1. A luz

2. Fontes de luz
Reflexión
Refracción
Sombras
A cor
Importancia e usos
Características

3. A luz é un tipo de enerxía radiante
(electromagnética)

4. Esta enerxía viaxa en
paquetes (fotóns ou
“cuantos” transportada
polas ondas
electromagnéticas.
A enerxía electromagnética é
a única forma de enerxía que
se pode transmitir no baleiro
(na ausencia de materia).
Prodúcea o movemento dos electróns dos átomos.
Cando os electróns caen dun nivel enerxético máis alto a outro máis
baixo emiten o exceso de enerxía en forma de radiación.

5. As ondas electromagnéticas están constituídas por campos magnéticos
e eléctricos perpendiculares que oscilan coa mesma frecuencia e
propáganse na mesma dirección a unha velocidade duns 300.000 km/s (a
velocidade da luz) no baleiro.
onda eléctrica
onda magnética

6. A frecuencia dunha onda é o seu número de vibracións.
A lonxitude dunha onda é a distancia entre o seu extremo inicial
e o da seguinte onda.
As ondas con lonxitudes grandes teñen frecuencias baixas e as ondas con
lonxitudes curtas teñen frecuencias altas.

7. RAIOS CÓSMICOS
RAIOS GAMMA
RAIOS X
RAIOS ULTRAVIOLETA
LUZ VISIBLE
RAIOS INFRAVERMELLOS (radiación térmica)
MICROONDAS
RADIONDAS
RADIACIÓN
ELECTROMAGNÉTI
CA

8. A luz que vemos branca está formada por unha
mestura de diferentes lonxitudes de onda do
espectro visible desde o violeta ata o vermello.

9. A luz visible é a única parte da radiación electromagnética que percibe o ollo
humano. Algúns animais, como os insectos poden detectar a radiación
ultravioleta e outros, como as serpes a radiación infrevermella emitida por
outros animais. Outras radiacións pódense detectar con aparellos electrónicos
(radares, antenas parabólicas, radiotelescopios...) ou con películas especiais.
Imaxe cunha cámara de infravermellos

10. PROPAGACIÓN
DA LUZ
A luz propágase nos medios
transparentes en liña recta.
Cando choca cun obxecto que
impide o seu paso ou que a
absorbe fórmanse detrás del zonas
escuras, as sombras.

11. Corpos transparentes e opacos

12. Luxómetro: permite medir a iluminancia
real dun ambiente.
A unidade de medida é o lux (lx).

13. FONTES DE LUZ
Estrelas: fusión nuclear

14. combustión

16. incandescencia

17. Fosforescencia
Algunhas substancias absorben enerxía e emítena
logo en forma de radiación.

18. fluorescencia
Prodúcena as
substancias que
absorben enerxía e
logo emítena cunha
lonxitude de onda
diferente.

19. Luz visible
Átomo de
mercurio
Luz ultravioleta
electrón
Cátodo quente
Un tubo fluorescente é un recipiente que contén vapor de mercurio a
baixa presión mesturado cun gas inerte (argón).
A corrente eléctrica quenta os electrodos que están nos extremos e fainos
emitir electróns. Cando un electrón choca cun átomo de mercurio provoca que
un electrón exterior do mercurio salte a unha órbita máis alta. Ao volver á súa
órbita de estado fundamental ese electrón emite o seu exceso de enerxía en
forma de radiación ultravioleta que estimula o revestemento fosforescente do
interior do tubo e fai que emita luz visible
As lámpadas fluorescentes comezaron a usarse en 1935.
O mercurio vaporizado que conteñen as lámpadas fluorescente é moi
contaminante. Actualmente hai lámpadas que empregan xenón, un gas inerte
que non é perigoso para o medio ambiente.

20. Nas lámpadas de inducción ou de descarga non hai electrodos. Conteñen un
gas a baixa presión que produce luz visible cando unha corrente eléctrica pasa
por el. A cor da luz depende do tipo de gas (o sodio da luz amarela, o sodio con
aluminio luz azul-rosada...)

21. bioluminiscencia
Producción de luz polos
seres vivos mediante
procesos químicos

22. Reflexión da luz
Cando a luz choca contra un corpo que non a absorbe,
rebota modificando a dirección da súa propagación.
Isto é o que permite que vexamos os obxectos.

23. Reflexión regular
se a superficie na que rebotan os raios é lisa.
Os obxectos que reflicten a luz de forma regular chámanse espellos.
Son corpos opacos e pulidos.
Os raios de luz saen nunha sola dirección, de
tal xeito que o ángulo con que o raio incidente
chega ao espello é igual ao ángulo con que sae
reflectido.

24. espello plano: reflicte unha imaxe virtual da mesma
forma e tamaño, pero invertida no eixo de simetría.

25. espello plano

26. espello plano

27. Espellos planos

28. Espellos planos

29. Espello plano: desviando a luz do sol

30. Espellos planos
central solar de heliostatosxogo visual

31. espello cóncavo
espello cóncavo: a imaxe que se ve depende da
distancia do obxecto ao espello. Se está preto vese
ampliada e se está lonxe vese máis pequena e invertida.

