ДОБРО УПРАВУВАЊЕ ВО
ГРАЃАНСКИТЕ ОРГАНИЗАЦИИ
24, 25 и 27 ноември 2020 г.
Никица Кусиникова, Здружение Конект
Проектот е финансиран од
Европската Унија
Време: Тема: Опис:
Ден 1
Концепт и значење на доброто управување
Темели на ДУ  Мисија, визија и вредностите
 Лидерство, управни и извршни функции
Ден 2
ДУ во
оперативните
функции
 Спречување на судир на интереси во ГО
 Управување со човечки ресурси и
различности
 Управување со финансиите и прибирање
средства
Ден 3
ДУ во
односите кон
јавноста
 Транспарентност и отчетност
 Комуникации и застапување
Ознака за доверба и механизми за само-регулација
План за подобрување на управувањето во нашата
организација
Содржина на обуката
http://konekt.org.mk/wp-
content/uploads/2019/08/Zbirka-
priracnici-MK-final.pdf
http://konekt.org.mk/wp-
content/uploads/2019/08/Konekt-
brosura-ALB-final.pdf
Спречување на
судир на интереси
ШТО Е СУДИР НА ИНТЕРЕСИ?
• Која било ситуација во која едно физичко или правно лице е во
состојба да ја искористи својата професионална или службена
должност за своја корист или за користа на други поврзани
физички и правни лица.
• Судир на интереси во ГО – приватните или личните интереси на
член на неизвршните или извршните органи ќе влијаат на
непристрасното носење на одлуки и обавување на
професионалните задачи на начин кој му служи на јавниот
интерес.
ЗАКОНСКА РАМКА
• Закон за спречување на корупцијата и судирот
на интереси, 2019:
Член 2: Под судир на интереси се подразбира состојба во
која службеното лице има приватен интерес што
влијае или може да влијае врз непристрасното вршење
на неговите јавни овластувања или службени
должности.
ЗАКОНСКА РАМКА
• Злоупотреба во вршењето работи од јавен интерес
Член 67
(1) Лице што врши работи од јавен интерес не смее да ја
злоупотреби својата положба за остварување на
корист.
(2) Како работи од јавен интерес, покрај дејностите
што се со закон определени како работи од јавен
интерес, се сметаат и активностите што се вршат
во рамките на дејствувањето на политичките партии,
синдикатите, здруженијата и фондациите.
• Судир на интереси настанува не значи нужно
несоодветно однесување
• Тој едноставно постои поради двојните улоги што
некое лице/организација може да ги има
• Судирот на интереси може да придонесе кон
создавање перцепција за неетичко однесување што
може да ја намали довербата кон одредената личност,
професија или сектор.
• Спречувањето на судирот на интереси ги штити
интересите на целните групи, репутацијата на
организацијата и нејзините ресурси.
НАЈЧЕСТИ ФОРМИ НА
СУДИР НА ИНТЕРЕСИ
• Деловни конфликти, при што јавните и приватните интереси се
судруваат, на пример, прашања кои вклучуваат деловни
интереси за сопствена корист
• Прекумерно компензирање/исплата на лицата ангажирани во
организацијата
• „Служење на двајца господари“ при што интересите на едната
работа/организација се во спротивност со другата
• семејни и пријателски интереси, при што брачниот партнер,
детето или други блиски роднини: а) се вработуваат (или
аплицираат за вработување), б) добрата или услугите се
набавуваат од блискиот роднина или од фирма која е
контролирана од роднината или в) им се доделуваат грантови
или заеми.
• подароци од лица кои имаат деловен интерес од соработката
(вклучително и нематеријални работи).
