនះមិនអចម បានេ ពីេ្រពះែតេយងមានទំេនារងកេច
េនឿយហត់នឹងេរឿងចង់បានល (្រគិស�សសនា “ធម�ជាតិៃនប”)។ េតេយងអចនិយ
អំពីភាមា�ស់កេលសមាធិ ឬមាប��េពលេយងមិនបានកសីលដ៏តូចមួយផងេនាះយា៉ងដ
េម�ចេទ?
ដូេច�ះេដម្បីរំែលកជំេនឿរបស់ខ�ុំខ�ុំមិននិយាយអំពីអដ�ង�ិកមគ�េទ។ ក៏ប៉ុែន�ខ�ុំពិតជាេជឿ
េគាលេដចមៃនអដ�ង�ិកមគ�េនះ។ ខ�ុំេជឿថាេនះជាបំណងរបស់្រពះជាមា�ស់េដម្បីឲ្យ
សីលអនុវត�េធ�សមាធិនិងមានប��ប៉ុែន�េតមនុស្ស្រគប់រូបអចវយា៉ងដូចេម�? េពលខ�ុំ
េ្រជស្របគល់ជីវិតរបស់ខ�ុំជូន្រពះេយស៊ូ ្រទង់បាន ្រពវិ��ណបរិសុទ�របស់្រទង់មកគង់ក�ុ
ខ�ួនខ�ុំេដម្បីែ្របក�យសរជាតិចស់របឲ្ជាសរជាតិថ�ីរបស់្រទង់។ ក�ុងរយៈេពលដ៏ខ�ី ខ�ុ
ជាភាវៈថ�ីេនក�ុងរងកយរបស់្រពះេយស៊ូ។ ចិត�របស់ខ�ុំបានផា�ស់ប�ូរ។ ពីមុនខ�ុំធា�ប់
និយមែតឥឡូវខ�ុំក�យជាមនុស្សមិនសូវអត�និយម និងគួរឲ្យចូលចិត�ជាងមុន។ េតមាន
េឡង? េនះមិនែមនជាករ្របឹងែ្របងខ�ួនរបស់ខ�ុំេទ។ េសចក�ី�សឡាញ់របស់្រពះជាមា�
្រជចូលេទក�ុងសរជាតិរបស់ខ�ុំ។ ្រពះគម�ីរែចងអំពី្រគិស�បរ “េសចក�ី�សឡាញ់របស់្រ
បានផ្សោយមកសព�ក�ុងចិត�េយងរល់គា� េដយសរ្រពះវិ��ណបរិសុទ� ែដល្រព
េយងេហយ” (រ៉ូម៥:៥)។ ករ្រគប់្រគងេលខ�ួនឯងក៏បានចូលេទក�ុងសរជាតិរបស់េ “ែតឯ
ផលែផ�ៃន្រពះវិ��ណវិញ េនាះគឺេសចក�ី�សឡាញ់ អំណរអរេម្រតីភាព អត់ធ�ត់ សុភាព ស
េស�ះ្រតង់ ស�ូតបូត េហយដឹងខ...។ (កឡាទ៥:២២-២៣)។
អ�កេឃញេទ ្រពះជាមា�ស់ចប់េ េធ�ករបស់្រទងេនក�ុងខ�ួនេយង ក�ុងវិ��ណរបស់េយង។
បនា�បមក េដ េយងបានអនក�ុង្រពះគម�ីរនិងេគារពតម្រពះគម�ីរចិត�និងរងកយរប
េគារពតមរូបភាពរបស់្រពះេយស៊។ េដ េយងឲ្យ្រពះជាមា�ស់េធ�ករក�ុងរងកយេយ
នឹងអចឲ្យេយងរស់េនធម៌សមាធិជាមួយ្រពះធម៌និងបអំពី្របាជា�របស់្រពះជាម
េពលេ្រកយេទៀត
អដ�ង�ិកមគ�ព្យោយាមសេ្រមចេគាលេដដ៏ខ�ង់ខ�ស់ទំងេនះពីេ្រកចូលក�ុង េដ
េផ�ម្រគប់្រគងអមិសនិងចិត�ប៉ុែន�មិនប៉ះពលចិត�េខ�ចខ�ំឬេដះ�សយប��បាបេដយ

161. 158
េទ។ ្រពះជាមា�ស់ចប់េផ�មជាមួយនឹងរូបេយ “មនុស្សលកំបាំងក�ុងចិត” (េព្រត�សទី១៣:៤)
បនា�ប់មកេធ�តមវិធីរបស់្រទង់។ េេសចក�ីពិតស្រមាប់មនុស្ស្រគប់រ
ពិតណាស់មានេរឿងេផ្សងេទៀតជាេ្រចនែដលខ�ុំមិនបាអំពី្រពះពុទ�សសនា។ ្រ
េបេរឿងមួយបានក�យជាេរឿងែដលអ�កចប់អរម�ណ៍សូមអភ័យេទសខ�ុំផង។ េគាលបំណងរ
គឺនិយាយអំពីេរឿងែដលពក់ព័ន�នឹងត្រម�វករចម្បងរបស់មនុស្សែដលជាករសេ�ង�
ផុតពីបាបកម�។ េដម្បីជាេគាល ៃនករប��កគា�នត្រម�វករស្រមាប់្រគិស�បរិស័ទែ
ចូលសុីជំេរេទក�កេទសនាតម្រទឹស�ីរបស់្រពះពុទេទ។ ពុទ�បរិស័ទចូលចិត�ឲ្យមាន
អនុវត�ជាក់ែស�ង។
្រពះេយស៊ូ្រគិស�តមរយៈ្រពះជាមា�ស់ក៏មាន្របេយាជន៍ែដរ។ ្របែហលេ
ែដល្រទង់េ្រជសយកជំនួញជាក់ែស�ងក�ុងនាមជាមនុស្សដូចេរជាជករភាវន

162. 159
េសចក�ីសេង�ប
២៧
ដក់វប��ូលគា�ទំ
្រពះពុទ�មានដីកថាស្រមាប់បាបផ�( mano-gum) បិតរបស់េស�ច Asoka ្រត�វ្របសូ
ម�ងេទៀត និងរស់េនជានិរន� ជាេ្រចនដងដូសក�សកអ��ឹង។
្រពះេយស៊ូែដលម ្រពបន�ូលច្បោស់ជាង ផ�ល់ដល់ពួកេយងនូវបំណុលពិត្របា
អ�កមានបាបជំព តមរយៈេរឿងេ្រប�ប្របរបស់េស�ច និងអ�កជំពក់បំណុលអកត���។ ្រពះ
មា�ស់ក�ុងនជេស�ចមា�សបំណុល បានផ�ល់ដល់មនុស្ស្រគប់រូបនូវពន�ឺ ខ្យល់អកស អ
ដេង�ម េបះដូងេលត ធនធាន ទំនាក់ទំនង និងឱកសេ្រប្របាស់ និងសប្បោយរីករយ។
ដេង�មរបស់ខ�ួនេដម្បកុហកេ្របេបះដូងរបស់េគេដម្បីឈ�ក់នឹងអ�ីមួយ េ្របធនធានេផ្សងេទៀតេដម
លួច េ្របទំនាក់ទំនងេដម្បីេកងចំេណញស្រមាប់ខ�ួនឯង េ្របឱកេដម្បេលកតេម�ងខ�ួនឯង។
តមរយៈបាបកម� មនុស្សជំពក់្រពះនូវេទព្យេកសល្យចំ ១០.០០០ ជាបំណុលវិ��
ែដលេគមិនអចសងវិញបាន
េយងបា ដឹងថា មួយកហបណៈ េស�នឹង៦០០០ ដួង េស�នឹង្របាឈ�ួលស្រមាប៦០០០
ៃថ�។ ដូេច�ះ ១០.០០០ កហបណៈ េស�នឹង ៦០ លនដួង េពលគឺ ករេធ�ក ស្រមារយៈេពល
៦០ លនៃថ� ឬរស់េន១៦៤៤ ជីវិត។
្របសិនេបអ�កជាអ�កមានបាប ស�ិតក�ុងស �នភាពលំបាកគា�ន្រ ពីេ្រពះច្
ណាស់ អ�កេនសល១៥.០០០ ៃថ�ស្រមាប់រស(្របែហល៥០ ឆា�) េដយគា�នករធានាអំពីៃ
ក។ េ្រកពីេនះ មាន២,២ លនៃថ ប៉ុេណា�ះ (្របែហល៦០០០ ឆា� 147
148
) តំងពីករបេង�តមនុ
ដំបូងេម៉�ះ!
148
េនថា�ក់វិទ្យោស�ស�ក្រមិតសកលវិទ្យោល័យ ែដលខ�ុំបានេ្រជសយក វបានចក់ជាប់េន
្រគប់ឱកសទំងអស់ ថែផនដីមានអយុរប់លនឆា�ំ។ ប��ជាក់ែស�ងមួយ គឺគណិតវិទ្
សរុបគឺមួយពន់លនាកេនឆា១៨០៤ ចំនួន ៥០០ លនាកេនឆា១៦០០ ចំនួន ២០០ លនាកេន
េពល្រពះេយស៊ូ្របសូ្(ឆា�១ េ្រកយ្រគិស�ស)។ េទះបីជាមានករេកនេ០,៥% ក�ុងមួយឆា�ំ( េស�រ
ែតក្រមិផុតពូជ) េដដំេណរករថយេ្រកយ េយងមាន្របជាជនែតបន�ិចបន�ួចប៉ុេណា�ះ៥០០០
ឆា�ំមុន(េពលទឹកជំនន់របស់ Noah)។ ្របសិនេបមនុស្សមានអត�ិភាពរប់លនឆា�ំេនាះ េតេ្រគា
បេរ្របវត�ិេន? ្រក�ងទំេនបៗរបស់េយងគួរ្រត�វបានសងសង់េឡងេលឆ�ឹងរបស់មនុ Henry Morris
បានសរេសរថ“វចប់េផ�មមានភាពច្បែដលថា ជាតិសសន៍របស់មនុស្សមមានវ័យចំណា
ខ�ំងេនេទ! កល្របវតៃន្រពះគម�ីរបុរណមានភាពជាក់ែស�ងមិនកំណត់ជាង្របវត�ិស�ស�រប់

163. 160
ដូេច�ះ្រពះជាមា�ស់បាន្រកេឡ ចុះពីស �នសួគ៌ និងបានេឃញថា គា�នមនុស្ស
អចសងបំណុលកម�របស់មនុស្សបានេទ។ មនុស្ស្រគប់រូបជាអ�កជំព ក់បំណុល។ មនុស្
មាន gilead tanha ឬសរជាតិបាប។ ដូេច�ះ ្រពះជាមា�ស់មាន ចិត�អណិតអសូរ និ
ខ�ួនឯង េដម្បលសងបាបរបស់មនុស្ស
េដម្បីឲ្យទទួលរងទណ�កម�មនុស្សេដយេស�ភាពគា� ្រពះជាមា�ស់្រត�វេធ�
មានរងកយជាមនុស្ស។ ្រទង់េធ�េរឿងេនះ េដយរំលយអំណាច និងកិត�ិគុណដ៏ខ�ង់ខ�ស់
(ភីលីព២:៧) ខ�ីេពះរបសមា ៉រីបរិសុទ�( Virgin Mary)148
149
និងបានមកដល់ែផនដី ជាទរកមួយ
Bethlehem150
។ ជាម ា�ៃនសកលេលក បុ្រតរបស់្រពះជាមា�ស់មានតៃម�ជាងពិភពេល
គឺដូច Pra-Naresuan បុ្រតរបស់េស�ច ែដលអចលះបង់ជីវិតរបស់្រទង់ េដម្បីប�ូរយកេ
ភាពរបស់្របជាជនៃថទំែដរ បុ្រតរបស់្រពះជាមា�ស់អចលះបង់ជីវិតរបស់្រទង់ េដម្ប
េសរីភាពរបស់មនុស្សជាតិទំងអស់។ េែតករពលីកម�របស់េស�ច េយងមិន្រតខ�ស
ង់ េសចក�ីស�ប់ ឬនរ េឡយ។ អ�ីែដលេយង្រត�វេធ� គឺ្រត�វែ្របចិ េជឿេល្រពះេយស៊ូ និងអរគុ
េរៀងរល់ៃថ�ចំេពះករពលីរបស់្រទង់ដ៏មានតៃម� ស្រមាប់េសរីភាពរបស់េយង។ ្រ
លះបង់តៃម�ដ៏ខ�ស់បំផុតស្រមាប់ជួយសេ�ង�េយង!
េតអ�កដឹងេទថ ្របសិនេបអ�កគួរពន្យលអំពីដំណឹ ងល�តមវិធីេនះដល់ពុទ�បរិស័ទ មនុសជ
េ្រចននាក់នឹងេលកៃ េហយនិយាយទំងសុភា“ខ�ុំដឹងគុណចំេពះអ�ីែដល្រពះេយស៊ូបានេ
ចំេពះខ�ុ!” ពីេ្រពះពួកេគ ងថា្រពះពុទ�េននូវអ�ីែដល្រតឹម្រត�វ ប៉ុែន� ្រពះពុទ�មិ លសង
បាបរបស់ពួកេគបានេឡយ។ េពលែដល្របជាជនយល់ថា្រពះេយស៊ូ ដល់អ�កដៃទយា៉ង
េនា ពួកេគនឹងមិនចង់ចកេចញពី្រពះេយស៊ូេឡយ
េពល្រពះេយស៊ូ្រត�វ ចតទុកថាជាករេដចំេពកម� និង ទុក� (ទុក�ែដលេកត
េចញពីកម�) ពុទ�បរិស័ទជាេ្រចននាក់នឹងយល“្របសិនេបខ�ុំមិនអនុ��តឲ្យ្រពះេយ លងស
កម�របស់ខ�ុំេទ ខ�ុំ្រត� សងវេដយខ�ួនឯ។ ្របសិនេបខ�ុំអចចប់ជាតិ ខ�ុំេនែតជំពក់ជី
មនុស្ស ែដ្រត�បាេធ�កសន�ត់េដយអ�កវិវត�និយម” (www.ldolphin.org/morris.html) ស្រមាប់អត�
េ្រចនេទៀតរបស់អ�កវិទ្យោស�ស�ែដលសិក្សោេលសម�តិកម�្របឆាំងនឹង្រពះគម�ីរែដ ចូរែស�ងរក
ពក្យគន�ឹះេនក�www.answersingenesis.orgឬwww.creationontheweb.org ។
149
�ស�ីបរិសុទ�ែដលផ�ល់កំេណត ្រត�វបានយល់េឃញថាជាេទវកថាែបបរេវរវយេនេពលេនាះ។ បច�ុ
េយងដឹងថា វអចេទរួច តIVF (ករបង�កំេណតក�ុងដ)។ បេច�កវិទ្យោរបស់្រពះជាមា�ស់គឺ្
េជឿនេលឿនជាងេយងែតប៉ុេណា�ះ
150
េដម្បីប��ក់ពីករមកដល់របស់្រទង់េនេលែផនដី ្រពះជាមា�ស់បានទ៤០០០ ឆា�ំមុន េដ
បង�ញជាមុនថា្នឹងមកដល់យា ៉ងដូេម�ច េដយលម�ិតជាក់លក់បំផុេលកុប្បត៣:១៥សុភាពសិត
៣០:៤េអសយ៧:១៤េអសយ៩:៦មីក៥:២មា ៉ឡាគ៣:១មា ៉ថា១:២៣។

164. 161
េហចណាស១៦៤៤ ស្រមាប់បាបទំងឡាយ េយាងតម្រពះេយស៊ូជាមា�ស់។ ប��រប
េរៀងរល់េពលខ�ុំមកវិញ ខ�ុំមានបាបែថមេទៀត។ េនះជាវលវដ�សង្សោៃនបាប និងក”
តមរយៈ្រពះជាមា�ស់ េយងមានក�ីសង្ឃឹមេនក�ុង្រពះេយស៊
ចុះ្របសិនេប្រពះេយស៊ូបានសេ ចិត�មិនសុគតេដម្បីអ�កមាន? េនាះអ�កមាន
១០០% នឹងេទនរក។ ខ�ុំគិតេឡងញ័រខ�ួន។ ខ�ុំដឹងថាខ�ុំអចជាមា�ក់ក�ុងចំេណាមពួកេគ។ ខ�ុំ
ណាសចំេព្រពះេយស៊ែដលបានសេ្រមចចិត�ស�ប់ េដម្បីលងបាបរបស់ខ�ុំ។ េតអ�កដឹងគុ
ករពលីរបស់្រទង់េដយស�័្រគេទ? ្រទង់បានពលីេដម្បីអ�ក។ អ�កក៏មានតៃម�ចំេពះ្រព
ែដរ។ ្រតឹម្រត�វ ្រពះជាមា�ស់�សឡាញ់េយងខ
សំណួរ និងចេម�យ
េតខ�ុំគួរប��ក់ភ័ស�ុតងដលនរណាមា�ក់ែដលេជឿេលករចប់ជាតិយា៉ងដ?
គា�នចំណុចណាមួយែ ជំទស់នឹករចប់ជាតិ ពីេ្រ(១) គា�នភ័ស�ុតងប��ក់ និ
(២) វ្រគាន់ែតេលកសំណួរេទេពលេ្រកយប៉“េតខ�ុំនឹងេគចផុតពីករឈឺចប់យា៉ងដូចេម
និងេនេពល?” ពុទ�បរិស័ទពិត្របាកដចង់េគចឲ្យផុតពីកម� និងមិនចង់ចប់ជាតិេទ។ ្រប
ទុក�ជាប� �ៃនជីវិត ករចប់ជាតិមិនែមនជាដំេណាះ�សយេទ វកន់ែតេធ�ឲ្យមានប�
ខ�ុំេស�យកពួកេគតមរយ ្រពះធម េដម្បីបង�ញថាេតពួកេគល�្រគប់្រគាន់េដម្បីេទ
ឬអត់ បនា�ប មក បង�ញពីតៃម�ខ�ស់ៃនបាប តមរយៈេរឿង្រពះ ៖ េស�ច Asoka និង ពស់ថា�ន់
អេណ�កខ�ក់ែភ�ក ឬេទវត និងស។
មិត�របស់ខ�ុំមា�ក់េ្របអ�ីែដលខ�ុំបានបេ្រង�ន េដ សន�នាជាមពុទ�បរិស័ទ�សីលង�មា�ក់ អំ
សភាពស�រតីរបស់នាង។ េនះជាអ�ីែដលគាត់បាន
ខ�ុំបានជួប�ស�ីជាពុទ�បរិស័ទ�សីលង�មា�ក់។ នាងមិនេបកចំហចំេពះ្រពះជាមា�ស់េទ
នាងថាេតនាងធា�ប់គិតថានាងជាមនុស្សល�ឬេទ។ នាងគិតថានាងជាមនុស្សល�។
កន់្រកឹត្យវិទំងអស់របស់្រពះពុឬេទ។ នាងមិនច្បោស់េទ។ ដូេច�ះ ខ�ុំសួរន“េតអ�កនា
ធា�ប់កុហកេ? េតអ�កនាងធា�ប់លួច? េតអ�កនាងធា�ប់ស�នរណាមា�ក់?” េរៀងរល់េពល ន
េឆ�យថាចស ប៉ុែន� បានេលកេហតុផលៃបាបរបស់នាង
នាងបាននិយា“េពលខ�ះ ខ�ុំ្រត�វកុហកេដម្បីេគចឲ្យ ពីប�� ។”

