નામાનાં મૂળતત્વો-12-Youth Education-910.pdf

પ્રણય ક્લાસીસ
Subject: નામાનાં મૂળતત્વો એકાઉન્ટ
Standard: 12 Marks: 58
Chapter: All Exam Time: 2 hrs
Section - A
‣ નીચેના પ્રશ્નોના માગ્યા મુજબ ઉત્તર આપો. (દરેક ના 11 ગુણ) (22)
01. તા. 31-3-2023ના રોજનું ધ્રુવા પ્લાસ્ટ લિમિટેડનું કાચું સરવૈયું નીચે મુજબ છે:
વિગતો ઉધાર (₹) જમા (₹)
માલસામગ્રી
કાયમી મિલકતો - દશ્ય
2,500 ઇક્વિટી શેર દરેક ₹ 100 નો તેવા
વેચાણ
અન્ય ઉપજ
કર્મચારી લાભના ખર્ચા
લાંબા ગાળાનાં ઉછીનાં નાણા
નાણાકીય પડતર
વેપારી દેવાં
વેપારી લેણાં
રોકડ અને બેન્ક સિલક
ઘસારો
વેચેલ માલની પડતર
બિન ચાલુ રોકાણો
55,000
4,00,000
65,000
8,750
20,000
30,000
11,250
2,00,000
70,000
2,50,000
3,75,000
10,000
1,75,000
50,000
8,60,000 8,60,000
વધારાની માહિતી :
કરવેરાની જોગવાઈ ₹ 40,000 કરો. કંપની ધારા 2013 ના પરિશિષ્ટ III મુજબ કંપનીના વાર્ષિક હિસાબો તૈયાર કરો.
02. ધર્મ અને કર્મની ભાગીદારી પેઢીના વાર્ષિક હિસાબો નીચે પ્રમાણે છે:
ધર્મ અને કર્મની ભાગીદારી પેઢીનું તા.31-3-2023 ના રોજનું નફા-નુકસાન ખાતું
ઉધાર જમા
વિગત રકમ (રૂ.) વિગત રકમ (રૂ.)
વેચેલ માલની પડતર
ઓફિસ ખર્ચા
વેચાણ ખર્ચા
નાણાકીય ખર્ચા
પરચૂરણ ખર્ચા
ભાગીદારોના મૂડી ખાતે
(ચોખ્ખો નફો)
ધર્મ 22,800
કર્મ 15,200
1,16,000
20,000
16,000
4,000
4,000
38,000
વેચાણ
પરચૂરણ આવક
1,96,000
2,000
1,98,000 1,98,000
ધર્મ અને કર્મની ભાગીદારી પેઢીનું તા.31-3-2023 ના રોજનું પાકું સરવૈયું:
મૂડી – દેવાં રકમ (રૂ.) મિલકત – લેણાં રકમ (રૂ.)
મૂડી :
ધર્મ 40,000
+ ચોખ્ખો નફો 22,800
62,800
– ઉપાડ 12,000
કર્મ 30,000
+ ચોખ્ખો નફો 15,200
45,200
– ઉપાડ 6,000
દેવાં
ઉપલક ખાતું
50,800
39,200
8,000
2,000
બિન ચાલુ મિલકતો :
દૃશ્ય મિલકતો :
સ્થિર મિલકતો
રોકાણો
ચાલુ મિલકતો
(દેવાદારો સહિત)
60,000
12,000
28,000
1,00,000 1,00,000
P
r
a
n
a
y
C
l
a
s
s
e
s

વાર્ષિક હિસાબો તૈયાર કર્યા પછી માલુમ પડ્યું કે,
(1) મૂડી પર 5% વ્યાજ ગણવાનું રહી ગયું છે.
(2) સ્થિર મિલકતો પર 10% લેખે ઘસારો ગણવાનો છે.
(3) ભાડું રૂ. 200 અગાઉથી ચૂકવ્યું છે.
(4) રોકાણો પર રૂ. 400 વ્યાજ મળવાનું બાકી છે અને ધાલખાધ અનામત રૂ. 600 રાખવાનું છે.
(5) વેચાણ ખાતાંનો સરવાળો રૂ. 2,000 ઓછો ગણાયો છે.
(6) ખરીદી રૂ. 800 નોંધવાની બાકી છે.
ઉપરની માહિતીના આધારે, સુધારેલા વાર્ષિક હિસાબો તૈયાર કરો
03. તા. 31-3-2019 ના રોજનું કમલેશ લિમિટેડનું કાચું સરવૈયું નીચે મુજબ છે.
અન્ય માહિતીઃ
(1) આખર સ્ટોક રૂ. 50,400
(2) નફાના 50 % કરવેરાની જોગવાઈ કરો.
આપેલ વિગતો પરથી તા. 31-3-2019 ના રોજ પુરા થતા વર્ષ માટે કંપની ધારા 2013 ના પરિશિષ્ટ – III મુજબ વાર્ષિક હિસાબો તૈયાર કરો. હિસાબોને લગતી નોંધો જરૂરી નથી.
04. રીટા અને રીના 6 : 4 ના પ્રમાણમાં નફો - નુકશાન વહેંચતા ભાગીદારો છે. તા. 31-3-2019 ના રોજના નીચે આપેલા કાચા સરવૈયા અને હવાલા પરથી ભાગીદારી પેઢીના વાર્ષિક હિસાબો તૈયાર કરો.
P
r
a
n
a
y
C
l
a
s
s
e
s

હવાલાઓ :
(1) ભાગીદારોની મૂડી પર 12 % અને ઉપાડ પર 5 % લેખે વ્યાજ ગણવાનું છે.
(2) રીટાને વેચાણ પર 3 % લેખે કમિશન આપવાનું છે.
(3) રીનાને દર મહિને રૂ. 1,500 ધંધાના હેતુસર મુસાફરી ખર્ચ પેટે આપવાના છે અને મિત્ર પાસેથી ઉછીની લીધેલ રકમ પર રૂ. 250 વ્યાજ ચૂકવવાનું બાકી છે.
(4) દુકાન ભાડુ તા. 30-4-2019 સુધીના 12 માસનું છે અને સ્થિર મિલકત પર 20 % લેખે ઘસારો ગણો.
(5) રૂ. 1,250 ઉઘરાણી વસુલ થઈ શકે તેમ નથી.
(6) આખર માલનો સ્ટોક રૂ. 95,125 હતો.