НАЈЧЕСТИ ФОРМИ НА
СУДИР НА ИНТЕРЕСИ
ПОЛИТИКА НА
СУДИР НА ИНТЕРЕСИ
• Дефинирајте што за организацијата претставува судир на
интереси
• Предвидете постапка во сите дадени случаи
• Политиката треба да важи за членовите на неизвршните и на
извршните органи
НАЧИНИ ЗА СПРАВУВАЊЕ СО
СУДИРОТ НА ИНТЕРЕСИ
• Еден од најдобрите начини за справување со судири
на интереси е истите целосно да се одбегнат
• Отворено декларирање
• Изземање од одлучување
• Казнени мерки доколку не е пријавен судирот на
интереси
Состојбата во РСМ
Анкета со 234 ГО, Извештај за управувачките практики, за транспарентноста и
отчетноста на граѓанските организации, МЦМС, 2020
ПРИМЕРИ НА ДОБРА ПРАКТИКА
• Финансиски интереси:
• Изјава под кои услови членовите и персоналот треба да ги објават
деловните и семејните релации коишто може да се потенцијален судир на
интереси; до кој степен лицето може да учествува во донесувањето на
одлуки кадешто има интерес
• Компензација на членовите на неизвршните органи:
• Да се дефинира дали се предвидува надомест на трошоците на членовите и
под кои услови како и ангажирањето на членовите на неизвршните тела за
вршење на услуги и слични ангажмани
• Поради можниот судир на интереси, вообичаено придонесот на членовите е
волонтерски. Во најмала рака, членот чија фирма поднела понуда на тендер
треба да се исклучи од дискусијата и гласањето во процесот на одлучување.
Ако процесот резултира во избор на таа фирма, тој или таа треба да се
повлечат од одлучување поврзани со тој договор.
ПРИМЕРИ НА ДОБРА ПРАКТИКА
• Подароци и други форми на благодарност:
• Да се дефинира дали е дозволено примање на подароци од лица
или организации со коишто соработува организацијата и да се
воспостават ограничувања. пр. Вработените не смеат да прифаќаат
подароци со вредност поголема од 15 евра од било која личност или фирма
со кои соработуваат или имаат намера да соработуваат. Ова особено
важи кога е јасно дека целта на подарокот е да влијае врз одлуките на
вработениот во извршување на активности во организацијата кои се во
полза на оној кој го нуди подарокот.
• Политички активности:
• Политиките да бараат од членовите да ја одделат ГО од било какви
лични партиски активности и да се забрани користење на името,
средствата или просториите на организацијата од било каква
политичка/ партиска активност
ПРИМЕРИ НА ДОБРА ПРАКТИКА
• Вработување или ангажирање на роднини
(непотизам):
• Пример. ГО ќе ангажира лица поврзани со членовите или
персоналот само ако се прибрани три конкурентни понуди или се
направени интервјуа со барем три соодветни лица од страна на
неинволвирана страна и доколку квалитетот и цената на чинење
за работата значително ги надминува останатите кандидати.
Овие ангажмани ќе бидат ре-објавени секоја втора година..
• Поврзаност со други организации:
• Политиките треба да предвидат обзнанување на членување во
други организации коишто можат да доведат до финансиски и не-
финансиски интерес кај членовите или персоналот на
организацијата. Во тој случај лицата треба да се изземат од
одлучување или пак да се исклучат од дадените процеси коишто
можат да доведат до потенцијален судир на интереси.
Управување со човечки
ресурси и различности
Какви работодавачи се ГО?
КЛУЧНИ ЕЛЕМЕНТИ
• Организацијата го вреднува волонтерскиот труд и
секогаш кога е можно и соодветно вклучува волонтери
во работењето.
• Организацијата ги штити и обезбедува правата на
здравје и безбедност при работа.
КЛУЧНИ ЕЛЕМЕНТИ
• Организацијата обезбедува обуки за своите вработени и
волонтери
• Организацијата инвестира во човечките ресурси за да
овозможи вработените и волонтерите подобро да
работат на остварувањето на мисијата.
• Организацијата ги гарантира и штити правата на
вработените и волонтерите.
КЛУЧНИ ЕЛЕМЕНТИ
• Организацијата се грижи за вработените со тоа што:
врши проценка на нивниот учинокот на
вработените,
обезбедува систем на унапредување и
обезбедува надоместоци на плата или хонорар што
соодветствуваат со очекувањата на јавноста и во
реален сооднос со јавниот и деловниот сектор.
