1. Παγκόσμια μαζική
επικοινωνία

2. Καταβολές
 Στην αρχή μεταφραζόταν τα βιβλία
 Πολλά βιβλία τυπωμένα στα λατινικά και σε
άλλες γλώσσες
 Ο διεθνής χαρακτήρας των ΜΜΕ και η ροή
των ειδήσεων και του πολιτισμού
περιβάλλει τον πλανήτη
 Οδηγούμαστε σε ένα παγκόσμιο χωριό
 Μουσικές ηχογραφήσεις διεθνή χαρακτήρα

3.  Σήμερα επιτάχυνση της διαδικασίας της
διεθνοποίησης
 Επιρροή στην ενημέρωση, τη μουσική τις
ταινίες, την ψυχαγωγία

4. Νέες κινητήριες δυνάμεις: Τεχνολογία και
χρήμα
 Ώθηση στην παγκοσμιοποίηση της
τηλεόρασης
 1970-τηελοπτικοι δορυφόροι
 1980 ανάπτυξη τηλεόρασης λόγω χαμηλού
κόστους
 Εμπορικά κίνητρα
 Η αγγλική γλώσσα έχει πλεονέκτημα
 Σημαντικό στοιχείο της διεθνούς μαζικής
επικοινωνίας είναι η διαφήμιση

5. Ιδιοκτησία και έλεγχος των πολυεθνικών μέσων
 Συγκέντρωση ιδιοκτησιακού καθεστώτος
των ΜΜΕ
 Συγκεκριμένοι τύποι του περιεχομένου
οδηγούν στη διεθνοποίηση ιδιοκτησίας και
στον έλεγχο της παραγωγής και της
διανομής
 Περιλαμβάνουν διεθνείς ειδήσεις, ταινίες
δίσκους

6.  Κύρια ειδησιογραφικά πρακτορεία (UPI,
Assosiated Press, Reuters, Tass)
 Η συγκέντρωση της ιδιοκτησίας μπορεί να
οδηγήσει στο σχηματισμό καρτέλ

7. Παραλλαγές των παγκόσμιων μέσων
 Απευθείας μετάδοση τηλεοπτικών
καναλιών η αυτοτελείς εκδόσεις από μια
χώρα στα ακροατήρια άλλων χωρών
 Μορφικά στοιχεία και ξένα προγράμματα
 Περιεχόμενα πολλών ειδών που εισάγονται
 Διαφημίσεις που έχουν ξενική αναφορά η
προσέλευση
 Φαίνεται ότι η μαζική επικοινωνία είναι
παγκόσμια

8. Πολιτιστικός ιμπεριαλισμός
 Μετά το 2ο παγκόσμιο πόλεμο η δύση
περνούσε τα μηνύματα που ήθελε στον
υπόλοιπο κόσμο
 Εθνοκεντρικός τρόπος αντιμετώπισης
παγκόσμιας επικοινωνίας και έχει να κάνει
με τον πολιτιστικό ιμπεριαλισμό
 Άνιση σχέση σε όρους εξουσίας
 Ανισομέρεια της επικοινωνιακής ροής

9. Θέσεις του επικοινωνιακού ιμπεριαλισμού: οι
επιπτώσεις της παγκοσμιοποίησης
 Παγκόσμια μέσα –προωθούν σχέσεις
εξάρτησης αντί οικονομική ανάπτυξη
 Η ανισορροπία στο περιεχόμενο των ΜΜΕ
υποσκάπτει την πολιτιστική αυτονομία
 Η άνιση ροή ειδήσεων αυξάνει την
παγκόσμια ισχύ των ισχυρών
 Οι ροές των ΜΜΕ οδηγούν σε μια
κατάσταση πολιτιστικής ομογενοποίσης

10.  Η θέση του πολιτιστικού ιμπεριαλισμού έχει
εγκαταλειφθεί λόγω της
παγκοσμιοποίησης

11. Η διαδικασία της διεθνοποίησης των
Μέσων
 Δυναμική διαδικασία που εξελίσσεται σε δύο
στάδια του περιεχομένου και έχει αντίκτυπο στα
μέλη του ακροατηρίου
 Ροές της τηλεόρασης διακρίνονται:
 εθνική-διανέμεται από τα εθνικά μέσα αλλά και
κάποια θέματα ξένης προέλευσης
 Διμερής—αναφέρεται στην απευθείας εκτός
συνόρων μετάδοση όπου τα ακροατήρια στη
γειτονική χώρα καλύπτονται σε τακτική βάση
 Πολυμερής- καλύπτει τα περισσότερα
παραδείγματα πολλών διεθνών τηλεοπτικών
μέσων

