พลิกโฉมกระบวนการเรียนรูŒ
ดŒวยทฤษฎี BBL
เอกสารประกอบการอบรมเชิงปฏิบัติการ
โครงการฝƒกอบรมหลักสูตรการจัดการเรียนรูŒภาษาไทยตามแนวทางพัฒนาการทางสมอง
ตามโครงการพลิกโฉมโรงเรียน ป.๑ อ‹านออก เขียนไดŒ ใน ๑ ป‚
จัดโดย สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) กระทรวงศึกษาธิการ
** เอกสารประกอบการวิจัยการจัดการเรียนรูŒ โปรดอย‹าเผยแพร‹ และอŒางอิงหรือใชŒประโยชนทางการคŒาใดๆ
สอนโดยใชŒ บทกลอน บทเพลง และ
จังหวะ อย‹างสม่ำเสมอ เพื่อกระตุŒน
การทำงานของสมองซีกขวา1ทฤษฎี BBL
ซŒาย
ขวา
สมองซีก
สมองซีก
ซŒาย
สมองซีก จำแนกรายละเอียด
ใชŒเหตุผล
เรียนรูŒภาษา
คิดคำนวณ
1
2
34
ขวา
สมองซีก
จังหวะ ทำนอง บทเพลง
จินตนาการ
มิติสัมพันธ
ความรูŒสึกโดยรวม
1
2
3
4
ชื่อกิจกรรม
อ‹านไดŒ สะกดเปšน
อุปกรณ
1.ชารตบทกลอน “หนูไผ‹ กะ หนูขำ”
2.กระดานเคลื่อนที่
3.ไมŒชี้กระดาน
4.แกŒวสำหรับเคาะจังหวะ
5.บัตรตัวอักษร
6.เอกสารชุดที่ 1 อ‹านไดŒสะกดเปšน
ขั้นที่ 1 : เคลื่อนไหวประกอบบทเพลง
1.1 เคลื่อนไหวประกอบกลอน “หนูไผ‹ กะ หนูขำ”
1.2 ใชŒท‹าเคลื่อนไหว 3 ท‹า ไดŒแก‹
1. ใชŒแกŒวเคาะโตะเปšนรูปสามเหลี่ยม
2. ใชŒแกŒวเคาะโตะ เคาะมือ สลับกันไป
3. แบมือซŒายออกมาดŒานขŒาง ใชŒแกŒวเคาะโตะ
เคาะมือซŒาย เคาะโตะ แลŒวเคาะบนมือเพื่อน
ดŒานขวา
ขั้นที่ 2 : สอนอ‹านจากชารต
2.1 ติดชารตบนกระดานเคลื่อนที่
2.2 นักเรียนท‹อง ครูชี้ชารตตามบนกระดาน
นักเรียนอ‹านเอง
นักเรียนชี้อ‹านเองจากหนังสือ
ขั้นที่ 3 : สอนอ‹านสะกดคำจากบัตรตัวอักษร
3.1 ติดบัตรพยัญชนะบนกระดาน
เคลื่อนที่
3.2 คุณครูชี้อ‹าน และสอนการอ‹านแบบ
แจกลูกสะกดคำ
ทำแบบฝƒกหัด
เขียนหมายเลขแต‹ละบรรทัด
นักเรียนเขียนหมายเลขหนŒาบรรทัด
เพื่อใหŒง‹ายในการอ‹าน
ครูอ‹านใหŒฟ˜ง นักเรียนอ‹านตาม
ไถ
ไฟ
ไซ
ไก
ไข
ไง
ไป
ไท
ไฝ
ไช
ไต
ไอ
ไถนา
กำไล
ทำไม
ลำไย
มะไฟ
อะไร
ไวไว
กำไร
ไชโย
ฤๅ ษี ตา ไฟ
ฤๅ ษี มี คา ถา ดี
อะ อิ อุ อะ อิ อุ
พา ยุ มา ไว ไว
ทำ ไม พา ยุ มา
พา ยุ พา ชะ นี มา
มะไฟกำไลไถนาไชโย
ตัวอย‹างการสอน
สระ เ ื อ
ตัวอย‹างการสอน
สระ เเ ะ
ตัวอย‹างการสอน
สระ เ าะ
สมดุลภาษา
(Balanced Literacy)
อ‹านเปšนคำ + อ‹านสะกด=
นำเนื้อหาที่จะสอนมา
ดัดแปลงส‹วนใดส‹วนหนึ่งใหŒ
เปšนเกมหรือกิจกรรมที่สนุก
เพื่อกระตุŒนการหลั่งของ