Состојбата во РСМ
Анкета со 234 ГО, Извештај за управувачките практики, за транспарентноста и
отчетноста на граѓанските организации, МЦМС, 2020
КЛУЧНИ ЕЛЕМЕНТИ
Политиките на организацијата го охрабруваат интегрирањето на лица
кои можеби би биле исклучени поради род, попреченост, раса,
возраст, религија или други причини поврзани со нивниот идентитет,
во нејзините управувачки тела, кадарот и програмите:
• Закон за заштита од вознемирување на работното место
(известување, посредник, поведување постапка)
• Закон за спречување и заштита од дискриминација
• Закон за работни односи
• Закон за еднакави можности
УПРАВУВАЊЕ СО РАЗЛИЧНОСТИТЕ
 Сите активности на една организација
насочени кон справување и оптимално
искористување на различностите
РАЗЛИКИТЕ ПОМЕЃУ ЛУЃЕТО
• Влијаат на начинот на кој тие се однесуваат, што чувствуваат, што
прават и како се сфатени од страна на другите
• Тие исто така влијаат и
на начинот на кој работат
• Кога се земаат в предвид и помагаат на организацијата оптимално
да ги искористи нивните капацитети и способности, а со тоа да
влијае позитивно на квалитетот на работата
Управување со финансиите и
прибирање средства
ОСНОВНИ ПРИНЦИПИ
• Организацијата раководи претпазливо и разумно со средствата и се
стреми максимално да ги искористи за мисијата
• Во прибирањето средства ГО применува висок степен на одговорност
и заштита на донаторите
• Една од најважните должности на неизвршните органи е финансиската
стабилност и доброто финансиско работење на ГО
Состојбата во РСМ
Анкета со 234 ГО, Извештај за управувачките практики, за транспарентноста и
отчетноста на граѓанските организации, МЦМС, 2020
ФИНАНСИСКО УПРАВУВАЊЕ
• Годишен буџет што содржи
средства за активности,
администрација и прибирање на
средства
• Да се минимизираат ризиците
од злоупотреба на средствата
• ГО не е во долгови и се стреми
да создаде резерви за да опстои
и кога ќе нема приходи
• Да постои систем на следење на
приходите и расходите
• Воспоставени и применети
финансиски процедури во
согласност со големината (вкл. и
за набавки)
Важно е членовите на неизвршниот
орган да ги разбираат финансиите!
Надглед
ува
• Расходите се
соодветни и разумни
• Висина на
членарината
• Целосна и точна
евиденција
• Разумно раководење
со инвестициите
Внатре
шна
контрол
а
• Сметководствени
стандарди
• Одделување на
финансиските
функции
• Ревизии
• Политики на
инвестирање
Стратешко
финансиск
о
планирањ
е
Неизвршен
орган
ПРИБИРАЊЕ СРЕДСТВА
• Се објавува намената и користењето на донациите
• Ефикасност
• Не се принудуваат донаторите и не им се врши притисок да
донираат
• Не се пласираат лажни информации и преувеличани факти
• ГО известува за користењето на донациите
• Анализира со кои донатори сака да соработува, а кои ги
избегнува
• Ги штити и чува личните и финансиските податоци за донаторите
• Не ги разменува или продава податоците и контактите на
донаторите
ПРИБИРАЊЕ СРЕДСТВА
Политики
• Проверка на
донаторите
• Отчетност
• Заштита
Директно
учество
• Проширување на
контакти и
претставување пред
потенцијални
донатори
• Учество на
специјални настани и
важни состаноци
• Потпишување на
писма
Неизвршен
орган
Презентацијата е подготвена од обучувачката Никица
Кусиникова
Контакти од обучувачката: nikicak@konekt.org.mk
Обуката беше спроведена со финансиска помош од Европската Унија, во рамките на
проектот Национален ресурсен центар за граѓански организации. Содржината на
презентацијата е одговорност на обучувачот и на никаков начин не ги одразува
ставовите на Европската Унија.