12.  Γλώσσα περιοριστικός παράγοντας στη
διάδοση της πληροφορίας
 Πολιτιστικές διάφορες άλλο εμπόδιο
 Φιλτράρεται το περιεχόμενο

13. Εξάρτηση των διεθνών μέσων
 ΗΠΑ κυριαρχεί στην ενημέρωση
 Μια άποψη λέει ότι για την απελευθέρωση από τη
σχέση εξάρτησης πρέπει να υπάρχει αυτάρκεια
στον κόσμο της πληροφορίας, των ιδεών του
πολιτισμού
 Mowlana: Δυο άξονες α) τεχνολογίας β)
επικοινωνίας
 Επικοινωνίας-πηγή, μήνυμα διανομή προορισμός
 Τεχνολογίας- επικοινωνιακός-τεχνολογικός
εξοπλισμός, επικοινωνιακό περιεχόμενο

14.  Μοντέλο κέντρο περιφέρειας μιας και οι
μεγαλύτερες χώρες (κεντρικές) είναι αυτές
που έχουν τους δικούς τους δορυφόρους
και δίνουν πληροφορίες και στις άλλες
(περιφερειακές)
 Δεν έχει μόνο ένα κέντρο

15. Ροή διεθνών ειδήσεων
 Ξεκίνησε με την ανάπτυξη των
ειδησιογραφικών πρακτορείων τον 19ο
αιώνα
 Η ενημέρωση αποτελεί ένα τυποποιημένο
και οικουμενικό επικοινωνιακό είδος
 Ποιος ο ρόλος της εικόνας;
 Οι ειδήσεις θα πρέπει να βασίζονται στην
αρχή της αντικειμενικότητας

16.  Άνιση ροή ειδήσεων; Σε όλα τα μέσα σε
όλες τις χώρες;
 Υπάρχει επάρκεια πόρων στις φτωχές
χώρες
 Υπάρχουν χώρες που θέλουν να αλλάξουν
τον τρόπο με τον οποίο προβάλλονται οι
ειδήσεις
 Ο ψυχρός πόλεμος δυο αντιτιθέμενες
ομάδες (σοβιετικό και αμερικάνικο μπλοκ)

17.  Οι διεθνείς ειδήσεις κάποιων χωρών
αφορούν γεγονότα χωρών που
συνορεύουν
 Σημασία σε κρίσεις
 Οι ειδήσεις των λιγότερο ανεπτυγμένων
χωρών βγαίνουν στο φως μόνο όταν έχουν
να κάνουν με προβλήματα και
καταστροφές

18.  Κριτής για τις ειδήσεις είναι ο μέσος
τηλεθεατής- τον ενδιαφέρει ό,τι έχει
συμβεί μακριά από αυτόν;

19. Τι επηρεάζει τη συλλογή διεθνών
ειδήσεων;
 οργανωτικοί
 Σχετιζόμενοι με το είδος της είδησης
 Κοινωνικό-πολιτιστικοί

20. Παγκόσμιο εμπόριο στην κουλτούρα των μέσων
 Από έρευνες διεθνής ροή της ψυχαγωγίας
ακολουθεί το ίδιο σχήμα με τη ροή των
ειδήσεων
 Η ταξινόμηση του περιεχομένου δεν είναι
απλή
 Λόγοι για την υιοθέτηση ενός
προγράμματος είναι σύνθετοι
 Ζήτηση για επιπλέον περιεχόμενο

21.  ΗΠΑ και ΕΕ εξάγουν
 ΗΠΑ διαθέτουν μεγάλη οπτικοακουστική
βιομηχανία
 Διαφορές στο εμπόριο σειρών ανάλογα με
τις οικονομικές συγκυρίες
 Γλώσσα καθορίζει την εισαγωγή (αποικίες)

22. Θέσεις δυτικής Ευρώπης σχετικά με την εισαγωγή
οπτικοακουστικών περιεχομένου
 Πολιτικό πολιτιστικό εγχείρημα για μια
ενωμένη Ευρώπη
 Δημιουργία μεγάλης ενιαίας ευρωπαϊκής
αγοράς
 Πολιτικές που προστατεύουν την
ευρωπαϊκή τηλεόραση

