1. Νότια Αμερικι
H Νότια Αμερικι είναι το τμιμα τθσ Αμερικισ που βρίςκεται
ςτο νότιο θμιςφαίριο. Η Νότια Αμερικι βρίςκεται μεταξφ
του Ειρθνικοφ Ωκεανοφ και του Ατλαντικοφ Ωκεανοφ. Ζχει
ςχιμα τριγωνικό και μικοσ από βορρά προσ νότο 7.500
χιλιόμετρα και από ανατολικά προσ δυτικά 5.200 χιλιόμετρα.
Η Ν. Αμερικι υποτίκεται ότι ιταν παλιότερα ενωμζνθ με τθν
Αφρικι, από τθν οποία χωρίςτθκε μετά από καταποντιςμό.
Βρζχεται από τον Ατλαντικό και Ειρθνικό ωκεανό, που
ενϊνονται ςτα νότια τθσ θπείρου με το ςτενό του Δράκοντα.
Οι ακτζσ τθσ Ν. Αμερικισ παρουςιάηουν πολφ λιγότερεσ
κολπϊςεισ από τισ ακτζσ τθσ Β. Αμερικισ. Οι πιο αξιόλογοι
κόλποι είναι αυτοί που ςχθματίηονται ςτισ εκβολζσ των
ποταμϊν Αμαηόνιου και Λαπλάτα και ο κόλποσ του Παναμά
ςτονΕιρθνικό. Εκτόσ από το νοτιότατο τμιμα ς' όλο το μικοσ
των υπόλοιπων ακτϊν δεν εμφανίηονται παρά μεμονωμζνα
μόνο νθςάκια χωρίσ ιδιαίτερθ αξία. Πάντωσ το πιο αξιόλογο
νθςί είναι θ Γθ του Πυρόσ ςτο νοτιότατο άκρο, που χωρίηεται
από τθν υπόλοιπθ ιπειρο με τον πορκμό του
Μαγγελάνου και ζχει ζκταςθ 7.200 τετραγωνικά χιλιόμετρα.

2. Όρθ και Ηφαίςτεια
• ΢τθ Νότια Αμερικι, όπωσ και ςτθ βόρεια, ςχθματίηονται μεγάλα
πτυχωςιγενι όρθ, οι Κορδιλλιζρεσ των Άνδεων (το νότιο τμιμα
των Αμερικανικϊν Κορδιλιζρων), που θ ψθλότερι τουσ κορυφι,
θ Ακονκάγκουα, ζχει φψοσ 6.959 μ. Μετά απ' αυτιν ζρχονται οι
κορυφζσ Όχοσ ντελ ΢αλάδο (6.893 μ.), Μόντε Πιςίσ (6792
μ.), Ουαςκαράν (6768 μ.), Σςζρο Μπονζτ (6.759
μ.), Γιουγιαϊγιάκο (6739 μ.), Σουπουνγκάτο (6.565 μ.), Νεβάδο
΢αγίαμα (6.542 μ.), Ιλλιμάνι (6.462 μ.) και Ιλιάμπου (6.485 μ.).
• Οι Άνδεισ κεωροφται θ πιο θφαιςτειϊδθσ περιοχι του κόςμου με
πάρα πολλά ενεργά θφαίςτεια, από τα οποία το Λιουλιαϊλιάκο
(6739 μζτρα) κεωρείται το ψθλότερο ενεργό θφαίςτειο ςτο
κόςμο, ενϊ υπάρχουν ενδείξεισ ενεργότθτασ και ςτο Όγιοσ δε
΢αλάδοσ. Άλλα ψθλά ενεργά θφαίςτεια είναι το Παρινακότα ςτθ
Χιλι και τα Σςιμποράηο και Κοτοπάξι του Ιςθμερινοφ.