Контакт: info@rcgo.mk

Обука за добро управување - Ден 2

  • 1.
    ДОБРО УПРАВУВАЊЕ ВО ГРАЃАНСКИТЕОРГАНИЗАЦИИ 24, 25 и 27 ноември 2020 г. Никица Кусиникова, Здружение Конект Проектот е финансиран од Европската Унија
  • 2.
    Време: Тема: Опис: Ден1 Концепт и значење на доброто управување Темели на ДУ  Мисија, визија и вредностите  Лидерство, управни и извршни функции Ден 2 ДУ во оперативните функции  Спречување на судир на интереси во ГО  Управување со човечки ресурси и различности  Управување со финансиите и прибирање средства Ден 3 ДУ во односите кон јавноста  Транспарентност и отчетност  Комуникации и застапување Ознака за доверба и механизми за само-регулација План за подобрување на управувањето во нашата организација Содржина на обуката
  • 3.
  • 4.
  • 5.
    ШТО Е СУДИРНА ИНТЕРЕСИ? • Која било ситуација во која едно физичко или правно лице е во состојба да ја искористи својата професионална или службена должност за своја корист или за користа на други поврзани физички и правни лица. • Судир на интереси во ГО – приватните или личните интереси на член на неизвршните или извршните органи ќе влијаат на непристрасното носење на одлуки и обавување на професионалните задачи на начин кој му служи на јавниот интерес.
  • 6.
    ЗАКОНСКА РАМКА • Законза спречување на корупцијата и судирот на интереси, 2019: Член 2: Под судир на интереси се подразбира состојба во која службеното лице има приватен интерес што влијае или може да влијае врз непристрасното вршење на неговите јавни овластувања или службени должности.
  • 7.
    ЗАКОНСКА РАМКА • Злоупотребаво вршењето работи од јавен интерес Член 67 (1) Лице што врши работи од јавен интерес не смее да ја злоупотреби својата положба за остварување на корист. (2) Како работи од јавен интерес, покрај дејностите што се со закон определени како работи од јавен интерес, се сметаат и активностите што се вршат во рамките на дејствувањето на политичките партии, синдикатите, здруженијата и фондациите.
  • 8.
    • Судир наинтереси настанува не значи нужно несоодветно однесување • Тој едноставно постои поради двојните улоги што некое лице/организација може да ги има • Судирот на интереси може да придонесе кон создавање перцепција за неетичко однесување што може да ја намали довербата кон одредената личност, професија или сектор. • Спречувањето на судирот на интереси ги штити интересите на целните групи, репутацијата на организацијата и нејзините ресурси.
  • 9.
    НАЈЧЕСТИ ФОРМИ НА СУДИРНА ИНТЕРЕСИ • Деловни конфликти, при што јавните и приватните интереси се судруваат, на пример, прашања кои вклучуваат деловни интереси за сопствена корист • Прекумерно компензирање/исплата на лицата ангажирани во организацијата • „Служење на двајца господари“ при што интересите на едната работа/организација се во спротивност со другата
  • 10.
    • семејни ипријателски интереси, при што брачниот партнер, детето или други блиски роднини: а) се вработуваат (или аплицираат за вработување), б) добрата или услугите се набавуваат од блискиот роднина или од фирма која е контролирана од роднината или в) им се доделуваат грантови или заеми. • подароци од лица кои имаат деловен интерес од соработката (вклучително и нематеријални работи). НАЈЧЕСТИ ФОРМИ НА СУДИР НА ИНТЕРЕСИ
  • 11.
    ПОЛИТИКА НА СУДИР НАИНТЕРЕСИ • Дефинирајте што за организацијата претставува судир на интереси • Предвидете постапка во сите дадени случаи • Политиката треба да важи за членовите на неизвршните и на извршните органи
  • 12.
