Хөлбөмбөгийн хичээл
         9­р анги  




         Биеийн тамирын багш
             Б.Лхагвадорж
                  
Зорилго

    1. Хөлбөмбөгийн спортыг тоглож 
    сурах
    2.  Хамт олон ч хүмүүжил олгох
    3.  Эрүүл чийрэг бие бялдартай болох
    4.  Хөлбөмбөгийн өшиглөх техникийг 
    зөв эзэмшүүлэх



             
Зорилт

    Хөлбөмбөгийн ангилал ялгах
    “Дуулиан­2020” уралдааны дүрэм 
    таниулах
    Тоглолтын дүрэм хэрэгжүүлэх




             
Хөлбөмбөгийн түүх
         Хамгийн анх МЭӨ 2­3­р зуунд 
         Хятадад тоглож байсан. Мөн 
         Ромын үед тоглож байсан 
         Харпастум хэмээх тоглоом нь 
         өнөөгийн хөл бөмбөгийн өвөг 
         дээдэс байж болох талтай.
         Орчин үеийн хөлбөмбөгийн эхлэл 
         XIX зуунд Английн сургууль бүрд 
         өөр өөр дүрмээр тоглодог байсныг 1 
         дүрмэнд оруулснаар тавигджээ.

                  
Хөлбөмбөгийн дүрэм


     Хөлбөмбөгийн албан ёсны дүрмээр бол баг 
       хамгийн ихдээ 11,багдаа 7хүнтэй 1нь 
                     хаалгач .
      Хаалгач нь өөрийн багийн хаалганы өмнө 
       байх торгуулийн бүсэд л гараар хүрэх 
     эрхтэй .Бусад тоглогч хөлөөрөө тоглоно.



               
Хувцас

           Тоглогчид адил өнгөтэй 
      подволк,шорт,оймс,хөлбөмбөгийн 
    шипий,шилбэний хамгаалалт зэргийг 
      өмссөн байн. Хаалгач нь бусдаас 
           ялгарах хувцас өмсөнө 
    2 баг өөр өөр өнгийн хувцастай байх.
      Бөмбөг хар,цагаан шоотой байна.


             
Хаалга
          Хаалганы өргөн 7.3 
           метр. Өндөр нь 2.44 
           байна. Хаалгыг 
           торлосон байх ёстой 
           гэж заагаагүй байдаг. 
           Хаалганы өмнө 16.5 
           метр торгуулийн бүс 
           байна.



       
Бөмбөг тогтоолт




            
Хөлийн өлмийгөөр өшиглөх




                
Хөлийн гадна талаар өшиглөх




                  
Бөмбөгийг шагайн дотор талаар 
              өшиглөх
                      Тулгуур хөлийг өвдгөөр бага 
                        зэрэг нугалан бөмбөгний 
                        хажууд тавина.Харин 
                        далайсан хөл урагш 
                        бөмбөг рүү савагдах үед 
                        өлмийн үзүүрийг гадгаш 
                        эргүүлж шагайг 
                        бөмбөгний төв рүү 
                        чиглүүлж өшиглөнө. 
                      Гол төлөв хаалганд ойроос 
                        оруулах.Ойр ба дундын 
                        зайнд дамжуулахад 
                        хэрэглэдэг.
Бөмбөгийг өлмийн төв хэсгээр өшиглөх



                      Тулгуур хөлийг 
                       бөмбөгний хажууд 
                       тавьж.их бие 
                       нуруугаар бага зэрэг 
                       бөхийсөн .Далайсан 
                       хөлийн өлмийг 
                       жийж,өлмийн 
                       төвийг бөмбөг рүү 
                       чиглүүлэн 
                   
                       өшиглөнө 
Өлмийн гадна хэсгээр бөмбөг өшиглөх




                   Гүйн ирж 6­7м зайнаас бөмбөгний 
                     хойноос өшиглөхдөө хөлийг 
                     бөмбөгний хажуу ард 15­20см 
                     зайд тавин,далайсан  хөл 
                     урагш савагдах үедээ өлмииг 
                     дотогш эргүүлэн, шагайн үеэр 
                     чангалж, өвдгөөр бага зэрэг 
                     нугалан ,бүсэлхийгээр бөхийнө 


                     
Нисэлттэй бөмбөгийг өлмийн төв хэсгээр өшиглөх




                          Бөмбөгийг нисэж байхад 
                           эсвэл нисэлттэй  дөнгөж 
                           газраас ойнгуут 
                           өшиглөнө.
                          Бөмбөгтэй үйлдлүүд нь 
                           ихэнхдээ хөлөөр хийгддэг 
                           учраас хүүхдийн тулгуур 
                           эрхтнийг хөгжүүлдэг.
                       
Бататгал



        Бүх сурагчдыг тухайн хичээлд 
       төвлөрүүлж хөдөлгөөнгүй байгаа 
         бөмбөгийг өшиглөхөөс эхэлж 
           сургана. Ингэхдээ бөмбөг 
         өшиглөх тулгуур эрхтэнээ зөв 
               байрлуулаарай.

               
Дүгнэлт



     Бөмбөгийг шагайн дотор талаар 
        өшиглөхдөө хөлийн шилбээр 
    өшиглөх,тулгуур хөлийг нугалахгүй 
              шулуун зогсох.
       Бөмбөгийг өлмийн төв хэсгээр 
       өшиглөхдөө цэх зогсох, хөлийн 
      савалтыг далайц багатай хийх.
     Орон зайн баримжаа хөгжүүлэх.
            