165. 162
“ដូេច�ះ អ�កនាង្របាប់ខ�ុំថា អ�កនាងកុហកែតេពល ្រត�េគចឲ្យផុតពីប� �ប៉ុេណា�?
េតអ�កនាងកំពុង្របាប់ខ�ុំថា អ�កនាងមិនែដល េនសបា�ហ៍ចុងេ្រ េដម្បីទទួលបានអ
្របេយាជន៍របស់អ�កែមនឬ?
នាងគិត និងេសច“្រតឹម្រត�វ ខ�ុំបានកុហកអទិត្យេនះ េដម្បីឲ្យសប”
ខ�ុំបានដក�សង់េចញព យា៉កុ២:១០េដម្ប្របាប់ដល់នា“្រពះជាមា�ស់មាន្រពះបន
្របសិនអ�មិនេគារពតម្រកឹត្យវមួយរបស់េយង គឺដូចមិនេគារពតម្រកឹត្យវទំងអស់អ��ឹង
អ�ីែដលអ�កគិតនឹងេកតេឡងចំេពះអ�ក េពលអ�ក្របឈមមុខនឹង្រពះជាមា�ស់ េនៃថ�វិ?”
នាងនិយាយ“ចស ខ�ុំដឹង ប៉ុែន� ខ�ុំេជឿេលករចប់ជាតិ។ ខ�ុំ្រតឡប់មកវិញជាទ្រមង់ជ
មួយេទៀត។”
“ក�ុងនាជាពុទ�បរិស័ទ េគាលេដរបស់អ�កនាង គឺថា្រត�វេចញឲ្យផុតពីវដ�ៃនបាបកម
េនះជាេគាលេដរបស់្រពះពុទ�។ ្របសិនអ�កនាងនិយាយថាអ�កនាងជាពុទ�បរិស័ទ អ�
តម្រពះពុ!” ខ�ុំសួរថាេតនាងបានដឹងេរឿងអេណ�កខ�ក់ែភ�កែដរឬ“្រពះពុទ�មានពុទ�ដីក
កម�មិនអចលុបបានេឡយ។ េនេពលេនាះ ្រពះពុទ�មានពុទ�ដីក្របាប់េយងឲ្យគិតទ
ក�ុងទេន� និងទុកឲ្យអែណ�តតមែខ្សទឹករយៈេពលបីឆា�ំ បនា�ប់មកទុកឲ្យអេណ�កខ�ក់ែភ�
វ។ ៃថ�ែដលអេណ�កខ�ក់ែភ�កែស�ងរកនឹមេឃញ គឺជាៃថ�ែដលអ�កនាងនឹងរួចផុតពីប! ្រពះពុទ
មានពុទ�ដីកថា កម�របស់អ�កនាងបានេកនេឡងេរៀងរល់េពលមានជីវិត ដូេច�ះ អ�កនាងេ
ជានិច�”
“ចុះេបខ�ុំចូលចិត�វ?” នាងនិយាយ“ចុះេបខ�ុំចង់រស់េនក�ុងកម?”។
“្របសិនេបអ�កនាងរស់េនក�ុងកម� េពលអ�កនាងស�ប់ អ�កនាងនឹង្រត�វទទួលទណ
េ្រពះ្រពះជាមា�ស់មាន្រពះេយងនឹងដក់ទណ�កម�េលបាបទំង”
“ខ�ុំនឹងចប់ជាតិ ដូេច�ះ វនឹងគា�នភាពខុសគា” នាងេធ�ទេង� ដូចថានាងមិន
ខ�ល់អំពីេជាគវសនាជាអមតៈរបស់
ខ�ុំបាន្របាប់ន“គិតអំពីស � ករណ ពីរ៖ ដំបូង អ�កនាង្រត�វ េហយខ�ុំខុស។ ទីពីរ ខ�ុំ្រត
េហយអ�កនាងខុស។ ឥឡូវ្របសិនេបអ�នា្រត� អ�កនានឹងស�ប់ និងរស់េក�ុងជីវិតមួយេទៀត។
ខ�ុំនឹងស�ប់ និងរស់េនក�ុងជីវិតមួយេទៀត។ េយងនឹងទទួយល្របេយាជន៍ទំងសងខង។ ប៉ុែ
េបខ�ុំ្រត�វ េហយអ�កនាងខុសវ? េនាះខ�ុំនឹងេទស�នសួគ៌ ជាមួយ្រពះេយស៊ូ េ្រកយេពលខ�
ប៉ុែន� េ្រកយេពលអ�កស�ប់ េតអ�កនឹងេទ?

166. 163
អ�ីែដលនាងអចនិយាយបា“េលកមានករយល់ដឹ!”
ខ�ុំបានប��ប់ករសន�នាតមវិធី“្រត�វចងចំជានិច�ថាអ�កនាងមានជេ្រម(១) ស�ប់
និងគិតថាគា�ន្រពះជាមា�ស់(២) ស�ប់ និងគិតថាមាន្រពះជាមា�ស់ និងចុះ”
្របសិនេបមានសំណាងមួយក�ុងមួយលនសំណាង ែដលថាមាន្រពះជាមា�ស់
អ�កជាម ា�ស់េលសំណាងេនាះេដយសុទ�ចិត� ែដល្រត�វែស�ងរកថាេតអ�កបេង�តេល
អ�កស�ប់។ ្រទង់េនមិនឆា�យពីអ�កេទ។ ្រទង់�សឡាញ់អ�ក។ ្រទង់ ្រពះបន�ូរបស់្រទង់
ដូេច�ះ អ�កអចស�ល់្រទង់បាន។ េហ្រទង់ េដម្បីឲ្យ្រទង់ នេនចំេពមុឋអ�ក អ្រពះបន�ូ
របស់្រទង់(ជាពិេសស គម� រសម�ន�េម្រតថ�ី) េហយអ�កនឹងយល់េឃញថា អ�កអចមានទំនាក់
ផា�ល់ជាមួយ្រទង

167. 164
ទំនាយអំពីអវសនេលករបស់្រពះពុទ� និង្រពះ
២៨
ករែស�ងរកសុភមង�
េពលពួកបស�ិម្របេទសនិយាយអំពី្រពះពុទ� ពួកេគគិតថ ្រពះពុទ�ស
និយាអំពីសុភមង�លផា�ល់ខ�ួនកែស�ងរកសន�ិភាពផា�ល់ខ�ួនកេធ�ឲ្យអរម�ណ៍�សស់�ស
ទំងអស់េនះេមលេទដូចជា្រពះពុទ�សសនាអ��ឹង ប៉ុែន�មិនែ
ខ�ុំបានអនេសចក�ីអះអងរបស់ពួកបស�ិម្របេទស ែដលព្យោយាមកន់្រព
្រពះពុទ�បានមានពុទ�ដីកថា េន ថា ្រពះពុទ�សសនានឹងនាំមកនូវសន�ិភាពពិភព
បាន័យថា ្របសិនេបមនុស្ស្រគប់រូបជាពុទ�បរិស័ទ លទ�ផលគឺសន�ិភាពពិភពេលក។ គ
េជាគវសនាអចបារកេឃញក�ុងTripitaka េឡយ។
េនះជាករពុទ�ទំ150
151
។េនះករជាករទស្សទយរបស់្រពះពុទ�អំពីកេសចក�ីពិត៖
“្រពះពុទ�បានមានពុទ�ដីក្រ Pra-Maha-Gasapa Tayra ថ “Gasapa ចូរ្រទង់ទតធម
េទសន151
152
នឹង ្រត�វបានបំផបន�ិចម�ងៗជាលំដប់។ េដយេហតុថាគុណភាពអ
បន�ិចម�ងៗមួយឆា�ំម�ងៗ េហយ្របជាជនមិនបានកត់សមា�ល់េឃញេនាះ ដូេច�ះពួកេ
កត់សមា�ល់េឃញែដរថាេតេនេ្រពះធម៌ៃនេសចក�ពិត្រត�វបានបំផា�ញេ។”
្របករេនះ�សេដៀងគា�នឹងអ�ីែដល្រពះេបានេទេនក�ុ “េរឿងេ្រប�ប្របដូចៃនន”។
េនក�ុមា ៉ថា ជំពូកទី១៣ ្រពះេយស៊ូផ�ល េរឿងេ្រប�ប្របដចំនួន្របាំពីរែដលេរៀបរប់អនគរ
របស់្រពះជាមា�ស់។ ្របជាជនខ�ះបក� េរឿងេ្រប�ប្របដូចៃននទំងពីរ និងគិត េរឿង
េ្រប�ប្របដេនាះនិយាយអំពីរេបៀបែដល្រគិស�សសនានឹងរីកសយកន់ែតធំេឡងៗ
ពិភពេលកទំងមូលក�យជា្រគិស�បរិស័ទទំងអស់។ ប៉ុែន�្រពះេយស៊ជអ�កបេ្រង�នច្បយូ
ដមានរូបភមួយេផ្សងគា�
្រទង់មាន្រពះបន�ូលក�ុងេរឿងម “នគរស �នសួគ៌គឺដូចដំែបអ��ឹ” (មា ៉ថា១៣:៣៣)។
អ�កស�ប់យូដទំងឡាយទទួលស “អូ-អូ ស�ប់េមលេទមិនល�េសះ។ ្ ែតេរឿងេនាះក
ស�ប់េទអ្រកក់េទ” ពីេ្រពះដំែបជានិមិត�ស��របស់ជី�បៃនបាបកម�និងកររលួយ
េយស៊ូមាន្រពះបន�ូលបន “ដំែបរែដល�ស�ីមា�ក់បានយកមកលយនឹង៣រង�ល់ ទល់ែតេ
151
ជាភាសៃtamnai។
152
ជាភាសសំ�ស�ឹdharma ជាភាសបាtamma។

168. 165
េនាះបានេដរេឡង្រគប់ទំ” េនះបានន័យថាដំបា្រជាបចូលរួចេធ�ឲ្យរលួយនំទំងម
វបង�ញពីរូបភានគរ្រពះជាមា�ស់េលែផនដី៖ ដំ ចប់េផ�ជមួយនឹងេសចក�ីពិត ប៉ុែន� ្រព
ធម៌ែក�ងក�យ្រត�វបានប��ូលជាមួយនឹងករអនុវត�មិនសម�សប បាប ករខ�ះវិន័យ ក
អំណា និងអ�ីេផ្សងេទៀតែដលតំណាងេដយដំែប
អ�កេទសនាចំណាស់ែដលខ�ុំស�ល់បានកត់សមា�ល់ថា ភាពខុសគា�មួយរវងអ�ក
េនះនិងអ�កេជឿជំនាន់មុនៗគថអ�កេជឿក�ុងេពលឥឡូវខ�ះករេប�ជា�ចិត�។ ្រពះេយស៊ូទស្សទ
ភាពេធ�ស្របែហលរបស់វិហរបស់្េន២០០០ឆា�ំមុន។ ្រពះេយស៊ូមាន្រពះបន�ូលថាវិ
រលយខូចជាបេណ�រៗរហូតដល់េពលែដល្រទង់្រតឡប់មកវិញ្រទង់ន “េតេយងនឹងែស�ងរក
េសចក�ីជំេនឿេនែផនដី?” (លូក១៨ :៨)។្រទង់មាន្រពះបន�ូលថាបងប�ូននឹង្របយុទ�គា�ឪ
្របយុទ�ជាមួយកូន្របជាជននឹងប��ូន្រគ�សររបស់ពួកេគេ និងេទេសចក�ីស�ប152
153
េនះជាសររបេរឿងេ្រប�ប្របដូចៃនន្រពះេយស៊ូចូរេជឿជាក់េលខ�ួនឯង។ េយងមិនែដលទទួ
បានភាពល�ឥតេខ�ះេទប៉ុែន�េយងទទួលបខូចរលួយជានិច�។
្រពះេយស៊ូមាន្រពះបនជាពក្យេ្រប�ប្មួយេទៀតថ “នគរស �នសួគេ្រប�បដូ្រគា
ពូជម្យោែដលមនុស្មា�ក់បយកេទ្រព�ក�ុងចមា�ខ�ួន។ ្រគា ពូជេនាះល�ិតជ្រគាពូជទំ
អស់ពិតែមន ែតកលណាបានដុះេឡង េនាះក៏ធំជាងតិណជាតិទំងអស់ េហយ្រតឡប...”
(មា ៉ថា១៣ :៣១)។ មនុស្សណាមា�ក់េនអុី�សែអលែដលស�ប់្រពះេយស៊ូ្រ “អូ-អូ
្រពះជាមា�ស់មានបន�ូលអំពីភាពអ្រប្រកតីៃនធម �ជាតិ។គា�នេដមៃស�េខៀវែដលជាេ! េដម
ៃស�េខៀវជា្របេភទគុម�េឈែដលអ�កអចេដរឆ�ងកត់បាន។ វមានពណ៌េលឿងនិងតូចវ
ពួកតិណជាតែតប៉ុេណា�ះ”
្រពះេយស៊ូបេ្រង�នេយនគរ្រពះជាមា�ស់នឹងរីកធំេយា៉អ្រប្រក “ដល់េម�៉ះបាន
សត�េហរេលអកសមកទំេនេលែម ។” ឥឡូវ្រគិស�បរិស័ទរូបេនាះនិយ “អស�រ
ណាស!” អ�កេទសនាភាគេ្រចនមានករភា�ក់េផ�លនិងល “វិហរនឹង្រគបដណ�ប់េលពិ
េលកេហយេនះនឹងអស�រ្យ! សូម្បីែតសត�ស�បនឹង្រជេនក�ុង�សេមាលៃនែមក
ែដរ។” ប៉ុែន�េយង្រត�វទុកឲ្យ្រពះគម�ីរបក�សយភាស្រគាមរបស់ខ “សត�ស�” េនទីេន
សំេដដល់អ�? េនក�ុពក្យ្របដូចទីែដលេរៀបរបអំពីអ�កសេ្រព និងដីបួន្របេភទ សត�
ស�បសំេដដលតំងនិងបិស (មា ៉ថា១៣:៤, ១៩)។
្រពះគម�ីរែចងថា្រពះេយស៊ូទស្ េសចក�ីពិតនឹង្រត�វបបំផា�េនេពអវស
េលក ពួកេខ�ច្រពយបីសចនឹងមកចូលវិហ ្រពធម៌ែក�ងក�យែដលបានេទេចញពី
តុស្រមាប់អ�កឈរេទសនា។េតេយងេនេឃសព�ៃថ�េនះ? េតឥឡូវេនះ េយងេឃញវិហេធ�
153
មា ៉ថា១០:២១, ២៤:១០លូក២១:១៦

169. 166
ករសេ្រថាេតពួកេគគួរបំបួសអ�ក�សឡាញ់េភទដូចឲ្ជា្រគ�គងែដរឬេទ? េតពួកេគគួរ
អន្រពះបន�របស់្រពះជាមា�ស់និងេគារពតមវិ��ណរបស់្រពឬេទ? េតេយងបាង
េចញឆា�យពីគំនិតរបស់្រពះជាមា�ស់ស្រមាប់េយ? ចូរេជឿជាក់េលខ�ួនឯង។ េយងមិនែដ
ទទួលបានភាពល�ឥតេខ�ះេទ ប៉ុែន�េយងទទួលបខូចរលួយជានិច�។
ខ�ុំមិនែមនជាអ�កេជេលេជាគវសនាៃនេសចក�ីជំេបស់ខ�ុំេទ។ ខ�ុំេជឿថាអ�កែដលេជឿ្រ
ជាម ា� “មាកមា�ំងខ�ំងេឡបេណ�រៗ្រគប់គ” (ទំនុកដំេកង ៨៤:៧) និង “ពួកអ�កែដលស�ល់្រ
ៃនខ�ួន េគនឹងមានចិត�រឹងបុឹង េហយនឹង្របតិបត�ិត” (ដនីែយ៉ល១១:៣២)។ ប៉ុែន�្របសិនេបេយ
ជិតដល់ឬស�ិតេនក�ុងវ័ Laodicean (សមា�ល់ស��េដយវិហរចុងេ្រកយេគក�ុងចំេណ
ទំង្របាំពីវិវរណៈ) េយង្រត�វករពរ្របឆាំងនឹងេមាទនអំពវនាដល់្រពះនា និង
េធ�ដំេណរក�ុងេសចក�ី�សឡាញៃន្រគិស�សសនា។ េតេយង្រត�វេគ បន�ូល្រពះជាមា�ស់េ
រល់ៃថ�យា៉ងដូចេម?
េតរូបភាព្របេភទថ អ�ី ែដល្រពះគម�ីរបង�ញអំពីករចប់ ? វវិហរមួយែដល្រ
ដណ�ប់ពិភពេលឬ? េតមនុស្ស្រគប់រូបមក្របជុំគា�េ្រចនកុះករេដម្បីស�ប់និងអេសចក�ី
ពិតឬ? េតវិហរនឹងេនមិនខរលួយេទឬ? េនះេហយែដលវិ��ណបរិសុទ�មាន្រពះបន�៖
ធីម៉ូេថទី ១ ៤:១ (KJV)
១ ែត្រពះវិ��ណ ្រទង់មាន្រពះបន�ូលយា៉ងជាក់ច្បោស់ថា េន្រគាជាន់េ្រ
នឹងលចកេចញពីេសចក�ីជំេនឿ េដយស�ប់តមវិ�� ណបេ��ត និងេសចក�ីបេ្រង
ពួកអរក្
អូកុំភា�ក់េផ�លអ�ី្របសិនេប្រពះគម�ីរែចងថា មនុស្សមួយចំន ចេចញពីេសចក�ីជំេនឿ
របស់ពួកេគកុំភា�ក់េផ�លអី។ េនេពលេ្រកយ មនុស្សមួយនឹងមិន្រត�បាបង�ំឲ្យចកេចញ អ
ខ�ះនឹងចកេចញេទេដយស�័្រគចិត�។ ែមនជាករ្របឆាំង្រគិស�ែដលគំេគឲ្ “បដិេសធ
្រពះេយស៊ូឬខ�ុំបាញ់មួយ្រគាប់ចំក្បោលរប” វនឹងដូចៃថ�ល�មួយអ�កកន់សសនាែដ
ជំេនឿមុតមាំចំេព្រពបន�ូលរបស់្រពះជាមា�ស់នឹងគិតខ�ួន “ខ�ុំែលងចង់ឲ្យវិហរនេសចក�ី
ជំេនឿដក់ក្រមិតេលខ�ុំេទៀតេហយ ខ�ុំែលងចង់មានករេប�ជា�ចំេពះបងប�ូន្រប�ស ខ�ុំេទៀត
េហយ។ ខ�ុំចង់េធ�អ�ីែដលខ�ុំចង់េធ�!”
គំនិតរបស់ខ�ុំគឺថា៖ ្របជ េនបស�ិម្របេទយល់េឃញថា្របជាជនអចបេង�តសន
សមា�តបរិស�នព្យោបាលជំងឺ និងលុបបំបាត់ភាព្រកី្រកេដយមិនចប់បាច់មាន្រ
េយស៊ូ្រគិស�។ ភ័ស�ុតងផ�ុយនឹង្រទឹស�ីេនះ។ ភ័ស�ុតងបងកលស�ង�មមានេ្រចនស�
កន់ែតអ្រក កលមានករបំពុលកន់ែតេ្រចនករបំពុលេនាះកន់ែ កលមា
ជំងឺកន់ែតេ្រចនជំងឺេនាះកន់ែតអ្រក កលមានអយុត�ិធម៌កន់ែតេ្រចនអយុត�ិធម៌

