Ang dokumento ay isang lektyur sa Anselmo A. Sandoval Memorial NHS tungkol sa mga tamang gamit at pagkakaiba ng mga salitang Filipino, kabilang ang mga halimbawa ng mga ito. Nagtatampok ito ng mga pagsasanay sa pagsasagot ng mga katanungan na nakatutok sa wastong paggamit ng mga salitang tulad ng 'nang', 'ng', 'may', at iba pa. Kasama rin ang mga gawain at reaksyon kaugnay ng mga pahayag at kaalaman sa kasalukuyang sitwasyon sa Pilipinas.

1. CATCH-
UP
FRIDAY
FILIPINO
April 5, 2024

2. ANSELMO A. SANDOVAL
MEMORIAL NHS
FIRST PERIOD
7:00-8:00

3. ANSELMO A. SANDOVAL
MEMORIAL NHS
TAKTAKANG-UTAK
Pagkakasunod-sunod ng Gawain:
✔ Pumili ng magiging kapareha para sa gawaing ito.
✔ Maghanda ng isang papel na gagamitin ng magkapareha.
✔ Sagutan ang mga katanungan, isulat ang tamang salita na
dapat gamitin sa pangungusap.

4. ANSELMO A. SANDOVAL
MEMORIAL NHS
1. Masayang nagdiwang ng kaarawan sa resort si Chantal,
makikita rin ang pananabik sa mata ng kanyang mga
pamangkin nang masilayan ang ___________ lamang na
swimming pool.
kakalinis kalilinis
2. Ang kulay itim na sinulid ang ginamit niyang _______ sa
nasirang manggas.
pangtahi pang-tahi pantahi

5. ANSELMO A. SANDOVAL
MEMORIAL NHS
3. Ang barko at bangka ay mga uri ng sasakyang ________.
pangdagat pang-dagat pandagat
5. Ang ngiti ay ________ligayang dulot sa pinagbibigyan nito.
may mayroon
4. Isinara niya ang ______ upang hindi makapasok ang lamok.
pinto pintuan

6. ANSELMO A. SANDOVAL
MEMORIAL NHS
7. ________ mo ang iyong pawis sa noo. Pahirin
Pahiran
6. Ating _______ ang bisa ng lotion na ito. subukin subukan
8. _______ mo ng vicks ang likod ng bata. Pahirin
Pahiran
9. Natapos nang _______ si Woody sa ospital ng Makati.
operahin operhan operahan
10. Nangaral ______ mahinahon si G. Morales.
ng nang

7. ANSELMO A. SANDOVAL
MEMORIAL NHS
12. Mali ang _________ ng manlalaro kaya nabali ang
kanyang kanang paa. tungtong tuntong tunton
11. Nakaharang sa ______ ang paso ng halaman.
pinto pintuan
14. Sasama ako sa field trip _____ papayagan ako ng aking
mga magulang. kung kong
13. Dulot ng takot at pangamba, nagdasal _____ nagdasal ang
ina sa altar. ng nang

8. ANSELMO A. SANDOVAL
MEMORIAL NHS
15. ______ mo na ang anak mo sa bahay. Iwan Iwanan
16. ________ mo ang kanyang katapatan. Subukin Subukan
17. Ang baro at saya ang ___________ kasuotan sa Pilipinas.
pangbansang panbansang pambansang
18. Hindi makita ni Mang Efren ang ________ ng palayok sa
kusina. tungtong tuntong tunton
19. Bawat tao ay ______ kanya-kanyang problema sa buhay.
may mayroon

9. ANSELMO A. SANDOVAL
MEMORIAL NHS
20. Mahal pa ____ kita. din rin
21. Sasayaw ____ ang Anselmo Dance Squad sa gaganaping
SHS Drag Queen Competition. daw raw
22. Nakapagsulat ____ ng aklat si Perla. din rin
23. Hindi _____ ng bata kung saan nagsuot ang alagang
tuta.
Matungtong matuntong matunton

10. ANSELMO A. SANDOVAL
MEMORIAL NHS
24. Hindi pumayag na ____ ng malaking pera ng kanyang
magulang ang batang nakatira sa dormitoryo.
iwan iwanan
25. Gusto ___ tulangan ka, ngunit kailangan mo munang
tulungan ang sarili mo.
kong kung