    НАЧИНИ ЗА СПРАВУВАЊЕСО СУДИРОТ НА ИНТЕРЕСИ • Еден од најдобрите начини за справување со судири на интереси е истите целосно да се одбегнат • Отворено декларирање • Изземање од одлучување • Казнени мерки доколку не е пријавен судирот на интереси
  • 13.
    Состојбата во РСМ Анкетасо 234 ГО, Извештај за управувачките практики, за транспарентноста и отчетноста на граѓанските организации, МЦМС, 2020
  • 14.
    ПРИМЕРИ НА ДОБРАПРАКТИКА • Финансиски интереси: • Изјава под кои услови членовите и персоналот треба да ги објават деловните и семејните релации коишто може да се потенцијален судир на интереси; до кој степен лицето може да учествува во донесувањето на одлуки кадешто има интерес • Компензација на членовите на неизвршните органи: • Да се дефинира дали се предвидува надомест на трошоците на членовите и под кои услови како и ангажирањето на членовите на неизвршните тела за вршење на услуги и слични ангажмани • Поради можниот судир на интереси, вообичаено придонесот на членовите е волонтерски. Во најмала рака, членот чија фирма поднела понуда на тендер треба да се исклучи од дискусијата и гласањето во процесот на одлучување. Ако процесот резултира во избор на таа фирма, тој или таа треба да се повлечат од одлучување поврзани со тој договор.
  • 15.
    ПРИМЕРИ НА ДОБРАПРАКТИКА • Подароци и други форми на благодарност: • Да се дефинира дали е дозволено примање на подароци од лица или организации со коишто соработува организацијата и да се воспостават ограничувања. пр. Вработените не смеат да прифаќаат подароци со вредност поголема од 15 евра од било која личност или фирма со кои соработуваат или имаат намера да соработуваат. Ова особено важи кога е јасно дека целта на подарокот е да влијае врз одлуките на вработениот во извршување на активности во организацијата кои се во полза на оној кој го нуди подарокот. • Политички активности: • Политиките да бараат од членовите да ја одделат ГО од било какви лични партиски активности и да се забрани користење на името, средствата или просториите на организацијата од било каква политичка/ партиска активност
  • 16.
    ПРИМЕРИ НА ДОБРАПРАКТИКА • Вработување или ангажирање на роднини (непотизам): • Пример. ГО ќе ангажира лица поврзани со членовите или персоналот само ако се прибрани три конкурентни понуди или се направени интервјуа со барем три соодветни лица од страна на неинволвирана страна и доколку квалитетот и цената на чинење за работата значително ги надминува останатите кандидати. Овие ангажмани ќе бидат ре-објавени секоја втора година.. • Поврзаност со други организации: • Политиките треба да предвидат обзнанување на членување во други организации коишто можат да доведат до финансиски и не- финансиски интерес кај членовите или персоналот на организацијата. Во тој случај лицата треба да се изземат од одлучување или пак да се исклучат од дадените процеси коишто можат да доведат до потенцијален судир на интереси.
  • 17.
    Управување со човечки ресурсии различности Какви работодавачи се ГО?
  • 18.
    КЛУЧНИ ЕЛЕМЕНТИ • Организацијатаго вреднува волонтерскиот труд и секогаш кога е можно и соодветно вклучува волонтери во работењето. • Организацијата ги штити и обезбедува правата на здравје и безбедност при работа.
  • 19.
    КЛУЧНИ ЕЛЕМЕНТИ • Организацијатаобезбедува обуки за своите вработени и волонтери • Организацијата инвестира во човечките ресурси за да овозможи вработените и волонтерите подобро да работат на остварувањето на мисијата. • Организацијата ги гарантира и штити правата на вработените и волонтерите.
  • 20.
    КЛУЧНИ ЕЛЕМЕНТИ • Организацијатасе грижи за вработените со тоа што: врши проценка на нивниот учинокот на вработените, обезбедува систем на унапредување и обезбедува надоместоци на плата или хонорар што соодветствуваат со очекувањата на јавноста и во реален сооднос со јавниот и деловниот сектор.