170. 167
កន់ែតអ្រកក់។ េនះេហយជាករ េសចក�ីពិត។ ខ�ុំមានភាពវិជ�មានណាស់អំពី របស់
អ�កេជឿ្រពះគម�ីរ ខ�ុំេជឿថាអ�កេទសនា្រគ�បេ្រង�ននិងវិហរល�ជាងេគមួយចំនួនមានេន
េលកក�ុងេពលបច�ុប្បន�េ! ខ�ុំេជឿថាអ�កែដលល�ជាងេគមិនទន់មកដល់េទ។ ប៉ុែន�ពិភព
កំពុងែតេឃញៃថ�ដ៏អ្រកក់េនខងមុខេដយសរែតករ្រេសចក�ីពិត។ពុទ�ទំនាយមិ
ខុសឆា�យពីអ�ីែដល្រពះេយស៊ូបានបេ្រង�នេយងអវសនេលេទ។
្រពេយស៊ូមា្រពបន�ូលម�ងេហយម�ងេទៀតថា េពល្រទង់យាងមកវិញ្រទង់នឹងែស
ពិភពេលកមួយែដលគា�នករេរៀបចំ។ ដូេច�ះេតេយងគួរេធ�? េយងគួរដុតចេង��ងនិងប��ូលេ្របង
រក្សោេភ�ងវិ��ណរបស់អ�កស្រមាប់្រពះ! រក្ចិត�របស់អ�កែដលកំពុងឆាបេឆះេដយត
ស្រមាប់្រពះេយ! ្រត�វចងចំរក្ចិត�េដរជានិច�ពីេ្រពះករប៉ុនប៉ងេធ�ជាអ�កមាន
េពក និងេសះអេង�យនឹងដល់ចំណុចកំពូល េដយេហតុថាករយាងមកេលកទីពីររបស់្រព
ជិតមកដល់េហយ។ មនុស្សជាេ្រចននាក់នឹងធា�ក េហយជាេ្រចនេទៀតនឹងេជឿេលអ�ីែដលពួក
ចង់ឮ ែដលេគេហ “្រតេចៀរមាស”។
ធីម៉ូេថទី២ ៤:៣-៥
៣ ដ្បិតនឹងមាន្រគាមក ែដលេគមិន្រទំ្រទនឹងេសចក�ីបេ្រង�នដ៏្រតឹម្រត�វេទ
្រតេចៀករមាស់ េហយនិងេហ្រគ�កន់ែតេ្រចនេឡង មកបេ្រង�នឲ្យ
៤ េគនឹងងក្រតេចៀកេចញពីេសចក�ីពិត ែបរេទតមេរឿងេ្រ
៥ ែតឯអ�ក ចូរឲ្យមានគំនិតនឹងធឹង ក�ុង្រគប់ករទំងអស់វិញ ចូរ្រទំ្រទនឹងេសចក�ី
ឲ្យអ�កេធ�ករជា្រគ�ផ្សោយដំណឹងល�ចុះ ្រពះទំងបំេពញករងររបស់ខ�ួន្រ
មនុស្ស្រត�វករជំនួយ។ េពលគា�ន្រគ�ែណនាំមនុស្សជាទូេទមិនពូែក្រគប់
អន សរេសរ ែហលទឹក វយកូនេ ហ�ល េចះគួរសម េធ�អំេពមិនសូវល� និងមិនសូវមានករអ
ែផ�កស�រតីេទ។ េដយេហតុថាមនុស្សបំេពញតមទ “្រតេចៀរមាស” េដែលងចង់េដរ
ត្រពបន�ូលរបស់្រពះជាមា�ស់បន�ិចម� េនាពិភពេលកនឹងធា�ក់ចូលក�ុងភាពវឹកវរ។
ករបេង�នសន�ិភាពែដលមនុស្សបានសន្យោ ពិភពេលកនឹងមានកនូវករែបកបាក់្រគ
វិបត�ិសុខភាព បំណុលហិរ��វត�ុ ភាពចលចលក�ុងសង�ម និងករផា�ស់ប�ូរធ (រ��ួយដី ស៊ូ
ណាមិក កេម�្រពះអទិត្យ ផលប៉ះពល់ៃនអ )។ នឹងគា�នសន�ិភាពរហូតដល់្រពះអង�ម
ៃនសន�ិភាពគឺ្រពះេយសយា្រតឡប់មកបេង�តសន�ិភាពេលែផនដីវិញ
្រពះពុទ�ឯកភជមួយនឹងេសណារីយ៉ូៃអវសនេលេនះ។ ្រពះពុទ�កំណត់េពលេវ
ៃនករបំផា�ញដូចខងេ្រ

171. 168
“េពល្រពះពុទ�សសនាមា១០០០ឆា�ំ គា�ន្រពះសង្ឃែដលទទួលបានករ្
េឡយ។153
154
េពល្រពះពុទ�សសនាមា២០០០ឆា�ំ គា�ន្រពះសង្ឃណាែដលអចេហះ ឬ
អកសបា154
155
។ មនុស្សនឹងែបរេទេគារពបូជាេទវរូបវិ��ណេខ�ច និង្រព
ញ។155
156
េនះជាេមា156
157
ែដលនឹងេធ�ឲ្យមនុស្សធា�ក់ចូលក�ុងន
េពល្រពះពុទ�សសនាមា៣០០០ឆា�ំ មនុស្សនឹងគា�នវិជា�េហយែផនដីនឹងេក
េភ�ង។157
158
េពលែដល្រពះពុទ�សសនាមា៥០០០ឆា�ំ គា�ន្រពះសង្ឃែដលសេ្រមចបានក្រ
បំផុតៃនសមណេភទេឡយ។ ពិភពេលកនឹង្រត�វបានបំផ�ិចបំផា�សេភ�ង158
159
។”
វគួរឲ្យចប់អរម�ណ៍ែដល្រពះពុទ�និង្រពះគម�ីរមានសូរ្របហក់្របែហលគ
ពិភពេលកេដសេភ�ងក៏្រត�វបានទស្សទយេនក�ុង្រពផងែដរ។ េទះជាយា៉ងេនះក�
កំណត់របស់្រពះគម�ីគឺក�ុងេពលឆាប់ៗេេហយ។159
160
េព្រត�សទ២ ៣:៧-១២
៧ ែតៃផ�េមឃ និងែផនដីេនជាន់េនះ បានប្រម�ងទុកដល់ៃថ�ជំនុំជំរះ េដយសរ្រពះ
្រទង់ ស្រមាប់ឲ្យេភ�ងេឆះវិញ េហយបំផា�ញមនុស្សទមិលេល
៨ ែតពួកស�ួនភា�េអយ កុំឲ្យេភ�ចេសចក១េនះេឡយ គឺថា េនចំេពះ្រពះអ១ៃថ�ទុកដូច
ជ១ពន់ឆា�ំ េហ១ពន់ឆា�ំក៏ទុកដូ១ៃថ�ែដរ
៩ ្រពះអម ា�ស់មិនផា�កេសចក�ីសន្យោរបស់្រទង់ ដូចជាមានអ�កខ�ះគិតស�នេនាះេ
្រពះហឫទ័យអត់ធ�ត់នឹងេយងរល់គា�វិញ េដយមិនចង់ឲ្យអ�កណាមួយវិនាសេឡ
ឲ្យមនុស្សទំងអស់បានែ្របចិ
154
ជាភាសបាលីសំ�ស�panya-dtagk-charn ឬ pa-ti-sampi-tayarn។
155
ជាភាសៃho hern dern agad។
156
ជាភាសៃwai roobp, ter phee។
157
ជាភាសបាលីសំ�ស�micha-thi-ti ឬេឃញខុសថា្រត�វ ឧទហរណ៍ ករេគារពបូជាេទវរូប វិ��ណ
បិសច។
158
្របសិនេប្រពះពុទ�្រតឹម្រត�វ េយងមានអយុ៥០០ ឆា�ំ។ េទះជាយា៉ងេនះក�ី សិស្ស្រពះគម�ីរទន
ចំកយាវិល្រតឡប់មកវិញៃន្រពះេយស៊ូ្រគិស�ឲ្យបរហ័ស េដយែផ�កេលទំនាយេនអុី�ស
និងមជ្ឈិមបូព៌
159
ជាភាសៃfai-bunlai-gun
160
ស្រមាប់ករយល់ដឹងបែន�មៃនទំនាយ្រពះគម�ីរេទេលអវសនេលក
www.discover.org.au/catalog ស្រមាប
 សុីឌីរយៈេពលបីេមា ៉ង ស�ីពីជំពូកដំបូៗៃនវិវរណៈមានចំណងេជងថ7 Letters to 7 Churches
 សុីឌីរយៈេពល១៥ េមា ៉ង មានចំណងេជងថា អវសនេ

172. 169
១០ រីឯៃថ�ៃន្រពះអម ា�ស់ េនាះនឹងមកដូចជាេចរប�ន់ េនៃថ�េនាះៃផ�េមឃនឹងបា
សូរ្រគាំេ្រគង ឯធាតុសព�សរេពនឹងរលយេទ េដយកេម�ដ៏ៃ្រកែលង េហយែ
សព�សរេពនឹង្រត�វេឆះអស់រលីងេ
១១ ចុះែដលរបស់ទំងេនាះនឹង្រត�វរលយេទ េនាះេតគួរឲ្យអ�ករល់គា�្រប្រ
វិញ ក�ុងកិរិយាបរិសុទ� និងេសចក�ីេគារព្របតិប
១២ ទំងទន�ឹងចំ េហយខំជួយឲ្យៃថ�ៃន្រពះបានឆាប់មកដល់ផងែដលេនៃថ�េនា
នឹងេឆះរលយអស់ េហយធាតុសព�សរេពនឹងរលយេទកេមដ៏ៃ្រកែលងដូេច�ះ
្រពះពុទ�ឲ្យេឈ�ះដំណាក់កលទំង្របាំៃ (ជាភាស) ដូចតេទ៖
Pa-ri-yat-ti-tam untaratarn ជាកបំផា�ធម�េទសន (ជាភាស tamma ជាភ
បាលី dhamma ជាភាស�ស� dharma)
Pa-ti-bat untaratarn កបំផា�ក្របតិបត�ធម៌
Pa-ti-wade untaratarn កបំផា�ដល់ករគិត្របកបេដយភាពភ�ឺស�ងឬមាគា៌្
េដម្បីទទួលបានលទ�
Sangka untaratarn កបំផា�ដល់ជីវិតជា្រពះស
Untaratarn ជាកបំផា�្រពះសិរីរិកធាតុរបស់្រពះពុ
ពុទ�ទំនាយនិងទំនាយរបស់្រគិស�សសនាអបំផា�ញធម៌ និងប� ផ�ូវក160
161
វមា
សរៈសំខន់ណាស់ស្រមាប់េយង េដយេហតុផលយា៉ង៣។
ទីមួយ វមិនមានភាពជាក់ែស�ងចំេពះមនុស្ស្រគប់រូបេទ។ អ�ីែដលគួរឲ្យភា�ក់េផ
ថា វប្បធម៌ភាគេ្រចនក�ុង្របវត�ិស�ស� មិនបេ្ៗរបស់ពួកេគអំពីដំេណរកបំផា�ញេនះែដ
អចសេង�តេឃញេនាះ ប៉ុែន� ែបរជាបេ្រង�នពួកេគឲ្យេជឿថា មនុស្សអចបេង�តករ�ស
របស់ខ�ួនបាេទវិ។ អ�កកន់សសនាតវចិនបុរណ�ស ថា�ំអយុែ ែដលជ ថា�មួយ
្របេភទេធ�ឲយុវជនមានជីវិតជាេរៀងរហ េដយព្យោយាមជាមូលដ�នមិនេគារ ឧណ� ក
ម្បទីពីរ ( Entropy ែចងថា ពិភពេលកកំពុងមានចលនាពីសភាពមានដំេណរក
សភាមិន្រប្រក។) យុវជនវ័យេក�ង Charles Darwin គិតថា វត�ុគា�នជីវិតអចបង�ឲ្យមាន 161
162
រុក�ជាតិអចបង�ឲ្យមានសត� ្រតីអចបង�ឲ្យមានសត�ល�ូន សត�ល�ូនអចបង�ឲ្យមា
ស�អចបង�ឲ្យមានមនុស្ស ចំែណកឯភស�ុតងទំងអស់បង�ញថា េយងកំពុងបាត់បង
នូវពូជចស់ៗ(ដូច ករព្យោក Entropy) និងមិនទទួលបានពូជថ�ីណាមួយេ(ដូច ែដលពួកវិវត�
និយមរំពឹងទុក)។
161
ទំនុកដំេកង ១០២:២៥-២៦, េអសយ៥១:៦, េហ្របឺ១:១០-១១។
162
ជំនាន់ឯកឯងមិនែដល្រត�វបានសេង�តេឃញេទ។ វជាក១០០%។

173. 170
្របសិនេបករវិវត�ជាករ្រតឹម្រត�វ េហតុអ� មា�កៗគិតគូរអំពីករផុតពូ? ពូជចស់ៗគួ
បាត់បង់េនក�ុង្របវត�ិស�ស�ៃនករវិវត�ទំងមូល ក�ុងេពលែដលពូជថ�ីគួរចប់មានេនក
្រតឹម្រត! ្រគិស�បរិស័ទគិតគូរអំពីករផុតពូជៃនពូជ ពីេ្រពះគា�នពូជថ�ីណាមួយនឹងេកត
េឡយ។ “មនុស្សុចរិតរែមង្របណីដល់ជីវិតៃនសត�របស់ខ�ួ” (សុភាសិ១២:១០)។ េហតុករណ
ែដលអចសេង�តេឃញគឺថា េយងមិនទទួលបានពូជេទៀតេទចបពីេពលពួកវ្រត�វបានបេងេន
េដមដំបូង។
្រពះជាមា�ស់មាន្រពះបន�ូលថា រុក�ជាតិ និងសត�េលកទំងឡាយន ត “េទត
្របេភទផា�ល់របស់ពួ”។ េពលគ “ កចូលចិត�នាំឲ្យកចូលចិត�” អតិសុខុម្របាណនា
មានអតិសុខុម្របាណ ដំរីនាំឲ្យមានដំរី មនុស្សនាំឲ្យមានមនុស្ស េហយដំរីមិនអ
បានេឡយ។ ជាអកុស Darwin គា� ្របេយាជនឹងយល់ដឹងអំពីរូបវិទ្យោទំេនបេឡយ ពីេ្
គាតេលកេឡងគំនិតរបស់គាត់េឡងវិ162
163
អំពីជីវវិទ្យោ េន ្រពគា� េដយេហតុថារូបវិទ
ឈនេទដល់ច្បោឧណ� កម្ប េនក�ុងទសវត្សរ៍ឆ១៨៥០។
ថ�ីៗេនះ អ�កវិទ្យោស�ស�បានរកេឃញករពិតែដលថា េនក�ុងពិភពេលកែដ
របស់េយង Entropy គឺជាច្បោប់។ ្រពះពុទ�មានពុទ�ដី Entropy ជាងពីរលនឆា�ំមុន េហយ
គម�ីរែចងអំពីច្បោប់េនះេដយលម�ិត ជាងបីលនឆា� ្របារបស់្រពះជាមា�ស់គិតេទគួរឲ
េសចស្រមាប់ពិភពេលក ប៉ុែ“ ្របាជា�បានរប់ជា្រត�វ េដយផលែដលបេង�តទ ” ( លូក
៧:៣៥)។
ទីពីរ ទំនាអំពីកបំផា� ផ�ុយនឹងសម�តិកម�បុរណក�ុងសម័យទំេនប។ ពិភពេលកេ
ជាក់ថា េ្រកពី្រពះជាមា�ស់ េយងអចេធ�ឲ្យអនាគតរបស់ បា។ ស�ង�មេលកេល
ទីពីរ ្រត�វបានសន�ត់ថ“ស�ង�មេដម្បីប��ប់ស�ង�មទំ”។ អង�ករសហ្របជាជាតិ្រ
យកសន�ិភាពជូន្របេទសមជ្ឈិមបូព៌ និងប�្ឈប់អ�កផា�ច់ក ្របាក�ុងសម័យទំេនបេនះេធ�
បានឆ ា�យយា៉ងដូចេ? េមលេទគឺថា េយងគួរចប់អរម�ណ ្របារបស់្រពះជាមា�ស់!
េយង្រត�វបន�ព្យោយាមសងបាែបរបស់េយង េដម្បីអចេទដល់ស�នសួគ៌េដយខ�ួ
ផា�ល! មនុស្សទំងអស់ខំ្របឹងឈនេទដល់ែដនដីេសចក�ីសុខេក្សមក្សោន� េដយគា�
គឺែផ�កេលទំនុកចិត�របស់មនុស្ស ជាជាងករបនា�បខ�ួនរបស់្រពះជាមា�ស់ េហយេដក
ភាន្រចលំ និងករែបងែចក
163
Darwin មិនេលកេឡងនូវគំនិតៃនករវិវត�េទ ប៉ុែន� ្របែហលជាខ�ីវពីជីតរបសErasmus Darwin
ែដលបានេបាះពុម�គំនិតដំបូងៃBig Bang និងករវិវត�េនក�ុងទសវត្សរ៍១៧៩០។ ស្រមាប់ជាករេ
ស្រមាតមលក�ណៈធម�ជាតិ អ�ក�សវ្រជាវមួយចំនួនCharles Darwin ចម�ងវពីEdward Blyth
ែដលបានេស�េឡងេនក�ុងទសវត្សរ៍១៨៣០។ ស្រមាប់ព័ត៌មានបែន�ម សូមេម
http://www.crationontheweb.com/content/view/387។

174. 171
ដំណឹ ងល�គឺថា ្រពះជាមា�ស់មានបំណងចង់ឲ្យេយងទទួលេជាគជ័យ។ ករបនា�
េសចក�ីជំេនឿេល្រពះបន�ូលរបស់្រពះជាមា�ស់ជាគន�ឹះស្រមាប់េជាគជ័យ។ ្រ្រពបន�ូល
ថា“ អ�កស�ួនភា�េអយ ខ�ុំ្របាថា�ចង់ឲ្យអ�កបានចេ្រមនេឡង្រគប់ជំពូក េហយឲ្យ
ខងរូចសច់ ដូចជា្រពលឹងអ�កបានចេ្រមចេ ” (យ៉ូហនទ៣ ១ :២ KJV)។ “កុំឲ្យគម�ីរ្រកឹ
វិន័យេនះេភ�ចបាត់ពីមាត់ឯងេឡយ គឺ្រត�វឲ្យនឹកជ��ឹងទំងយប់ទំងៃថ�វិញ េដម្បីឲ
េហយ្រប្រពឹត�តមអស់ទំងេសចក�ី ែដលកត់ទុកក�ុងគម�ីរេនះឯង ដ្បិតគឺយា៉ងេនាះែដល
េកតករេន្រគប់ទំងផ�ូវឯង េហយនឹងបានចេ្រមន ” (យ៉ូេស�១:៨)។ ខ�ុំយល់េឃញថាវ
ករ្រតឹម្រត�វ ក�ុងជីវិតផា�ល់របស់ខ�ុំ៖ កលណាខ�ុំខំ្របឹងកន់ែតខ�ំងេដយខ�ួនឯង ខ
កន់ែតេ្រចន។ ប៉ុែន� កលណាខ�ុំចំណាយេពលកន់ែតេ្រចនស�ប់្រពះបន�ូលរបស់្រពះ
សន្សំេពលបានកន់ែតេ្រចន និងខ�ុំទទួលបានេជាគជ័យក
ករសេង�តទីបីរបស់ខ�ុំពក់ព័ន�នឹងពុទ�ទំនាយ និងទំនាយរបស់្រពះេយស៊ូអំពីអវស
គឺថាវផ�ុយពីសម�តិកម�របស់ពួកបស�ិម្របេទសអំពី្រពះពុទ�សសនា។ ពួកបស�ិម្របេទ
្រពះពុទ�សសនានិយាយអំពីសន�ិភាព។ ខ�ុំចង់ែកត្រម�វករយល់ខុសជារួមេនះ។ មិនថា្រ
ថា្រពះេយស៊ូេទ ពួក្រទង់មិនបានទស្សទយអំពីសន�ិភាព និងសុភមង�លេនេពល
ប៉ុែន� ករបំផា�ញសន�ិភាព និងសុភមង�ល ជាពិេសស ស្រមាប់មនុស្ស្រគប់រូបែដលមានក
និងមិន្រពមទទួលស�ល់កំហុ
្រពះពុទ�សសនា្របា មិនែមននិយាយអំពី្រពះពុទ�ែដលនាំមកនូវសន�ិភាព
េលជូនែផនដី។ ្រពះពុទ�សសនាគឺមិនពក់ព័ន�នឹងេគាលេដៃនករសេ្រមចបានសុ
ខ�ួនេទ។ ្រពះពុទ�មិនបានេទសនាអំពី្របករេនះេទ។ េនះជាមនុ បស�ិម្របេទ ែដល
ដេណ�មយក្រពះពុទ�សសនា។ េត្រពះពុទ�សសនានិយាយអំពីអ�ីឲ្?
េគាលេដរបស់្រពះពុទ�សសនា្រត�វបានសេង�បជាពីរព pon tuk។ មា
ន័យថារំេដះឲ្យមានេសរីភាពពីផលវិបាកដ៏គួរឲ្យខ�ចៃនបាប ឬត“រួចផុតពីទុក�”។ វ
ដ�ៃនទុក�េវទនា្រត�វបានេgongjak chiwit៖ េនះជាអ�ីែដល្រពះពុទ�សសនា្រព�យបារម�
ទុកដក!
្រពះពុទ�សសនាែស�ងរកផ�ូវេដម្បីរួចផុតពីវលវដ�សង្សោៃនទុក�លំបាកេវទនា។
ទំងពីរេនះអចមានន័យ្របហក់្របែ“ខ�ុំចង់រួចផុតពីបា” េហយ “ខ�ុំចង់ែស�ងរកឲ្យេឃ
នូវសុភមង�ល” ប៉ុែន� ករេរៀបរប់ទំងេនះមិនមានេគាលេដែតមួយេឡយ។ ្រពះពុទ�គិតគូ
រួចផុតពីផលវិបាកៃនកម�។ ចិត� គំនិតរបស់្រទង់គឺេផា�តសំខន់េលប��ធំជាងេគែដលនឹង
អនាគតរបស់េយង មិនែមនេទេលករែស�ង“អ�ីែដលេធ�ឲ្យខ�ុំសប្បោយៃថ�េនះ”