11. PAANO GAMITIN NANG
WASTO ANG MGA
SALITANG NAKAKALITO
ANSELMO A. SANDOVAL
MEMORIAL NHS
#WIKALAMAN

12. NANG vs.
WASTONG
GAMIT NG:
ANSELMO A. SANDOVAL
MEMORIAL NHS

13. NANG
1. Ginagamit ang “nang” para magsaad kung
paano isinagawa ang kilos, nasa pagitan ng
pandiwa at pang-abay
Nagdasal nang mataimtim ang mga deboto.
Nangaral nang mahinahon si G. Morales.
ANSELMO A. SANDOVAL
MEMORIAL NHS

14. NANG
2. Ginagamit ang “nang” sa gitna ng 2 salitang-
ugat na inuulit, 2 pawatas na inuulit at
2pandiwang inuulit
suklay nang suklay.
mag-ipon nang mag-ipon.
nagdasal nang nagdasal
ANSELMO A. SANDOVAL
MEMORIAL NHS

15. NANG
3. Ginagamit ang “nang” pamalit sa “na” at “ng”
sa pangungusap
Umaga nang dumating si Jose. (Umaga na ng
dumating si Jose)
ANSELMO A. SANDOVAL MEMORIAL NHS

16. NG
1. Ginagamit ang “ng” bilang pananda sa
tuwirang layon ng pandiwang palipat
Nagtanim ng palay ang mga magsasaka.
Nag-aral siya ng liksyon.
ANSELMO A. SANDOVAL
MEMORIAL NHS

17. NG
2. Ginagamit ang “ng” bilang pananda ng actor
or tagaganap ng pandiwa
Pinangaralan ng guro ang mga nahuling mag-
aaral.
Tinulungan ng bata ang matanda sa pagtawid
ANSELMO A. SANDOVAL
MEMORIAL NHS

18. NG
3. Ginagamit ang “ng” bilang pagsasaad ng
pagmamay-ari ng isang bagay o katangian
Ang pera ng bayan ay dapat gastusin sa mabuti
.
Ang palad ng mga Pilipinon ay karaniwang
makinis.
ANSELMO A. SANDOVAL
MEMORIAL NHS

19. RIN/DIN,RAW/D
AW
WASTONG
GAMIT NG:
ANSELMO A. SANDOVAL
MEMORIAL NHS

20. RIN at
RAW
Ginagamit ang “rin”at “raw” kung ang
sinusundang salita ay nagtatapos sa patinig at
sa malapatinig na w at y
Si Darwin ay katulad mo rin na masipag mag-
aral.
Ikaw raw ang napili na maging kinatawan ng
seksyon.
May bahay rin sa Malabon si Jose.
ANSELMO A. SANDOVAL
MEMORIAL NHS

21. MAYURO NATIONAL HIGH SCHOOL
DIN at DAW
Ginagamit ang “din”at “daw” kung ang
sinusundang salita ay nagtatapos sa katinig,
maliban sa w at y
Magtatanghal din ng dula ang Kagawaran ng
Filipino.
Masakit daw ang ulo ni Malou kaya hindi
nakapasok.

22. MAY vs.
MAYROON
WASTONG
GAMIT NG:
ANSELMO A. SANDOVAL
MEMORIAL NHS
(May, Mayroon) tayong pagsusulit sa Filipino
bukas.

23. MAYROON
Ginagamit ang “mayroon” kapag may
napapasingit na kataga o ingklitik
Mayroon po bang pasok bukas?.
Si Anna ay mayroon ding magandang
katangian tulad ni Marren
Mayroon tayong pagsusulit sa Filipino bukas.
ANSELMO A. SANDOVAL
MEMORIAL NHS

24. MAY
Ginagamit ang “may” kapag sinusundan ng
bahagi ng pananalita
May prutas silang dala.
May kumakatok sa labas.
May matalinong anak si Mang Juan.
May mga bisitang naghihintay sayo.
ANSELMO A. SANDOVAL
MEMORIAL NHS

25. KUNG vs. KONG
WASTONG
GAMIT NG:
ANSELMO A. SANDOVAL
MEMORIAL NHS

26. KUNG
Ang “kung” ay pangatnig na panubali at ito’y
ginagamit sa hugnayang pangungusap
Malulutas ang problema ng bayan kung
magtutulungan ang bawat isa.
Pupunta ako sa kaarawan niya kung papayagan
ako ng aking ina.
ANSELMO A. SANDOVAL
MEMORIAL NHS

27. KONG
Ang “kong” ay nanggaling sa panghalip na
panaong ko at inangkupan lamang ng ng
Maaasahan sa gawain ang matalik kong
kaibigan.
Gusto kong tulungan ka para makatapos.
ANSELMO A. SANDOVAL
MEMORIAL NHS

