автокад хичээлийг судлагчдада

1. Техник Технологийн Коллеж
ЗУРАГ ТӨСЛИЙН
АВТОМАТЖУУЛАЛТ
Д.Төрбат

2.  Орчин үеийн мэргэжлийн өндөр түвшиний гол
үзүүлэлтийн нэг нь зураг төслийн автоматжуулсан
системийг хэр зэрэг эзэмшсэнээр тодорхойлогдоно.
 Инженер, архитектор, дизайнеруудын гол хэрэглэж буй
программ бол AutoCAD юм.
 (DOS)-ын өргөтгөлтэй AutoCADын анхны хувилбар бий
болсоноос хойш бараг 30 жил өнгөрч, үүнээс хойш
зургийн программ олноор шинээр гарч ирсэн.
Автоматжуулалт юунд хэрэгтэй вэ?

3. 1990 оноос өмнө бүх архитектур,
инженерийн зургийг зөвхөн гараар хийдэг
байсан. Барилга барихын тулд зураг тус бүрийг
маш олон хувиар олшруулдаг байсан. Зураг
төсөлчид ганцаараа богино хугацаанд хэдэн
арван зураг хуулж чаддаггүй байсан учир зураг
төслийн байгууллагад хуулагч гэсэн мэргэжил
өргөнөөр хэрэглэгдэж байжээ.
Автоматжуулалт юунд хэрэгтэй вэ?

4. AutoCAD программ Монголд 1996 оноос
хойш орж ирсэн. Монголд анх хэрэглэж
байсан хувилбар бол AutoCAD14 юм. Үүнээс
хойших хугацаанд AutoCAD2000,
AutoCAD2002 болон AutoCAD2004
шинэчлэсэн программууд дараалан орж
ирсэн.
Түүхээс ...

5. Зарчмын хувьд AutoCAD14 –өөс бусад
энэ бүх программууд өөр хоорондоо нилээд
төстэй байв. Мөн сүүлийн үед гарч ирсэн
AutoCAD2008, AutoCAD2009, AutoCAD2010,
AutoCAD2011 AutoCAD2012 зэрэг
программууд нэгдсэн зарчмийн үндсэн дээр
боловсруулагдсан болно.
Түүхээс ...

6. Монголын барилга, архитектур, автозам
болон бусад зураг төслийн ажилд AutoCAD
өнөөг хүртэл зураг төсөл боловсруулах
үндсэн программаар үлдсээр байна. Гэвч
техник технологийн хөгжил 20-30 жилийн
дотор AutoCAD-аар зoгссонгүй. Сүүлийн үед
олон шинэ программууд шинээр гарч ирсэн.
Түүхээс ...

7. Жишээлбэл: Autodesk Architectural Desktop
AutoCADын суурин дээр боловсруулагдсан
барилгын инженер, сантехникийн инженер,
архитекторуудад зориулагдсан тусгай
программ байдаг.
Үүнээс гадна Autodesk AutoCAD Revit
Series болон Autodesk Building Systems зэрэг
программууд тус тус байдаг.

8. AutoCAD программын тухай
 AutoCAD программ нь Autodesk
компанийн бүтээгдэхүүн ба 1982 онд
анх танилцуулагдсан.
 Дэлхий дээр AutoCAD-ын үндсэн дээр
боловсруулагдсан 10000 гаруй
программ байдаг.

9. AutoCAD программын тухай
 AutoCAD программын өргөн хэрэглээ
AutoCAD Mechanical, AutoCAD Electrіс,
AutoCAD Architecture, GeoniCS, Promis-
e, PLANT-4D, AutoPLANT, GraphiCS,
MechaniCS зэрэг хавсралт
программууд дээр үндэслэгдсэн.

10. AutoCAD программын хувилбарууд:
 AutoCAD 1 — 1982 AutoCAD 1.2 — 1983
 AutoCAD1.3 — 1983 AutoCAD 1.4—1983
 AutoCAD 2.0—1984 AutoCAD 2.1—1985
 AutoCAD 2.5—1986 AutoCAD 2.6—1987
 AutoCAD 9 — 1987 AutoCAD 10 —1988
 AutoCAD 11 —1990 AutoCAD 12 —1992

