Para reflexionar sobre as dimensións da competencia filosófica no contexto do bacharelato

1. Nexos. Nexosfilosofia.org

2. CAMBIOS NA ORIENTACIÓN DA EDUCACIÓN
Proxectos
Asimilación de
coñecementos
Aplicación na
Solución de problemas
Recuperación de
Coñecementos
Mudan a
Contidos traducidos en
Obxectivos
Avaliación de
Procesos por medio
de evidencias
Avaliación de
resultados
Referidos a
procesos e desempeños

3. Unha competencia é un conxunto de capacidades
que inclúe coñecementos, actitudes, habilidades
e destrezas, que se adquiren mediante procesos
de aprendizaxe e se manifestan no desempeño
de situación concretas en contextos diversos.
Poden ser básicas ou complexas
Avalíanse mediante indicadores (condutas e
coñecementos aplicados, recoñecibles e tipificadas que indican
que se é competente nun ámbito determinado)
Competencias
Dimensións
Elementos
Indicadores
Metodoloxía
Instrumentos de
avaliación

4. Adaptado de Ana Basterra. anabast.worpress.com
Adquirir un coñecemento útil,
é dicir, orientado á aplicación
dos saberes, ir dos saberes
adquiridos, ao “saber facer”.
Integrar oscoñecementos
poñéndoos en relación cos
distintos tipos de contidos.
Falar de competencias é falar de...
Aplicar os saberes en
diferentes situacións e
contextos.
Aprendizaxes que son
imprescindibles.

5. As competencias básicas están xa definidas e os
niveis de logro nas mesmas tamén.
As competencias no nivel de Bacharelato están
por construír.
O currículo non as define máis que de xeito
xeral por medio de obxectivos.
Na Universidade estase a abordar o seu deseño.
O deseño universitario non se adapta aos niveis
do Bacharelato.
A ética require competencias complexas en
todos os seus niveis

6. A competencia filosófica nón é máis que a creación de
pensamento autónomo
Require a interacción entre varias competencias básicas
cun nivel maior de integración conceptual
Constrúense sobre as competencias básicas
Propomos as seguintes
dimensións:
Analítico-sintética
Argumentativa
Crítica
Reflexiva
Axiolóxica

7. Asimilación de
información
complexa.
• Producción de
sínteses
eficaces
• Interpretación
de datos
Fluidez
instrumental
• Tratamento
da
información
• Xestión de
recursos
Análise lóxico
formal
• Debate e
construción de
argumentos
• Análise crítica
Reinterpretación
Xuízo ético
• Proposta de
cuestións
relevantes
• Relación de
ideas
• Busca dunha
sociedade máis
xusta
• Loita contra a
discriminación e
a desigualdade

8. Conceptos, habilidades e actitudes para o estudio da
Filosofía
Conceptos
•
Elaboración de
conceptos
abstractos e
globalizadores
•
Visión sintética do
percorrido histórico.
•
Comprensión da
complexidade
cultural e social
•
Interrelación entre
os diferentes
produtos culturais,
políticos e sociais
Habilidades
•
•
•
Actitudes
•
Detección de
ideoloxías e
principios
subxacentes a
unha teoría ou
produto cultural.
Capacidade de
extraer
consecuencias
xerais dun produto
e transferilas a
outro contexto.
Argumentación e
debate de ideas
Conciencia da
historicidade do
pensamento
•
Posta en valor
da coherencia e
da
argumentación
•
Defensa do
pensamento
autónomo e
crítico.
•
Defensa dos
valores éticos
universais

9. (para o ensino da competencia filosófica)
Os indicadores son aqueles aspectos da
execución dunha tarefa que nos permitirán
valorar o grao de adquisición dunha
competencia.
Para cada unha das dimensións deberemos
facer explícitos os indicadores, que concretarán
os criterios de avaliación e deberán ser
coherentes con eles.

10. Para avaliar a
capacidade de
xestión e avaliación
da información:
Elementos:
aspectos que son
relevantes en esa
dimensión da
execución dunha
tarefa.
Indicadores:
condutas que nos
permitirán
detectar a
adquisición desa
competencia

11. Adaptado de Ana Basterra. anabast.worpress.com
A competencia adquírese a través
da realización dunha tarefa:
TAREFA
É a proposta dunha
serie de actividades
emprendidas
para solucionar
Un problema
Coñecementos
Habilidades
Actitudes
Valores
Permite identificar
o PRODUTO
que mellor expresa
o logro da
competencia
Evidencia
material do
aprendido

12. Identifícase co dominio dun
determinado contido
• EXEMPLO: busca información sobre
os dereitos de autor e as discusións
actuais sobre eles aplicadas ao
contexto escolar
• O alumno demostra que retén
algúns coñecementos
Oriéntase cara a forma na que o
coñecemento se pon en acción
• EXEMPLO: e... Emite un informe
xurídico sobre a cuestión que
poida aplicarse á obra do teu
colexio.
• O alumno demostra que sabe
poñer en práctica os seus
coñecementos

13. ACTIVIDADES
TAREFAS
Pechadas: teñen unha única solución.
Uniformes:
alumnado.
son
homoxéneas
para
Abertas: admiten varias solucións ou formas
de execución.
todo
o Flexibles: adáptanse a diferentes estilos e
ritmos de aprendizaxe.
Sen contextualizar: xeralmente, non teñen Contextualizadas: preséntanse dentro dun
relación con un contexto persoal ou social, só co contexto concreto e real en conexión cos
escolar.
intereses do alumnado.
Simples: mobilizan unha habilidade ou proceso Complexas:
sinxelo.
diversos.
mobilizan
recursos
persoais
Tentan que se adquira unha estratexia ou se Tenden á resolución dun problema ou á
asimile un contido.
elaboración dun produto.
Poden realizarse de forma automática
Implican, necesariamente, reflexión.

14. COMPETENCIA
CONTEXTO
Competencia que se vai a
adquirir coa realización da
tarefa
Contexto ou situación real na
que se vai aplicar esta
competencia
COMPOÑENTES
DUNHA TAREFA
Materiais, conceptos, textos,
vídeos…, organización da
aula, metodoloxía…
CONTIDOS
Resultados a conseguir e
formatos posibles, en
función dos intereses e o
contexto
PRODUTOS

15. PARA FACER UNHA TAREFA O ALUMN@ TEN QUE FACER 1,
2, O MÁIS ACTIVIDADES QUE LEVAN Á REALIZACIÓN DUN
PRODUTO FINAL

16. EXEMPLOS DE PRODUTOS FINAIS
Ponencia,
Debate, Obra
de teatro,
Canción/letra
Peza musical,
Informe oral,
Recreación
dramática,
Discusión,
Baile
Sitio Web,
Webquest,
Blog, Wiki,
Presentacións
Aplicacións da
web 2.0 para
facer:
Historias
dixitais, Cómic,
Pósters,
Murais,
Vídeos,
Podcasts...
Debuxo,
Comic,
Cadro, Cartel,
Escultura,
Collage,
Mapa,
Álbum de
fotos,
Historia oral
...
Narración,
Informe,
Poema,
Panfleto,
Biografía,
Entrevista,
Ensaio, Guión,
Díptico
Enquisa/cuest
ionario,
Artigo, Carta,
Póster

17. Produtos complexos
precisar avaliación
diferenciada para cada
actividade e para cada
dimensión da competencia
Rúbricas: matriz de
indicadores por graos
de adquisición
Lista de cotexo:
presenza ou ausencia
de indicadores
Portafolios: procesos,
evicencias e traballos
do alumno