28. ANSELMO A. SANDOVAL
MEMORIAL NHS
PANG vs. PAN vs.
PAM
WASTONG
GAMIT NG:

29. ANSELMO A. SANDOVAL
MEMORIAL NHS
PANG
Para sa mga salitang nagsisimula sa patinig (may
kasamang gitling) at mga titik g, h, k, m, n, ng, w at y
Pangmatagalan, Pangwalis, Pang-alis, Pang-ulo
PAN
Para sa mga salitang nagsisimula sa mga titik d, l, r, s
at t Pandagat, Panlaro, Pandekorasyon
PAM
Para sa mga salitang nagsisimula sa mga titik b at p
Pambansa, Pampantikan

30. ANSELMO A. SANDOVAL
MEMORIAL NHS
SUBUKAN vs.
SUBUKIN
WASTONG
GAMIT NG:

31. ANSELMO A. SANDOVAL
MEMORIAL NHS
SUBUKIN
Ang subukin ay nangangahulugan ng pagsusuri o
pagsisiyasat sa uri, lakas o kakayahan ng isang tao o
bagay
Subukin mong gamitin ang sabong ito at baka
hiyang sa iyo.
Subukin mong kumain ng gulay at prutas upang
sumigla ka.
SUBUKAN
Ang subukan ay nangangahulugan ng pagtingin upang
malaman ang ginawa ng isang tao o mga tao.
Ani Erap noon, “Wag n’yo akong subukan.
Subukan mo ang iyong kasintahan kung
nagsisinungaling s’ya.

32. ANSELMO A. SANDOVAL
MEMORIAL NHS
PAHIRAN vs.
PAHIRIN
WASTONG
GAMIT NG:

33. ANSELMO A. SANDOVAL
MEMORIAL NHS
PAHIRIN
Nangangahulugang pag-alis o pagpawi ng isang bagay.
Pahirin mo ang iyong pawis
sa noo.
PAHIRAN
Nangangahulugang paglalagay ng isang bagay.
Pahiran mo ng biton ang sapatos mo upang
magmukha iyong bago.

34. ANSELMO A. SANDOVAL
MEMORIAL NHS
OPERAHIN vs.
OPERAHAN
WASTONG
GAMIT NG:

35. ANSELMO A. SANDOVAL
MEMORIAL NHS
OPERAHIN
Tinutukoy ng operahin ang tiyak na bahaging tinitistis.
Ooperahin bukas ang mga mata ni
Geelyn.
OPERAHAN
Tinutukoy ng operahan ang tao at hindi ang bahagi ng
kanyang katawan.
Ooperahan na ng doktor ang naghihirap na bulag.

36. ANSELMO A. SANDOVAL
MEMORIAL NHS
PINTO vs. PINTUAN
WASTONG
GAMIT NG:

37. ANSELMO A. SANDOVAL
MEMORIAL NHS
PINTO
Ang pinto ay bahagi ng daanan na isinasara at
ibinubukas. Ginagawa ito upang ilagay sa pintuan
Isinara niya ang pinto upang hindi makapasok
ang lamok.
PINTUAN
Ang pintuan ang kinalalagyan ng pinto. Ito rin ang
bahaging daraanan kapag bumukas na ang pinto.
Nakaharang sa pintuan ang paso ng halaman.

38. ANSELMO A. SANDOVAL
MEMORIAL NHS
IWAN vs. IWANAN
WASTONG
GAMIT NG:

39. ANSELMO A. SANDOVAL
MEMORIAL NHS
IWAN
Ang iwan ay nangangahulugang wag isama o dalhin
Iwan mo na ang anak mo sa bahay n’yo.
IWANAN
Ang iwanan ay nangangahulugang bibigyan ng kung
ano ang isang tao.
Hindi pumayag na iwanan ng malaking pera ng
kanyang mga magulang ang batang nakatira sa
dormitoryo.

40. ANSELMO A. SANDOVAL
MEMORIAL NHS
TUNGTONG vs.
TUNTONG vs.
TUNTON
WASTONG
GAMIT NG:

41. ANSELMO A. SANDOVAL
MEMORIAL NHS
TUNGTONG, TUNTONG, TUNTON
Ang tungtong ay panakip sa palayok o kawali.
Ang tuntong ay pagyapak sa anumang bagay.
Ang tunton ay pagbakas o paghanap sa bakas ng ano
mang bagay.
Hindi makita ni Mang Efren ang tungtong ng
palayok sa kusina.
Mali ang tuntong ng manlalaro kaya nabali ang
kanyang kanang paa.
Hindi matunton ng bata kung saan nagsuot ang
kanyang alagang tuta.