05. ધર્મ અને કર્મના નીચે દર્શાવેલ કાચા સરવૈયા અને હવાલાઓને ધ્યાનમાં લઈ તેમની પેઢીના તા. 31-3-21ના રોજ પૂરા થતા વર્ષના વાર્ષિક હિસાબો તૈયાર કરો :
ધર્મ અને કર્મની ભાગીદારી પેઢીનું તા. 31-3-2021ના રોજનું કાચું સરવૈયું
ખાતાનું નામ ઉધાર બાકી (રૂ) જમા બાકી (રૂ)
મૂડી અને ઉપાડ :
ધર્મ
કર્મ
5,000
2,500
35,000
15,000
પેટન્ટ – ટ્રેડમાર્ક 2,700 -
દેવાદારો - લેણદારો 31,000 25.000
ખરીદ - વેચાણ 40,000 89,250
ઓફિસના યંત્રો 20,000 -
શરૂઆતનો સ્ટોક 6,000 -
ફર્નિચર 3,000 -
ખરીદ પરત-વેચાણ પરત 7,500 5,000
મજૂ રી 4,600 -
ફર્નિચરનો ઘસારો 300 -
મકાન 46,000 -
ઓફિસ ખર્ચા 4,700 -
કાનૂની ખર્ચ 6,500 -
રોકડ સિલક 300 -
હૂંડીઓ 4,000 2,500
ઘાલખાધ અને ઘાલખાધ અનામત 1,500 2,000
વટાવ 750 1,500
હાથ પર સ્ટેમ્પ - ઘાલખાધ પરત 150 1,250
HDFCની 12%ની લોન (1-7-20) - 10,000
P
r
a
n
a
y
C
l
a
s
s
e
s

કુલ સરવાળો 1,86,500 1,86,500
(1) આખર માલના સ્ટોકની મૂળકિંમત રૂ.10,000 છે, જે પૈકી 50% સ્ટોકની કિંમત ઉપજી શકે તેમ નથી.
(2) મકાન ખરીદીના કાનૂની ખર્ચા હૈં રૂ.4,000 કાનૂની ખર્ચમાં સમાયેલ છે.
(3) દેવાદારો પર 5% ઘાલખાધ અનામતની જોગવાઈ કરો.
(4) ફર્નિચર પર 10% અને મકાન પર 5% ઘસારો ગણો.
(5) પેટન્ટ અને ટ્રેડમાર્કનો 1
3
ભાગ માંડી વાળવાનો છે.
06. તા. 31-3-2021ના રોજનું શારદા લિમિટેડનું કાચું સરવૈયું નીચે મુજબ છે:
(i) કરવેરાની જોગવાઈ રૂ. 80,000 કરવી.
(ii) કંપનીધારા 2013ના પરિશિષ્ટ III મુજબ કંપનીના વાર્ષિક હિસાબો તૈયાર કરો.
07. શિવ અને કેશવ સ૨ખે હિસ્સે નફો - નુકસાન વહેંચતા એક પેઢીના ભાગીદારો છે. તા. 31-03-2017 ના રોજના નીચે આપેલા કાચા સરવૈયા અને હવાલા પરથી પેઢીના વાર્ષિક હિસાબો તૈયાર કરો.
P
r
a
n
a
y
C
l
a
s
s
e
s

હવાલાઓઃ
(1) આખર સ્ટોની કિંમત રૂ. 40,000 છે. પરંતુ તેની બજાર કિંમત 20% ઓછી છે.
(2) 1,000 નો માલ મળ્યો હતો, પરંતુ ખરીદીનું ભતિયું ખરીદનોંધમાં લખવાનું રહી ગયું છે.
(3) ભાગીદારોને મૂડી પર 10% અને ઉપાડ પર 5% વ્યાજ વસૂલ કરવાનું છે.
(4) ઘાલખાધ અનામત રૂ. 3,000 ની જોગવાઈ કરો તથા દેવાદાર ૫૨ વટાવ અનામત 10% લેખે રાખવાનું છે.
(5) શિવે રૂ.1,000 નો માલ અને કેશવે રૂ. 2,000 નો માલ અંગત વપરાશ માટે લીધો હતો જેની નોંધ ચોપડે ઉધાર વેચાણ તરીકે વેચાણ નોંધમાં થઈ છે.
(6) ભાગીદારી કરારનામાની જોગવાઈ પ્રમાણે નુકસાન હોય તો પણ મૂડી પર વ્યાજ ચૂકવવાનું છે.
08. તા. 31-3-2017ના રોજનું ડિવાઈન લિમિટેડનું કાચું સરવૈયું નીચે મુજબ છે :
P
r
a
n
a
y
C
l
a
s
s
e
s

વધારાની માહિતી: કરવેરાની જોગવાઈ રૂ. 80,000 કરો.
કંપનીધારા 2013ના પરિશિષ્ટ III મુજબ કંપનીના વાર્ષિક હિસાબો તૈયાર કરો.
09. નીચેની બાકીઓ વર્ધમાન લિમિટેડના ચોપડામાંથી લેવામાં આવી છે. આ બાકીઓ પરથી તા. 31-03-2019 ના રોજનું પાકું સરવૈયું કંપની ધારા 2013 ના પરિશિષ્ટ III મુજબ તૈયાર કરો.
10. અંશ અને વંશની ભાગીદારી પેઢીના કાચા સરવૈયા અને હવાલાઓ પરથી નફા નુકસાન ખાતું મૂડી ખાતું અને પાકું સરવૈયું તૈયાર કરો.
અંશ અને વંશની ભાગીદારી પેઢીનું તા. 31-03-2019 ના રોજનું કાચું સરવૈયું
વિગત ઉધાર બાકી જમા બાકી
મૂડી ખાતા :
અંશ
વંશ
માલનો સ્ટોક (31-3-2019)
રોકડ સિલક
બેંકમાં ચાલુ ખાતે
SBI ની ફિક્સ ડીપોઝીટ
દેવાદારો-લેણદારો
પગાર
જમીન મકાન
યંત્રો
ફર્નિચર
વીમા પ્રિમિયમ
સ્ટેશનરી છપામણી
ઘાલખાધ – ઘાલખાધ અનામત
જાહેરાત ખર્ચ
મુસાફરી ખર્ચ
વેપાર ખાતે
વંશની લોન (1-10-18)
વટાવ અનામત
54,600
560
14,000
80,000
36,800
37,000
1,80,000
40,000
10,000
2,000
1,200
400
1,200
800
1,50,000
1,60 000
24,000
2000
61,800
60,000
760
4,58,560 4,58,560
હવાલાઓ:
(1) અંશ રૂ. 4,000 ની મૂળ કિંમતનો માલ અંગત વપરાશ માટે લઈ ગયો હતો પરંતુ ચોપડે લખાયું નથી.
