Το βασικό ερώτηματου
πώς αναπτύσσεται το
παιδί από τη στιγμή
της γέννησής του και
μετά έχει απασχολήσειμετά έχει απασχολήσει
τους επιστήμονες
διάφορων κλάδων των
ανθρωπιστικών
επιστημών, οι οποίοι
έχουν διατυπώσει
σημαντικές θεωρίες
δίνοντας έμφαση σε
διαφορετικές πτυχές
της προσωπικότητας.
3.
Ψυχίατροι όπως οΦρόυντ (S. Freud), ο Πιαζέ (J. Piaget) και ο Έρικσον
(Ε.Η. Erikson), κοινωνιολόγοι της λειτουργιστικής προσέγγισης, όπως ο
Ντυρκέμ (E. Durkheim κ.ά.), της μαρξιστικής σχολής, όπως ο Αλτουσέρ
(L. Althusser κ.ά.), αλλά και της συμβολικής αλληλεπίδρασης, όπως ο
Μιντ (G.H. Mead κ.ά), φιλόσοφοι και παιδαγωγοί έχουν ασχοληθεί
διεξοδικά με το θέμα της ανάπτυξης και της κοινωνικοποίησης του
παιδιού.παιδιού.
George Mead
1863-1931
Sigmund Freud
1856-1939
Louis Althusser
1918-1990
4.
Θεωρητικές προσεγγίσεις γιατη
διαμόρφωση της
προσωπικότητας του ατόμου
Όλες οι προσεγγίσεις δίνουν έμφαση –άλλοτε
περισσότερο άλλοτε λιγότερο– στα κοινωνικά
στοιχεία που συνθέτουν την προσωπικότητα του
ατόμου.
προσωπικότητας του ατόμου
5.
Οι σύγχρονες απόψεις
γιατην
κοινωνικοποίηση
συμφωνούν στο ότι
κάθε άτομο από τη
γέννησή του δέχεται
Οικογένεια
Παρέες
Θρησκεία
Αθλητικοί
Σύλλογοι
Σχολείο
γέννησή του δέχεται
επιδράσεις από το
κοινωνικό του
περιβάλλον, οι οποίες
διαμορφώνουν
σημαντικά την
προσωπικότητά του.
Πολιτική
ΜΜΕΕργασία
Πολιτιστικό
Επίπεδο
6.
Ο Ζ. Φρόυντ(S. Freud) με τη θεωρία την οποία
ανέπτυξε (ψυχαναλυτική μέθοδος) άσκησε
σημαντική επίδραση στην εξέλιξη της ψυχολογίας,
αλλά και στην ανάπτυξη των άλλων κοινωνικώναλλά και στην ανάπτυξη των άλλων κοινωνικών
επιστημών, των τεχνών και της φιλοσοφίας.
Sigmund Freud
1856-1939
7.
Sigmund Freud
1856-1939
1η 2η
ΟΦρόυντ, που ως ψυχίατρος είναι γνωστός κυρίως
για την ανάπτυξη της θεωρίας της προσωπικότητας,
διατύπωσε μια θεωρία που έχει δύο διαστάσεις.
Θεωρία για τα
ψυχο-
σεξουαλικά
στάδια
ανάπτυξης του
ατόμου
1η
διάσταση
Θεωρία για την
ψυχική οργάνωση
της
προσωπικότητας
2η
διάσταση
8.
Στοματικό
Στάδια
Το καθένα απόαυτά ταΤο καθένα από αυτά τα
στάδια αντιστοιχεί σεστάδια αντιστοιχεί σε
μια :μια :
1η διάσταση
Θεωρία για τα ψυχο-σεξουαλικά στάδια ανάπτυξης του
ατόμου
Πρωκτικό
Φαλλικό
Στάδιο λανθάνουσας
σεξουαλικότητας
Στάδιο γενετήσιας
σεξουαλικότητας
1) διαφορετική
σωματική ζώνη
ικανοποίησης
και σεκαι σε
2) διαφορετικές
χρονικές περιόδους της
ανάπτυξης.
1η διάσταση
Θεωρία γιατα ψυχο-σεξουαλικά στάδια ανάπτυξης του
ατόμου
Σύμφωνα με τον Φρόυντ, η φυσιολογική ανάπτυξη του
ατόμου προϋποθέτει:
1.
Την καταστολή των
σεξουαλικών και
επιθετικών ορμών
2.
Την ταύτιση του ατόμου
με τα κοινωνικώς
αποδεκτά πρότυπα του
πατέρα ή της μητέρας
3.
Την ανάπτυξη της
κοινωνικής συνείδησης
του ατόμου.
12.
2η διάσταση
Θεωρία γιατην ψυχική οργάνωση της προσωπικότητας
Η δεύτερη διάσταση αφορά την ψυχική
οργάνωση της προσωπικότητας και
σχετίζεται περισσότερο με την ανάπτυξη
του κοινωνικού εαυτού.
13.