32. espello cóncavo

33. Espellos cóncavos

34. Espellos cóncavos

35. Espello cóncavo dun
telescopio

36. espellos cóncavos:
forno solar

37. espello convexo: reflicte unha imaxe virtual,
dereita e de menor tamaño.

38. espello convexo

39. espello convexo
(retrovisor)

40. Espello convexo

41. Espello convexo

42. Os vehículos de
emerxencias
levan rotulado o
nome invertido
para que poida
ser lido
correctamente
nos espellos
retrovisores

43. Reflexión difusa
Se a superficie na que rebotan os raios é rugosa.
Os raios de luz chocan e saen con diferentes ángulos.

44. As pinturas reflectantes levan pquenas esferas
de vidro que reflicten a luz.

45. As interferencias son debidas a
superficies que están moi próximas e
reflicten a luz de distinta maneira.

46. Refracción da luz
A luz no baleiro (no espazo entre os astros) e no aire
propágase a unha velocidade de 300.000 km/s. Pero en
outros medios transparentes a súa velocidade de
propagación é menor e a luz modifica a súa dirección de
propagación.

47. Velocidade da luz na auga = 125.000 km/s
Velocidade da luz no vidro = 200.000 km/s
Velocidade da luz no diamante = 125.000 km/s

48. As lentes son obxectos transparentes coas caras curvas.
O seu funcionamento está basado na refracción da luz.
Os raios que chegan á lente desvíanse e xúntanse nun punto chamado
foco.
A dioptría é a unidade para medir a converxencia das lentes ou a potencia
dos instrumentos ópticos. No caso de miopía ou hipermetropía correpóndese
coa converxencia positiva ou negativa das lentes correctoras.

49. Lente cóncava (diverxente): a imaxe que se ve é máis
pequena. Separa os raios de luz que a atravesan.

50. Lente cóncava (diverxente)

51. gafas para correxir a miopía
Lente cóncava (diverxente)

52. Lente convexa (converxente): concentra a luz no foco.
Os obxectos achegados vense máis grandes e de lonxe máis
pequenos e invertidos.

53. Lente convexa (converxente)

54. Lentes convexas
lupas

55. forno solar antigo

56. gafas para hipermetropía
Lentes convexas

57. DA
As lentes dos faros (lentes de Fresnel) están
formadas por unha serie de aneis de pouco
espesor cun perfil deseñado de tal xeito que
todas teñen o mesmo foco principal.
Faro de Estaca de Bares

58. As lentes convexas concentran toda a
enerxía da luz nun punto e poden facer
que ardan os materiais.

59. Heliógrafo
Aparello meteorolóxico
que mide a duración da
insolación diaria.
Unha esfera de vidro
concentra os raios
solares e vai
queimando sobre unha
cartulina.

60. Un recipiente curvo cheo de
auga actúa como unha lente
converxente.

61. Vidro transparente

62. Vidro transparente

63. invernadoiros

64. Vidro traslúcido (branco)
Os obxectos traslúcidos deixan pasar algo de luz pero
dispersan tanto os raios que os obxectos non se ven con
claridade.

66. Dispersión da luz (auga+leite)

67. Filtros: absorben parte da luz e os obxectos vense da cor do
filtro.
filtro azul con luces de cores

68. filtro azul con luz branca

69. filtro vermello

70. filtro verde, amarelo e vermello

71. filtros

72. filtros

73. Prismas rectangular: deixa pasar a luz e produce desviación
en función do ángulo.

74. prisma rectangular

75. Prisma triangular: deixa pasar
a luz e produce desviación en
función do ángulo.
Descompon a luz branca en
cores

76. prisma triangular

77. prisma triangular
prisma rectangular

78. Bloques de vidro
combinan os efectos dos
materiais traslúcidos,
prismas e filtros

79. Un miraxe é unha ilusión óptica na
que os obxectos lonxanos aparecen
reflectidos nunha superficie lisa
como se fose unha superficie
líquida que, en realidade non existe.

80. material opaco (cartón)
Materiais opacos - sombras
Non deixan pasar a luz e producen sombras

81. sombras

83. Os reloxos de Sol indican a
hora pola sombra que
proxecta un gnomon sobre
unha superficie.

84. A cor
A luz branca está formada pola suma das cores vermella,
amarela e azul e as súas mesturas, e a reflexión de toda a luz
ou parte dela fai que poidamos ver as diferentes cores.
Mestura de cores con pigmentosMestura de cores con luz
Con tres cores (azul, maxenta e amarela) pódense formar todas as demais.
Na TV úsanse o azul, o maxenta e o verde.

85. Os corpos non transparentes teñen unhas características que lles fan
reflectir un tipo ou outro de cores. Se un corpo reflicte toda a luz verémolo
como o conxunto de todas as cores: branco.
Se un corpo absorbe toda a luz, veremos a ausencia de cor: negro.
E se reflicte unha determinada cor, esa é a cor que lle veremos.