3. Λίμνεσ και ποταμοί
• ΢τθν Ν. Αμερικι ζχει άφκονα επιφανειακά φδατα, αλλά οι λίμνεσ τθσ δεν ζχουν
μεγάλθ ζκταςθ. Μεγαλφτερθ είναι θ Σιτικάκα μεταξφ Περοφ και Βολιβίασ, ςε
φψοσ 3.812 μζτρα από τθν επιφάνεια τθσ κάλαςςασ. Ζχει ζκταςθ 8.400 τετραγ.
χιλιόμετρα και βάκοσ 281 μζτρα. Η Ν. Αμερικι ζχει μεγάλουσ ποταμοφσ, που
ςυγκεντρϊνουν μεγάλεσ ποςότθτεσ νεροφ. Η αφκονία αυτι κεωρείται ότι είναι
αποτζλεςμα των ςυχνϊν ανατολικϊν ανζμων που ςυγκεντρϊνουν πολλοφσ
υδρατμοφσ ςτισ ανατολικζσ πλαγιζσ των Άνδεων. Σο μεγαλφτερο ποτάμιο
ςυγκρότθμα είναι του Αμαηονίου, που ςχθματίηεται από πολλοφσ μεγάλουσ
παραπόταμουσ.
• Άλλοι μεγάλοι ποταμοί είναι o Παρανά και ο Ουρουγουάθσ που εκβάλλουν ςτο
ποταμόκολπο Ρίο ντε Λαπλάτα, ο Ορινόκο, ο Αραγκουάγια, ο Άγιοσ Φραγκίςκοσ
και ο Ρίο Νζγρο, που εκβάλλουν προσ τον Ατλαντικό και ο Μαγκνταλζνα που
εκβάλλει ςτθν Καραϊβικι κάλαςςα.
• Εκτόσ από τον Αμαηόνιο, πλωτοί είναι ο Παρανά και ο παραπόταμόσ
του Παραγουάθσ, ο Ορινόκο, ο Μαγκνταλζνα και άλλοι. Από
τουσ καταρράκτεσ που ςχθματίηουν οι ποταμοί τθσ Ν. Αμερικισ ςπουδαιότεροι
είναι οι καταρράκτεσ Ιγκουαςοφτου Ιγκουαςοφ και ο καταρράκτθσ Ζιντηελ, ο
ψθλότεροσ ςτο κόςμο. Άλλοι ςθμαντικοί είναι οι Ατοφρεσ και Μαχποφρεσ του
Ορινόκου.

4. Κλίμα - βλάςτθςθ - πανίδα
• Η Ν. Αμερικι, που χωρίηεται ςτο βόρειό τθσ τμιμα από τον ιςθμερινό, βρίςκεται κατά τα τρία
τζταρτα μζςα ςτθν τροπικι ηϊνθ. Γι' αυτό το λόγο επικρατοφν, ςτο μεγαλφτερο μζροσ τθσ θπείρου,
ςτακερζσ κερμοκραςίεσ, γφρω ςτουσ 30 °C, ενϊ οι κλιματικζσ ςυνκικεσ είναι πιο ακραίεσ ςτα
οροπζδια, λόγω του φψουσ και των βροχϊν. Σο τροπικό κλίμα των βόρειων περιοχϊν διαδζχεται
το εφκρατο ςτθν περιοχι του Λα Πλάτα. ΢τισ Άνδεισ επικρατεί θπειρωτικό κλίμα, με αρκετά
χαμθλζσκερμοκραςίεσ, που ευωδϊνουν τθν παρουςία παγετϊνων. Επίςθσ, το φψοσ των Άνδεων
εμποδίηει να τισ προςπεράςουν ςφννεφα, με αποτζλεςμα οι δυτικζσ ακτζσ να είναι ξθρζσ. Η
ζρθμοσ Ατακάμα είναι το ξθρότερο μζροσ ςτθ Γθ. Από τθν άλλθ, οι βροχοπτϊςεισ ςτο ανατολικό
τμιμα μποροφν να ςυντθριςουν τθ παρουςία τροπικϊν δαςϊν.
• Σο βόρειο τμιμα τθσ Νότιασ Αμερικισ καλφπτεται από τροπικι βλάςτθςθ, που ςχθματίηει τα δάςθ
τθσ βροχισ. Σο τροπικό δάςοσ του Αμαηονίου είναι το πιο εκτεταμζνο ςτο κόςμο. ΢τθν περιοχι των
Άνδεων, θ βλάςτθςθ ζχει το χαρακτιρα τθσ βλάςτθςθσ των ψυχρϊν κλιμάτων και λίγα είδθ ζχουν
προςαρμοςτεί να ηουν ςτισ ακραίεσ κλιματικζσ ςυνκικεσ. ΢τθ μζςθ ηϊνθ, εκτόσ από τισ ςτζπεσ τθσ
Αργεντινισ, ευδοκιμοφν κάκε είδουσ φυτά τθσ τροπικισ βλάςτθςθσ και των εφκρατων ηωνϊν. Από
τθ Ν. Αμερικι προζρχονται πολλά είδθ φυτϊν που καλλιεργοφνται ευρζωσ ςιμερα, όπωσ
θ πατάτα και ο αραβόςιτοσ.
• Σο ηωικό βαςίλειο τθσ Ν. Αμερικισ παρουςιάηει ιδιαίτερα χαρακτθριςτικά, που οφείλονται ςτθν
απομόνωςθ τθσ θπείρου από τισ άλλεσ για αρκετά εκατομμφρια χρόνια. Χαρακτθριςτικά είδθ
ηϊων είναι το λάμα, ο ιαγουάροσ, το ποφμα, τοανακόντα, το αλπάκα, μερικά είδθ πλατφρρινων
πικικων και ο γιγάντιοσ μυρμθγκοφάγοσ.