Σύμφωνα με τον
Φρόυντ,η
προσωπικότητα του
ατόμου αποτελείται
από τρία μέρη:
2η διάσταση
Θεωρία για την ψυχική οργάνωση της προσωπικότητας
από τρία μέρη:
Απαιτήσεις
του Υπερεγώ
(superego) Το«εγώ» έχει ως
βάση την
πραγματικότητα.
Αυτό σημαίνει ότι
2η διάσταση
Θεωρία για την ψυχική οργάνωση της προσωπικότητας
ΕΓΩ
Απαιτήσεις
του Εκείνο (id)
Απαιτήσεις
της
πραγματικότη
τας
Αυτό σημαίνει ότι
ρυθμίζεται από τις
εσωτερικές
παρορμήσεις του
«εκείνο», αλλά και
από τους
περιορισμούς και
τις απαγορεύσεις
που επιβάλλει η
κοινωνία.
16.
- Το εκείνοαγωνίζεται να επιτύχει την ευχαρίστηση
- Το υπερεγώ αγωνίζεται να επιτύχει την ηθική τελειότητα
-Το εγώ αγωνίζεται να επιτύχει την επίτευξη ρεαλιστικών στόχων
Το Εγώ βρίσκεται στη μέση, πιεσμένο από αυτές τις επίμονες και
αντίθετες δυνάμεις. Έτσι, το εγώ έχει ένα τρίτο αφέντη, την αρχή της
πραγματικότητας. Για να παραφράσουμε τον Φρόιντ, το καημένο το εγώ
έχει έναν δύσκολο δρόμο, πιεσμένο από τρεις πλευρές, απειλημένο από
τρεις κινδύνους: το «εκείνο», την πραγματικότητα και το «υπερεγώ». Το
αναπόφευκτο αποτέλεσμα αυτής της τριβής είναι η ανάπτυξη εντάσεων
και άγχους.
ΕΓΩ
Απαιτήσεις
του Υπερεγώ
(superego)
Ένταση
και
Άγχος
Απαιτήσεις
του Εκείνο
(id)
Απαιτήσεις
της
πραγματικό
τητας
17.
Από το «εκείνο»,δηλαδή το ασυνείδητο, αναδύονται οι
παρορμήσεις, τα ένστικτα και οι βιολογικές ορμές, οι
οποίες συχνά συγκρούονται με το «υπερεγώ», δηλαδή
την κοινωνία και τον πολιτισμό.
2η διάσταση
Θεωρία για την ψυχική οργάνωση της προσωπικότητας
Εκείνο ΥπερεγώΣύγκρουση
18.
Για να μπορέσειτο άτομο
να αντιμετωπίσει
Μηχανισμοί Άμυνας
2η διάσταση
Θεωρία για την ψυχική οργάνωση της προσωπικότητας
να αντιμετωπίσει
καταστάσεις που του
προκαλούν ένταση και
άγχος, καταφεύγει συχνά
σε μηχανισμούς άμυνας.
19.
Ο Φρόυντ έχειπεριγράψει
έναν αριθμό αμυντικών
μηχανισμών, οι οποίοι είναι
κυρίως έργο του «εγώ».
Λειτουργούν όμως
υποσυνείδηταυποσυνείδητα και
Εκείνο
2η διάσταση
Θεωρία για την ψυχική οργάνωση της προσωπικότητας
υποσυνείδηταυποσυνείδητα και
αποσκοπούν στην
εξασφάλιση μιας
ισορροπίας μεταξύ των
τριών μερών της
προσωπικότητας. Επομένως
το «εγώ» λειτουργεί συχνά
ως εξισορροπητικόςεξισορροπητικός
μηχανισμόςμηχανισμός ανάμεσα στο
«εκείνο» και το «υπερεγώ».
Υπερεγώ
Ε Γ ΩΕ Γ Ω
Οι σύγχρονες θεωρίεςκοινωνικοποίησης δίνουν
μεγαλύτερη έμφαση:
α) στο κοινωνικό περιβάλλονα) στο κοινωνικό περιβάλλον
β) στις συνειδητές αλληλεπιδράσεις
μεταξύ των ατόμων
και λιγότερο στο ασυνείδητοασυνείδητο και τα βιολογικάβιολογικά
ένστικταένστικτα των ανθρώπων, τα οποία άλλωστε έχουνέχουν
αμφισβητηθείαμφισβητηθεί από σχεδόν όλους τους
κοινωνιολόγους και τους κοινωνικούς
ανθρωπολόγους.
Κριτική
24.
Οι κοινωνικοί επιστήμονεςπου υιοθετούν την
προσέγγιση της κοινωνικής (συμβολικής)
Σχολή Συμβολικής Αλληλεπίδρασης
George Mead
1863-1931
προσέγγιση της κοινωνικής (συμβολικής)
αλληλεπίδρασης, όπως ο Τζ. Μιντ (G.H. Mead,
1863-1931), αναφέρθηκαν ιδιαίτερα στις
φάσεις ανάπτυξης του παιδιού και στις
διεργασίες που τις συνοδεύουν.
25.