(2) હિસાબી વર્ષના અંતે રૂ. 8,000 ની કિંમતનો માલ ઉધાર ખરીદ્યો હતો પરંતુ ચોપડે નોંધવાનું રહી ગયું છે.
(3) અગાઉથી ચૂકવેલ વિમા પ્રિમિયમ રૂ. 400 છે.
(4) દેવાદારોમાંથી રૂ. 800 નું લેણું હવે વસૂલ થઈ શકે તેમ નથી. દેવાદારો પર 5% ઘાલખાધ અનામત રાખો.
(5) યંત્રો પર 20% લેખે તથા ફર્નિચર પર 5% લેખે ઘસારો ગણો.
11. નીચેની બાકીઓ સ્ટાર લિમિટેડના ચોપડામાંથી લેવામાં આવી છે. આ બાકીઓ પરથી તા. 31-03-2018 ના રોજનું પાકું સરવૈયું કંપની ધારા 2013 ના પરિશિષ્ટ III મુજબ તૈયાર કરો.
તા. 31-03-2018 ના રોજનું પાકું સરવૈયું
ઉધાર બાકી રકમ રૂ. જમા બાકી રકમ રૂ.
મળવાનું બાકી વ્યાજ 3,000 વેપારી દેવાં 30,000
P
r
a
n
a
y
C
l
a
s
s
e
s

પ્લાન્ટ યંત્રો
રોકડ હાથ પર
ટ્રેડમાર્ક
દેવાદારો
10% ના નર્મદા બોન્ડ
છૂ ટા ભાગો
ટેલિફોન ડિપોઝીટ
મ્યુચ્યુઅલ ફંડના યુનીટ (કામચલાઉ)
6,00,000
37,000
20,000
42,000
70,000
18,000
30,000
10,000
લાંબા ગાળાની જોગવાઈઓ
અનામત અને વધારો
અન્ય ચાલુ જવાબદારીઓ
ટૂંકા ગાળાનાં ઉછીનાં નાણાં
શેરમૂડી
ટૂંકા ગાળાની જોગવાઈઓ
લાંબા ગાળાનાં ઉછીનાં નાણાં
10,000 અન્ય લાંબા ગાળાની જવાબદારીઓ
60,000
1,10,000
25,000
24,000
3,50,000
35,000
1,20,000
76,000
8,30,000 8,30,000
12. શુભ અને લાભ એક પેઢીના ભાગીદારો છે. તા. 31-3-2018 ના રોજ ના કાચા સરવૈયા અને હવાલાઓ પરથી વેપાર ખાતું, નફા-નુકસાન ખાતું, નફા-નુકસાનની ફાળવણી ખાતું, મુડી ખાતાં અને પાકું સરવૈયું તૈયાર કરો.
પેઢીનું તા. 31-03-2018 ના રોજનું કાચું સરવૈયું
ઉધાર બાકી રકમ રૂ. જમા બાકી રકમ રૂ.
ઉપાડ : મુડી ખાતાં :
શુભ 4,800 શુભ 24,000
લાભ 3,200 લાભ 16,000
વ્યવસ્થિત ખરીદી 1,06,000 વેચાણ 2,00,000
માલ સ્ટોક (31-3-18) 28,000 દેવું 30,000
લેણું 48,000 નમૂનાથી વહેંચેલ માલ 2,000
મજૂ રી-પગાર 10,000 બેંક ઓવરડ્રાફ્ટ 14,000
વેપાર ખર્ચા 16,000
મકાન 50,000
ફર્નિચર / ફિટીંગ્સ 10,000
રોકડ સિલક 2,000
પેકિંગ સામગ્રીનો સ્ટોક 4,000
ઓફીસ સાધનો 4,000
2,86,000 2,86,000
(1) મૂડી પર 8% લેખે અને ઉપાડ પર 12% લેખે વ્યાજ ગણવાનું છે. શુભે દર માસના અંતે રૂ. 400 અને લાભે તા. 1-10-2017 ના રોજ ઉપાડ કર્યો હતો.
(2) રૂ. 10,000 ના ઉધાર વેચાણની નોંધ કરવાની બાકી છે તથા માર્ચ 2018 ની વેચાણ નોંધનો સરવાળો ભૂલથી 2,000 રૂ. વધુ ગણેલ છે. (3) રૂ. 2,000 ની વધારાની ઘાલખાધ માંડી વાળો અને 5% ઘાલખાધ ,અનામતની
જોગવાઈ કરો.
(4) રૂ. 4,000 નું ફિટિંગ્સ નકામું થઈ ગયું છે. જેની ચોપડે નોંધ કરવાની બાકી છે.
(5) એક ગ્રાહકને માલ પુરો પાડવાનો કરાર પૂરો નહિ કરી શકવા બદલ કોર્ટે રૂ. 4,000 નો દાવો મંજૂ ર કર્યો છે.
(6) ચૂકવવાની બાકી મજૂ રી રૂ. 2,000 મજૂ રી ખાતે નોંધ્યા છે. પરંતુ ચૂકવવાની બાકી મજૂ રી ખાતું કાચા સરવૈયામાં નોંધવાનું રહી ગયું છે.
13. રાધા અને ક્રિષ્ણ 3:2 ના પ્રમાણમાં નફો-નુકસાન વહેંચી લેતા એક પેઢીના ભાગીદારો છે. તા. 31-3-2017 ના રોજનું કાચું સરવૈયું અને હવાલા પરથી પેઢીના વાર્ષિક હિસાબો તૈયાર કરો.