  • 21.
    Состојбата во РСМ Анкетасо 234 ГО, Извештај за управувачките практики, за транспарентноста и отчетноста на граѓанските организации, МЦМС, 2020
  • 22.
    КЛУЧНИ ЕЛЕМЕНТИ Политиките наорганизацијата го охрабруваат интегрирањето на лица кои можеби би биле исклучени поради род, попреченост, раса, возраст, религија или други причини поврзани со нивниот идентитет, во нејзините управувачки тела, кадарот и програмите: • Закон за заштита од вознемирување на работното место (известување, посредник, поведување постапка) • Закон за спречување и заштита од дискриминација • Закон за работни односи • Закон за еднакави можности
  • 23.
    УПРАВУВАЊЕ СО РАЗЛИЧНОСТИТЕ Сите активности на една организација насочени кон справување и оптимално искористување на различностите
  • 24.
    РАЗЛИКИТЕ ПОМЕЃУ ЛУЃЕТО •Влијаат на начинот на кој тие се однесуваат, што чувствуваат, што прават и како се сфатени од страна на другите • Тие исто така влијаат и на начинот на кој работат • Кога се земаат в предвид и помагаат на организацијата оптимално да ги искористи нивните капацитети и способности, а со тоа да влијае позитивно на квалитетот на работата
  • 25.
    Управување со финансиитеи прибирање средства
  • 26.
    ОСНОВНИ ПРИНЦИПИ • Организацијатараководи претпазливо и разумно со средствата и се стреми максимално да ги искористи за мисијата • Во прибирањето средства ГО применува висок степен на одговорност и заштита на донаторите • Една од најважните должности на неизвршните органи е финансиската стабилност и доброто финансиско работење на ГО
  • 27.
    Состојбата во РСМ Анкетасо 234 ГО, Извештај за управувачките практики, за транспарентноста и отчетноста на граѓанските организации, МЦМС, 2020
  • 28.
    ФИНАНСИСКО УПРАВУВАЊЕ • Годишенбуџет што содржи средства за активности, администрација и прибирање на средства • Да се минимизираат ризиците од злоупотреба на средствата • ГО не е во долгови и се стреми да создаде резерви за да опстои и кога ќе нема приходи • Да постои систем на следење на приходите и расходите • Воспоставени и применети финансиски процедури во согласност со големината (вкл. и за набавки) Важно е членовите на неизвршниот орган да ги разбираат финансиите! Надглед ува • Расходите се соодветни и разумни • Висина на членарината • Целосна и точна евиденција • Разумно раководење со инвестициите Внатре шна контрол а • Сметководствени стандарди • Одделување на финансиските функции • Ревизии • Политики на инвестирање Стратешко финансиск о планирањ е Неизвршен орган
  • 29.
    ПРИБИРАЊЕ СРЕДСТВА • Сеобјавува намената и користењето на донациите • Ефикасност • Не се принудуваат донаторите и не им се врши притисок да донираат • Не се пласираат лажни информации и преувеличани факти • ГО известува за користењето на донациите • Анализира со кои донатори сака да соработува, а кои ги избегнува • Ги штити и чува личните и финансиските податоци за донаторите • Не ги разменува или продава податоците и контактите на донаторите
  • 30.
    ПРИБИРАЊЕ СРЕДСТВА Политики • Проверкана донаторите • Отчетност • Заштита Директно учество • Проширување на контакти и претставување пред потенцијални донатори • Учество на специјални настани и важни состаноци • Потпишување на писма Неизвршен орган
  • 31.
    Презентацијата е подготвенаод обучувачката Никица Кусиникова Контакти од обучувачката: nikicak@konekt.org.mk Обуката беше спроведена со финансиска помош од Европската Унија, во рамките на проектот Национален ресурсен центар за граѓански организации. Содржината на презентацијата е одговорност на обучувачот и на никаков начин не ги одразува ставовите на Европската Унија. Контакт: info@rcgo.mk