Η κοινωνική αλληλεπίδρασηκατά τον
Μιντ:
ΟΡΣ
Η διαδικασία κατά την οποία η στενή σχέση
που αναπτύσσεται ανάμεσα σε δύο (ήπου αναπτύσσεται ανάμεσα σε δύο (ή
περισσότερους) ανθρώπους (με το παιχνίδι,
τη συναναστροφή κτλ.) οδηγεί στη
διαμόρφωση, μέρα με τη μέρα, μιας σχεδόν
ιδιωτικής γλώσσας, ενός κώδικα
επικοινωνίας μεταξύ τους, μέσω του οποίου
παράγονται νοήματα καικαι συμβολισμοί.
George Mead
1863-1931
26.
Τα στάδια τηςκοινωνικής ανάπτυξης του
παιδιού
0101. Το προπαρασκευαστικό. Το προπαρασκευαστικό
στάδιοστάδιο
02.02. Το στάδιο του ατομικούΤο στάδιο του ατομικού
παιχνιδιούπαιχνιδιού
03.03. Το στάδιο του ομαδικούΤο στάδιο του ομαδικού
παιχνιδιούπαιχνιδιού
https://sociohttps://socio--imagination.blogspot.com/2019/12/georgeimagination.blogspot.com/2019/12/george--herbertherbert--mead.htmlmead.html
27.
02. Το στάδιοτου ατομικού
παιχνιδιού, κατά το οποίο το
παιδί παίζει διαφορετικούς
ρόλους. Για παράδειγμα, μπορεί
να αλλάζει ρόλους, χωρίς
03. Το στάδιο του ομαδικού
παιχνιδιού, κατά το οποίο
συντελείται μετάβαση από τους
απλούς ρόλους του ατομικού
παιχνιδιού σε οργανωμένους
κοινωνικούς ρόλους (με κανόνες,
πρότυπα συμπεριφοράς,
προσδοκίες). Σε αυτό το στάδιο
01. Το προπαρασκευαστικό
στάδιο είναι αυτό της
ασυντόνιστης, δοκιμαστικής
και τυχαίας συμπεριφοράς,
που συνοδεύεται από
μιμήσεις.
να αλλάζει ρόλους, χωρίς
συντονισμό ή λογική τάξη,
και από ασθενής να γίνεται
γιατρός ή από μαθητής
δάσκαλος. Κατά το στάδιο αυτό
οι «σημαντικοί άλλοι», που
είναι συγκεκριμένα πρόσωπα
από το κοινωνικό του
περιβάλλον με τα οποία το
παιδί έχει άμεσες, συχνές και
στενές επαφές, ασκούν
ιδιαίτερη επίδραση στη
διαμόρφωση των προτύπων
συμπεριφοράς του.
προσδοκίες). Σε αυτό το στάδιο
πραγματοποιείται μέσω της
κοινωνικοποίησης η αφομοίωση όλο
και περισσότερων ρόλων και το παιδί
σχηματίζει την εικόνα αυτού που ο
Μιντ ονόμασε «γενικευμένο άλλο»,
δηλαδή αφομοιώνει τις στάσεις και
τις αντιλήψεις που επικρατούν σε μια
κοινωνία σε σχέση με τους
διαφορετικούς ρόλους. Μέσω αυτής
της αφομοίωσης των πολλαπλών
ρόλων τα παιδιά εξελίσσονται σε
κοινωνικά όντα.
28.
O Μιντ μετην προσέγγισή του συνέβαλε στη διχοτόμηση
του εαυτού στο «εμέ» και το «εγώ».
ΕΓΩ ΕΜΕΕΜΕ
29.
ΕΓΩ
Αποτελεί τη σταθερή
ΕΜΕ
Αποτελείτην αυθόρμητη
πλευρά του εαυτού και
αντιπροσωπεύει τις
παρορμήσεις του
ατόμου, το αυθόρμητο
και απρόβλεπτο μέρος
του κοινωνικού εαυτού..
Αποτελεί τη σταθερή
δομή του εαυτού και
αντιπροσωπεύει την
κοινωνία, δηλαδή όλο
εκείνο το σύστημα των
προτύπων και των αξιών
που αφομοιώνονται με
την κοινωνικοποίηση.
31.
Το εγώ καιτο Εμέ βρίσκονται σε διαλεκτική σύνδεση μεταξύ
τους. Ο Μιντ σημείωνε ότι «αφότου δράσουμε μαθαίνουμε
τι ακριβώς έχουμε κάνει… τι έχουμε πει» (George Herbert
Mead, Mind, Self, and Society from the Standpoint of a Social
Behaviorist, The University of Chicago Press, Σικάγο, σ. 196). ΤοBehaviorist, The University of Chicago Press, Σικάγο, σ. 196). Το
εμέ πειθαρχεί το εγώ από την απειλεί της διάρρηξης των
προτύπων της ομάδας ή της κοινότητας. Η συμπεριφορά
των άλλων ελέγχει όσα κάνει ή προτίθεται να κάνει το
άτομο. Ο εαυτός είναι διαδικασία και όχι μια παγιωμένη
δομή.
George Mead
1863-1931