175. 172
្របសិនេប្រពះពុទ�សសនាគិតគូរអំពីសុភមង�លេលែផនដី ខ�ុំអច្របា Siddhartha
Gautama សប្បោយហឬទ័យរួចេហយ េពល្រទង់េនវ័យកុមារ។ ្រទង់មានអ�ី្រគប់យា៉
ភាគេ្រចនែតងែតយល់សប�ិចង់បាន។ េតអ�កនឹងមានអរម�ដូចេម�ច ្របសិនេបអ�កេកត
អង�មា�ស់ ែដលមានរជវំងបីកែន�ងេផ្សងៗគា� ស្រមាប់រដូវកលទំងបីនីមួយៗ មា
េក�ងអយុដប់្របាំមួយឆា�ំ និងអ�កគា�នក�ីបារម�អ�ីបន�ិចេសះេនក�ុ? ្របសិនេប្រពះពុ
សសនាគិតគូរអំពីសុភមង�Siddhartha នឹងគង់េនរជវំងរបស់្រទង់ជាក់ជា
វមានចំបាច់ែដល្រត�វពន្យល់វឲ្យបានច្បោស់ ពីេ្រពះពួកបស�ិម្របេ
ឬក៏បង�ញេរឿងេនះអំពី្រពះពុទ�សសនាេឡយ។ េនះជាមូលេហតុែដលេធ�ឲ្យខ�ុំគិតថាពួ
ជាមិនេធ�ដូេច�ះេទ។ ពួកបស�ិម្របេទជាេ្រចនែដលមិនែមនរីកលូតលស់ជាមួយនឹង្រពះ
សនា ប៉ុែន� ចប់អរម�ណ៍េល្រពះពុទ�សសនាេនេពលេ្រកយ ប៉ុនប៉ងេអប្រ
សសនាថាជាជេ្រមសេផ្សងពី្រគិស�សសនា។ ្រពះពុទ�សសនាជា“ខ�ុំមិនចូល
ចិត�វិហរែដលឪពុកមា�យរបស់ខ�ុំជាសមាជិកេនាះេទ ខ�ុំមិនចូលចិត�ករងរដ៏គួរឲ្យធុន្រទ
្រត�វបានបង�ំចិត�ឲ្យចូលរួមេឡយ េហយឥឡូវេនះ ខ�ុំបដិេសធេរឿងេនាះ ដូេច�ះ ខ�ុំេអប្រ
អ�ីមួយែដលេហថា្រពះពុទ�” េដយមិនចំបាច់ស�ល់ថាអ�ីជា្រពះពុទ�សសនា
ពិតជាមិនែដលេរៀនអំពី្រពះពុទ�សសនាឲ្យបានសុីជេ្រម្រគប់្រគាន់ េដម្បីយល
មានលក�ណៈដូចគា�េ្រចនេទនឹង្រគិស�សសនាជាងសសនាេផ្សងេទៀត េន! ្រព
ពុទ�នឹងឯកភាពជាមួយគម�ីរេតស�ម៉ង់ចស់ និងេអប្រកេសបយកអំេណាយៃនគម�ីរសម
ថ�ី។ ្របសិនេប្រពះពុទ�េនរស់សព�ៃថ�េនះ ខ�ុំេជឿជាក់ថា ្រទង់នឹងចូលវិហរ និងចូលចិត�ស
ល�របស់្រពះេយស៊ូ្រគិស
ផ�ុយនឹងករយល់េឃញរបសពួកបស�ិម្របេទអំពី្រពះពុទ�សសនា សុភមង� លផ ខ�ួន
ច្បោស់ណាស់មិនែមនជាេគាលេដរបស់្រពះពុទ�េទ។្រពះពុទ�បារម�ែតអំពីេរឿងមួយប៉ុេ(ជ
ភាសៃថ tuk ជាភាសបា tukka)។ េតអ�ីជាមូលេហតុៃនទុក? កម� ែដលជាបាប។ ្រពះព
ចំណាយេពលមួយជីវិតេដម្បីែស�ងរកវិធីេចៀសផុតពីបាប។ ស�ប់េទមិនដូច្រគិស�?
្រគាន់ែត្រពះពុទ�មិនែដលរកេឃញដំេណាះ�សយ ្រទង់មិនែដលចូលដល់ដំណាក់ក
្រទង់មានពុទ�ដីក“េយងរកេឃញេហយ ្របតិបត�ិវេទ េហយអ�កនឹងរួចផុតពីក” េនក�ុ
្រគិស�សសនា េយងទទួលបានេសចក�ីសន្យោដ៏ធំអស�រ្យអំពី្“ឯអ�កណាែដលេជឿដល
្រពះរជបុ្រត េនាះមានជីវិតដ៏េនអស់ក” (យ៉ូហន៣ :៣៦)។ ដំេណាះ�សយ្រត�
ផ�ល់តមរយៈករបូជាឈមដ៏មានតៃម�របស់្រពះេយស៊ូ្រគិស� ស្រមាប់ក

176. 173
សំណួររបស់្រគិស�បរិស័

177. 174
អំណាចៃន្រពះគម�
២៩
េតេយងអចដក�សង់ពី្រពះគម�ីរស្រមាប់ពុទ�បរិស័ទែដ?
្រពះគម�ី (ឬ Pra Kam Phe ជាភាស) ជាគម�ីរស័ក�ិសិទ�ិៃន្រគិស�សសនាមិ
ស្រមាប់្រពះពុទ�សសនាេទប៉ុែន�វមានភាពសម�សបស្រមាប់្រគិស�សសនិខ�ឹមស
េចញពី្រពគម�ីរស្រមាប់ពុទ�បរិស័ទ
ដំបូងេសចក�ីពិតៃន្រកឹត្យវិនរបស់្រពះជាមា�ស់្រត�វបានតក់ែតងេឡចិត�របស់មនុស្
មា�ក់ៗ។េនក�រ៉ូម ២ :១៤-១៥ Apostle Paul និយាយ “ពីេ្រពះកលណាពួកសសន៍ដ
គា�ន្រកឹត្យវិន័យ េគបាន្រប្រពឹត�តម្រកឹត្យវិន... រេបៀប្រកឹត្យវិន័យបានកត់ទុកក�ុងច
េហយ ប��ចិត�េគក៏េធ�បនា�ល់ឲ ។” េពលអ�កសួរថ “េតអ�កដឹងេទករសមា�ប់េនះវ? ក
្រប្រពឹត�ិអំេពផឹតវ?” គា�នពុទ�បរិស័ទណាមា�ក់ែដលមិនឯកភាព
ទីពីរ ្រគិសបរិស័ទដក�សង់ខ�ឹមសរព្រពះគម�ីរពីេ្រពះវិបរិសុទ�្រត�វបានប��ូន េដម
ប��ក់អំពីអំណាចរបស់្រពះជាមា�ស់នអបន�ូលរបស់្រទង់។ កំណាព្យចុងេ្រ ដំណឹ ង
ល�របស់មា ៉កុែចងថ “ឯពួកសិស្ស [អ�កេជឿ] េគេចញេទ្របកស្របាប់េនសព�្រគប់អេ
មាន្រពះអមា�ស់េធ�ករជាមួយ ទំងប��ក់្រពះបន�ូល េ ដយទីសមា�ល់ែដលេកតមក
អែម៉ន” (១៦:២០) ្របសិនេបេយងមិននិយាយបន�ូលរបស់្រពះជាមា គា�នអ�ីឲ្យវិ�
បរិសុទ�ប��ក់េឡយ។
ទីបី្រពះពុទ�សសនា Pra Kam Phe (្រពះគម�ី) េទ។ ពុទ�បរិស័ទមាTripitaka ែដល
មិនែមនជាគម�ីរែតមួយក្បោលេទ ប៉ុែន�ជាករ្របមូលផ�ុំនូវគម�ី៤៥ក្បោល។ វជាធម�េទសន
ែដលេយងមិនដឹងថា អ�កណាជាអ�កសរេ េហយក�ុងេនាះ្រត�វបានែកត្រម�វេឡងវិញយា
ណាស៦េលកេហយពុទ�បរិស័ទភាគេ្រចនមិនែដលបាេឡយ។ សូម្បីែត្រពះសង្ឃភាគេ្រ
មិនែដលបានេមលគម�ីរេនះទំងមូលែដ ្រពះគម�ីរជាករ្របមូលផ�ុំនូវគ៦៦ក្បោលខ�ីៗ។ ក�ុង្
គម�ីរមាន្របមូលផ�្របាេ្រចនជាងេគេលពិភពេលក េហយវជាគម�ីរែដលេគបកែ្រប
ចយេ្រចនជាងេគេលពិភពេលក។ ដូេច�ះ្រពះគម�ីរជា្របភព�សបច្បោប់ែដលមានក
មនុស្ស្រគប់រូប្រត�វសិក្សោ្រពះគម�ីរនិងគិតអំពីខ�ួនឯង។ផ�ុយនឹងរូបភាពៃន្រពះគម
ផ្សោយតម្របព័ន�ផ្សព�ផ្សោយករចប់អរម�ណ៍េល្របភពេដម្របវត�ិស�ស� ប
វិទ្យោស�ស� និងជីវិត្រត�វបានប��ក់ថាជាករពិតស្រមាប់អ�កមិនលំេអៀងនិងមា
រប់លន។ អ�កែដលេជឿេល្រពះគម�ីរបានេដះែលងទសករសង់មន�ីរេពទ្យេបកស

178. 175
អ�ក្រកឲ្យចំណីដល់អ�កឃា�នសួរសុខទុក�អ�កជាប់ឃុំបេង�តបេច�កវិទ្យោថ�ីៗ និងបេង�ត្របេ
មួយែដលមនុស្សរប់លនមានបំណងផា�សរស់េនទីេនា
ចុះពួកបស�ិម្របេទវិញែដលចុះេបសកកម�បេង�តទំនាក់ទំនងជា “ករិះគន់វយ្របហរ
គម�ីរ”?
ជាសំណួរល! េតពួកបស�ិម្របេទគួរេធ�ដំេណរេទ្របេកន្រពះពុទ�សសនាេដ
បេង�តទំនាក់ទំនងជាមួយ្របជាជនជាជាងយក្រពះគម�េលក្បពួកេគ?
្របសិនេបតមរ “ករបេង�តទំនាក់ទំ ” អ�កមានន័យថា េធ�ករសន�នាជាមួ
បរិស័ទេនាះ ្របាកដណាស់វជាវិធីដ៏ល�េដម្បីបេង�តទំនាក់ទំនង។ តមករពិត-
្របេយាជន៍។ ្របជាជនេនក�ុង្របេទសកំពុងអភិវឌ្ឍមានទំេនារចប់ពួកបស�ិម្របេទ
រវងអ�កនិងខ�ុំពួកេគនឹងស�ប់អ�កជ េនះេហយជាមូលេហតុែដល្រគ�គង�លអសគម�ីរ្រគិស
សសនាបស�ិម្របេទ ពួកេគមិនចង់សិក្វិវរណៈពីជនជាតិៃថេទ។ ពួកេគេគា farang។163
164
េដយេហតុថាពិភពកបានេធ�សកលភាវូបនីយកម�អត�្របេយា farang េនះនឹងថយចុះ។
្របសិនេបតមរ “ករបេង�តទំនាក់ទ” អ�កមានន័ថេចញេ្រកជិះកង់េលងជា
គា�ញាុំែត និងកេហ�ជាមួយគា�េនជាមួយគា�មួយរយៈ និងរង់ចំរហូតដល់ពួកេគសួរអ
េយស៊ូ្រគិស�ដំបូងអ�កគួរពិចរណាេលេរឿងមួយចំសិន។
េរឿងទីមួយអ�កនឹងចូលក�ុងវប្បធម៌មួយែដលខុសគា�ទំង�ស�ង។ ករវយកូនេហ
និងកេហ�អចមិនែមនជារេបៀបែដលមភ័ក�ិជាពុទ�បរិស័ទរបស់អ�កេធ�េនក�ុងសង�មេទ។ វអច
បានេបស�ិម្របេទ ប៉ុែន�វមិនែមនដូចគា�េនក�ុង្រកន់្រពុទ�សសនាេនាះេ
េរឿងទីពីរ គំនិតែដលថាពួកេគនឹងសួរអ�កអំពេសចក�ីេជឿរបស់អ�កអនឹងគា�នេទេទះបី
ពួកេគអចគិតថាអ�កជាមនុសក៏េដ។
េរឿងទីបីែផ�កេលរយៈេពលៃនករស�ក់េនរបស់អ�កអ�កមិនអចមានេពល្រគប់្រគា
អ�ក្រត�វកសងទំនាក់ទំនងរយៈេពលប៉ុនា�នេដយករេធ�ករែដលអ�កធា�បស�ិម្របេទ និង
េនែតមានឱកសែចករកដំណឹ ងល�?
ខ�ុំអចបេង�តទំនាក់ទំជមួយមនុស្សមា�ក់ក�ុងរយៈេ៥នាទី។ អ�កក៏អចេធ�បានែ
តមវិធី? មនុស្សគួរឲ្យរប់អនបំផុតេនក�ុងពិភពេលកសួរសំណួរេស�ះ្រតង់េហ
164
Farangជាពក្យទូេទស្រមាប់បរេទសែស្បកស។ពីមុនមកវសំេដេទដល និងមកពីពក
“បារ-français” ែដលៃថបេ��ញសំេឡងថfarangced។

179. 176
គឺអ��ឹងេហយ។ េរៀនសួរសំណួរ។ កុំមួរេម៉េពកព្យចងចំរូបមន�អំពីរេបៀបផ្សព�ផ្សោយ
ឬព្យោយាមយកតមអ�កែដលបានស�ប់ឮ។ ឧទហរណ៍ “សួស�ី! សុខសប្បោយជ?”
អចជាករចប់េផ�មដ៏ល�។ ខ�ុំអត់មានសំណួរែដលខ�ុំចូលចិត�សួរេនាះេទ។ ខ�ុំព្យោយាម
បរិសុទ�។ េទះបីជាស�នភាពយា៉ងេម៉ចក៏េដ បរិសុទ�នឹងដឹកនាំផ�ូវអ�ក។ សួរសំណួរចំ
េហយក�ុងរយៈេពល៥នាទី ករសន�នានឹងនាំឲ្យមាននិយាយអំពប�� ពក់ព័ន�នឹងវិ��ណ។
េរឿងមួយែដលខ�ុំបានរកេឃញេរៀងរេពលេធ�ដំេណរេទ្របេទសៃថ គឺថាពុទ�បរិស័ទ្
រូបរងទុក�។ ពួកេគរងទុក�ែដលពួកបស�ិម្របេទពិបាកនឹង�សៃមេឃញណាស់
េន្របេទសអូ�ស�លីមានអផិតក្បត។ េន្របេទសៃថ មាន�ស�ីេរៀបករជាមួយបុ
និងបុរសជនជាតិែស្បកសក�ុងេពលជាមួយគា� េហយបុរសជនជាតិែស្បកសមិនែដល
េ្រប្របខ�ួនេដម្បី្របាក់េនាះេទ។ េយងមិនមានេរឿងេនះេន្របេទសអូ�ស�លីឬមា
ែមនទូេទេទ។
េន្របេទសអូ�ស�លី មានអ�កេសពកមគុណែដលេដរេលងេនជុំវិញសល
្របេទសៃថ មនុស្សេពញវ័យែដលមកយកេក�ងេនសលេរៀនអចជាសច់ញាតិ ឬ
ែដលមានេរឿងរ៉វជាមួយអនីតិជន។ អនីតិជនខ�ះយល់្រពមទទួលយកទំនាក់ទំនងេនះពីេ្
េគមានជីវិតក�ុង្រគ�សរអ្រកក់និងអចទទួលបានេសចក�ី�សឡាញ់និង្របាក់កសខ�
និយាយអំពីប� �េនះេ្រចនេទនិងពិបាកទទួលយកណា
េន្របេទសអូ�ស�លីេយងមានអ�ក�សឡាញ់េភទដូចគា�។ េន្របេទសៃថអ�កម
ថាអ�កណាធម�តអ�កណាេភទទីបីឬអ�កែកេភទេនាះេទ។ ក�ុងរ២សបា�ហ៍ឬក២ឆា�ំគា�នផ�
េទែដលអ�កយល់អំពីវប្បធម៌េនះ។
អ�ីល�្របេសរែដលអ�កអចេធ�បានេនាះគឺបង�ញ្រពះេយស៊ូ និងទុកឲ្យ្រពះជាមា�
ជាម ា�! ្រពះជាមា�ស់យលចិត� និងត្រម�វកររបស់ពុទ�បរិស័ទជាជាងៗទំងអស់។ អ�
ទំងអស់គា�្រត�វយល់ថាមនុស្សគា�ន្រពះទុក�។ ្របសិនេបអ�កមិនែណនាំពួកេគដល់្
េយស៊ូតមវិធី្របកបេដយវប្បធម៌េទ ពួកេគនឹងដឹងថាេត្រពះេយស៊ូមានចេម�យស្រមា
េគឬអត់។ ពួកេគមិន្រត�វករែតនិងកេហ�េទ។ពួ កេគ្របែហលជាមិនជិះកង់ជាមួយអ�កេទ
មានករបំពុលេនក�ុង្រក�ងអសុីភាគេ្រចន។ ពួកេគ្រគាន់ែត្រត�វករ្រពះេយស៊ូ
ព្យោចិត�េខ�ចខ�ំរបស់ពួក េគេរៀបចំ្រគ�សររបស់ពួកេគេឡងវិញ េធ�េរឿងអព�ូតេហតុេនក�
កយរបស់ពួកេគ និងេដះ�សយប��ហិរ��វត�ុរបស់ពួកេគ។ េនះេហយជាអ�ីែដលពួកេគ្រ
និងជាអ�ីែដល្រពះេយស៊ូអចេធ�បាន។ ភាគេ្រចន្រពះេយស៊ូអចេលកែលងបាបរបស់ព
ល់ដល់ពួកេគនូវជីវិតអស់កល្បជានិច�។ ្រពះជាមា�ស់្រគាន់ែត្រត� វករនរណាមា�ក់ដូចអ�ក
ពួកេគថា្រពះេយស៊ូក៏�សឡាញ់ពុទ�បរិស័ទែ