86. A finais do século XVII
Isaac Newton, coa
axuda dun prisma de
vidro descompuxo a luz
visible nas súas sete
cores permitindolle a
explicación das mesmas
e proporcionandolle
tamén aos astrónomos
un novo medio para
estudiar as estrelas.

87. A este feito chámaselle
dispersión da luz e
ao conxunto das cores
espectro óptico da luz.

88. Este fenómeno sucede de xeito natural no arco da vella, cando a luz
do Sol atravesa as pingas de auga da choiva.

89. Uns pintores franceses do século XIX desenvolveron a técnica que se
coñece como puntillismo, consistente no emprego de puntos de cores
vivas para producir efectos tonais ao miralos a certa distancia.
Un sistema semellante emprega a imprenta e os monitores de TV.
Paul Signac.
Palacio dos
papas de
Avignon

90. Monitor de TV

91. Importancia
da luz
Usos
fotosíntese

92. Visión

93. Iluminación

94. análise de
substancias

95. APARELLOS
ÓPTICOS

96. Cámara
fotográfica
cámara escura
cámaras antigas
obxectivo
película

97. Cámara réflex
negativos e diapositivas
1. Obxectivo
2. Portalentes
3. Diafragma
4. Obturador de plano focal
5. Película
6. Suxección de correa
7. Disparador
8. Mando de velocidades
9. Cámara de visor traseiro
11. Zapata do flash
12. Anel de enfoque

98. cámara reflex dixital
Cámaras dixitais

99. Cámaras de cine e video

100. Proxector de diapositivas

101. Proxector

102. Proxector de cine

103. microscopios

104. Microscopio
Un sistema formado por
oculares e obxetivos con
lentes que poden
conseguir ata 2.000
aumentos.
Os obxectos a observar
colócanse sobre uns
vidros especiais (porta e
cubreobxectos).
obxectivos
ocular
platina
fonte de luz
revólver
diafragmaparafusos de enfoque
brazo

105. Microscopios electrónicos
No lugar da lluz empregan
feixes de electróns para enfocar
a mostra.
Conseguen aumentos de
100.000x

106. obxectivos
oculares
platina
fonte de luz
diafragma
parafusos de enfoque
brazo
Lupa binocular
Ten dous oculares que poden
adaptarse aos ollos.
Proporciona menos aumentos
que o microscoipio pero ten
máis campo de visión.

107. prismáticos
obxectivos
oculares
parafusos de enfoque
lentes
prismas

108. Periscopio
Instrumento para a observación
desde unha posición oculta. Os
sinxelos empreganm espellos e
os máis complexos prismas e
lentes.

109. Telescopios: instrumentos para observación a distancia.

110. Telescopio de refracción

111. Telescopio de reflexión

112. Telescopio espacial Hubble

113. Telescopio de Monte Wilson Telescopio de Niza

114. RAIO LÁSER. Luz coherente
LASER son as iniciais en inglés de “amplificación da luz por emisión estimulada
de radiación”
Un raio láser é un feixe de luz concentrada da mesma lonxitude de onda.Todos
os fotóns dun raio láser teñen a mesma cantidade de enerxía. A luz ten unha
mesma frecuencia ao ser emitida por átomos co mesmo nivel de excitación polo
que todos os fotóns son emitidos polos átomos no mesmo instante.

115. USOS
Un láser ten tres partes fundamentais: o material que produce o raio, unha fonte
de enerxía e os reflectores que concentran a luz (normalmente espellos).
Existen diferentes tipos de láser.
Segundo a a radiación que emiten: de microondas (chamado máser), de
infravermella, de ultravioleta, de raios X.
Segundo o tipo de material que se emprega para producir a radiación: sólidos
(rubí...), gasosos (CO2), químicos (iodo), semicondutores, de electróns...

116. USOS
O láser emprégase en medicina (como un
bisturí que corta, cauteriza ou solda) para
cortar e perfilar materiais (especialmente
metais) para o trazado de liñas rectas, para
medicións, en lectores de códigos de barras e
discos compactos, nas impresoras...

117. Enerxía
fotovoltaica

118. Central solar de heliostatos

119. Forno solar
Un conxunto de espellos concentran a luz sobre un depósito para quecer
auga e mover unha turbina que á súa vez move un xerador eléctrico.

120. USOS
Refractómetro
Determina a densidade dun líquido en
función da refracción da luz.
Emprégase para calcular o grao alcohólico
dunha bebida a partir do estudo da
cantidade de azucre.

121. Febra óptica
É un fío moi fino de material
transparente (vidro ou materiais
plásticos) polo que se envían
pulsos de luz que transmiten os
datos.
A luz propágase polo interior da
febra por reflexión.

122. Endoscopio
Instrumento de uso médico para visualizar o interior do corpo.
Básase na reflexión da luz no interior dun tubo.
Os actuais empregan febra óptica. Unhas febras levan a luz ao interior
dos órganos e outras transmiten a imaxe.

123. Raios UVA (ultravioleta)
Empréganse en sistemas de
purificación e desinfección, para
tratamentos cosméticos...

124. Fotos: Adela Leiro, Mon Daporta, Internet
Debuxos: Mon Daporta
Febreiro 2012