Bu ders notu Bilişim Teknolojileri Öğretmeni Halise Henkoğlu tarafından hazırlanmıştır.

1. Ankara - Yenimahalle – Abay Ortaokulu - Bilişim Teknolojileri ve Yazılım Dersi
HALİSE Ş. HENKOĞLU – BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ ÖĞRETMENİ 1
İşletim Sistemi Nedir?
İşletim sisteminin ne olduğunu ve görevlerini açıklamadan önce, bilgisayar sistemimizi
oluşturan iki önemli yapıyı hatırlayalım. Bir bilgisayar sistemi donanım ve yazıl olmak üzere iki
temel yapıdan oluşmaktadır.
İşletim sistemi ise;
Bilgisayarımızın bütün donanımlarını yöneten ve
bilgisayarımıza kurduğumuz bütün programların çalışmasını
sağlayan temel programdır (yazılımdır).

2. Ankara - Yenimahalle – Abay Ortaokulu - Bilişim Teknolojileri ve Yazılım Dersi
HALİSE Ş. HENKOĞLU – BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ ÖĞRETMENİ 2
İşletim Sisteminin Görevleri Nelerdir?
İşletim sistemi, bilgisayarımızda pek çok önemli görevi yerine getirmektedir. Bunlardan en
önemlilerini şu şekilde sıralayabiliriz:
1. Bilgisayarımızdaki bütün donanım parçalarının birbirleri ile iletişimini ve birbirleri ile
uyumlu bir şekilde çalışmasını sağlar.
2. Bilgisayarımızdaki programlar ve donanımlar arasındaki iletişimin (bilgi alışverişinin)
kurulmasını sağlar.
3. Bilgisayarımıza verdiğimiz komutları belirli bir sırada ve zamanda gerçekleşmesini
sağlar.
4. Bilgisayarımızın hafızasını (ram belleğini) kontrol ederek yapılan işlemler için gerekli
belleği ayırır. Yapılan işlemler bitince belleği boşaltır ve yeni işlemler için hazır hale
getirir.
5. Bilgisayarımızda bilgileri saklamak için kullandığımız dosyaları yönetir. Dosyaları
oluşturma, ihtiyaç duyulduğunda dosyaya erişim sağlama, sabit diske kayıt etme ve
okuma vb. işlemleri gerçekleştirir.
İşletim
Sistemi
Yazılımların
Kontrolü ve
Yönetimi
Dosya
Yönetimi
Donanımların
Kontrolü ve
Yönetimi
İşletim sistemi; bilgisayarımızdaki bütün donanımların (parçaların), yazılımların
(programların) ve dosyaların yönetimini sağlayan en temel yazılımdır.

3. Ankara - Yenimahalle – Abay Ortaokulu - Bilişim Teknolojileri ve Yazılım Dersi
HALİSE Ş. HENKOĞLU – BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ ÖĞRETMENİ 3
İşletim Sistemi Nerelerde Kullanılabilir?
İşletim sistemleri bilgisayarlarda, tabletlerde, oyun konsollarında (PSP, Play Station vb.), akıllı
cep telefonlarında, web sunucularında, arabalarda, beyaz eşyalarda hatta kol saatlerinin
içinde bile yüklü olabilir.
İşletim Sistemi Olmazsa…
İşletim sistemi yüklü
olmadan bir
bilgisayarı, tableti
veya akıllı cep
telefonumuzu
kullanamayız.

4. Ankara - Yenimahalle – Abay Ortaokulu - Bilişim Teknolojileri ve Yazılım Dersi
HALİSE Ş. HENKOĞLU – BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ ÖĞRETMENİ 4
Günümüzde Yaygın Olarak Kullanılan İşletim Sistemleri
Masaüstü İşletim Sistemleri
Günümüzde kişisel bilgisayarlarda (masaüstü veya dizüstü) yaygın
olarak kullanılan işletim sistemleri şu şekildedir:
Windows Mac OS Linux
1. Windows İşletim Sistemi
Microsoft firması tarafından üretilen ve günümüzde en yaygın kullanılan
işletim sistemidir. Windows XP, 7, 8 ve 8.1 halen kullanılmakta olan
sürümleridir. Windows, ücretli bir işletim sistemidir.
İşletim
Sistemleri
Masaüstü
İşletim
Sistemleri
Windows Mac OS Linux
Mobil İşletim
Sistemleri
Windows
Phone
iOS Android

5. Ankara - Yenimahalle – Abay Ortaokulu - Bilişim Teknolojileri ve Yazılım Dersi
HALİSE Ş. HENKOĞLU – BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ ÖĞRETMENİ 5
2. Mac OS İşletim Sistemi
Apple firması tarafından üretilen işletim sistemidir.
Sadece Apple firmasının ürettiği Mac bilgisayarlarda kullanılabilen
işletim sistemidir.
3. Linux İşletim Sistemi
Linux ücretsiz ve açık kaynak kodlu bir işletim sistemidir. Başka bir ifadeyle,
bu işletim sisteminin kodları herkese açıktır ve isteyen herkes bu kodları
geliştirerek değişiklikler yapabilir. Yani kullanıcı kodları istediği gibi değiştirme
özgürlüğüne sahiptir.
Merhaba, Ben PARDUS.
“PARDUS” işletim sistemi Türkiye’de
TÜBİTAK tarafından geliştirilen ve
ücretsiz olarak kullanabileceğiniz
ulusal bir işletim sistemidir.

6. Ankara - Yenimahalle – Abay Ortaokulu - Bilişim Teknolojileri ve Yazılım Dersi
HALİSE Ş. HENKOĞLU – BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ ÖĞRETMENİ 6
Mobil İşletim Sistemleri
Günümüzde akıllı cep telefonları ve tabletlerde yaygın olarak
kullanılan mobil işletim sistemleri şu şekildedir:
Android iOS Windows Phone
1. Android Mobil İşletim Sistemi
Bugün birçok tablet, akıllı telefon ve birçok mobil cihazda kullanılan,
Google firması tarafından üretilen bir mobil işletim sistemidir.
Android açık kaynak kodlu bir mobil işletim sistemidir.
2. iOS Mobil İşletim Sistemi
Apple firmasının kendi ürettiği tablet (iPad) ve telefonlar (iPhone) için
kullanılan mobil işletim sistemidir.
3. Windows Phone Mobil İşletim Sistemi
Microsoft firmasının akıllı cep telefonları için ürettiği mobil işletim sistemidir.

7. Ankara - Yenimahalle – Abay Ortaokulu - Bilişim Teknolojileri ve Yazılım Dersi
HALİSE Ş. HENKOĞLU – BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ ÖĞRETMENİ 7
İşletim Sistemi Nasıl Yüklenir?
Üreticiden sağlanan veya satın alınan CD/DVD veya USB disk kullanılarak işletim sistemi
bilgisayarlara kurulabilir.
Kurulacak bilgisayarın donanımları (işlemci, ram bellek, sabit disk vb.) işletim sistemini
desteklemelidir.
Hangi İşletim Sistemini Kullanmalıyız?
İşletim sistemi seçerken bilgisayarın teknik özellikleri, yükleyeceğimiz yazılımlar, fiyat, kullanım
kolaylığı gibi etmenlere dikkat etmeliyiz.
Çok eski bir bilgisayara yeni bir işletim sistemi ya da yeni bir bilgisayara eski bir işletim
sistemi yüklersek bilgisayarımızdan alacağımız verim düşebilir.