180. 177
សុពលភាពៃនពុទ�្របវត
៣០
េតអត�បទ្រពះពុទ�សសនាមានភាពេជឿជាក? ខ�ុំបានឮថាទំនាយរបស់្រពះពុទ�ែដលថា
អ�កជួយសេ�ង�ះគឺក្របឌិតរបស់្រគិស�បរិស័ទ
េពលនរណាមា�ក់យល់ថាមានសង�យនា្រពះពុ៦េទ៩ ែដលបានពិនិត្យ
ស្រម�លនិ “បន្សុទ” ធម៌្រពះពុទ�សសនាេលកចុងេ្រកយថ�ីៗេនះ ១៩៥៦ បុគ�លមា�ក់េន
អចេឃញអំពីតៃម�ៃនករេយាងេពលខ�េល្របភព្រពះពុទ�សសនាែដលេកតមានម១៩៥៦។
អតីត្រពះសង្ឃមួយអង�្រព Tongsuk Siriruk បានជួយេ្រចនដល់កិច�ខំ្របឹងែ្របងេដយ្
បានសរេសរអំព Tripitaka េនឆា១៩៥៤យា៉ងតិចណា២ឆា�ំមុនសង�យនា្រពះពុទ�ស
េ្រកយេគ
្រពះអង�ជាេដមេហតុៃនភាពែខ�ងគំនិតគា�ពីេ្រពះអ�ករិះគន់្រពះអង�រកមិនេឃញអត
្រពះអង�េនក�Tripitaka បច�ុប្បនេទ។ ពួកេគអះអងថា្រពះអង�ជាអ�កេជឿស៊ុប្រគិស�ស
េពញេដយករ្រចែណនែដលែក�ងបន�ំអត�បទេដម្បីេលកស�ួយ្រគិស�សសនា។ ខ�ុំនឹងសរ
ករយល់េឃញរបស់ខ�ុំេនក�ុងឧបសម�ន�ពីេ្រពះេរឿងេនះជាប��បេច�កេទស មិនែមនមនុស
រូបចប់អរម�ណ៍ដូចគា�េនា
ខ�ុំេជឿថ ករផ្សព�ផ្សោយដំណ ជាវិធីែតមួយគត់េដម្បីជួយមនុសេហតុអ�ីខ�ុំគួរខ�យខ�ល់អំពីក
េទសនាមិនែមន្រគិស�ស?
តមរយៈករ�សវ្រជាវផា�ល់ខ�ួន អំពីករពិតនិងបទពិេសធន៍របស់ខ�ុំជាមួ
្រពះេយស៊ូខ�ុំក៏េជឿែដរដំណឹ ងល�ជាចេម�យែតមួយគត់ស្រមាប់មនុស្សេលក។ ដូេច�ះេហតុអ�ីខ�ុ
ខ�យខ�ល់អំពីករេទសនាយកេចញពី្របភពមិនែមន្រគិ?
្រពះជាមា�ស់ជា្រពះជាមា�ស់ដ៏អស�រ្យមួយអង� េហយវមិនគួរេធ�ឲ្យេយងជា្រគ
េផ�លេទ្របសិនេប្រទង់បានដឹងអំពីវប្បធម៌មិនែមន្រគិស�សសនា។ ក Karen េន្របេ
មីយា៉នមា៉បានចូល្រគិស�សសនាទំងអស់ ពីេ្រពះទំេនៀមទមា�ប់របស់ពួកេគបេ
សសនទូតនឹងនាំមកនូវគម�ីរែដលនឹង្របាប់ដល់ពួកេគអំពីរឲ្រួចផុតពីបាប។
ខ�ុំបានឮេរឿង�សេដៀងគា�ពក់ព័ន�នឹងកុលសម�ន�េអត្យូពី ែដលកន់្រគិស�សស
្រពឹទ �ចរ្យមា�ក់របស់ពួកេគ្របាប់មនុស្សឲ្យរង់ចំនរណាមា�ក់ែដល “សន�ឹកមា”។

181. 178
េពល្រគិស�សសនទូតបានមកេដយគា�ននាំយកអ�ីមកែតមានកន់ (េនែមគម�ីរមា
សន�ឹកមា) ពួកេគស�ល់ថាគាត់ជាអ�កែដល្រត�វបានសន�ត់ថានាំមកឲ្ដំណឹ ងល�!
្រពះជាមា�ស់មាន្រពះបន�ូេអសយ៤៥ :៣ថ “អញនឹងឲ្យឃា�ំងលក់កំបាំង និង
សម្បត�ិែដលកប់ទុកដល់ឯង េដម្បីឲ្យបានដឹងថា អញេនះគឺេយហូវ៉ជា្រពះៃនសសន៍
ែដលេហឯងតមេឈ។” ្រគិស�បរិស័ទអចគិតថា្រកន់្រពុទ�សសនាេពរេពញ
ភាពងងឹតេហTripitaka ជាអថ៌កំបមិនអប៉ះពលបាប៉ុែន� េត ្រពះជាមាមិនអចឲ្យឃា
លក់កំបាំង និង្រទព្យសម្បត�ិខ�ះែដលកប់ទុក?
្រពះជាមា�ស់មានបន�ូល្របាប់អេយេរមីរបស់្រទង់ “េបឯងនឹងែញករបស់ៃថ�
វិេសសេចញពីរបស់េស�កេ្រគាក េនាះឯងនឹងបានដូចជ” (១៥:១៩)។ អ�កែដលជាអ�កន
ពក្យរបស់្រពះជាមា�ស់្រត�វបែញករបស់ៃថ�វិេសសេចញពីរបស់េស�កេ្រគ មិនែមនឲ្
រិះគន់ថ “សសេនះជាសេស�កេ្រ” េហយ “្របៃពណីេនាះជា្រប េស�កេ្រ”។
េយង្រត�វេមលេលភាពវិជ�មាចំកណា�លភាពអវិជ�មាន។ េយង្រត�វែស�ងរកត្ េសចក�ីពិត
ែដលមានេនក�ុង្របៃពណីរបស់មនុស្សនិងជីកយកដុំៃនជីវិតេនក�ុងវប្បធម៌មិនែមន្រគិ
េនះមិនែមនេដម្បីជំនួសឲ្យករេដំណឹ ងល�េទ ប៉ុែន�េដម្បីេរៀបច ចិត�មនុស្សឲ្យសដំណឹ ងល�
តមរេបៀបជាលក�ណៈវប្បធម៌ពក់ព័ ដំណឹ ងល�ជាចេម�យេនឹងចិត�េខ�ចខ�ំទំងជក
េធ�ឲ្យ�សក�សន�នូវចិត�ឈឺជករបំេពញតេសចក�ីពិតទំងឡាយ ែដលមានេនក�ុ
ទំងឡាយ
កអំពវនរបស់េយងមិនែមន េដម្បីេទសនា្របឆាំងនឹង្រពះពុទ�សសនា អំពី
សសនាេ្រប�បេធៀបេទ ប៉ុែន�េដម្បីេ្របចំណងេម្រតីភាពែដលមានរួចេហ អរម�ណ របស់
មនុស្ស្រគប់គា�ក�ុង្របៃពណីខ�ះ។ មនុស្សអចមិនទន់ដឹងអំពី្រពះេយស៊ូប៉ុែន�មិនែមន
ថា្រពះជាមា�ស់មិនបានចូលរួមក�ុងជីវិតរបស់ពួកេគេនាះេទ។ សូម្បីែតមនុស្សែដលមិ
្រពះជាមាសឡូម៉ូបាននិយា “្រទង់បានដក់ភាពជាអមតៈេនក�ុងចិត�របស” (សស
៣:១១)។
កររិះគន់ខ�ំងជាងេគែដលខ�ុំបានេឃញ មិនែមនេចញមកពីពុទ�បរិស័ទែដលជា
សុភាព និងមិនេចះតវ៉អំពីសសនាប៉ុែន�េចគមកពី្រគិស�សសនាយាេទវិញែដលពួកេគ
ខ�ះហក់ដូចជា្របនឹង្រពះពុទ�សសនាខ�ំងណាស់។ ្រគិស�បរិស័ទទំងេ គា�
កែន�ងេនក�ុង្រពះគមែដលេយង្រត�វបាន្របាប់ឲ្យដស្រមាមនុស្សខងេ្រក្រពះគម
ខ�ុំគិតថាពួកេគអច្រត�វករគម�ីរសម�ន�េម្រតថ�ីេដយយកចិត�ទុកដក់ជាងេ Paul
បានេយាងេល Epiminedes ែដលជទស្សនវិទូជាតិ្រកិចមា�ក់េពលគាត់េទសនាធម ៌ដ
របស់គាត់េ Athens “ដ្បិតគឺេដយសរ្រទង់េហយ ែដលេយងរល់គា�បានរស់ កេ្រម

182. 179
េនផង ដូចជាពួកអ�កេលកកំណាព្យខ�ះរបស់អ�ករល់គា� បាននិ“មនុស្សេយងជាព
្រពះែដ” (កិច�ក១៧:២៨-២៩)។េពល Paul សរេសរេទទីតុសែដលដឹកនាំវិហេ្រកគាត់ដ
�សង់គំនិតពីអ�កនិពន�មិនេជឿសសនាេឈ Aratus ែដលជាជនជាេ្រក “មានពួកេគមា�ក់គ
េហររបស់ផងេគបានថា ពួកសសន៍េ្រកតេចះែតភូតកុហក ជាសត�ៃ្រពកំណាច
េហយកំជិល” (ទីតុស ១:១២-១៣)។ Paul មិនែមនជាអ�ក្របឆាំង Epiminedes ឬជាអ�ក្របឆ
នឹង Arattus េទ។ Paul ជាអ�កគាំដំណឹ ងល�និងចូលចិត�វប្បធម៌ក�ុង�ស�ក។ េយងមិន្រត�វេធ�ជា
្របឆាំង្រពះពុទ� ឬ្របឆាំង្រពះពុទ�សសនាេទប៉ុែន�ជាអ�កគាំ្រទ្រពះេយស៊ូនិងវប្បធម ៌
អ�ីផ�ុយនឹង្រពះគម�ីរ ែដលនិយាយអំពីករេ្រប ្របាក�ុង�ស�កេដម្បផ្សព�ផ្ចំណុចមួយអំពី
្រពះជាមា�ស់។ ្របសិនេបេយងេម មានកលំបាក្រគប់្រគាន់ ខ�ុំេជឿថាេយ យល់ថា្រព
មា�ស់បានទេសចក�ីពិតខ�ះសំេដេទរកបុ្រតរបស់្រទង់េនក�ុង្រគប់វប្បធម៌

183. 180
ហនិភ័យៃនករសំេយាគចូ
៣១
េតគា�នេ្រគាះថា�ក់ៃនកររំលយសសនាករភា�ប់ទំនាក់ទំនងជ្រពះពុទ�ស
េទឬ?
េ្រគាះថា�ក់ែដល្រគិស�បរិស័ទមួយចំនួនមានករភ័យ“កភា �ប់ទំនាក់ទំនងជាពុទ�
បរិស័ទ" នឹងនាំឲ្យមា “សំេយា” ឬករផ្សំចូលគា�ឬករឯកភាពគា�រវងសពួកេគ
មិនចង់បាន។ ្របាកដណាស់ករសំេយាគបានេកតមានេឡង នាេពលអ គា�នអ�ក
ចង់បានេទ។
ដូេច�ះ េ្រគាះថា�ក់ដ៏អ្រកក់ែដលខ�ុំេឃញ គឺថាវិហរ្រគិស�សសនាបានពុះព
ផ្សោយ្រគិស�សសនាដល់ពិភពេលករបស់ពុទ�អស់រយៈេពល២០០០ឆា�ំែដលក�ុងេពលទន�ឹ
គា�េនាះ្រពះពុទ�សសនាបានក�យជាមានកបស�ិម្របេទ។ តមរយ្របកេនះ
ខ�ុំេជឿថា្រគិស�សសនាបានបាត់បង់្របជា
ករអះអង្របឆាំងនឹងករដក�សង់ពុទ�ដីកគឺេមយា៉ងដូេច�៖ ្របសិនេបេយងដ
�សង់ពុទ�ទំនាយគឹេយងបានេបាះ្រតឯកពុទ�ដីកទំងអស់។ ខ�ុំគិតថាវមិនសមេហ
េទ។ Paul ្របាកដណាស់មិនបាននិយាយថា Epiminedes ឬ Aratus បាេលកេឡង្រតឹ
្រត�វេទ Paul ្រគាន់ែតបានដក�សង់គំនិតរបស់ពួ េដម្បជាគន�ឹះស្រមាប់សន�នាប៉ុេណ
សូមអនុ��តឲ្យខ�ុំេបករង�ង់្រកចកបន�ិចេដម្បីបង�ញពីជំហររបស់ខ�ុំ។ េពលខ�ះ្រគិស�ប
ជាតិចិនដឹងថាតួអក្សររបស់ចិនបុរណមួយចំនួនគឺបង�ញពីេរឿេលកុប្បត។ ពួកេគេ្របវ
គន�ឹះេដម្បីសន�នាជាមួយអ�កមិនែមន្រគិស�បរិស័ទ។ ឧទហរណ៍តួអក្ស “េល�” (ចង់បា
អ�ីមួយែដលេគហមឃា) ជាវត�ុេលខនា “េដមេឈពីរេដម” និង “�ស�ីមា�ក” េនខងេ្រកម។
តួអក្សរេនះសំេដដល់អ�ីេទៀតប៉ុែន�គឺសំេដនាងអុីវ ែដលយល់ថាែផ�េឈៃនេដមេឈជីវិត និ
ែផ�េឈៃនេដមេឈចំេណះដឹងរបស់េទវតនិង្រពយប? មានអក្សររេបៀបេនះជាេ្រចនេន
តួអក្សរចិនបុរណ។ អ ែដល្រគិស�បរិស័ទនិយាយគឺថាចិនសម័យេដមែដលបេង�ត្របព័ន�ស
េនះ្រត�វបានដឹងអំេលកុប្បត។ េពលគឺចិនដំបូងជាអ�កេជឿ្រពះជា! អ�ីែដល្រគិសបរិស័ទបា
និយាយគឺថាតួអក្សរចិនទំងអស់ចង�ុលេទ្រពះជាមា�ស់ឬមានលក�ណៈ!
េដយដក�សង់ដីករបស់្រពះពុទ� េយងមិនទទួលេទថាអ�ីៗែដលកត់្រតេដយ្រពះ
យកលំនាំតេនា។ េយង្រគានែតព្យោយាមយកេធ�ជាឈ�ន់េដម្បីេធ�ករសន�នាស

184. 181
រកេនក�ុងជីវិគឺករ�សវ្រជាវរកករព្របា។ េយងេ្របអ�ីែដលមិត�ជាពុទ�បរិស័ទរបស់េយ
ធា�ប់បានស�ប់ឮនិងប��ូលន័យ្រគិស�សសនាវិញ។ ្រគិស�សសនាេធ�រេបៀប
ពក្យ្រកិចដ agape (ក�ី�សឡាញ់របស់អទិេ) និង euanggelion (តមរយៈេនះេយ
ទទួលបា “ករផ្សោយលទ�ិ្រពះេ” និង “ដំណឹ ងល�”) ្រត�វបានអនុម័តយកពីបរិបទក�ុង�ស�ក ន
ប��ូលជាមួយន័យថ�ីែបប្រគិស�ស Alan Johnson អះអងអំពីករេរៀបចំបរិបទៃនសររ
្រគិស�សសនាេដយេ្របពក្យ និងទស្សនាទនក�ុង�ស�ក និងផ�ល់ដល់ពក្យេនាះនូវន
ជាងេនះ164
165
ឧទហរណ ៍មួយេទៀតអំព្រគិស�មា។ ៃថ�ទី២៥ែខធ�ូឆា�១េ្រកយ្រគិស�សករជមិន
ៃថ�ខួបរបស់្រពះេយស៊ូេទ។ ៃថ�ខួបរបស់្រពះេយស៊ូគឺ្របែហលជាេនែខក�165
166
។ ប៉ុែន�្រគិស
បរិស័ទបានយកៃថ�ស្រមាករបស់អ�កមិនេជឿសសនាែដលសុលស�ីលរដូវរងរ និងប��ូ នូវ
ន័យែបប្រគិស�សសនា។ ខ�ុំមិនគិតថា្រគិស�ប រងទុក�ខ�ំងេដក្របារព�បុ្រគិស�មា
េនែខធ�ូ េហយច្បោស់ណាស់មានេទវតជាេ្រចនបានេចញមក្របារព�្រពះេយ
្រពះអទិត្យៃនអ�កមិនេជឿ “ណូែអល”។ ្រគិស�បរិស័ទទំងេនាះែដល្របឆាំងនឹ្រគិស
មា ៉គួរមានេសរីភាពេធ�ដូេច�ះ ប៉ុែន�គួរយល់ថាពួកេគេគារពតមលទ�ិ សក្សីរបស់្
េយហូវែដលបដិេសធមិន្របារព�ៃថ�ខួបរបស់្រពះេយ (ឬៃថ�ខួបណាមួយស្រមាប់ប��)។ ខ�ុំ
សូមេឆ��តឱកសេដម្បីេលកកិត�ិនាមរបស់្រពះេយស
បុណ្យរំឭកៃថ�្រពះេយស៊ូរស់េឡងវ (Easter) ជាៃថ�បុណ្យមួយេផ្សងេទៀតែដលឥទ�ិ
្របែហលជាពក់ព័ន�នឹងអទិេទពេ្រEaster bunnies, Easter eggs និងពក្យ“Easter” មិន
មានេនក�ុងភាសេដមៃន្រពះគម�ី Easter ្របែហលជាមកព Astarte ឬ Ashtaroth ភរិយ
របស់ Baal និង “មា�ស់ក្ស្រតីៃនស�ន”។ តមសំេណរ “Easter” គួរ្រត�វបានេហ“ៃថ�អទិត
ៃនកររស់េឡងវិ” និងគួរេកតេឡង�សបេពលជាមួយគា�នឹងបុណ្យផលដំបូងរបស់ (Jewish
Feast of Firstfruits)ែដលកំណត់លក�ណៈ្រពះេយស៊ូថាជាមនុស្សដំបូងេគ ែដលេកតេចញពីេស
ស�ប់។“ែតឥឡូវេនះ ្រពះ្រគិស�្រទង់មាន្រពះជន�រស់ពីស�ប់េឡងវិញជាពិត ជាផលដំបូង
ែដលបានេដកលក់េទេហ” (កូរិនថូសទី១ ១៥:២០)។ េទះជាយា៉ងេនះក�ី ្រគិស�បរិស័ទបាន
165
Alan Johnson, Wrapping the Good News for the Thaiទំព័រ១៦
http://agts.edu/syllabi/ce/summer2002/mthm639oleson_sum02_np_r3.pdf
166
Roy Reiholdគណនាៃថ�កំេណតរបស់្រពះេយស៊ូគឺេនែខក��ៃថ១១៣ឆា�ំមុន្រគិស�សករជែដ
សរៈសំខន់េដយមានេហតុផលយា៉ងតិចណាស១) ៃថ�េនា “គឺ” ៃថ�ទី១ៃនTishriៃថ�ទីមួយៃន្រប្រកតិទ
សុីវិលយូដ(េដម)២) សតង “បា” ប��ូនេភរវករឲ្យវយ្របហរប៉មេភា�ះេនញូវយ៉កេនៃថ�ដ
ព្យោយាម្របមាថបង�ូចករចងចំៃថ�ៃនក�ីសង្ឃឹមឲ្យករវកម�។សូមេមល៖Paganism in
Christmas, http://members.aol.com/prophecy04/Articles/Christianity/christmas.htmlនិង Exact Date of
Yeshua’s Birth, http://members.aol.com/prophecy04/Articles/Yeshua/yeshuabirth1.html