11.  AutoCAD 13 —1994
 AutoCAD 14 —1997
 AutoCAD 2000 (R15.0) — 1999
 AutoCAD 2000i (R15.1) — 2000
 AutoCAD 2002 (R15.6) — 2001
 AutoCAD 2004 (R16.0) — 2003
 AutoCAD 2005 (R16.1) — 2004
 AutoCAD 2006 (R16.2) — 2005
 AutoCAD 2007 (R17.0) — 2006
 AutoCAD 2008 (R17.1) — 2007
 AutoCAD 2009 (R17.2) — 2008
 AutoCAD 2010 (R18.0) — 2009
AutoCAD программын хувилбарууд:

12. AutoCAD 2010 ïðîãðàìì ýõë¿¿ëýõ
Desktop – AutoCAD 2010 – English –èéã èäýâõèæ¿¿ëýýä Enter äàðíà.

13. Ýñâýë Start - All programs – Autodesk - AutoCAD
2010 - AutoCAD2010 – English

14. AutoCAD 2010-èéí èíòåðôýéñ

15.  Menu Bar – Öýñíèé ìºð
Öýñ òóñ á¿ðèéã ñîíãîõîä áàéíãà õýðýãëýãääýã
êîìàíäóóä ãàðч èðíý.
 Toolbar – Õýðýãñëèéí ìºð áóþó ¿íäñýí öýñ
Êîìàíä á¿ðèéã öîíõ õýëáýðòýé ãàðãàæ èðýõ áà
áàéíãà õýðýãëýãääýã êîìàíäóóä äýëãýöýí äýýð èë
áàéíà. AutoCAD ïðîãðàììûí áàðàã á¿õ êîìàíä öîíõ
õýëáýðòýé áàéõ áºãººä øààðäëàãàòàé êîìàíäóóäàà
äýëãýö äýýð èë ãàðãàæ áîëíî. Õýðýãëýãч
øààðäëàãàòàé öîíõîî ñîíãîõîä êîìàíä ã¿éöýòãýãäýíý.

16.  Command Prompt Area - Êîìàíäûí ìºð
Õýðýãëýãч AutoCAD ïðîãðàììòàé õàðèëöàõ
õàìãèéí чóõàë õýcýã þì. AutoCAD ïðîãðàììààñ
ºãч áàéãàà çààâðûí äàãóó àæèëëàõàä áîëíî.
̺í õýðýãëýãч øààðäëàãàòàé êîìàíäàà ººðºº
îðóóëæ áîëîõ õýñýã áºãººä êîìàíä òóñ á¿ðèéí
òîâчëóóðûã àøèãëàí õóðäàí, õÿëáàð àæèëëàõ
áîëîìæòîé.

17.  Status Line – Òºëâèéí ìºð
AutoCAD-ûí îäîî àøèãëàãäàæ áàéãàà ìýäýýëëèéã
õàðæ áîëíî. ßëàíãóÿà àæëûí ìóæèéí êîîðäèíàòûã
ìýäýæ áîëîõ áà ¿íäñýí àæëûí ìóæèéã òîõèðóóëàõ,
òîõèðñîí ýñýõèéã øàëãàõ, êîìàíä òóñ á¿ðèéã
èäýâõèæ¿¿ëæ, ñààðìàãæóóëæ áîëíî. ßìàð
òºðëèéí êîìàíä ºãñíººñ øàëòãààëàí
çààâàðчèëãаàòàé öîíõóóä ãàðч èðíý.

18.  SNAP: Çààãчèéí äàâòàëò õîîðîíäûí çàéã
èäýâõèæ¿¿ëýõ ýñâýë ñààðìàãæóóëíà
 GRID: Í¿äèéã èäýâõèæ¿¿ëýõ,
ñààðìàãæóóëàõ
 ORTHO: Áîñîî áîëîí õºíäëºí çóðààñ çóðàãчèéã
èäýâõèæ¿¿ëýõ, ñààðìàãæóóëàõ
 POLAR: Ýðýõ àæèëëàãààã èäýâõèæ¿¿ëýõ,
ñààðìàãæóóëàõ. Õýðýãëýãчèéí òîãòîîñîí ºíöºã

19.  OSNAP: Çîðüñîí SNAP àæèëëàãààã
èäýâõèæ¿¿ëýõ, ñààðìàãæóóëàõ
 ORTACK:Osnap êîìàíäòàé ýðýõ êîìàíäûã õàìæ
àæèëëóóëàõ, ñààðìàãæóóëàõ
 LWT: Ñîíãîñîí øóãàìûí ºðãºíèéã äýëãýö äýýð
òýìäýãëýõ, òýìäýãëýñíèéã óñòãàõ
 MODEL: Õýâëýх õýñýãò áàéõ öààñ
òîõèðóóëãààñ /Layout/ Model Space, Paper
Spase-èéã òîõèðóóëíà.