રાધા અને ક્રિષ્ણની ભાગીદારી પેઢીનું તા. 31-3-2017 ના રોજનું કાચું સરવૈયું
ઉધાર બાકી રકમ (₹) જમા બાકી રકમ (₹)
ઉપાડ:
રાધા
ક્રિષ્ણ
ભાડાપટ્ટાનું મકાન
(1–4–16 થી 10 વર્ષ)
મશીનરી (ઓફિસ)
આપેલ વટાવ
જાવક માલ ગાડા ભાડું
ફર્નિચર-ફિક્ષ્ચર્સ
પગાર
ઘાલખાધ
લેણીહૂંડી
વેપાર ખર્ચ
રોકડ સિલક
સ્ટૉક (તા. 31–3–2017)
5,000
5,000
60,000
50,000
350
40,000
1,200
5,000
7,500
1,200
20,000
5,900
6,000
73,000
મૂડી ખાતાં:
રાધા
ક્રિષ્ણ
રાધાની લોન
(તા. 1–7–16 થી)
મળેવ વટાવ
લેણદારો
કમિશન
દેવીહૂંડી
વેપાર ખાતે
55,000
45,000
50,000
400
25,000
2,500
5,000
97,250
2,80,150 2,80,150
હવાલાઓ:
(1) મશીનરી પર 6% અને ફર્નિચર-ફિક્ષ્ચર્સ પર 20% લેખે ધસારો ગણો.
(2) દેવાદારોમાંથી ₹ 500 ઘાલખાધ માંડી વાળો.
(3) રાધા અને ક્રિષ્ણને અનુક્રમે ₹ 5,000 અને ₹ 4,000 વાર્ષિક પગાર આપવાનો છે.
P
r
a
n
a
y
C
l
a
s
s
e
s

(4) ₹ 500 કમિશનના મળવાના બાકી છે.
(5) પગારના ₹ 3,000 ચૂકવવાના બાકી છે.
14. નીચેની બાકીઓ શ્રીજી લિમિટેડના ચોપડામાંથી લેવામાં આવી છે. આ બાકીઓ પરથી તા. 31−માર્ચ, 2017 ના રોજનું પાકું સરવૈયું કંપની ધારા 2013 ના પરિશિષ્ટ−III મુજબ તૈયાર કરો.
બાકી રકમ (₹)
(1) મળવાનું બાકી કમિશન
(2) જમીન-મકાન
(3) ઇક્વિટી શૅરમૂડી
(4) બેંક સિલક
(5) સામાન્ય અનામત
(6) આખર સ્ટૉક
(7) લેણદારો
(8) દેવાદારો
(9) 10% ના ડિબેંચર
(10) ડિબેન્ચર પરત નિધિનાં રોકાણો
(11) કસ્ટમ ડિપોઝીટ
(12) ગ્રેજ્યુઈટી ફંડ
(13) કરવેરાની જોગવાઈ
20,000
10,00,000
10,00,000
45,000
20,000
1,80,000
4,00,000
2,30,000
1,30,000
30,000
1,25,000
20,000
60,000
15. નીચેના વ્યવહારોની કંપનીના ચોપડામાં શેરજપ્તીને લગતી અને તે શે૨ ફરીથી બહાર પાડવા અંગેની આમનોંધો પસાર કરો. (બાબત જે વગર)
A. કંપનીએ રૂ. 10 ની મૂળકિંમતના હરનિશના 500 ઇક્વિટી શેર તા. 1-3-2021 ના રોજ જપ્ત કર્યા. હરનિશે આખરી હપ્તાના શેરદીઠ રૂ. 3 લેખે નાણા ભર્યા ન હતા. જપ્ત થયેલા શેર કંપનીએ શેરદીઠ રૂ. 8 ના ભાવે તા. 2-
4-2021 ના રોજ ફરીથી બહાર પાડ્યા હતા. જે સંજયે ખરીધા હતા.
B. તા. 10-7-2021 ના રોજ કંપનીએ રૂ. 10 ની મૂળકિંમતના અવધ પાસેના 350 ઇક્વિટી શેર, જે શેરદીઠ રૂ. 3 પ્રથમ હપ્તા પેટે અને શેરદીઠ રૂ. 2 બીજા અને છેલ્લા હપ્તા પેટે નહિ ભરી શકવાના કારણે જપ્ત કર્યા હતા. તા.
12-8-2021 ના રોજ જપ્ત થયેલા 350 ઇક્વિટી શેર, શેરદીઠ રૂ. 7 લેખે ફરીથી બહાર પાડ્યા. જે ધર્મેશે ખરીધા હતા.
C. તા. 14-9-2021 ના રોજ રૂ. 10 ની મૂળકિંમતના ધ્રુમલ પાસેના 1200 ઇક્વિટી શેર, જે શેરદીઠ રૂ. 3 લેખે છેલ્લા હપ્તા પેટેની રકમ નહિ ભરી શકવાના કારણે કંપનીએ જપ્ત કર્યા. કુમલે અરજી વખતે શેરદીઠ રૂ. 4 અને
મંજૂ રી વખતે શેરદીઠ રૂ. 8(શેરદીઠ રૂ. 5 ના પ્રીમિયમ સહિત) ભરેલા હતા. જપ્ત થયેલા શેરમાંથી તા. 16-10-2021 ના રોજ 800 ઇક્વિટી શેર કંપનીએ મિનેષને શેરદીઠ રૂ. 5 ના વટાવથી આપ્યા હતા.
16. આશા લિમિટેડે 80,000 ઇક્વિટી શેર શેરદીઠ રૂ. 10 ના ભાવે જાહેર જનતામાં બહાર પાડ્યા.
કંપનીએ નીચે મુજબ રકમ મંગાવી હતી:
અરજી વખતે શેરદીઠ રૂ. 4
મંજૂ રી વખતે શેરદીઠ રૂ. 3
આખરી હપ્તા વખતે શેરદીઠ રૂ. 3
જાહેર જનતા પાસેથી કુલ 1,20,000 શેરની અરજીઓ મળી હતી. જેની કંપનીએ નીચે પ્રમાણે શે૨ની ફાળવણી કરી હતી:
32,000 શેર અરજદારોના પૂરેપૂરા શે૨ મંજૂ ર કર્યા.
24,000 શેર અરજદારોનો એક પણ શેર મંજૂ ર ન કર્યો.
64,000 શેર અરજદારોના 48,000 શેર મંજૂ ર કર્યા.
બધી જ રકમ સમયસર મળી ગઈ હતી. ઉપરની વિગતો પરથી કંપનીના ચોપડે જરૂરી આમનોંધ પસાર કરો.