สารโดปามีน(สารแห‹งความสุข)
2
ทฤษฎี BBL
โดปามีน
สารแห‹งความสุข
(Dopamine)
โดปามีน (Dopamine)
ถŒามีโดปามีนในสมองเพียงพอ
1. มีสมาธิ ควบคุมตัวเองไดŒดี
2. กระตือรือรŒน สนใจมุ‹งมั่น
3. อยากรูŒ อยากลองสิ่งใหม‹
กุญแจสำคัญ
1.ตŒองมีกิจกรรมที่สมองมีความสุขและพึงพอใจ
2.จัดประสบการณที่เหมาะสมกับเด็ก ใหŒสมองไดŒทำในสิ่งที่ยากกว‹า
ระดับเล็กนŒอย ทŒาทายจนเด็กสามารถทำไดŒ
ถŒามีโดปามีนในสมองนŒอยเกินไป
1.ขาดสมาธิ ไม‹อยู‹นิ่ง
2.อาการเปšนมากถึงขั้นสมาธิสั้น
ชื่อกิจกรรม
ฝƒกแต‹งประโยค
อุปกรณ
1.ถŒวยพลาสติกกลุ‹มละ 14 ใบ
(1 กลุ‹ม 3 คน)
2.กรรไกร
3.เมจิกสีน้ำเงิน และแดง
4.เอกสารชุดที่ 2 ฝƒกแต‹งประโยค
ขั้นที่ 1 : เคลื่อนไหวประกอบบทเพลง
เคลื่อนไหวประกอบบทเพลง “ประโยคสามส‹วน”
จังหวะที่ 1 จังหวะที่ 2
ขั้นที่ 2 : เตรียมลงมือเรียนรูŒ
เขียนคำต‹อไปนี้บนใบงานดŒวยปากกา สีน้ำเงิน
มา มี ตา ใน
นก งู กิน ตี
ขาย เปšด แม‹ ทำไม
ตัดใส‹ถŒวย ไม‹ตŒองทากาว
ขั้นที่ 3 : นักเรียนลงมือใชŒสื่อและใบงาน
เลือกถŒวย 2 ใบ นำคำมารวมกันใหŒไดŒใจความ
เลือกถŒวย 3 ใบ นำคำมารวมกันใหŒไดŒใจความ
เพิ่มคำใหม‹ “อย‹า” “ไม‹” ลงในถŒวย
เลือกถŒวย 4 ใบขึ้นไป นำคำมารวมกันใหŒไดŒใจความ
นำคำออกจากถŒวย เก็บถŒวยไวŒใชŒสอนหัวขŒอต‹อไป
ทำใบงาน
สรŒางนั่งรŒาน (scaffolding)
เพื่อใหŒสมองเรียนรูŒทีละขั้น
จนกว‹าจะถึงเป‡าหมาย3ทฤษฎี BBL
ชื่อกิจกรรม
ฝƒกจับประเด็นจากเรื่องที่อ‹าน
อุปกรณ
1.ปากาเนŒนคำ (ปากกาไฮไลท)
2.สีเมจิก
3.เอกสารชุดที่ 3 ฝƒกจับประเด็น
จากเรื่องที่อ‹าน
ขั้นตอนกิจกรรม
1.เขียนหมายเลขหนŒาย‹อหนŒา
2.ครูอ‹านเรื่องใหŒฟ˜งจนจบ นักเรียนไม‹อ‹านตาม
3.ครูอ‹านคำถาม นักเรียนไฮไลทคำตอบ
4.ตอบคำถาม
นำ Graphic Organizer
มาใชŒในกระบวนการเรียนรูŒ
เพื่อใหŒสมองเรียนรูŒง‹ายลง
ไม‹แบกภาระหนักโดยไม‹
จำเปšน
4
ทฤษฎี BBL
ชื่อกิจกรรม
การใชŒ Graphic Organizer
อุปกรณ
1.สีเมจิก
2.เอกสารชุดที่ 4 การใชŒ Graphic Organizer
คือ กลุ‹มพยัญชนะที่ประกอบอยู‹ทŒายคำหรือพยางคใน
แม‹ ก กา ทำใหŒเสียงของคำแตกต‹างกันตามพยัญชนะ
ที่นำมาประกอบ
มาตราตัวสะกด
แม‹กก เช‹น แยก โยก ดอก ดัก เด็ก ลูก ปาก
ขั้นนำเสนอความรูŒ
แม‹กด เช‹น พัด แดด เขียด ขูด เห็ด รอด เกิด
