თ
ა
ნ
ა
მ
ე
დ
რ
ო
ვ
ე
ა
რ
ა
ბ
უ
ლ
ი
ც
ი
ფ
0123456789
არაბული ციფრები
მასალა ვიკიპედიიდან— თავისუფალი ენციკლოპედია
Jump to navigationJump to search
არაბული ციფრები(ფონტი Sans-Serif)
არაბული ციფრები — ტრადიციული კრებულის სახელწოდება შემდგარი ათი ნიშნისგან: 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9; ახლა
გამოიყენება მრავალ ქვეყანაში რიცხვების დასაწერად.
ისტორია[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]
არაბული დამწერლობის ვარიანტიც არსებობს. ციფრების 4,5 და 6 ორი ვარიანტი არსებობს. მარცხინად - არაბული, მარჯვნიდან
სპარსული.
არაბული რიცხვების მოხაზულობის წარმოქმნის ერთ-ერთი ლეგენდის თანახმად, ციფრის რიცხობრივი მნიშვნელობა შეესაბამება
კუთხეების რაოდენობას[1].
არაბული ციფრები ინდოეთში გაჩნდა სავარაუდოდ V საუკუნეში. იმავე დროს გაჩნდა ციფრი „ნულის“ ფორმალიზება და ახსნა.
ტრადიციული არაბული ციფრები არის ინდური ციფრების სახეცვლილი ვარიანიტი, რომელიც არაბული
დამწერლობაში გამოიყენება.
ინდური სისტემით წერის ფართოდ გავრცელებას მაჰმადიანი მეცნიერი ალ-ხორეზმი ეწეოდა, მსოფლიოში ცნობილი წიგნის
„ქითაბ ალ-ჯაბრ ვალ-მუკაბარას“ ავტორი.
არაბული ციფრები ევროპელებისთვის X—XIII საუკუნეებში გახდა ცნობილი.
2.
თანამედროვე
არაბული
ციფრები
0 1 23 4 5 6 7 8 9
ტრადიციული
არაბული
ციფრები,
რომლებსაც
იყენებენ
არაბულ
სამყაროში
٠ ١ ٢ ٣ ٤ ٥ ٦ ٧ ٨ ٩
სპარსული
ციფრები ٠ ١ ٢ ٣ ۴ ۵ ۶ ٧ ٨ ٩
დევანაგარის დ
ამწერლობით ० १ २ ३ ४ ५ ६ ७ ८ ९
გუჯარათული
დამწერლობით
૦ ૧ ૨ ૩ ૪ ૫ ૬ ૭ ૮ ૯
გურმუქხის და
მწერლობით
੦ ੧ ੨ ੩ ੪ ੫ ੬ ੭ ੮ ੯
ლიმბუს დამწე
ლობით
᥆ ᥆ ᥆ ᥆ ᥆ ᥆ ᥆ ᥆ ᥆ ᥆
ბენგალური
დამწერლობით ০ ১ ২ ৩ ৪ ৫ ৬ ৭ ৮ ৯
ორიას დამწერ
ლობით
୦ ୧ ୨ ୩ ୪ ୫ ୬ ୭ ୮ ୯
ტელუგუს
დამწერლობით
౦ ౧ ౨ ౩ ౪ ౫ ౬ ౭ ౮ ౯
კანადას
დამწერლობით
೦ ೧ ೨ ೩ ೪ ೫ ೬ ೭ ೮ ೯
მალაიალამის
დამწერლობით ൦ ൧ ൨ ൩ ൪ ൫ ൬ ൭ ൮ ൯
ტამილური
დამწერლობით
೦ ௧ ௨ ௩ ௪ ௫ ௬ ௭ ௮ ௯
ტიბეტური
დამწერლობით
༠ ༡ ༢ ༣ ༤ ༥ ༦ ༧ ༨ ༩
ბირმანული
၀ ၁ ၂ ၃ ၄ ၅ ၆ ၇ ၈ ၉
3.
