Bios

1. BIOS
(BASIC INPUT OUTPUT SYSTEM)
Muharrem ERİN (1-B İ.Ö.)

3. BIOS nedir?
➤ Anakart üzerinde bulunur. Sistemi çalıştıran ilk sürücü yazılımını barındırır.
➤ Basic Input Output System / Temel Giriş Çıkış Sistemi
➤ Bilgisayar açıldığında işlemciye anakart üzerindeki donanımları sırayla tanıtır.
➤ Donanımların temel iletişim protokollerini belirler.
➤ Çalışan işletim sistemi ile donanım arasındaki ilişkileri düzenler.
➤ ROM (Read Only Memory / Salt Okunur Bellek)
➤ PROM (Programable / Programlanabilir)
➤ EPROM (Erasable / Silinebilir)
➤ EEPROM (Flash ROM / Elektrikle silinebilir)

4. BIOS üreticileri:
➤ Award Software
➤ Phoenix BIOS
➤ AMI BIOS
➤ Award Medallion BIOS (Phoenix BIOS + Award BIOS)

5. Farklı BIOS çip teknolojileri:
➤ Dual BIOS (GIGABYTE) - Biri yedek, iki BIOS çipi.
➤ Safe BIOS (MSI) - Tek BIOS çipi, iki alanda kayıt.
➤ Twin BIOS - Dual BIOS ile benzer. Lehimsiz, çıkarılıp takılabilir çip.

6. POST ekranı:
➤ POST (Power On Self Test / Açılış Sınama İşlemi)
➤ System Bus / Donanım parçalarının çalışıp çalışmadığının test
edilmesi.
➤ İstenirse ayar ekranına geçebilme.
➤ Sorun yoksa, CMOS RAM’ deki ayarlara göre sistemi
başlatma.

7. BIOS / CMOS setup:
➤ Donanım yapılandırma.
➤ Sistem saati ayarlama.
➤ Sistem bileşenlerini etkinleştirme/devre dışı bırakma.
➤ Önyüklenecek aygıt seçimi (HDD, CD/DVD/BDRAY, USB).
➤ Güç yönetimi, donanım için voltaj ve frekans ayarları.
➤ Overclocking (Hız aşırtma).
➤ Çalışma istatistikleri görüntüleme.
➤ Yapılan değişikliklerin kaydedilmesi (CMOS RAM).

8. CMOS
➤ Complementary Metal Oxide Semiconductor / Bütünleyici Metal Oksit Yarı İletken.
➤ BIOS sadece okunabilir olduğu için, BIOS üzerinde yapılan ayarların saklandığı bellek.
➤ Düşük güç tüketimi.
➤ CMOS pili veya BIOS pili.

9. UEFI
➤ Unified Extensible Firmware Interface / Birleşik Genişletilebilir Firmware Arayüzü.
➤ GUI (Graphical User Interface) / Grafiksel Kullanıcı Arayüzü.
➤ Fare, dokunmatik ekran gibi çevre birimleriyle etkileşimli.
➤ Anakarta gömülü ayrı bir işletim sistemi gibi.
➤ OnBoard Flash Memory / Yerleşik Hızlı Bellek.
➤ Genişletilebilir.

10. UEFI
➤ HDD’ lerle daha uyumlu.
➤ MBR (Master Boot Record) yerine GPT (GUID Partition Table) kullanıyor.
➤ MBR: 2TB ve en fazla 4 bölüm.
➤ GPT: 8ZB ve 128 bölüm. / 8ZB = 8 Milyar TB
➤ İşletim sistemi içerisindeyken başlangıç aygıtını belirleyebilme.
➤ Secure Boot (Avantaj mı, dezavantaj mı?).

11. Teşekkürler…
Kaynaklar:
1. https://computer.howstuffworks.com/bios1.htm
2. https://tr.wikipedia.org/wiki/BIOS
3. https://tr.wikipedia.org/wiki/CMOS
4. https://www.technopat.net/2013/07/08/uefi-nedir/