42. ANSELMO A. SANDOVAL
MEMORIAL NHS
KALILINIS vs.
KAKALINIS
WASTONG
GAMIT NG:

43. ANSELMO A. SANDOVAL
MEMORIAL NHS
KALILINIS HINDI KAKALINIS
Ang inuulit ay ang UNANG PANTIG ng SALITANG
UGAT hindi ng salita.
Pinag-iisipan HINDI pinapag-isipan
salitang-ugat – isip
Makatutulong HINDI makakatulong
salitang-ugat - tulong

44. 1. Nagdasal _______ mataimtim ang mga
deboto.
2. Nagtanim _______ palay ang mga
magsasaka.
3. Si Darwin ay katulad mo ____ na masipag
mag-aral.
4. _________ tayong pagsusulit sa Filipino
bukas.
5. Malulutas ang problema ng
bayan_______magtutulungan ang bawat isa.
nang
ng
rin
Mayroon
kung
ANSELMO A. SANDOVAL
MEMORIAL NHS

45. ANSELMO A. SANDOVAL
MEMORIAL NHS
SECOND PERIOD
8:00-9:00

46. ANSELMO A. SANDOVAL
MEMORIAL NHS
MILIMINAS: TAONG 0069
nI Nilo Par Mamonag, salin ni Ruby V. Gamboa-Alcantara
Halina’t Magbasa

47. ANSELMO A. SANDOVAL
MEMORIAL NHS
Gawain 1: REAKSYON-KONEKSYON
Panuto: Ibigay ang iyong reaksyon sa mga pahayag
mula sa binasang akda at iugnay ito Pilipinas ngayon.

48. ANSELMO A. SANDOVAL
MEMORIAL NHS
Pahayag Reaksyon Koneksyon sa
Pilipinas ngayon
1. Hulihin ang sinumang magdaramit ng
mahaba pa sa mini-skirt at micromini-
skirt
2. "Public Diservice Commission" na
equality before the kilo.
3. Not overspeeding
4. Nawasdak- serbisyo sa tubig

49. ANSELMO A. SANDOVAL
MEMORIAL NHS
Pahayag Reaksyon Koneksyon sa
Pilipinas Ngayon
5. Patay Electricity Company-
monopoly ng kuryente
6. Ibinibilanggo ang mga walang sala
upang ihiwalay sa maraming mga
nakalalayang masasamang tao.
7. Ang nag-aari ng lisensyadong baril ay
hinuhuli at pinapatawan ng salang "illegal
possession of genuine firearm."
8. Tatlo ang paborito nilang mga santo --
ang mik (ang pera mismo), ang buwaya, at si
Santasa, isang taong may sungay at buntot
katulad ng tinatawag natin ngayong
Satanas.

50. ANSELMO A. SANDOVAL
MEMORIAL NHS
Pahayag Reaksyon Koneksyon sa
Pilipinas Ngayon
9. Ang bawat kandidato ay dapat
magsinungaling, magmura, mambato ng putik
sa kalaban, mangako ng mga hindi matutupad,
dahil kung hindi niya ito gagawin ay papawalan
ng bisa ang kanyang kandidatura ng Komisyon
ng Kalokohan, ang ahensyang namamahala sa
eleksyon.
10. Ang kanilang ibinoto ay
tinatawag na ibinoto sa bala at hindi
ibinoto sa balota.

51. ANSELMO A. SANDOVAL
MEMORIAL NHS
Gawain 2: Baguhin Mo Ako!
Panuto: Pumili ng limang salita o pahayag mula sa
Miliminas at itama ito batay sa kasalukuyan.
Halimbawa:
Illegal possession of genuine firearms
Illegal possession of firearms

52. ANSELMO A. SANDOVAL
MEMORIAL NHS
THIRD PERIOD
9:30-10:30

53. ANSELMO A. SANDOVAL
MEMORIAL NHS
Gawain 3: Halina’t Manood!
Panuto: Panoorin ang isang bidyu tungkol sa
pagdodokumento sa pagkakaiba ng kultura o gawi ng
Pilipinas noon at ngayon.

55. ANSELMO A. SANDOVAL
MEMORIAL NHS
Gawain 3: GuhiTik
Panuto: Gumuhit ng tatlong simbolismo na
nagpapakita ng pagkakaiba ng Miliminas, Pilipinas
noon at Pilipinas ngayon. Ipaliwanag ang kahulugan
ng mga simbolong iginuhit.