23.  Τι γίνεται με το περιεχόμενο στις
εισαγωγές; Μήπως το αμερικανικό προϊόν
είναι ακριβό;
 Όσο αφορά το ιδιοκτησιακό καθεστώς στην
Ευρώπη παρατηρούμε ότι υπάρχουν λίγες
τάσεις εξαγοράς ευρωπαϊκών μέσων από
αμερικανές εταιρίες
 Τηλεόραση χωρίς Σύνορα

24. Έννοιες εθνικής και πολιτιστικής
ταυτότητας
 Ανάδραση συχνά βασίζεται στο ότι ένας
εισαγόμενος πολιτισμός που προέρχεται
από τα ΜΜΕ παρεμποδίζει την ανάπτυξη
του εγχωρίου πολιτισμού
 Ευρωπαϊκή πολιτιστική ταυτότητα-
διατρέχει κίνδυνο υπονόμευσης?
 Ποια είναι τα συμφέροντα που κρύβονται
και ποιες είναι οι σχέσεις των χωρών;

25.  ‘Σύστημα πεποιθήσεων’ σύμφωνα με το
οποίο οι πολιτισμοί είναι πολύτιμες
συλλογικές κληρονομιές των εθνών και
ευάλωτες σε ξένες επιρροές
 Εθνικές πολιτισμικές παραδόσεις
 Φυσικοί πολιτισμικοί ‘διαχωρισμοί’ των
ανθρώπων
 Εθνική ταυτότητα

26.  Συλλογική ταυτότητα- Schlesinger
 Η Συλλογική ταυτότητα- διατηρείται στο
χρόνο και αντιστέκεται την αλλαγή και για
αντέξει στο χρόνο πρέπει να ενισχύεται και
να μεταδίδεται
 Η παραπάνω έννοια δεν καλύπτει τη
διεθνοποίηση των ΜΜΕ
 ΜΜΕ πιο πιθανό να επηρεάσουν εκείνες τις
πολιτιστικές ταυτότητες που είναι αδύναμες
και επιφανειακές

27.  Στην Ευρώπη χώρες που έχουν πλήρη
πολιτιστική κυριαρχία και ελέγχουν το
οπτικοακουστικό υλικό που διανέμεται

28. Πολιτιστική εισβολή: αποτροπή η
διασταύρωση
 Φαίνεται ότι τα ΜΜΕ βοηθούν την
πολιτιστική ανάπτυξη
 Ωστόσο η εισβολή των ΜΜΕ αντικρούεται
με τον τοπικό πολιτισμό
 Lull Wallis μιλούν για υπερπολιτισμό για να
περιγράψουν τη διαδικασία
‘διαμεσολαβημένης πολιτιστικής επίδρασης’
 Αποκωδικοποίηση διαφορετική από τον
καθένα ανάλογα με τον πολιτισμό από
όπου προέρχεται

29.  Ζημιά από τα διεθνή ΜΜΕ στην Ευρώπη
μπορεί να είναι και υπερβολικό
 Πολλές χώρες του 3ου κόσμου δεν έχουν
επηρεαστεί από την εισβολή των ΜΜΕ
 Δυο αντίθετες τάσεις που παρατηρούνται
σε διεθνές και εθνικό επίπεδο- α)
κεντρομόλος (υπέρ συνοχής) και β)
φυγόκεντρος (υπέρ καταμερισμού)

30. Κοινός πολιτισμός για τα ΜΜΕ?
 Ίδια παγκόσμια κουλτούρα για τα μέσα
 Ομογενοποιηση ή πολιτιστικό συγχρονισμό
 Αποφάσεις για πολιτισμό λαμβάνονται
ανάλογα με τα ενδιαφέροντα και τις
ανάγκες κάθε χώρας- τι συμβαίνει σήμερα?
 Μεταμοντέρνος πολιτισμός έχει
αποσυνδεθεί από το χρόνο και το χώρο,
δεν έχει καμιά ηθική άποψη ή νόημα
(McLuhan)

31. Και που καταλήγουμε
 Μαζική επικοινωνία μια πραγματικότητα
 Υπάρχει ελεύθερης αγοράς για τα
επικοινωνιακά μηνύματα
 Σεβασμός στο δικαίωμα στην ενημέρωση
 Οι τεχνολογίες μπορούν να προσφέρουν
κανάλια μετάδοσης πέρα από τα σύνορα
κάθε χώρας

32. ΓΕΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ
ΤΩΝ ΜΜΕ
 Η διαμεσολάβηση ως μέσο για να
απευθύνεται η κοινωνία στον εαυτό της
 Τι παράγουν και τι μεταδίδουν ως
κουλτούρα των μέσων
 Το προϊόν των ειδήσεων είναι προϊόν της
βιομηχανίας των ειδήσεων/προβλέψιμη
συμβολική κατασκευή της πραγματικότητας

33.  Διττή φύση των ΜΜΕ
 Βαθμός ελευθερίας (επικοινωνιακός
οργανισμός-κοινωνία)
 Άσκηση του επαγγέλματος/ διαδικασίες
των επικοινωνιακών οργανισμών για την
επιλογή και την επεξεργασία του
περιεχομένου

34. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ
 Απεικονίζει την κοινωνική πραγματικότητα
 Επηρεάζεται από την κοινωνικοποίηση και
τη στάση των εργαζομένων
 Επηρεάζεται από τις καθημερινές
διαδικασίες
 Επιρροή από τους κοινωνικούς θεσμούς και
δυνάμεις
 Αποτελεί μια λειτουργία ιδεολογικών
θέσεων που αποσκοπούν στη διατήρηση
του υπάρχοντος συστήματος

35.  Πηγές της κοινωνίας /κοινό
 Διεθνείς
 Κυβέρνηση
 Βιομηχανία των ΜΜΕ
 Υπερ-οργανωτικές επιρροές
 Κοινότητα
 Ενδο-οργανωσιακές ομάδες
 ατομικές

36. ΡΟΛΟΣ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΥ
 Συμμετοχικός ή ουδέτερος ρόλος του
δημοσιογράφου στην κοινωνία
 Cohen/
 ουδέτερος ρεπόρτερ (πληροφοριοδότη)
 συμμετέχων ρεπόρτερ (σχετίζεται με τη θεώρηση
του Τύπου ως «Τέταρτη εξουσία»/μεταφέρει
θέσεις ή ανησυχίες του κοινού, ασκεί κριτική στην
κυβέρνηση, διαμορφώνει πολιτική άποψη και
εκφέρει πολιτικές απόψεις)
 Επαγγελματισμός

37.  Ομάδες πίεσης και συμφερόντων (νομικές και κοινωνικές
πιέσεις)
 Απρόθυμα τα ΜΜΕ να εκχωρήσουν την αυτονομία
τους/επηρεάζουν όμως το περιεχόμενο τους
 Το περιεχόμενο των ΜΜΕ πάντα απεικονίζει τα συμφέροντα
αυτών που τα χρηματοδοτούν
 Οι ιδιοκτήτες των ΜΜΕ εφαρμόζουν τους νόμους της αγοράς
κατέχουν πολύ μεγάλη δύναμη να επηρεάσουν το
περιεχόμενο και μπορούν να ζητούν αυτό που θέλουν να
παραλειφθεί και αυτό που θέλουν να συμπεριληφθεί
 Οι δημοσιογράφοι επιζητούν αυτονομία
 Η προσέγγιση της ελευθεροτυπίας γίνεται μέσω οικονομικής
οπτικής

38. ΟΙ ΣΧΕΣΕΙΣ ΜΕ ΤΟ ΑΚΡΟΑΤΗΡΙΟ
 Δεν έχει μεγάλη βαρύτητα για πολλούς
μαζικού επικοινωνητές
 Παρουσιάζουν ένα υψηλό βαθμό
«αυτισμού»

39.  Εχθρότητα απέναντι στο ακροατήριο
 Εναλλακτική άποψη
 Απομόνωση και ανασφάλεια
 Εικόνες ακροατηρίου (Gans, Shoemaker-Reese)
 Pekurny/το πραγματικό σύστημα ανάδρασης δεν
οι τηλεθεατές, αλλά οι συγγραφείς, οι παραγωγοί
και οι ίδιοι οι πρωταγωνιστές και οι υπεύθυνοι
προγραμματισμού. Υπάρχει μεγάλη εμπιστοσύνη
στις επιτυχίες συγκεκριμένων παραγωγών και
εταιριών παραγωγής και στη χρησιμοποίηση
επιτυχημένων συνταγών

40. ΛΑΝΘΑΝΟΥΣΕΣ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΙΣ
 Συγκρούσεις μεταξύ των χαμηλόμισθων και αυτών
που ελέγχουν τα ΜΜΕ
 Σημασία στη συναίνεση
 Οι όποιες παρεκκλίσεις από την εκδοτική
«πολιτική γραμμή» αποθαρρύνονταν από
αισθήματα υποχρέωσης στους ανώτερους από την
ικανοποίηση του «ανήκειν» στην ομάδα και
μερικές φορές, από τις κυρώσεις και τις
ανταμοιβές εκ μέρους της διοίκησης με την
ανάθεση εργασιών
 Πολιτική γραμμή/κάτι κρυφό