185. 182
យកៃថ�ឈប់ស្រមាករបស់អ�កេជឿសសនាេនះ និងផ�ល់ដល់វនូវន័យតមែបប្រគិ
្របសិនេប្រគិស�បរិស័ទមិនេ្រជសេរស្របារព�រូបស��ៃនភាពមានកូនតមែបបម ៃន
Easter bunnies និង eggs ខ�ុំឯកភាពទំង�ស�ង។ ជាអកុ Easter ក�យជាៃថ�ឈប់ស្
ស្រមាប់េធ�ពណិជ�កម�េទវិញ។ ប៉ុែន� ខ�ុំពិតជាចូលចិត�ែដលមនុស្សចងចំ្រពះេយស៊ូ្
្រពះជាមា�Astarte េន Easter នីមួយៗ។
ប�� ែដលេយង្របឈម គឺករប��ូលយា៉ងមាន្របសិទ�ភាពនូវវប្បធម៌េទក�ុងទំេ
្របៃពណីមិនែមន្រពះគម�ីរ។ ទំេនៀមទមា�ប់សសនាគឺដូចជាឥដ�ែដលបេង�តបានជា
ខណ� ផា�ច់មនុស្សពី្រពះជាមា�ស់។ មនុស្សមិនឆ�ងេទ្រពះជាមា�ស់េឡយ ពីេ្រព
េមលធ�ុះជ��ំងេឡយ។ េយងគួរយកឥដ�ទំងេនាះខ�ះចុះេ្រកម និងេ្របវេដម្បីសង់ស
្រពះជាមា�ស់ជំនួសវ
ល្បះៃថជាឧទហរណ៍មួយ ែដលពុទ�បរិស័ទៃ ថធា�ប់“ gerd, gai, jeb, tai” ែដលជាវិធីខ�
ក�ុងករនិយាយ“មនុស្ស្រគប់រូបគឺេកត ចស់ ឈឺ ស”។ េនះជាទស្សនៈៃនជីវិតរបស់ពុទ�បរិ
ទ។ ខ�ុំចង់យកឃា�េនះ និងប��ូលវជាមួយនឹងជំេនឿ និងអរម�ណ៍របស់្រគិស�បរ“ gerd, gai,
suk, sabai” ែដលេរៀបរប់អំពីជេ្រមសស្រមាប់អ�ក“េយងេកត េហយមានវ័យចំណាស់ សប
មានសុខភាពល� និង្រទព្យសម!” ពុទ�បរិស័ទែតងែតញញឹម េពលខ�ុំនិយាយឃា�េនះ ពីេ្រ
ប��ូល្រពះេយស៊ូ្រគិស�េទក�ុងពិភពេលកដ៏េសកេសមួយ។ ជាជាងមិនស�ល់មិន
អះអង្របឆាំងពុទ�ដីក ខ�ុំដក់ជីវិត និងករសប្បោយេទក�ុងពុទ�ដីក។ ករេក
េយស៊ូ្រគិស� មិនែមនជាេរឿងគួរឲ្យេសកេសេទ។ េរៀងរល់ៃថ�ៃនជីវិតរបស់្រគិស�ស
ែដលេនជិតស�នសួគ
្រគិស�សសនាែដលព្យោយាមែចករំែលកក�ី�សឡាញ់របស់្រពះជាមា�ស់ េពលេប
ចំេពះ្រពះពុទ�បរិស័ទ គឺមិនដំេណរករេទ។ ពុទ�បរិស័ទទទួលយកវប្បធម៌ែដលខ�ួនប��ូល ន
លំនាំតម។ វលយឡំជាមួយសសនាតវេន្របេទសចិន Shinto េន្របេ
ជប៉ុន និងេស�ចសរេសរេសរីភាពផា�ល់ខ�ួនេនក បស�ិម្របេទ។ ្រគិស�សសនា្រត�វក
ស�ល់្រពះពុទ�សសនាឲ្យបានឆាប់រហ័ស និងយកលំនាំតមវិធីស�ស�របស់េយង េដ
ប៉ះពល់ដល់សររបស់េយង។ វិធីម្យោ៉ងែដលេយងអចេធ�វបាន គឺតមរយៈករែស
ចប់េផ�មរួមមួយ ពុទ�ដីក និងភា�ប់ទំនាក់ទំនងជាមួយ្រពះបន�ូលរបស់្រពះេយស៊
្របសិនេបអ�កមានអរម�ណ៍ថា េពលេទសនាដំណឹងល� េដយមិនេយាងេទេល
ពុទ�សសនា ខ�ុំគាំ្រទអ�ក និងអ�ីែដលអ�កកំពុង! អ�កេនែតអចេទដល់អ�កផា�ស់សសនាខ�ះ ប
្របែហលជាអ�កនឹងជួប្របទះនឹងករលំបាកជាេ្រចនពក់ព័ន�នឹងវិន័យ។ ្រពះពុទ�ស
ពួកេគស�ល់។ ពួកេគនឹងមិនេរៀនពី្រគិស�សសនាេទ រហូតដល់ពួកេគែលឮអំពីសម�តិកម�្រព
ពុទ�សសនាែដលេនបានយូរ។ េដយេ Alan Johnson ែស�ងរកេឃញក�ុងេបសកកម�របស់

186. 183
េគេន្របេទសៃ“េនក�ុងបទពិេសធន៍របស់ខ�ុំ ែផ�កដ៏ធំមួយៃនកររំែលកនូវេសចក�ីជំេនឿរ
េយង ដំបូងគឺករែកត្រម�វករយល់ខុស មុននឹងមនុស្សមា�ក់អចរំកិលេទរកេបះដ” 166
167
េលកែលងែតអ�កេពលេដយផា�ល់នូវជំេនឿ្រពះពុទ�សសនារួម េដយេ្របវក្យសព�
និងដឹងថាអ�ីេទែដលល� អ�កនឹងេនែតេឃញអ�កផា�ស់សសនាែដលគា�នករេប�ជា�ចិ
ងយទទួលឥទ�ិពលពីទំេនៀមទមា�ប់ចស់របស់ពួកេគ។ េរឿងែដលល�បំផុតែដលមនុស្សមា�
មិនផ្សោយសិក�បទរបស់្រពះពុទ� អចេធ�បាន គឺផ្សោយដំណឹងល� ជាជាង្របឆាំង
នា។ ្របសិនេបអ�កមិនសង់ស�នទក់ទងជាមួយពុទ�បរិស័ទេទ យា៉ងេហចណាស់ ្រត
ដុតេចល
167
Alain Johnson, Wrapping the Good News for the Thai ទំព័រ ៤,
http://agts.edu/syllabi/ce/summer2002/mthm639oleson_sum2=02_np_r3.pdf

187. 184
េត្រពះពុទ�េនស�នសួ?
៣២
េយងបានែស�ងយល់ថា្រពះពុទ�មានញាណជាេ្រចន។ ្រពះពុទ�បានបេ្រង�នអំព
ទំងបួនដ៏អស�រ្យ ែដលមានភាព�សបគា�នឹងអ�ីែដល្រពះគម�ីរបេ្រង�ន។ េសចក�ីពិតព
្របធានបទៃនគម�សម�ន�េម្រតចស់េសចក�ីពិតពីរចុងេ្រកយស�ិតេនក�ុងគសម�ន�េម្រតថ�ី។
េយងបានរកេឃញថា ្រពះពុទ�បានេទស េរឿងេ្រប�ប្របដៃនផា�ឈូកបួនែដលស�ប់
ដូចគា�នឹងករេ្រប�បេធៀបៃនដីបួនរបស់្រពះេយស៊ូ។ ្រពះពុទ�េ្រប�បមនុស្សេទបួនេផ្សង
គាៃនផា�ឈូ។ ្រពះេយស៊ូេ្រប�បចិត�មនុស្សេទនឹងដីបួន្របេភទេផ្សងៗគា�។ ្រពះពុទ�និង
មានពុទ�ដីកនិង្រពះបន�៖ មិន ែមនមនុស្ស្រគប់រូបែដលេយងបានេទសនាឲ្យស�ប់ន
បាផលេទ។ មនុស្ ែតមួយភាគបួប៉ុេណា�ែដលអន ឬស�ប់តមករែណនាំ្របាកដ
ទុកដក់ និងអនុវត�អ�ីែដលបានេរៀនេនក�ុងកររស់េនរបស់ព
វគួរឲ្យចប់អរម�ណ៍អំពីករែដល្រពះេយស៊ូ និង្រពះពុទ�មានលក�ណៈដូចគា�េ្រ
បរិស័ទមិនអចបដិេសធករពិតែដលថា ្រពះពុទ�បានរកេឃញេសចក�ីពិតេនាះេទ។ េ
េនះក�ី្រគិស�បរិស័ទមិនគួរទទួលយកអ�ីែដល្រពះពុទ�សសនា ឬសសនាេផ្សងេទៀតបេ
ងងឹតងងល់េឡយ។
ខ�ុំេជឿថា មនុស្សែដលែស�ងរកេសចក ពិតេដយចិត�េស�ះ នឹងទទួលបានពន�ខ�ះ។ ្រព
គម�ីរនិយាយថា្របសិនអ�កែស�ងរក្រពះអមា�ស់អ�កនឹងរក្រទង
េយេរមី ២៩:១៣
១៣ ឯងរល់គា�នឹងែស�ងរកអញេហយនឹងេឃញផងគឺកលណាឯងែស�ងរកអញឲ្យអស
ចិត�។
សំ ណួរេនះធា�ប់រំខនខ� “េតមានអ�ីេកតេឡងចំេពះមនុស្សែដលរស់េនអមា៉ហ្សូ
ដច់�សយខ�ះៃនែផនដី ែដលមិនែដលមានឱកសស�ប់ដំណឹងល�របស់្រពះេយស៊ូ្ ?” វ
ែលងជាប� �ស�ុគស�ញស្រមាប់ខ�ុំេទៀតេហយ។ ្របសិនមនុស្សណាមា�ក់ចង់ដឹងយា
នូវេសចក�ីពិត្រពះអម ា�ស់នឹងេ្របធនធានមិនសំៃច េដម្បីប��ូនេទនូវសសនទូតមួ(មនុស្
មា�ក់គម�ីរមួយក្បោលសុីឌីមួយវីេដអូ) ែដលនឹង្របកសអំពី្រពះេយស៊ូ្រគិស�ដល់ពួកេគ។ ខ�ុ
ជាក់ថា្រពះជាមា�ស់មានយុត�ិធម៌ស្រមាប់មនុស្ស្រគប់រូបែដលែស�ងរក្រទង

188. 185
្រពះជាមា�ស់មានបន�ូលេឆ�យេទនឹងសំណួររបស់ខ�ុំ មិនែមនតមែត្រពះបន�ូលរបស់
ប៉ុែន�េដយយកខ�ុំេទអមា៉! ខ�ុំគិតថា្រពះជាមា�ស់ចូលចិត�េលងេសច។ ខ�ុំអចេរៀបរ
ប��វន�បស�ិម្របេទជាេ្រចនគិ “្របជាជនេដ” មិនស�ល់្រពះគម�ីរតមពិតពួកេគភាគេ
បាផា�ស់ក្រគិស�សសនារួចេហយ។ េន្រគាេនាះែដរអ�កែដលរស់េនក�ុង្រក�ងទំេន
យៗមានភាពងយ�ស�លក�ុងករទទនូវករបេ្រង�នល�ៗអំពី្រពះគម�ីរ ប៉ុែន�មិនយល់ដឹង
ទំងអស់អំពីេសចក�ីពិតៃនគម�ីសម�ន�េម្រតថ�ីេទ។
ក ណ៍ែដលមិនស�ល់្រពះជាមា�ស់មិនែមនជាប��ភូមិស�ស�េទ ប៉ុែន�ជាប��ៃនច
មនុស្ស។ មិនថាេយងេនទីណាឬមិនថាេយងរស់េនក�ុងសម័យកលណាេទ្រពះជ
េទដល់ចិត�របស់េយង្របសិនេបេយងពិតជាចង់បាន្រទង់។ េតអ�កពិតជាគិតថា្រទង់អ
ចិត�សេ្រងេពល្រទង់េឃញវែដរ?
ទំនុកតេម�ង៣៤ :១៨
១៨ ្រពះេយហូវ៉្រទង់គង់ជិតបេង�យនឹងអស់អ�កែដលមានចិត�សេ្រងងេហយ្រ
សេ�ង�ះដល់អស់អ�កែដលមានវិ��ណទន់ទ
ខ�ុំមិនអចទញេសចក�ីសន�ិដ�នអំពីភាពជាអមតៈរបស់្រពះពុទ�បានេឡយ ពីេ្រព
ស�ល់្រពះអង�េដយផា�ល់េទ។ េយងមិនស�ល់ចិត�របស់្រពះពុទ�េទ។អ�ីែដលេយងដឹងគឺេ
បានេកតេឡងជ២០០០ឆា�ំ។ ្រពះអង�ធា�ប់ជាមនុស្សធម�តែដលចង់ែស�ងរក្រពះជាមា�
េប្រពះអង�បានែស�ងរកឲ្យអស់ពីចិត� មានករសន្យោេនក�ុង្រពះគម�ីរតក់ែត៦០០ឆា�
មុន្រគិស�សករ “ែស�ងរកអញេហយឯងនឹងរកអញេឃញ។” ខ�ុំគិតថាេនះក៏អនុវត�ចំេពះ្រពះព
ដូចពួកេយងែដរ។ មានភ័ស�ុតងជាពិេសសដីកចុងេ្រកយរបស់្រពះអង�ប��ក់ថា្រពះ
មានទំនាក់ទំនងជាមួយ្រពះជា

189. 186
្រពះបន�ូលចុងេ្រកយរបស់្រពះេ
៣៣
មា ៉កុ១៦:១៥-១៦
១៥ ចូរអ�ករល់គា�េទេពញសព�ក�ុងេលកីយ៍ទំងមូលេហយផ្សោយដំណឹងល�ទូេទ
មនុស្សទំងអស់ចុ
១៦ អ�កណាែដលេជឿេហយទទួលបុណ្យ្រជមុជទឹកេនាះនឹងបានសេ�ង�ះែតអ�កណ
្រពមេជឿេនាះនឹង្រត�វេទស
មា ៉ថ២៨:១៩
១៩ ដូេច�ះចូរេទប��ុះប��ូលឲ្យមានសិស្សេន្រគប់ទ
មាន្រពះបន�ូលចុងេ្រកយរបស់្រពះ េហថាកិច�ករដ៏អស�រ្យឬករប��ច
របស់្រពះេយស៊ូេទដល់អ�កេជឿ្រទង់។ មុន្រពះេយស៊ូយាង្រតឡប់េទស�នសួគ៌វិញ្
ឲ្យ្រគិស�បរិស័ទេទប��ុះប��ូល្រគប់ជាតិសសន៍ទំងអស់។ េតមានរួមប��ូលទ
ែដលកន់្រពះពុទ�សសនាែដ? ពិត្របាកដណ! េតមានរប់ប��ូលទំងជាតិសស
កន់សសនាហិណ�ូនិងមូស�ីមែដ ? ពិត្របាកដណ ! គឺរួមប��ូល្រគប់ជាតិសសន៍
អស់។167
168
ករស�ប់េខ� និងគា�នអធ្យោ�?
មានករជំទស់ខងេលកីយ៍ពីរេនក�ុងសង�ម្របឆាំងនឹងកិច�ករដ៏អស�រ្យ។ ក
គឺថា គំនិតៃនករប��ុះប��ូលនរណាមា�ក់ពីសសនាមួយេទសសនាមួយជាករស�
ជំទស់ទីពីរគឺថាករផ្សោយសសនាគា�នភាព
េយងេលកយកករជំទស់ទីពីរមកនិយាយសិន។ ្របសិនេបករអធ្យោ�ស័យជា
និយមផ�ូវេលកិយ្រត�វមានករអធ្យោ�ស័យេលករែដលថា្រគិស�សសនាេជឿ្រពះេយ
្រពះេយស៊្រគិស�បានប��សវ័កពិត្របាកដរបស់្រទង់ឲ្យចុះេទែផនដីនិងផ្សោយដំណឹង
្រគប់រូប។ ករមិនេគារពជំេនឿរបស់្រគិស�បរិស័ទជាកររំេលភជាក់ែស�ងេលក!
ខ�ុំបានរកេឃញថា មនុស្សគា�នករអធ្យោ�ស័យភាគេ្រចនក�ុងពិភពេលកប៉ុនប
បដិបក�របស់ខ�ួនេនេស��មស�ត់។ វិធីែតមួយគត់ែដលខ�ុំដឹងេដម្បីបណ�ុះភាពេចះអធ្យោ�ស
168
េដម្បីេមលឬស�ប់ករបេ្រង�នរបស់ខ�ុំេ្រចនជាងេនះអំពីសសនានិងលទ�ិេផ្សងៗ េនក�ុ
www.discover.org.au/catalog។

190. 187
េឆ�យឆ�ងនិងផា�ស់ប�ូរេដយេសរីនូវគំនិតេទវិញេទមកេដយគា�នករភ័យខ�ច។ េយង្រ
ស�នៃនករយល់ដឹងដូេច�ះេយងអចេឆ�យឆ�ង និងែចករំ នូវអ�ីែដលេយងេជឿជាមួយអ�កេផ្
េទៀតឲ្យកន់ែតមាន្របសិទ�
ករជំទស់ទីមួយ្របឆាំងនឹងកិច�ករដ៏អស�រ្យរបស់្រពះេយស៊ូ្រគិស� គឺថាវជ
ែដលប��ុះប��ូលមនុស្សឲ្យកន់្រគិស�សសនា។ អ�កណា ? វជាសិទ�ិរបស់មនុ
ែដលធានាេដយ្រពះជាមា�ស់ និងមានែចងេនក�ុងេសចក�ីែថ�ងករណ៍ជាសកលអំព
េដយអង�ករសហ្របជាជាតិែដលែចងថាមនុស្សមា�ក់ៗអចផា�ស់ប�ូរសសនាេត
អ�កដឹងេរឿងេនាះេ? វជាសិទ�ិរបស់មនុស្សេហយគា�ននរណាមា�ក់មានអំណាចដកក�ុង
ករនិយាយេសរីភាពក�ុងករវិនិច�័យនិងេសរីភាពផា�ស់ប�ូរសសនា។ ករេធ�ឲ្យមនសិ
របស់មនុស្សស�ត់ជាកររំេលភេដយគួរឲ្យស�ប់េខ�មជាងេគេលសិទ�
ជាចុងេ្រកយគា�ននរណាអចប��ុះប��ូលនរណាមា�ក់បានេទ។ គឺយកអំ
ជាម ា�ស់េដម្បីែកែ្របចិត�និងផា�ស់ប�ូរជីវិត។ ប៉ុែន�េយងទំងអស់គា�មានសិទ�ិដឹងអំពី្របព័
ជំេនឿេដម្បីឲ្យេយងអចសេ្រមចចិត�ថាអ�ីជា Ravi Zacharias និយាយ្របកបេសុភ
វិនិច�័យថាេយងមិនគួរលះបង់េសចក�ីពិតេដម្បីបូជាដល់ករេគារពេឡយ។ ្រពះពុទ�េ
សង្ឃ្រពហ���សសនាប៉ុែន�្រពះអង�េជឿថាពួកេគខុស។ ្រពះជាមា�ស់នឹងេគារពករសេ
មនុស្សែដលេជឿេលវត�ុេទះបីជាពួខុសក៏េដយ។ េទះជាយា៉ងេន “ករេគារពសិទ�ិរបស់អ
ដៃទែដលខុសមិនែមនមាន័យថាខុសជា្រត�វេនា”169
េពល្រគិស�បរិស័ទេគារពអនុវត�តមកិច�ករដ៏អស�រ្យ ម នុស្សគា�នករអធ្យោ�
អចេធ�បាបេយងអ�កខ�ះេទៀតអចចង់ឲ្យេយងជួបេ្រគាះថា�ក់ េហយេនក�ុង្របេទសមួ
េគអចព្យោយាមសមា�ប់េយង។ ប៉ុែន�េយង្រត�វរក្សោភាពេជឿជាក់ ពីេ្រពះ្រព
្រគិស�បរិស័ទទំងអស់េទែចករំែលកដំណឹងល�េដយមិនគិតៃថ� ពីេ្រពះ្រទង់បានទូទ
េ្រកយស្រមាប់កររំេដះមនុស
ដូេច�ះមនុស្សជាេ្រចនេនក�ុងពិភពេលករីកលូតលស់ េដយមិនដឹងថាេត
េយស៊ូឬេហតុអ�ីក៏្រពះេយស៊ូយាងេទ។ មនុស្សរប់លននាក់េនក�ុង្របេភទេនះេកត
្រគ�សរកន់្រពះពុទ�សសនា និងសច់ញាតិរបស់ពួកេគមិនែដលបេ្រង�នពួកេគឲ្យ
មា�ស់ឬ�សវ្អំពីករអះអងរបស់្រពះគមេទ។ េតអ�ក ផ�ល់បនា�ល់អំព្រគិស�សនចំេពះពួ
េគយា៉ងដូេច�?
េតេយងរង់ចំអ�?
169
Ravi Zacharias, The Lotus & the Cross, Multnomah Publishers, Oregon, ទំព័រ៨១។