17. માનસી, નિશિલ અને નમન 4 : 3 : 3 ના પ્રમાણમાં નફો – નુકસાન વહેંચતા પેઢીના ભાગીદારો છે. માનસી તા. 31-3-2020 ના રોજ નિવૃત્ત થાય છે. તે દિવસનું તેમનું પાકું સરવૈયું નીચે પ્રમાણે હતું.
પાકું સરવૈયું
મૂડી ખાતાં
માનસી 8,000
નિશિલ 5,000
નમન 2,000
સામાન્ય અનામત
દેવી હૂંડી
15,000
2,000
8,000
2,000
પાઘડી
જમીન-મકાન
સ્ટોક
રોકડ
1, 000
6,000
4,000
6,600
9,000
400
27,000 27,000
નિવૃત્તિની શરતો નીચે મુજબ નક્કી કરવામાં આવી:
(1) પાઘડીનું મૂલ્યાંકન રૂ. 4,000 થી કરવામાં આવ્યું.
(2) કાયમી મિલકતોની કિંમતમાં 20% વધારો કરવો.
(3) સ્ટોક 10% વધુ કિંમતે દર્શાવેલ છે.
(4) નવું નફા-નુકસાનનું પ્રમાણ નિશિલ અને નમન વચ્ચે 4 : 1 નક્કી કરવામાં આવ્યું.
(5) માનસીને તેની લેણી રકમ ચૂકવી દેવી અને નવી પેઢીમાં રોકડ રૂ. 1,000 રહે તે રીતે નિશિલ અને નમન જરૂરી રોકડ એવી રીતે લાવશે કે લઈ જશે કે જેથી નવી પેઢીમાં તેમની મૂડી નવા નફા-નુકસાનનાં પ્રમાણમાં રહે. જરૂરી
ખાતાં અને નવી પેઢીનું પાકું સરવૈયું તૈયાર કરો.
18. સિનિયા અને નકુલ એક પેઢીના 1 :2 ના પ્રમાણમાં નફો-નુકસાન વહેંચી લેતા ભાગીદારો છે. તા. 31-3-2023 ના રોજ તેમની પેઢીનું પાકું સરવૈયું નીચે પ્રમાણે છે:
મૂડી - દેવાં રકમ (₹) મિલક્ત - લેણાં રકમ (₹)
મૂડી ખાતાં
સિનિયા 1,00,000
નકુલ 1,50,000
નફા-નુકસાન ખાતું
ઘાલખધ અનામત
2,50,000
9,000
15,000
25,000
8,000
પાઘડી
યંત્રો
સ્ટોક
રોકડ
27,000
1,50,000
50,000
20,000
30,000
10,000
20,000
3,07,000 3,07,000
ઉપરની તારીખે તેઓએ રિકીને નવા ભાગીદાર તરીકે પ્રવેશ આપ્યો. અન્ય બાબતો નીચે મુજબ નક્કી કરવામાં આવી :
(1) દેવાદારો પર ઘાલખાધ અનામત ₹ 5,000 રાખવી.
(2) પાઘડીનું મૂલ્યાંકન ₹ 36,000 કરવામાં આવ્યું.
P
r
a
n
a
y
C
l
a
s
s
e
s

(3) જમીન-મકાનની કિંમતમાં 10% વધારો કરવો.
(4) યંત્રોની ચોપડે કિંમત તેની બજાર કિંમત કરતાં 25% વધુ છે.
(5) સ્ટોકની કિંમત 10% ઘટાડવી.
(6) રિકી નવી પેઢીની ચોખ્ખી મિલકતની 50% રકમ મૂડી પેટે અને પોતાના ભાગની પાઘડી રોકડમાં લાવશે.
(7) સિનિવા તેના નફાના ભાગના 1
3
ભાગ જ્યારે નકુલ તેના નફાના ભાગમાંથી 1
3
ભાગ રિકીને આપશે.
જરૂરી ખાતાં તૈયાર કરી નવા ભાગીદારનાં પ્રવેશ બાદનું પાકું સરવૈયું તૈયાર કરો.
19. શ્રેયા અને રીયા 2 : 1 ના પ્રમાણમાં નફો-નુકસાન વહેંચી લેતા એક પેઢીનાં ભાગીદારો છે. તા. 31-3-2023 ના રોજ તેમની પેઢીનું પાકું સરવૈયું નીચે મુજબ છે:
મૂડી ખાતા:
શ્રેયા 1,30,000
રીયા 1,20,000
મૂડી અનામત
કારીગર બચત ખાતાં
કારીગર નફા-ભાગ ભંડોળ
10% ની લોન
2,50,000
21,000
10,000
12,000
50,000
57,000
પાઘડી
મકાન
સ્ટોક
રોકડ
30,000
2,00,000
40,000
26,000
24,000
80,000
4,00,000 4,00,000
તા. 1-4-2023 ના રોજ તેઓએ પ્રિયાને નવા ભાગીદાર તરીકે નીચેની શરતોએ દાખલ કર્યો:
(1) નવું નફા-નુકસાનનું પ્રમાણ 3 : 5 : 1 રાખવું.
(2) પ્રિયા મૂડી તરીકે રૂ. 50,000 રોકડમાં લાવશે.
(3) લોન પર છેલ્લા વર્ષનું વ્યાજ ચૂકવવાનું બાકી છે.
(4) રીયાના અંગત ખર્ચના ચૂકવેલ રૂ. 8,000 નફા-નુકસાન ખાતે ઉધારેલ છે.
(5) પુનર્ગઠનના ખર્ચા રૂ. 12,000 શ્રેયાએ ચૂકવેલ છે.
(6) પાઘડીનું મૂલ્યાંકન રૂ. 2,70,000 આંકવામાં આવ્યું.
(7) પ્રિયાની મૂડીને પાયા તરીકે રાખી. શ્રેયા અને રીયાની મૂડી નવી પેઢીમાં નવા નફા-નુકસાનના પ્રમાણમાં રાખવી અને જરૂરી હવાલા ચાલુ ખાતામાં નાખવા જરૂરી ખાતાં અને પાકું સરવૈયું તૈયાર કરો.
20. ભારતી ફૂડ પ્રોડક્ટ લિ. કંપનીએ રૂ.10 નો એક એવા 3,00,000 ઈક્વિટી શેર રૂ. શેરદીઠ રૂ. 150 ના પ્રીમિયમે બહાર પાડ્યા. શેરદીઠ નીચે મુજબ ૨કમ મંગાવવામાં આવી હતી.