Гэрийн даалгавар




      Хөл бөмбөгийн 
         спортын 
     тамирчдын тухай 
     мэдлэгтэй болох.




             

хөл бөмбөг 9 р анги

  • 1.
    Хөлбөмбөгийн хичээл 9­р анги    Биеийн тамирын багш  Б.Лхагвадорж    
  • 2.
    Зорилго 1. Хөлбөмбөгийн спортыг тоглож  сурах 2.  Хамт олон ч хүмүүжил олгох 3.  Эрүүл чийрэг бие бялдартай болох 4.  Хөлбөмбөгийн өшиглөх техникийг  зөв эзэмшүүлэх    
  • 3.
    Зорилт Хөлбөмбөгийн ангилал ялгах “Дуулиан­2020” уралдааны дүрэм  таниулах Тоглолтын дүрэм хэрэгжүүлэх    
  • 4.
    Хөлбөмбөгийн түүх Хамгийн анх МЭӨ 2­3­р зуунд  Хятадад тоглож байсан. Мөн  Ромын үед тоглож байсан  Харпастум хэмээх тоглоом нь  өнөөгийн хөл бөмбөгийн өвөг  дээдэс байж болох талтай. Орчин үеийн хөлбөмбөгийн эхлэл  XIX зуунд Английн сургууль бүрд  өөр өөр дүрмээр тоглодог байсныг 1  дүрмэнд оруулснаар тавигджээ.    
  • 5.
    Хөлбөмбөгийн дүрэм Хөлбөмбөгийн албан ёсны дүрмээр бол баг  хамгийн ихдээ 11,багдаа 7хүнтэй 1нь  хаалгач . Хаалгач нь өөрийн багийн хаалганы өмнө  байх торгуулийн бүсэд л гараар хүрэх  эрхтэй .Бусад тоглогч хөлөөрөө тоглоно.    
  • 6.
    Хувцас Тоглогчид адил өнгөтэй  подволк,шорт,оймс,хөлбөмбөгийн  шипий,шилбэний хамгаалалт зэргийг  өмссөн байн. Хаалгач нь бусдаас  ялгарах хувцас өмсөнө  2 баг өөр өөр өнгийн хувцастай байх. Бөмбөг хар,цагаан шоотой байна.    
  • 7.
    Хаалга Хаалганы өргөн 7.3  метр. Өндөр нь 2.44  байна. Хаалгыг  торлосон байх ёстой  гэж заагаагүй байдаг.  Хаалганы өмнө 16.5  метр торгуулийн бүс  байна.    
  • 8.
  • 9.
  • 10.
  • 11.
    Бөмбөгийг шагайн дотор талаар  өшиглөх Тулгуур хөлийг өвдгөөр бага  зэрэг нугалан бөмбөгний  хажууд тавина.Харин  далайсан хөл урагш  бөмбөг рүү савагдах үед  өлмийн үзүүрийг гадгаш  эргүүлж шагайг  бөмбөгний төв рүү  чиглүүлж өшиглөнө.  Гол төлөв хаалганд ойроос  оруулах.Ойр ба дундын  зайнд дамжуулахад      хэрэглэдэг.
  • 12.
    Бөмбөгийг өлмийн төв хэсгээр өшиглөх Тулгуур хөлийг  бөмбөгний хажууд  тавьж.их бие  нуруугаар бага зэрэг  бөхийсөн .Далайсан  хөлийн өлмийг  жийж,өлмийн  төвийг бөмбөг рүү  чиглүүлэн      өшиглөнө 
  • 13.
    Өлмийн гадна хэсгээр бөмбөг өшиглөх Гүйн ирж 6­7м зайнаас бөмбөгний  хойноос өшиглөхдөө хөлийг  бөмбөгний хажуу ард 15­20см  зайд тавин,далайсан  хөл  урагш савагдах үедээ өлмииг  дотогш эргүүлэн, шагайн үеэр  чангалж, өвдгөөр бага зэрэг  нугалан ,бүсэлхийгээр бөхийнө     
  • 14.
    Нисэлттэй бөмбөгийг өлмийн төв хэсгээр өшиглөх Бөмбөгийг нисэж байхад  эсвэл нисэлттэй  дөнгөж  газраас ойнгуут  өшиглөнө. Бөмбөгтэй үйлдлүүд нь  ихэнхдээ хөлөөр хийгддэг  учраас хүүхдийн тулгуур  эрхтнийг хөгжүүлдэг.    
  • 15.
    Бататгал Бүх сурагчдыг тухайн хичээлд  төвлөрүүлж хөдөлгөөнгүй байгаа  бөмбөгийг өшиглөхөөс эхэлж  сургана. Ингэхдээ бөмбөг  өшиглөх тулгуур эрхтэнээ зөв  байрлуулаарай.    
  • 16.
    Дүгнэлт Бөмбөгийг шагайн дотор талаар  өшиглөхдөө хөлийн шилбээр  өшиглөх,тулгуур хөлийг нугалахгүй  шулуун зогсох. Бөмбөгийг өлмийн төв хэсгээр  өшиглөхдөө цэх зогсох, хөлийн  савалтыг далайц багатай хийх. Орон зайн баримжаа хөгжүүлэх.    
  • 17.
    Гэрийн даалгавар Хөл бөмбөгийн  спортын  тамирчдын тухай  мэдлэгтэй болох.