5. Πολιτικι διαίρεςθ
Κράτοσ ι εξαρτ
ϊμενο ζδαφοσ
Έκταςθ
τετρ. χλμ.[1]
Πλθκυςμόσ
(εκτ. 2009)[1]
Πυκνότθτα
πλθκυςμοφ
ανά τετρ. χλμ.
Πρωτεφουςα
Βενεηουζλα 912.050 26.814.843 30,20 Καράκασ
Ουρουγουάθ 176.220 3.477.780 19,40 Μοντεβιδζο
Νιςοι
Φϊκλαντ (Ηνω
μζνο Βαςίλειο)
12.173 3.140[4] 0,26 Πορτ ΢τάνλεχ
΢ουρινάμ 163.270 472.000 3,00 Παραμαρίμπο
Νιςοι Νότια
Γεωργία και
Νότιεσ
΢άντουιτσ (Ηνω
μζνο Βαςίλειο)
3.093 20 0 Γκρυτβίκεν
Περοφ 1.285.220 29.132.013 22,00 Λίμα
Παραγουάθ 406.750 6.831.306 15,60 Αςουνςιόν
Παναμάσ1 75.517 3.220.000 43,00
Πόλθ του
Παναμά
Γουιάνα 214.999 772.298 3,50 Σηωρτητάουν
Γαλλικι
Γουιάνα (Γαλλί
α)
91.000 221.500[3] 2,70 Καγιζν
Ιςθμερινόσ 283.560 14.573.101 53,80 Κίτο
Κολομβία 1.138.910 45.928.970 40,0 Μπογοτά
Χιλι[5] 756.950 16.928.873 22,00 ΢αντιάγο
Βραηιλία 8.514.877 191.241.714 22,00 Μπραηίλια
Βολιβία 1.098.580 9.863.000 8,40 Λα Παη [2]
Αργεντινι 2.766.890 40.482.000 14,30
Μπουζνοσ
Άιρεσ
΢φνολο 17,824,513 385,742,554 21,50

6. ΕΙΚΟΝΕ΢
ΝΟΣΙΑ΢
ΑΜΕΡΙΚΗ΢

28. ΓΙΩΡΓΟ΢ Σ΢ΑΓΚΟΓΕΩΡΓΑ΢
ΑΛΚΗ΢ ΣΑΒΟΤΛΑΡΗ΢
Α5