191. 188
េយងទំងអស់គា�ដឹងថា ្រពះេយស៊ូមានបំណងចង់ឲ្យ្រគិស�បរិស័ទមា�ក់ៗជា
្រទង់។េតេនះជាអ�ីែដលេយងេគារព? ពីមួយៃថ�េទមួយៃថ�និងេនក�ុងេសចក�ីអធិដ�នរបស់េ
េតេយងនិយាយ “្រពះជាមា�ស់េតអ�កណាអចនឹងស�ប់ដំណ? ្រពះជាមា�ស់ចង
បង�ញខ�ុំផងេតអ�កណាជាអ�កបនា�ប់។ផ�ល់ឱកសឲ្យខ�ុំ្!”? េយងអចនឹងរវល់ណា
រហូតដល់េយងេភ�ចអទិភាពទីមួយរបស់្រពះជាមា�ស់។ េយងអចបាត់បង់ករេផា
ែដលថា្រពះជាមា�ស់មានមនុស្សរប់ពន់លននាក់េផ្សងេទៀតែដលមិនទន់ស�
មនុស្ ១៥០.០០០នាក់ស� និងធា�ក់ចូលអនន�ភាពេរៀងរល់ៃថ�។ ្រទង់បានទូទត់ស្រម
របស់ពួកេគដូច្រពលឹងរបស់េយងែដរ
ដូេច�ះេតេយងរង់ចំអ�?
សូមេមលេហតុផលេផ្សងៗ ែដល្រគិស�បរិស័ទមួយចំនួនមិនេធ�កិច�ករដ៏អស�រ្យឲ្យ
ចត់ឬមិនែដលនាំនរណាមា�ក់ឲ្យ្រពះជា
ដំបូងមនុស្សខ�ះមិនដឹថាេត្រត�វេធ�យា៉ងេម? េនះជាេសចក�ីពិត្របកបេដយភាពេស�ះ
ដូេច�ះវិហរជាេ្រច “អ�កែស�ងរកដ៏រួសរ” មិនបេ្រង�នសមាជិកអំពីរេបៀបផ្សោយ្រគិ
េទ។ ខ�ុំដឹងថាវជាករពិតេហយអ�ក្របែហលជាដឹងថ ែដរ។ េតអ�កស�ប់ឮធម�ទនប៉ុន
ក�ុងមួយឆា� “េនះជាវិធីែដលអ�កប��ក់ដល់ពុទ�បរិស័ទ។ េនះជាវិធីែដលអ�កប��ក់ដល់ទម
សសនា។ េនះជាវិធីជម�ះេលករជំទស់របស់អ�កវិវត� ”? េតេនះជាករគួរឲ្យេងឿងឆឬេទ
ែដលកុមារកន់្រគិស�សសនាងយ�ស�លប��ុះប��ូលេដយមិត�របស់ពួកេគេនា?
េយង្រត�វសិក្សោប��ទំងេនះ ្របសិនេបេយងែតងែតរំពឹងថាវិហរចិត� េដម្បីេង
េឡង និងេធ�ដំេណរេទមុខ និងមានចិត�ក�ហនក�ុងករែចករំែលកជំេនឿរបស់ ដល់ពិភព-
េល! េនះជាមូលេហតុែដលខ�ុំខំ្របឹងែ្របង េដម្បីជួយអ�កឲ្យយល់អំពីពុទ�បរិស័ទ ដូេច�ះេ
ជួបពុទ�បរិស័ទបនា�ប់អ�កនឹងមិនមានករសន�នាជាក់ល “សួស�ីខ�ុំជាអ�កកន់្រគិស�ស
េតអ�កដឹងេទថា្រពះជាមា�ស់�សឡាញ់អ�កខ�ំងណាស ចូលទីវង�តេលេឈឆា�ងេដម្បីអ?”
ពួកេគនឹងេឆ�យេទវិញ “ល�ខ�ុំជាអ�កកន់សសនា្រពះ”
េនះជាករប�្ឈប់កិច� សនា�នា។ ្រគិស�បរិស័ទជាេ ចុះចញ់េពលឮចេម�យេនះ។ េនះ
េធ�ឲ្យ្រគិស�បរិស័ទភាគេ្រចនចុះចញ់នឹងករ្របយុទ�េដម្បី្រពលឹងអមតៈរបស់មនុស្សម
េឆ�យមកេយងនូវចេម�យែតមួយឃា “ខ�ុំជា្រពះពុទ�ស” ឥឡូវេតអ�កនិយាយអ�ីេទៀ?
ខ�ុំនិយាយ “អស�រ្យែ! អ�កពិតជាអ�កកន់សសនា្រពះពុទ? ខ�ុំពិតជាច
អរម�ណ ៍នឹង្រពះពុទ�សសនាណាស់។ ខ�ុំកំពុងអនេសៀវេភមួយក្បោលអំពី្! ខ�ុំពិត

192. 189
ជាសប្បោយណាស់ែដលបានឮេរឿងេនះ។ េតអ�កសុខសប? េតអ�កអចេគារព្រកឹត្យវ
ទំ៥របស់្រពះពុទបានែដរឬេ? ករសន�នឹងចប់េផ�មយា៉ងរស់រេវកម�ងេទៀ
ភាគេ្រចន ពុទ�បរិស័ទនឹងមានអរម�ណ៍ថាមានទំនួលខុស្រត�វចំេពះខ�ួនឯងនិង
ែដល្រត�ចងចំ្រកឹត្យវិទំង្របាំរបស់្រពះពុ
“េត្រកឹត្យវិនទំងេនាះមានអ�ី?” គាត់គិតក�ុងចិត�។្របសិនេបគាត់ពិតជាមានក
ខ�ុំនឹងជួយគាត “េតអ�កស�ល្រកឹត្យវិនទំង្របាំរបស់្រពះពុទ? អ�កស�ល្រកឹត្យវិន័យ
មួយែមនេទ? អ�កមិនអចសមា�ប់សត�បាន”
“អូបា/ច” ជាធម�តគាត់នឹងេឆ� “ខ�ុំមិនសមា�ប់សត�េទខ�ុំមិនែដលសមា�ប់េ”
“ប៉ុែន�អ�កហូបសច់េ?”
“អូបា/ចសខ�ុំហូបរល់ៃថ”
“ដូេច�ះអ�ករំេលភេល្រកឹត្យវិន័យមួយរបស់្រពះពុទ�េហយ” ខ�ុំនឹងបន�សួរអំពី្រកឹត្យវិន
េផ្សងេទៀ “េតអ�កធា�ប់លួចអ�ីេ?”
“បា/ចសែតលួចែតរបស់តូចេទ”
“េតអ�ក្រត�វលួចប៉ុនា�នមុនក�យជ? តៃម�ៃនអ�ីែដលអ�កលួចមិនយកមកគិតេទ។្រពះ
មា�ស់េមលចិត�។ដូេច�ះអ�កមិនបានេគ្រកឹតវិន័យទីពីររបស់្រពះពុទ�េទចុះករហមឃ
ទីបីជាអ�? េតអ�កធា�ប់កុហកេ?”
“បា/ចស្រគាន់ជាកុហកតិចតួចប៉ុេ”
“ប៉ុែន�កុហកគឺកុហក្រតឹម្រត�វ? េត្រពះពុទ�មានដីកអំពីករកុហកតិចតួ? ្រពះគម�ី
បាន្រពមានថាអ�កកុហកទំងអស់នឹងមានចំែណកេនក�ុងបឹ”
អ�កអចបន�េទនិយាយអ ្រកឹត្យវិនេផ្សងេទៀតរបស់្រពះពុទ� េហយគាត់នឹងដឹងថ
នឹងជាអ�កកន់្ពុទ�សសនាដ៏ល� មា ្របសិនេប មានកជួយសេ�ង�ះ គាត់នឹងមានឱ
េ្រចនក�ុងកេគារព្រកឹត្យវិន័យទំរបស់្រពះពុទ�េដយចប់កំេណតជា

193. 190
េយងមិន្របឆាំងេហយេយងមិនតបតនឹងពួកេគេទ។ េយងជាមិត�របស់ពួកេគេហយេ
េ្រប្រប្រកឹត្យវិនរបស់្រពះជាមា�ស់ែដល្រពះពុទ�្រគាន់ែតអនុវត�តម េដម្បីដស់ស
េគ។ ម៉ូេសបានបង�ញរួចេហយអំ្រកឹត្យវិនរបស់្រពះជាមា ត វិធីមួយែដលពួកេគធា�ប
ស�ល់ធា�ប់ដឹង។ បនា�ប់មកេយងបេ្រង�នពួកេគតមវិធីែដលពួកេគមិនែដលដឹងមិនែដលឮ
េហយជាអ�ីពក់ព័ន�នឹងករផ្សោ
ករជួយដ៏ល�បំផុត ែដលេយងអចទទួលបានគឺពីវិ បរិសុទ�។ េយង្រត�វេរៀនឆា
្របតិកម�េទនឹងវិ�បរិសុទ�។ េរៀនសួរ្រទង់ក�ុងចិត “េតមនុស្សរូបេនះធា�ប់ដឹងឮអ? េតពួកេគ
យល់អ�ី? េតពួកេគចប់អរម�ណ៍េលអ?” អ�កនឹងភា�ក់េផ�ែដលមាអ�ីមួយ្រជាបចូលក�ុងវិ�
របស់អ�កជាេ្រចន។ វអចជាកីឡាវអចជាហិរ��វត�ុវអចជាសសនាេផ្
មួយទំងមូល។ ្រគាន់ែត េទមុខេទៀនិងេ្រប្របាស់វស្រមាប់ជាករសន�នាពីេ្រ
ពិតខ�ះែដល្រត�វចប់យកេនក�ុង្រគប់វិស័យទំងអស់ៃនចំេណះដឹង។ េនះជាេសភ័ណភា
យា៉ងពិត្របា
្របសិនេបអ�កេចះេនក�ុងវិស័យណាមួយៃនជីវិតអ�កដឹងថាអ�ក កសុំជំនួយ។ មនុស្
មានជាងេគបានេរៀនទទួលយកដំបូនា�ននិងែស�ងរកករអប់រំពីអ�កវិជា�ជីវៈឯេទៀត។ អត
ែដលល្បីេនែត្រត�វករស�ប់្រគ�បង�ឹកនិងករតមអហរ។ អ�កចេ្រម�ងល្បីជាងេគ
្រត�វករអ�កបង�ឹកែផ�កសំេឡងនិងអ�កចត់ែចង។ សូម្បីែតអ�កនិពន�េជងចស់ក៏្រត�វករអ�ក
ែដរ! គា�ននរណាមា�ក់អចសត្យោនុម័តអំពីខ�ួនឯងេទ។ មិនថាេនេពលណាេទេពលែ
ទទួលបានេជាគជ័យេយង្រត�វែស�ងរកជំនួយពីអ�កជំនាញ។ ្របសិនេបប��របស់េយ
េយង្រត�វរកអ�កគា�នបាបេដម្បីត្រមង់ទិស
វ គឺជាេរឿងសម��យា៉ងខក�ុងករភា�ប់អ�ី ែដលមនុស្សធា�ប់ដឹងឮេទនឹងសរៃន្រ
ពីេ្រពះអ�ី្រគប់យា៉ង ែដលបេង�តេឡងេដយ្រពះជាមា�ស់ចង�ុលេទបុ្រតរបស់្រទង់
ពិេសសចំេពះេសចក�ីស� ករប��ុ និងករមាន្រពះេឡងវិញរបស់្រទង់។ េនេពលមួយ្
េយស៊ូមានបន�ូល្របាប់សវ័ករបស់្រ “េតអ�កមានធា�ប់កត់សមា�ល់េឃញថាេត្រគាប់
បាសបេ្រងប់ និងបនា�ប់ នឹងបេង�តផលជាេ្រចនេឡយា៉ងដូចេម�? េតអ�កមានធា�ប់គ
ថា េតវដ�កសិកម�េន ចង�ុលមកេយងយា៉ងដូចេម�? (យ៉ូហ១២:២៤បក�ស)។ ្រពះជាមា
សបេ្របុ្រតរបស់្រទេនេលែផនដី បុ្រតរបស់្រទង់ចូលទីវង�ត េហយបនា�ប់ មាន្រ
ជន�េឡងវិញរបស់្រទង់នាំមកនផលជាេ្រច។ េរៀងរល់ៃថ�្រអទិតលិចបាត់រួចរះមកវិញ។ េរៀ
រល់ៃថ អ�កតេ្រមកខ�ួនេដម្បីស្រមាកសណ�ប់ភួយ េហយ្របសិនេបអ�កមានសំណាងអ�ក
មកវិញេនៃថ�បនា�! អ�ីៗេនក�ុងជីវិតជាកររអំពីករស� ករប��ុ និងកមាន្រពះជេឡង
វិញរបស់្រពះេយស៊ូ។ អ�ី្រគប់យា៉ងពក់ព័ន�នឹង្រទង់ពីេ្រពះ្រទង់ជាអ�កបេង�តអ�ីលល�។

194. 191
េរឿងទីមួយែដលេយង្រត�វជម�ះេដម្បីេគារពតមកិច�ករដ៏អស�រ្យរបស់្រពះេយស៊ូ
ខតចំេណះដឹងែដលបំផា�ញមនុ (ហូេស៤:៦)។ ្រគិស�បរិស័ទមិនេធ�អ�ីទំងអស់ពីេ្រពះេយ
ដឹងថានិយាយអ�ី។្រគិស�បរិស័ទជាធម�តមិនដឹងអ�ី្រត�វនិយាយេទពុេទ។ េនេពលអ�កអ
េសៀវេភេនះចប់ប� �េននឹងរលយបា។ អ�កនឹងដឹងអ�ីេ្រចនែដល្រត�វនិ ! ពុទ�បរិស័ទជ
េ្រចនែដលខ�ុំបានជួបមិនដឹងពីចំែណកៃនអ�ីែដលបានេរៀនរួចេហយេទ។ ដូេច�ះអ�ក្រគាន់ែត្
និយាយថាចំែណកៃនអ�ីែដលអ�កបានេរៀនេេនាះនឹងមមនុស្ែដល្រត�វនសេ�ង�ះកន់
េ្រចន
េរឿងទីពីរែដលេយង្រត�វជម�ះ េដម្បីេគារតមកិច�ករដ៏អស�រ្យរបស់្រពះេយស៊ូ
ខ�ចមនុស្ស។ ខ�ុំមិនដឹងអំពី្របេទសេផ្សងេទប៉ុែន�ករភ័យខ�ចេនះេនដិតដមជនជាតិអ
ជំងឺែប៉ស�អ��ឹង។ េយងមិនអចលំេអនេគារពេទវរូបេទេយងមិនអចរងទុក�េដយភាព្រក
េទ ប៉ុែន�េយងមានប� �ផា�ល់របស់េយង េហយខ�ុំគិតថា្របករមួយេនះេនេលអ�ីៗទំង
បង�ក់ករភ័យខ�ចមនុ
ខ�ុំបានដឹងនិងអធិដ�នស្រមាប់្រគ�គង�ល ែដលមានដិតដមនូវករភ័យខ�ច
គង�លមា�ក់េន្របេទសអូ�ស�លីបាន្របាប់ខ�ុំថាគាត់ខ�ចេទវិហ! គាត់ភ័យខ
ជួបមនុស្សេនទីេនាះ។្រពះេយស៊ូមានមកកនេយងថ “កុំខ�!170
្រពះជាមាែដលស�ិតេន
ក�ុងខ�ួនអ�ក មានអំណាចខ�ំងជាងអ�កែក�ុងពិភពេលកេទៀ” (ហ៉ូហទី១៤:៤)” ្របសិនេប
្រពះជាមា�ស់េនជាមួយេយងេតេយងគួរេធ�ចរិតដជម�ះឬេទ? េយង្រត�វនិយាយេទក
ខ�ច និងនិយាយេដយេមាះ “ខ�ុំនឹងមិនខ�ចេឡ!” ករភ័យខ�ចជាវិធីរបស់្រព
ែដលចង់េបាកបេ� �តេយងអំពីេជាគវសនារបស់េយង េហយបេ��តេយងឲ្យរស ភាពល
្របេសររបស់្រពះជាមា�ស់ស្រមា។
យ៉ូហ១៤:១២
១២ ្របាកដែមនខ�ុំ្របាប់អ�ករល់គា�ជា្របាកដថាអ�កណាែដលេជឿដល់ខ�ុំេនាះ
ខ�ុំេធ�ែដរក៏នឹងេធ�ករធំជាងករទំងេនាះេពីេ្រពះខ�ុំេទឯ្រពះវរ
្រពះេយស៊ូមានបន�ូលថាអ�កអចេធ�ករងរែដល្រទង់បានេធ�េហយអ�កអចេធ�
ករទំងេនាះេទៀត។ ្រពះេយស៊ូបានព្យោបាល េ្របាសអ�កស ព្យោបាល្រតេចៀកថ�ង
វិញព្យោបាលែភ� កខ�ក់ឲវិញ េហយ្រទង់មានបន�ូលថាអ�កអចេធ�ដូចគា�បាន។ កុំគិត “ធំ
ជា” ្រគាន់ែតចប់េផ�មេធ�ករងរដូចគា�ែដល្រទង! អ�កជាអ�កេជឿអ�កមានអំណាចក�ុង
នាមរបស់្រពះេយស៊
170
មា ៉ថា១០:២៨, លូក៨:៥០, លូក១២:៣២។

195. 192
បិសចដឹងថាេនះជាករពិតអំពីអ�ក។ ក�ីសង្ឃឹមែតមួយគត់របស់បិសចគឺថាអ�កម
េតអ�កជានរណាពិត្របាកដ ថាេតអ�កអចេធ�អ�ីបានេនក�ុង្រពះេយស៊ូ្រគិស សិនេបអ�ក
អចដឹងវភារកិច�ចុងេ្រកយរបស់្រ គឺព្យោយាមេធ�ឲ្យអ�កភ័ក�ុងកប��ក់ពី
ករងររបស់្រពះជាម
្របាប់នរណាមា�ក់អំពីដំណឹ ដកែដេលអ�កជំងឺ េហយេមលវិ�� ណបរិសុទ�េធ�ករង
េដម្បីប��ក់ពីបន�ូលរបស់្រទង់។ បន�ូលរបស់្រពះជាមា�ស់េ ! ខ�ុំធា�ប់េទ្របេទសជាេ្រច
អធិដ�នស្រមាប់មនុស្សឈឺជាេ្រចន មិនថាពួកេគកន់សសនាអ� េឃញ្រពជាម ា�
ព្យោបាល។ អ�កខ�ះជាសះេស្បយជាបេណ�រៗ េទករសះេស្បយមានក្រមិតណាក៏េដ
វល�ជាងេនឈឺេតអ�កយល់�សប? សូមអរគុណ្រពះជាមា !
្រពះជាមា�ស់មាន្រពះបន�ូល្របាប់ “្រពេយហូវ៉្រទង់មានបន�ូលមកខ�ុំថាកុំឲ
ចំេពះេគេឡយដ្បិតអញេនជាមួយេដម្បីនឹងជួយឲ្” ( ១:៨)។ កុំខ�ចមុខមនុស រ៉ូប រូប
ចមា�ក មន�អគម ឬអ�ីចែម�ក និងមកពីេ្រក។ ្រពះជាមា�ស់េនជាមួយអ�ក។ េចញេ
ដំណឹ ងល�។ េតមានអ�ីេកតេឡងេពលនរណាមា�ក់ឈឺជាសះេ? ពួកេគនឹងដឹងគុណអ�កេពល
ពួកេគបានជួអ�ក! ចុះ្របសិនេបអ�កខ�ះបដិេសធសររបស់អ? ខ�ុំរស់េនយូរសមល�មេដម្បីដ
េរឿងេនះ៖ “េទ” មិនែមនមានន័យថ”មិនែដលេទ”។ េពលឥឡូវេនះមិនអចជាេពលេវលែដល
េគមានករេបកចំហជាងេគេទ។អធិដ�ន និងេទជួបមនុស្សមា�ក់េទៀតែដលែស�ងរកេសចក�ី
នួយ។ មានមនុស្ស្របាំពន់លននាក់ែដលមិនបានឮដំណឹងល�។ ជេ្រចនាកមនុស្
ជាេ្រចនែដលនឹងនិយ “បា/ច” ចំេពះអំេណាយរបស់្រពះជាមា�ស់ែដលសេ�ង�ះ
្រគាន់ែតេចញេ្រកផ្សោយអំេណាយរបស់្រពះជាមា�សបាេ្រត�មខ�ួនរួចនិមាបំណង
ចង់បាន។ កុំរង់ចំអី។ កុំ្រតឡប់េ្រកយ។ ជម�ះភាពភ័យខ�ចរបស់អ�កេដដំបូង ដក់្រ
ជាម ា� និងេគារពបូជាវិណបរិសុទ�ជាមួយអ�កេពលពន�ឺរបស់អ�កបំភ�ឺ