અરજી વખતે શેરદીઠ 74 (રૂ. 70 ના પ્રીમિયમ સહિત)
મંજૂ રી વખતે શેરદીઠ રૂ. રૂ. 44 (રૂ. 40 ના પ્રીમિયમ સહિત)
આખરી હપ્તા વખતે શેરદીઠ રૂ. 42 (રૂ. 40 પ્રીમિયમ સહિત)
કંપનીને 3,00,000 શેરની અરજીઓ મળી હતી. ભરતે ધારણ કરેલા 2,000 શેર પર આખરી હપ્તાની રકમ સિવાય બધા શેર પર પૂરેપૂરી રકમ મળી ગઈ હતી. કંપનીએ યોગ્ય કાર્યવાહી કર્યા બાદ ભરતના શેર જપ્ત કર્યા અને
તે શેર શેરદીઠ રૂ.80 લેખે પ્રીતિને પૂરા ભરપાઈ થયેલા તરીકે ફરી વેચ્યા.
ઉપરના વ્યવહારોની કંપનીના ચોપડે આમનોંધ પસાર કરો. (બા. જે. જરૂરી નથી)
21. નડીયાદની નવીન કંપનીએ 2,00,000 ઇક્વિટી શેર, શેરદીઠ રૂ.10 લેખે જાહેર જનતા માટે બહાર પાડ્યા.
કંપનીએ અરજી વખતે શેરદીઠ રૂ. 3.50,
મંજુરી વખતે શેરદીઠ રૂ. 4 અને
પ્રથમ અને આખરી હપ્તા વખતે શેરદીઠ રૂ. 2.50 મંગાવવાના નક્કી કર્યા હતાં.
જાહેર જનતા પાસેથી 2,30,000 ઇક્વિટી શેરની અરજીઓ મળી, જેમાંથી 30,000 ઇક્વિટી શેરની અરજીઓ નામંજૂ ર કરી તેના પરની રકમ અરજદારોને પરત કરી.
જતીન કે જેણે 2,500 શેરની અરજી કરી હતી તેણે અરજી સમયે શેરદીઠ રૂ. 10 લેખે પૂરેપૂરી રકમ મોકલી આપી હતી. કંપનીએ તેના બધા જ શે૨ મંજૂ ર રાખ્યા હતા. જ્યારે આયુષ કે જેના 1,500 શેર મંજૂ ર કરવામાં આવ્યા
હતા તેણે શેર મંજૂ રી વખતે પ્રથમ અને આખરી હપ્તાની ૨કમ પણ કંપનીને મોકલી આપી હતી.
આ સિવાય મંજૂ રી સમયની તથા હપ્તા વખતે લેણી થતી રકમો સમયસર પૂરેપૂરી મળી ગઈ હતી. કંપનીના ચોપડે ઉપરના વ્યવહારોની આમનોંધ પસાર કરો. (બા. જે. જરૂરી નથી)
22. તા. 31-3-2019 ના રોજ A, B અને C નું પાકું સરવૈયું નીચે મુજબ હતું.
A, B અને C 3 : 3 : 2 ના પ્રમાણમાં નફો - નુકસાન વહેંચી લેતાં ભાગીદારો હતા.
તા. 1-4-2019 ના રોજ B નિવૃત્ત થાય છે. નિવૃત્તિની શરતો નીચે મુજબ હતી.
(1) જમીન અને મકાનની કિંમતરૂ. 2,20,000 ગણવી.
(2) યંત્રની કિંમત રૂ. 30,000 થી ઘટાડવી.
(3) દેવાદારો પર 10% ઘાલખાધ અનામત રાખવી.
(4) કામદાર વળતર પેટે રૂ. 15,000 નો દાવો મંજુર રાખ્યો.
(5) પેઢીની પાઘડીનું મૂલ્ય રૂ. 1,60,000 ગણવું. B ના ભાગની પાઘડીનો હવાલો A અને C ના મૂડી ખાતે નાંખવો.
P
r
a
n
a
y
C
l
a
s
s
e
s

(5) A અને C નું નફા નુકસાનનું નવું પ્રમાણ 1:1 રાખવું.
ઉપરની માહિતી પરથી પુનઃ મુલ્યાંકન ખાતું, ભાગીદારોના મૂડી ખાતાં અને નિવૃત્તિ બાદનું પાકું સરવૈયું તૈયાર કરો.
23. બીના અને મીના 2 : 3 ના પ્રમાણમાં નફો - નુકસાન વહેંચતા ભાગીદારો છે. તા. 31-3-2019 ના રોજ તેમની પેઢીનું પાકું સરવૈયું નીચે મુજબ હતું.
તા. 1-4-2019 ના રોજ તેઓએ ટીનાને નવા ભાગીદાર તરીકે નીચેની શરતોએ દાખલ કરી.
(1) બીના પોતાના ભાગનો 1
2
ભાગ અને મીના પોતાના ભાગનો 1
4
ભાગ
ટીનાની તરફેણમાં ત્યાગ કરશે.
(2) પેઢીની પાઘડીનું મૂલ્યાંકન રૂ. 80,000 કરવામાં આવ્યું. બીના અને મીના તેમને મળેલ પાઘડી પૈકી 50 % પાઘડી ઉપાડી જશે.
(3) યંત્રો પર 10 % ઘસારો માંડી વાળવો.
(4) દેવાદારોમાંથી રૂ. 6,000 ઘાલખાધ તરીકે માંડી વાળો અને 15 % ઘાલેખાધ અનામતની જોગવાઈ કરવી.
(5) રોકાણોની બજાર કિંમત રૂ. 15,000 છે જે ચોપડે લાવવી અને કારીગર વળતર પેટે રૂ. 50,000 નો દાવો મંજૂ ર રાખવો.
(6) ટીના મૂડી તરીકે રૂ. 1,20,000 અને તેના ભાગની પાઘડી રોકડમાં લાવશે.
જરૂરી ખાતા તૈયાર કરો અને નવી પેઢીનું પાકું સરવૈયું તૈયાર કરો.