41. ΣΥΓΚΡΟΥΣΗ
 Ιεραρχία
 Επιλογές (πρόσληψη
προσωπικού/συμβατότητα με την
εργοδοσία)
 Ως ανάγκη για μεγαλύτερη συγκέντρωση
ιδιοκτησιακού καθεστώτος των ΜΜΕ

42. Η ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ
ΤΩΝ ΜΜΕ
 Πυλωροί (η διαδικασία μέσω της οποίας
πραγματοποιούνται οι επιλογές κατά τη
λειτουργία των ΜΜΕ)
 Αδύνατο σημείο/δίνει βαρύτητα σε μια
σειρά βασικών κριτηρίων για την επιλογή
των ειδήσεων
 Ομαδικό επίπεδο αποφάσεων

43. ΕΠΙΛΟΓΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ
 οργανωτικοί(γραφειοκρατικές συνήθειες
 Ιδεολογικοί (αξίες/πολιτιστικές επιρροές/ατομικές
και προσωπικές και κοινωνικό και εθνικό
περιβάλλον)
 Lippman «Χωρίς κατηγοριοποίηση, χωρίς
στερεότυπα, χωρίς τυποποιημένες κρίσεις και
αξιολογήσεις, χωρίς μια κάπως σκληρή και
αδιάφορη στάση προς τη λεπτομέρεια, ο
αρχισυντάκτης σύντομα θα πέθαινε από
ενθουσιασμό»
 Παρόμοιος τρόπος συμπεριφοράς των ΜΜΕ

44. ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΣΤΗΝ ΕΠΙΛΟΓΗ
ΕΙΔΗΣΕΩΝ
 Manheim/Μυθολογική δομή της
δημοσιογραφίας=οι ειδήσεις αποτελούν ένα
φυσιολογικά εμφανιζόμενο προϊόν του πολιτικού
περιβάλλοντος και το εμφανές περιεχόμενο των
γεγονότων
 Κυνηγός/συλλέκτης= συλλογή τυχαίων
γεγονότων ως εν δυνάμει ειδήσεις
 Καλλιεργητής=αναφέρεται στο σύστημα του
παλμού για προγραμματισμένη συλλογή των
ειδήσεων και έξυπνη χρήση των γνωστών πηγών
 Ερευνητική και τολμηρή (σπάνιες μορφές που
αναφέρονται στις περιπτώσεις που οι ειδήσεις
δρομολογούνται με φυσιολογικό τρόπο)

45.  Υπάρχει μια δεδομένη, οριστική,
αναγνωρίσιμη γνησιότητα των γεγονότων
στον πραγματικό κόσμο και το καθήκον
των μέσων ενημέρωσης είναι να επιλέξουν
σύμφωνα με τα αρμόζοντα
αντιπροσωπευτικά κριτήρια της σημασίας
των γεγονότων.
 Αφορούν τόσο το δημοσιογράφο, όσο και
τη χωροχρονική διάσταση του γεγονότος

46.  Άνθρωποι και επιλογή
 Τόπος και επιλογή
 Χρόνος και επιλογή

47. ΔΗΜΟΣΙΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΚΑΙ
ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΗΣ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ
 Προαγωγοί γεγονότων, που υποστηρίζουν ότι
χάρη στα τυποποιημένα γεγονότα έχουν πολλές
ευκαιρίες να αποκτήσουν πρόσβαση με τους
δικούς τους όρους
 Δημιουργούν «ψευδογεγονότα» που ελκύουν την
προσοχή των ΜΜΕ
 Θεσμοποιημένη σχέση συνεργασίας ανάμεσα
στους πολιτικούς ή αξιωματούχους και στον Τύπο
 Αφομοίωση που προωθείται από τα γραφεία
δημοσίων σχέσεων

48.  Εσωτερική επεξεργασία της πληροφορίας
 Λογική της τυποποίησης και της
οργάνωσης
 Μοντέλα στη λήψη αποφάσεων (γραμμή
παραγωγής, συντεχνία και
επιχειρηματικότητα, σύμβαση και
φόρμουλα, εικόνα του κοινού, εικόνα του
προϊόντος)