მასალა ვიკიპედიიდან —თავისუფალი ენციკლოპედია
Jump to navigationJump to searchციფრები (ძვ. ლათ.-დან cifra არაბ. -صفرდან (ṣifr)
„ცარიელი, ნული“) — ნიშნების სისტემა რიცხვების (სიტყვების) ჩასაწერად. სიტყვა „ციფრი“
დაკონკრეტების გარეშე ნიშნავს შემდეგი ათი ნიშნიდან ერთ-ერთს: 0 1 2 3 4 5 6 7 8
9 (ე.წ. „არაბული ციფრები“). ამ ციფრების შეთანხმება ქმნის ორ-(ან მეტ)ნიშნა კოდებსა და
რიცხვებს.
ასევე არსებობს მრავალი სხვა ვარიანტი („ალფაბეტი“):
•რომაული ციფრები (I V X L C D M)
•თექვსმეტობითი ციფრები (0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 A B C D E F)
•მაიას ციფრები (0-დან 19-მდე)
•ზოგიერთ ენაში, მაგალითად, ძველ ბერძნულში, ივრითში არსებობს რიცხვების ასოებით
ჩაწერის სისტემა და სხვა.
თვითონ სიტყვა ციფრი წარმოდგება არაბულიდან صفرṣifr „არაფერი, ნული“.
4.
A B CD E F G H I J K L M N O P Q R S T U
0 ٠ ٠ ० ০ ੦ ૦ ୦ ௦ ౦ ೦ ൦ ๐ ໐ ༠ ၀ ០ ᠐ ᥆ ᧐ ꧐
1 ١ ١ १ ১ ੧ ૧ ୧ ௧ ౧ ೧ ൧ ๑ ໑ ༡ ၁ ១ ᠑ ᥆ ᧑ ꧐
2 ٢ ٢ २ ২ ੨ ૨ ୨ ௨ ౨ ೨ ൨ ๒ ໒ ༢ ၂ ២ ᠒ ᥆ ᧒ ꧐
3 ٣ ٣ ३ ৩ ੩ ૩ ୩ ௩ ౩ ೩ ൩ ๓ ໓ ༣ ၃ ៣ ᠓ ᥆ ᧓ ꧐
4 ٤ ۴ ४ ৪ ੪ ૪ ୪ ௪ ౪ ೪ ൪ ๔ ໔ ༤ ၄ ៤ ᠔ ᥆ ᧔ ꧐
5 ٥ ۵ ५ ৫ ੫ ૫ ୫ ௫ ౫ ೫ ൫ ๕ ໕ ༥ ၅ ៥ ᠕ ᥆ ᧕ ꧐
6 ٦ ۶ ६ ৬ ੬ ૬ ୬ ௬ ౬ ೬ ൬ ๖ ໖ ༦ ၆ ៦ ᠖ ᥆ ᧖ ꧐
7 ٧ ٧ ७ ৭ ੭ ૭ ୭ ௭ ౭ ೭ ൭ ๗ ໗ ༧ ၇ ៧ ᠗ ᥆ ᧗ ꧐
8 ٨ ٨ ८ ৮ ੮ ૮ ୮ ௮ ౮ ೮ ൮ ๘ ໘ ༨ ၈ ៨ ᠘ ᥆ ᧘ ꧐
რაბულ-ინდური ათობითი ციფრების ეროვნული ვარიანტები[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]
A — სტანდარტული ევროპულები, B — არაბული, C — აღმოსავლეთ-არაბული, D — დევანაგარი, E — ბენგალური, F — გურმუკხი, G — გუჯარათი, H — ორია, I —
ტამილური, J — ტელუგუ, K — კანადა, L — მალაიალამი, M — ტაიური, N — ლაოსური, O — ტიბეტური, Р — ბირმანული, Q — კხმერული, R — მონღოლური, S — ლიმბუ,
T — ახალი ტაი ლები, U — იავანური