24. યોગેશ્વર લિમિટેડ કંપનીએ રૂ. 10નો એક એવા 2,40,000 ઇક્વિટી શેર, શેરદીઠ રૂ. 70ના પ્રિમિયમે બહાર પાડ્યા. શેરદીઠ નીચે મુજબ ૨કમ મંગાવવામાં આવી હતી :
અરજી સાથે રૂ. 38 (રૂ. 35ના પ્રિમિયમ સહિત)
મંજૂ રી વખતે રૂ. 28 (રૂ. 25ના પ્રિમિયમ સહિત)
આખરી હપ્તા વખતે રૂ. 14 (રૂ. 10ના પ્રિમિયમ સહિત)
કલ્પેશે ધારણ કરેલા 2,000 શેર પર મંજૂ રી અને આખરી હપ્તાની રકમ સિવાય બાકીના બધા શેર પર પૂરેપૂરી રકમ મળી ગઈ હતી. કંપનીએ યોગ્ય કાર્યવાહી બાદ કલ્પેશના શેર જપ્ત કર્યા. આ શેર 40%ના પ્રિમિયમે પૂરા
ભરાયેલા તરીકે ગૌરવને ફરી વેચ્યા.
ઉપરના વ્યવહારોની કંપનીના ચોપડે આમનોંધ પસાર કરો. (બાબત જે. વગર)
25. હર્ષ લિમિટેડે રૂ. 10નો એક એવા 18,00,000 ઇક્વિટી શેર બહાર પાડ્યા હતા. કંપનીને 20,00,000 શેર માટે અરજીઓ મળી. બોર્ડ ઓફ ડિરેક્ટર્સની મિટિંગમાં શે૨ મંજૂ ર કરવામાં આવ્યા. વધારાના શેર માટેની અરજીઓ
નામંજૂ ર કરવામાં આવી અને તેનાં નાણાં શે૨ અરજદારોને પરત કર્યા. શેર પરની રકમ નીચે મુજબ મંગાવવામાં આવી :
અરજી વખતે શેરદીઠ રૂ. 3
મંજૂ રી વખતે શેરદીઠ રૂ. 2.50
પ્રથમ હપ્તા વખતે શેરદીઠ રૂ. 2
છેલ્લા હપ્તા વખતે શેરદીઠ રૂ. 2.50
હેતલ કે જેનાં 1,600 શેર મંજૂ ર કરેલા છે તે પ્રથમ અને છેલ્લા હપ્તાનાં નાણાં ભરી શકેલ નથી, જ્યારે મિતલ કે જેના 1,400 શેર મંજૂ ર કરેલા છે તે છેલ્લા હપ્તાનાં નાણાં ભરી શકેલ નથી.
આ સિવાય બાકીનાં શેર હોલ્ડર્સ પાસેથી સમયસર બધી ૨કમ મળી ગઈ હતી. હેતલ અને મિતલ બાકી હપ્તાની રકમ પાછળથી કંપનીને ચૂકવી હતી.
ઉપર્યુક્ત વ્યવહારો અંગે જરૂરી આમનોંધ કંપનીના ચોપડામાં પસાર કરો. (બાબત જે. વગર)
26. દીપેન, ઉમંગ અને આકાશ 2 : 2 : 1ના પ્રમાણમાં નફો-નુકસાન વહેંચતા ભાગીદારો છે. આકાશ તા. 31-3-2021ના રોજ નિવૃત્ત થાય છે.
તા. 31-3-2021ના રોજ તેમની પેઢીનું પાકું સરવૈયું નીચે મુજબ હતું:
મૂડી - દેવાં રકમ (₹) મિલકત - લેણાં રકમ (₹)
મૂડી ખાતાં :
દિપેન 30,000
ઉમંગ 20,000
આકાશ 10,000
રોકાણ વધઘટ ભંડોળ
ઘાલખાધ અનામત
60,000
5000
2500
2000
15,500
પાઘડી
યંત્રો
રોકાણો
સ્ટોક
રોકડ - બેન્ક
10,000
20,000
10,000
30,000
10,000
5000
85,000 85,000
નિવૃત્તિ વખતે નક્કી કરવામાં આવ્યું કે -
(1) યંત્રોની કિંમત રૂ. 25,000 અને સ્ટોકની કિંમત રૂ. 5,000 આંકવી.
(2) રોકાણોની કિંમત રૂ 8,000 નક્કી થઈ તે કિંમતે રોકાણો આકાશ લઈ જાય છે.
(3) લેણદારો પૈકી રૂ. 5,000નું દેવું ચૂકવવું નહિ પડે.
(4) કામદાર વળતર પેટે રૂ.2,000ના દાવાની જોગવાઈ કરવી.
(5) ધાલખાધ અનામત દેવાદારો પર 10% રાખવી.
(6) પાઘડીનું મૂલ્યાંકન રૂ. 40,000 કરવામાં આવ્યું.
જરૂરી ખાતાં તૈયાર કરી નવી પેઢીનું પાકું સરવૈયું તૈયાર કરો.
27. A અને B 2 : 1ના પ્રમાણમાં નફો-નુકસાન વહેંચી લેતા એક પેઢીનાં ભાગીદારો છે. તા. 31-3-2021નાં રોજ તેમની પેઢીનું પાકું સરવૈયું નીચે મુજબ હતું :
P
r
a
n
a
y
C
l
a
s
s
e
s

Cને તા. 1-4-2021થી નવા ભાગીદાર તરીકે દાખલ કરવામાં આવ્યો. પ્રવેશની શરતો નીચે મુજબ હતી :
(1) A તેના ભાગમાંથી 1
12
ભાગ અને B તેના ભાગમાંથી 1
6
ભાગ Cને આપશે.
(2) C તેના ભાગે પ્રમાણસર મૂડી લાવશે.
(3) C તેના ભાગની પાઘડી રોકડમાં લાવશે. પેઢીની પાઘડીનું મૂલ્યાંકન રૂ. 1,80,000 કરવામાં આવ્યું.
(4) કાયમી મિલકતો 10% ઘસારાને પાત્ર છે.
(5) બધા જ દેવાદારો સદ્ધર છે.
(6) વીમા-પ્રિમિયમના રૂ. 3,000 આવતા વર્ષે આગળ લઈ જવાના છે.
જરૂરી ખાતાં અને પાકું સરવૈયું તૈયાર કરો.