20.  Drawing Area – Àæëûí ìóæ
Çóðàã çóðàãäàõ òàëáàð. Àæëûí ìóæèéí
ºíãèéã ººðèéí õýðýãöýýíä òîõèðóóëàí
чºëººòýé ººðчèëæ áîëîõ áºãººä äýâñãýð
ºí㺠õýâëýãäýí ãàðäàãã¿é. Çóðãèéí
äýâñãýð ºíãèéã ç¿ãýýð ë öàãààí öààñ
ãýæ áîäîõ õýðýãòýé.

21.  Äàâñãýð ºí㺠ñîëèõ
Õýðýãëýãчèéí ñîíèðõëîîñ øàëòãààëàí äýâñãýð
ºíãèéã öàãààí ºí㺺 ñîíãîõ òîõèîëäîë èõ áàéäàã.
Ñîëèõ àðãà: Command: áàéðëàëä ‘Options’ ãýæ
áèчèæ îðóóëíà. Õàðèëöàõ öîíõ ãàðч èðýõýä
Display êîìàíäûã ñîíãîíî. Äàðàà íü Colors…
òîâчëóóðûã äаðâаë õàðèëöàõ öîíõ ãàðч èðýõ áà
White-èéã ñîíãîíî. Äàðàà íü ºíãºí¿¿äýýñ ººðèéí
õ¿ññýí ºíãèéã çààæ ºãíº.

22. Äýâñãýð ºí㺠ñîëèõ äýñ äàðààëàë

23. Äýâñãýð ºí㺠õàð ºí㺺ð ñîëèãäñîí áàéäàë

24.  OSNAP
AutoCAD программын хамгийн чухал
үүрэгтэй команд юм. OSNAP гэдэг нь Object
Snap-ын товчилсон үсэг бөгөөд объектын
нарийн тодорхой төвийг заах үүрэгтэй.
Төгсгөлийн цэг (End Point), Төвийн цэг (Center
Point), дундаж цэг (Mid Point), Огтлолцын цэг
(Intersection) зэрэг объектын онцлог цэгүүдийг
хайх үед хэрэглэнэ.

25. AutoCAD хэрэглэгчийн сонгосон дурийн
цэгийг тэгээс хойш 16 оронтой бутархай
тоогоор тэмдэглэх чадвартай. Тиймээс
цэгийг тодорхой алдаагүй сонгоё гэвэл
Osnap командыг ашиглах шаардлагатай.
OSNAP нь LINE, CIRCLE, ARC зэрэг
командтай адил бие даасан команд биш
бусад командад туслах үүрэгтэй.

26. Command: OSNAP (OS)

27. Сонголтууд
 Endpoint: Төгсгөлийн цэг. Хэрчим болон нумын
төгсгөлийн цэгийг олно.
 Midpoint: Дундаж цэг. Хэрчим болон нумын
дундаж цэгийг олно.
 Center: Төвийн цэг. Тойрог болон нумын төвийн
цэгийг олно.
 Node: Node цэг. Point-ийг олно. POINT
командаар зурагдсан цэгийг болон хэмжээний
цэгийг олно.

28.  Quadrant: Оройн цэг. Нумын оройн цэгийг олно.
 Intersection: Огтлолцлын цэг. Хэрчим, тойрог,
нум гэх мэт төрөл бүрийн объектын огтлолцлын
цэгийг олно.
 Extension: Үргэлжлэх цэг. Хэрчим болон нумын
үргэлжилсэн цэгийн байрлалыг.
 Insertion: Оруулгын цэг. Блок, текст оруулсан
оруулгын цэгийг олно.

29.  Perpendicular: Перпендикуляр цэг.
Перпендикуляр буулгах цэгийг олно. Хэрчим,
тойрог, нум зурахад ашиглана.
 Tangent: Шүргэгч цэг. Объектод шүргэж байгаа
цэгийг олно.
 Nearest: Хэрчим дээр цэг тэмдэглэхэд
хэрэглэнэ.
 Apparent intersection: Үргэлжлэлүүдийн
огтлолцлын цэг.