196. 193
េត្រពះពុទ�នឹងមានពុទ�ដីក?
៣៤
្របសិនេប្រពះពុទ�អចមានដីកេនៃថ�េនះ េត្រពះអង�នឹងមានពុ? ខ�ុំេជឿថា្រពះពុ
នឹងបន�មានដីក្របាប់មនុស្សឲ្យែស�ងរកផ�ូវេចៀសផុតពីនរក។ ្រពះអង�មានបំណងច
រជវំងរបស់្រពះអង� ចកេចញពី្រទព្យសម្បត�ិ ចកេចញពីសសនា ចកេចញពី្
េឡងេដយបុព�បុរសរបស់្រពះអង� និងរងទុក�នូវរល់ករលំបាកទំងអស់េដម្បីចកផ170
171
េតពុទ�បរិស័ទប៉ុនា�ននាក់ ែដលមានបំណងចកេចញពីអ�ីទំងអស់េដម្បីែស�
សេ�ង�? ្រពះេយស៊ូមានបន�ូលថា េនះជាអ�ីែដលចំបាច់។ េនក�៥ :២៩-៣០ ្រពះេយស៊
មានបន�ូល្របាប់ពិភពេលកឲ្យេចៀសផុតពី“ េបែភ�កស�ំអ�កនាំឲ្យរវតចិត� េនាះចូរេខ
េបាះេចលេទ ដ្បិតែដលែភ�ក១ ្រត�វវិនាស េនាះមាន្របេយាជន៍ជាជាងឲ្យរូប
្រត�វេបាះេទក�ុងនរក។ េហយេបៃដស�ំអ�កនាំឲ្យរវតចិត� េនាះចូរកត់េចញេបាះ
ែដលៃដអ�កមា�ង្រត�វវិនាស េនាះមាន្របេយាជន៍ ជាជាងឲ្យរូបកយទំងមូល្រត�វ”
្រពះេយស៊ូ និង្រពះពុទ�ឯកភាពថាករលះបង់ ករេធ�ទុក�បុកេម�ញណាមួយ នឹងេគចមិនផ ុ
េភ�ងជាអមតៈៃននរកេឡយ។ ្រពះេយស៊ូ និង្រពះពុទ�មានលក�ណៈដូចគា�េ
្របសិនេប្រពះពុទ�មានសំណាង ្រពះអង�នឹងសប្បោយរីករយែដលបានសន�ន
បរិស័ទមា�ក់ និងពិចរណាេដយភាពកត���ូអំពីករគិតែដលថា អ�កបេង�តរបស់េគប
ទណ� កម�ៃនបាបទំងអស់របស់មនុស្ស្រគប់រូប។ ្របែហលជា្រពះពុទ�បានេឃញេរឿងេនះ
អង�អចទស្សទយយា៉ងច្បោស់លស់អំពីករមកដល់របស់អ�កសេ�ង�ះយ? ្រពះជាមា
មិនស�ិតេនក�ុងេពលេវលេនាះេទ។ ្រពះជាមា�ស់េឃញ្រពះេយស៊ូ“កូនេចៀមធា�ក់មកពី្រគ
ៃនពិភពេល” (វិវរណៈ ១៣ :៨)។ េត្រពះជាមា�ស់មិនអចបង�ញេរឿងេនះដល់្រពះពុទ�ម
េកតេឡងក�ុងេពលេវលេទ?
្របសិនេប្រពះពុទ�េនមាន្រពះជន�សព�ៃថ�េនះ ខ�ុំគា�នករសង្ស័យក�ុងចិត�េឡយ
នឹងេទវិហរ និងអន្រពះគម�ីរ។ ្របសិនេប្រពះពុទ�េនមាន្រពះជន�សព�ៃថ�េនះ ្រពះអ
ដល់ពុទ�បរិស័ទថា“ចូរផា�ស់សសនារបស់អ�ក។ ឈប់ឱនេគារពេទវរូប។ េយងបានច
សសនាហិណ�ូ ពីេ្រពះេយងស�ប់ចំនួនជាេ្រចនៃនេទវរូប។ ឈប់េលងជាមួយអបិ្បយជ
េទ171
172
េយងបេ្រង�នអ�កអំពីេហតុផល។ ចូរសន�នាជាមួយ្រគិស�បរិស័ទ។ សមាធិឲ្យបាន
អំពីតៃម�ែដលមានែត្រពះមហក្ស្រតគា�នបាបែតមួយអង�គត់បានទូទត់ ស្រមាប់
ទំងអស់។ ្រត�វមានកត���ូចំេពះ្រពះេយស៊ូ្រគិស�។ ្រទង់បានេធ�អ�ីែដលគា�ននរណា
បន។” ទំងេនះអចជាដីកចុងេ្រកយរបស់្រ
171
ជាភាសៃlud pon jag baab ឬចកផុតពីបាប
172
ជាភាសៃsaiyasaad។

197. 194
ឧបសម�័ន�
េតឯកសរកំណត់្រតៃនពុទ�ទំនាយ និងេរឿង្រពះពុទ�សសនាអចេជឿជាក?
គា�ននរណាមា�ក់អចប��ក់បានេទពីអ�ីែដល្រពះពុទ�បានបេ្រង�នពីេដម។ ផ�ុ
បរិស័ទ ពុទ�បរិស័ទអត់មានគម�ីរសរេសរៃដេដមែដលមានេនសម័យកលរបស់្រពះពុទ�េទ
នរណាមា�ក់ែដលអចប��ក់បានេទថា ករបេ្រង�នរបស់្រពះពុទ�មិនមានករផា�ស់ប
េពល ២៥០០ ឆា�ំ។ អ�ីទំងអស់ែដលេយងេធ�បាន គឺរួមគា�បង�ញភ័ស�ុតង�សបច្បោប
ែដលេយងអចេធ�បាន
ខ�ុំអរគុណចំេពះករខំ្របឹងែ្របងរបស់អតីត្រពះសង្ឃ Tongsuk Siriuk ែដលបា
កត់្រតេន១៩៥៤ នូវេរឿង្រពះពុទ�សសនាមួយចំនួន ែដលចំបាច់ស្រមាប់្រគ
មានអ�កេផ្សងេទៀតេចទសួរអំពីភាពអចេជឿជាក់ចំេពះ
េដយេហតុថាខ�ុំមិនចប់អរម�ណ៍ក�ុងករករពរ្រពះសង្ឃេនាះ ចំណាប់អរម�
េដម្បីករពរដំណឹងល�ែតប៉ុេណា�ះ។ ករអធិប្បោយខ�ះៗរបស់ខ�ុំអចមានភាពសម�ស
ែដលមនុស្សស�ប់មិនអចេឆ�យស្រមាប់ខ�ួនេTongsuk បានសឹកេដម្បីកន់្រគិស�
អ�កែដលចកេចញពីទំេនៀមទមា�ប់្របៃពណីរបស់ខ�ួន នឹងរងកររិះគ(្រពះពុទ�ក៏ទទួលរងកររ
គន់ែដរេពល្រទង់យាងេចញពីសសនាហិ) ប៉ុែន� េទះបីជាមានកររិះគន់ ខ�ុំគិតថា
ពិចរណាអំពីករសេ្រមចចិត�របស់្រព
ដំបូង Tongsuk បានទទួលករអនុ��តព Pra-Siwisuttiwong (្រពះេចអធិកររ
បាងក) ឲ្យចម�ង Tripitaka េនក�ុ Wat-Prasing173
េនេឈៀងៃម៉។ សំេណចម�ងរបស់្រពះ
្រត�វបានប��ក់ថាមានភាព្រតឹម្រត�វ េដយ្របធានភូ១៣ ែខតុល ឆា១៩៥៤។
ទីពីរ េឈៀងៃម៉ជាទីតំងជា្របវត�ិស�ស�ៃនអត�បទជាភាសបាលីែដលម
េន្របេទសៃថ ែដលបានពិនិត្យែកស្រម�លេនសង�យនា្រពះពុទ៨ េនឆា១៤៧៧។
េតយកល�គួរចម�ងអត�បទ្រពះពុទ�សសនាេដមេនកែ?
ទីបី Tongsuk េយាងេទេលអត�បទ្រពះពុទ�សសនា ជាមួយពក្យចPraputta-
jaot Pook 5។ Praputta-jarot មានន័យថ“ដីករបស់្រពះពុ”។ Pook េនទីេនះ សំេដដល់ស�ឹករឹ
173
Wat មានន័យថ“វត�” េនក�ុងភាសៃ Wat-prasing ជាេឈ�ះរួមមួយស្រមាប់វត�ជាេ្រចន
ៃម៉។

198. 195
(bai lan) ែដលចងជាប់គា( pook) េដយែខ្សមួ( sai sanong)។ េនះអចជាវិធីដ៏ចំណាស់ក�ុ
រក្សោទុកអត�បទ្រពះពុទ�សសនា។ ្រពះសង្ឃក�ុងសម័យឥឡូវមិនែដលេយ Pook ប៉ុែន�
េយាងេទេលគម�ី(lem)។
ទីបួន Tongsuk េយាងេទេលKampee Khom ឬ អត�បទជាទីសក�រៈកម�ុ(ែខ�រ)។ ្រប
ជនមន-ែខ�រជា្រក�ម្របជាជនសំខន់ ែដលរស់េនក�ុងតំបន់ ចេនា�ះពី្របេទសមីយា៉នម េទ
្របេទសកម�ុជា ពួកេគជាអ�កកន់្រពះសសនាេថរវទ េនអសុីខងត្បូង។ េព
រួមទំង្របជាជនមកHainan (េកះេនែប៉កអេគ�យ៍ៃន្របេទ) េទ Assam (រដ�េនែប៉និរតី
ៃន្របេទសឥណ) ែដលបានេធ�អេនា�្របេវ173
174
ចូលក�ុង្របេទសៃថបច�ុប្បន� ពួកេគនាំមកជ
ពួកេគនូវជំេនឿេល្រពះពុទ�សសនាមហយាន។ ៃថបានែ្របេ174
175
បនា�ប់ពីបានទក
ជាមួយម-ែខ�រ។ អក្សរៃថមានេដមកំេណតមកពីអក្សរែ 175
176
។ ្រពះពុទ�សសនាៃថមាន
174
វមិនច្បោស់លស់េទថាេត្Tai ចូលមក្របេទសៃថេនេពលណា និងេដយសរមូលេហតុអ
េទ។ ទំេនៀមទមា�ប់មួយថា ពួកេគរត់េគចពីករឈ�នពនGenghis Khan (១១៦២-១២២៧) បន�ិច
េ្រកយមSukhothai (អណាច្រកៃថក) ្រត�វបានរកេឃញេនឆ១២៣៨ េហយ Lannathai (អ
ច្រកៃថខងេជ) េនឆា១២៩២។ អណាច្រកអយុធ្យោបានSukothai េនឆា១៣៥០។ បនា�ប់
អយុធ្យោបានឈ�នពនអណាច្រកែ១៣៥០ េដយវយរំលំអង�រ និងេធ�ឲ្យែខ�រផា�ស់រជ
ភ�ំេពញបច�ុប្បន�
175
តមពិត ៃថបានទទួលឥទ�ិពលពីេថរវទ ពីែប៉កទំងសងខង៖ ខងេកត ពីែខ�រ និងខងលិច ពីភ
បានដេណ�មយកLannathai េនឆា១៥៥៨ េហយបានកេម�ចអយុធ្យោ េន១៧៦៧។ បនា�ប់មក េស�ច
Taksin បានប�ូរទីតំងរជធានីៃThoburi និងបានបេណ�ញភូមាេចញពីៃថកណា�លេនក� ុ១៧៦៨ និង
េចញពីេឈៀងៃម៉ (រជធានីៃLannathai) េនឆា១៧៧៦។ ច្បោស់ណាស់ េដយសរ្រទង់ទទួលេ
្រទង់បាន្របកសថា្រទង់ជាមនុ(sotapanna) ដូេច�ះ ្របជាជនរបស់្រទង់បានបះេបារ្របឆា
េមប��កររបស់្រទង់េធ�គត្រទង់េនឆ១៧៨២។ េនឆា�ំដែដលេនាះ េមប��ករបានប�ូររ
Bang-Koh (េកះភូម)។ េទះបីជាៃថេហរជធានីរបស់ពួKrung Thep ពួកបស�ិម្របេទេនែតដឹង
តមរយៈេឈ�ះចស់របស់វគឺ បាងកក។ េមប��ករបPra Ramathibodi ឬ Rama I េស�ចទីមួយ
ៃនរជវង្សច្រកី បច�ុប្
176
េពល្រពះសង្ឃៃ“សរេសរយ័ន” (long yan) េនទ�ចូលក�ុងេគហដ�នថ�ី ឬេនេលដំបូលឡានតក់សុីថ�
“សក់យ័” (long sak) េលរងកយរបស់មនុស្ស ឬៃដរបស់អ�ក្របដល់ ពួកេគេនែតសរេសរព
ភាសមនែខ�រKhom មិនែមនៃថេទ។ សេម�ច្រពះសង្ឃជាន់ខ�ស់េនែតេរៀKhom និងបាលី។ មិត
របស់ខ�ុំមា�ក់ជាពុទ�សស។ ឪពុករបស់េគបាននិមន�្រពះេចអធិករឲ្យសរេសរយ័នេលរថយន�ថ�ីរបស់
េនក�ុងរយៈេពល២ ែខ កូន្រប�សច្បងទីពីររបស់គាត់មានេ្រគាះថា�ក់រថយន� េហយស�២១ ឆា�ំ។
មិត�ល�របស់កូន្រប�សេនាះជានគរបាលវ័យេក�ងមា�ក់ែដល�សឡាញ់មិត�របស់េគណាស់ និងសុំម៉ អ�ក
ស�ប់ េដម្បីជាកររំឭកដល់សព។ េនក�ុងរយ១ ែខ េគមានេ្រគាះថា�ក់ម៉ូតូ និងស�ប់ េដយបន
ភរិយាជា�ស�ីេមមា៉យ។ ជាជាងស� ីបេនា�សដល់ករអនុវត�ករសរេសរយ័ន ៃថនឹងែស�ងរក្រព
មានកិត�ិនាមឲ្យសរេសរយ័ន។ ្របសិនេបពួកេគបានដឹងថា ្រពះេយស៊ូជា្រពះជាមា�ស់មា
ករពរពួកេគបាន យ័នសរេសរទំងេនះ នឹងគា�នអត�ន័យចំេពះពួកេគេទៀ

199. 196
កំេណតមកពី្រពះពុទ�សសនាែខ�រ។ ដូេច�ះ ្របែហលជាេយងគួរែស�ងរកេរឿងដំបូងៗរបស់្រព
េចញពីអត�បទែខ�រ។
ទី្របាំ រល់ករបេ្រង� Tongsuk េយាងេទេល គឺសិក�បទ្រពះពុទ�សសន
លក�ណៈស�ង់ដរ។ អ�ីែដលអចរកេឃញក�ុ Tripitaka បច�ុប្បន� ្រពះអង�បានបង�ញេដយេ
េស�ះ្រតង់ និងយា៉ង្រតឹម្រត�វ។ គា�នេហតុផលែដល្រត�វសង្ស័យេល្រពះអង� េពល្រ
្រតអ�ីែដលមិនអចរកេឃញក�ុងសំេណចុងេ្រTripitaka បានេទៀតេហយ
ទី្របាំមួ Tongsuk ជា្រពះសង្ឃ្រពះពុទ�សសនាពិត្របាកដ ែដលក�យជាអ�
េយស៊ូ្រគិស�ពិត្របាកដ។ គា�នអ�កេជឿណាមា�ក់ែដលចង់កុហក មិនថាេនក�ុង្រពះពុ
្រគិស�សសនាេឡ“អ�កកុហកទំងអស់នឹងមានេឈ�ះេនក�ុងបឹងៃនអណា�តេ”
ទី្របាំពីរ មានរយៈេ២២៦១ ឆា�ំ ចេនា�ះពីសង�យនាទ(ែដលអត�បទេថរវទ ្រត�វ
ឯកភា) េទសង�យនាចុងេ្រកយ េ(ែដលេនេពលេនាះ ករពិនិត្យែកស្រម�លចុ
្រត�វបានេធ�េឡ)។ ្របសិនេប្រត�វសង្ស័យេលអ�ី្រគប់យា៉ង គួរសង្ស័យេលករពិនិត្យែក
េ្រកយ។ ចប់ពីេពលែដល្រគិស�ិសសនា្រត�វបានេគស�ល់ច្បោស់២០ េរឿងមួយចំនួន
ែដលេមលេទដូច្រគិស�សសនាែដរ នឹងបានលុបេចញពីអត�បទ្រពះពុទ�សសនា។ ខ�ុ
ថា េនះ្រត�វបានេធ�េឡងេដយស�័្រគចិត� ឬេដយេលងៗេនាះេទ ប៉ុែន� អច្រត�វបានេ
មិនដឹងខ�ួន ឬេដយេស�ះ្រតង់េដម្បីករពរករភ
ទី្របាំបី អ�ករិះគន់មានវ័យេក�ង និងមិនចងចំេទថា្រពឹទ�ចរ្យៃថជាេ្រចន
ពុទ�ទំនាយ ថានឹងមានអ�កមកតមេ្រកយ្រទង់ ែដលមានស�មេនេលបាតៃដ េជ
េនះជាចំេណះដឹងរួមេនជំនាន់ចស់។ ខ�ុំបាននិយាយេទកន់ពុទ�បរិស័ទជាេ្រចនន
ដឹងឮអំពីទំនាយេនះ។ មិនអចេទរួចេទ ែដលពួកេគ្រ“ែ្របមកកន់្រគិស�” េនក�ុ
អំឡុងេដមសតវត្សរ៍ទ២០ ចប់ពីេពលែដលេយងស�ិតេនក�ុងសតវត្សរ២១ េហយមាន្របជ
ៃថតិចជាង១% ែដល្រត�វបានែ្របេទកន់្រគិស�សសនា។ ្របែហលជាពួកេគបានទ
អត�បទ្រពះពុទ�សសនាដំប
ទី្របាំបួន ្របសិនេបេយង្រតឡប់េទេដមកំេណតៃន្រពះពុទ�សសនាវិញ
ហិណ�ូ េយងអចរកេឃញទំនាយ្របហក់្របែហលគា�ៃនករមកដល់ៃនអ�កជួយសេ�ង�ះ
េនះជាចំេណះដឹងរួមមួយក�ុងចំេណាមពួកហិណ�ូ ែដលេរៀ Vedas។ ខ�ុំបានសួរមិត�ឥណា�របស់ខ�
មួយចំនួន ថាេតពួកេគធា�ប់ឮពុទ�ទំនាយៃនករមកដល់ៃនអ�កជួយសេ�ង�ះ ែដលមានស
ៃដ េជង និងសងខង េហយពួកេគបាន្របាប់ខ�ុំថា េនះជាចំេណះដឹងទូេទ។ ្របសិនេប
េនាះមានេនឥណា�រយៈ២៥០០ ឆា�ំ េហយអ�កមិនែមនពុទ�បរិស័ទេនែតអចចងចំវប
ពុទ�បរិស័ទចស់ៗមិនគួរនឹកេឃដល់េរឿងេនះេទឬ?