แม‹กบ เช‹น คาบ ทึบ สูบ เย็บ แอบ หอบ เรียบ
ขั้นลงมือปฏิบัติ และสรุปความรูŒ
นักเรียนเขียนหัวขŒอ “มาตราตัวสะกด”
ขั้นลงมือปฏิบัติ และสรุปความรูŒ
เขียน “แม‹กก” “แม‹กด” “แม‹กบ” ลงใน
ช‹องว‹าง
ขั้นลงมือปฏิบัติ และสรุปความรูŒ
เขียนคำแยกลงในตารางแต‹ละช‹อง
ใหŒถูกตŒอง
156 76 259 1,690
59 10 259 2,500
600 25 4,400 485
390 43 3,000 750
5,740 14 6,850
ขั้นนำเสนอความรูŒ
ขั้นลงมือปฏิบัติ และสรุปความรูŒ
นักเรียนเขียนหัวขŒอ “จำนวน”
ขั้นลงมือปฏิบัติ และสรุปความรูŒ
เขียน “จำนวนสิบ” “จำนวนรŒอย”
“จำนวนพัน” ลงในช‹องว‹าง
ขั้นลงมือปฏิบัติ และสรุปความรูŒ
เขียนตัวเลข แยกลงในตารางแต‹ละช‹อง
ใหŒถูกตŒอง
เลือกสรรส่ือกระตุŒนการคิด
(Thinking Tools) เขŒามาใชŒใน
กิจกรรมการเรียนและการฝƒก
เพื่อกระตุŒนใหŒสมองเกิดความ
รูŒสึกแปลกใหม‹ (novelty)
5ทฤษฎี BBL
ชื่อกิจกรรม
จับคู‹คำคลŒองจอง
อุปกรณ
1.ชŒอน - สŒอม 10 คู‹ (กลุ‹มละ 3 คน)
2.สีเมจิก
3.สก็อตเทป
4.กรรไกร
5.เอกสารชุดที่ 5 จับคู‹คำคลŒองจอง
นักเรียนตัดคำที่อยู‹ในช‹อง “A” ติดลงบน
ชŒอน โดยใชŒสก็อตเทป
ขั้นลงมือปฏิบัติ
นักเรียนตัดคำที่อยู‹ในช‹อง “B” ติดลงบน
สŒอม โดยใชŒสก็อตเทป
ขั้นลงมือปฏิบัติ
ขั้นเรียนรูŒ
นักเรียนจับคู‹คำคลŒองจอง
ขั้นสรุปความรูŒ
Learning Resource Corner
สื่อและนวัตกรรมการเรียนรูŒ
ไมŒไอศกรีมสอนภาษา
ถŒวยประสมคำ
แผงไข‹ผันเสียง
ชŒอนสŒอมสอนการันต
จานกระดาษ สิบสองเดือน
แกŒวมากกว‹า นŒอยกว‹า
ลูกเตŽาแต‹งประโยค
Learning Resource Corner
คือ ตูŒที่มีชั้นบรรจุ
จัดเก็บอุปกรณและ
สื่อการสอนที่พรŒอม
ใชŒ จัดเตรียม
อุปกรณเหล‹านี้ล‹วง
หนŒา เปšนรายป‚ หรือ
เทอมละ 1 ครั้ง
ชื่อวัสดุ ราคา (บาท)
แกŒวกรวย 200 ใบ 40
แกŒวกระดาษ 80 ใบ 30
แกŒวพลาสติกใส 50 ใบ 20
แกŒวพลาสติกขาว 50 ใบ 20
ลูกบอลพลาสติก 100 ลูก 130
ไข‹พลาสติก 100 ลูก 280
ชื่อวัสดุ ราคา (บาท)
ชŒอน - สŒอม 100 คู‹ 100
จานกระดาษ 100 ใบ 60
ไมŒไอศกรีม 100 อัน 20
ตัวหนีบไมŒ 36 ตัว 30
หลอดดูด 400 อัน 40
ถŒวยน้ำจิ้ม 300 ใบ 80
ตัวอย‹างอุปกรณในตูŒสื่อ
850-
Learning Resource Center
** ที่เหลือไม‹ไดŒระบุในรายการไดŒแก‹ สีเมจิก ปากกาไฮไลท ดินสอสี บัตรภาพบัตรคำ กระดาษสี ซึ่งโรงเรียนอาจจัดหาเอง

พลิกโฉมกระบวนการเรียนรู้ด้วยทฤษฎี Bbl