28. શિવ અને પાર્વતી 2 : 1ના પ્રમાણમાં નફો-નુકસાન વહેંચતા ભાગીદારો છે. તા. 31-3-2021ના રોજ તેમની પેઢીનું પાકું સરવૈયું નીચે મુજબ હતું :
મૂડી - દેવાં રકમ (₹) મિલકત - લેણાં રકમ (₹)
શિવ 80,000
પાર્વતી 60,000
કારીગર વળતર અનામત
રોકાણ અનામત
1,40,000
18,000
4500
1500
28,000
12,000
પાઘડી
જમીન - મકાન
યંત્રો
સ્ટોક
દેવાદારો 24,000
- ઘાલખાધ અનામત 2000
રોકાણો
રોકડ - બેન્ક
જાહેરાત ઝુંબેશ ખર્ચ
18,000
72,000
40,000
36,000
22,000
8000
2000
6000
2,04,000 2,04,000
તેઓએ તા. 1-4-2021થી નિકિતાને નવા ભાગીદાર તરીકે નીચેની શરતોએ દાખલ કરી :
(1) નિકિતા રૂ.1,00,000 મૂડી તરીકે અને રૂ.24,000 પાઘડી પેટે રોકડા લાવશે.
(2) જમીન-મકાનની કિંમત રૂ. 17,000થી વધારવી.
(3) યંત્રોની કિંમત રૂ. 32,000 સુધી ઘટાડવી.
(4) દેવાદારી પર 10% ઘાલખાધ અનામત રાખવી.
(5) નહિ ચૂકવેલ વીજળી બિલ માટે રૂ. 1,100ની જોગવાઈ કરવી.
(6) ત્રણેય ભાગીદારોનું નવું નફા-નુકસાનનું પ્રમાણ 2 : 1 : 2 રાખવું.
પુનઃમૂલ્યાંકન ખાતું, ભાગીદારોનાં મૂડી ખાતાં, રોકડ-બેન્ક ખાતાં અને પ્રવેશ બાદનું પાકું સરવૈયું તૈયાર કરો.
29. વિજય ટેક્સ્ટાઇલ લિમિટેડે રૂ.10 નો એક એવા 12,00,000 ઈક્વિટી શેર બહાર પાડયા. જેના પર નીચે મુજબ રકમ ચૂકવવાની હતી.
અરજી વખતે શેર દીઠ રૂ. 4
મંજૂ રી વખતે શેર દીઠ રૂ. 4 અને
છેલ્લા હપ્તા વખતે શેર દીઠ રૂ. 2
કંપનીને જાહેર જનતામાંથી 15,50,000 ઇક્વિટી શેર માટે અરજીઓ મળી.
વધારાની મળેલ અરજીઓ નામંજૂ ર કરી તેના પર અરજી વખતે મળેલ નાણાં અરજદારોને પરત કરવામાં આવ્યા.
આશા કે જેના 8,000 શે૨ મંજૂ ર કરવામાં આવ્યા હતા. તેણે મંજૂ રી અને છેલ્લા હપ્તા વખતની રકમ ચૂકવી ન હતી.
લીના કે જેના 2,000 શે૨ મંજૂ ર કરવામાં આવ્યા હતા. તેણે છેલ્લા હપ્તા વખતની રકમ ચૂકવી ન હતી. કંપનીએ આશા અને લીનાના શેર જપ્ત કર્યા અને જપ્ત કરેલા બધા શેર શેર દીઠ રૂ. 7.50 લેખે પૂરેપૂરા ભરપાઈ થયેલા
તરીકે ફરી બહાર પાડ્યા આ બધા જ શેર વિનોદે ખરીદી લીધા હતા.
ઉપરના વ્યવહારો નોંધવા કંપનીના ચોપડે જરૂરી આમનોંધ પસાર કરો.
30. અમદાવાદની અમર લિમિટેડે રૂ.10 નો એક એવા 18,00,000 ઈક્વિટી શેર બહાર પાડયા હતા. કંપનીને 20,00,000 શેર માટે અરજીઓ મળી. બોર્ડ ઓફ ડિરેક્ટર્સની મીટિંગમાં શેર મંજૂ ર કરવામાં આવ્યા. વધારાના શે૨
માટેની અરજીઓ નામંજૂ ર કરવામાં આવી અને તેનાં નાણાં શેર અરજદારોને પરત કર્યા. શે૨ પ૨ની ૨કમ નીચે મુજબ મંગાવવામાં આવી હતી.
મંજૂ રી વખતે શેર દીઠ રૂ. 2.50
પ્રથમ હપ્તા વખતે શેર દીઠ રૂ. 2
છેલ્લા હપ્તા વખતે શેર દીઠ રૂ. 2.50
અમન કે જેના 1,600 શેર મંજૂ ર કરેલા છે. તે પ્રથમ અને છેલ્લા હપ્તાના નાણાં ભરી શકેલ નથી. જ્યારે અભય જેના 1,400 શે૨ મંજૂ ર કરેલા છે. તે છેલ્લા હપ્તાનાં નાણાં ભરી શકેલ નથી.
આ સિવાય બાકીના શેર હોલ્ડર્સ પાસેથી સમયસર બધી રકમ મળી ગઈ હતી.
ઉપર્યુક્ત વ્યવહારો અંગે જરૂરી આમનોંધ કંપનીના ચોપડામાં પસાર કરો.
31. મયંક, મિનેષ અને વૈશાલી એક પેઢીના ભાગીદારો છે. તેઓ નફો - નુકસાન અનુક્રમે 50%, 30% અને 20% ના પ્રમાણમાં વહેંચે છે. તા. 31-3-2017 ના રોજ તેમની પેઢીનું પાકું સ૨વૈયું નીચે મુજબ હતું.
P
r
a
n
a
y
C
l
a
s
s
e
s

તા. 1-4-2017 થી મયંક નીચેની શરતોથી નિવૃત થાય છે.
(1) કામદાર વળતરનો દાવો રૂ. 20,000 સ્વીકારવો.
(2) રોકાણોની બજાર કિંમત રૂ. 45,000 છે. જે ચોપડે લાવવી.
(3) દેવાદારો પર રૂ. 2,000 ઘાલખાધ માંડી વાળવી અને 5% ઘાલખાધ અનામત રાખવી.
(4) કાયમી મિલકતોની કિંમત 20% વધારવી.
(5) ચોપડે દર્શાવેલ સ્ટોકની કિંમત તેની પડતર કરતાં રૂ. 600 વધારે આંકવામાં આવેલ છે. જે પડતર કિંમતે નોંધવી.
(6) પેઢીની પાઘડીનું મૂલ્ય રૂ. 1,00,000 ગણવું.
(7) મયંકને રૂ.10,000 રોકડમાં ચૂકવવા.
(8) મિનેષ અને વૈશાલીનું નવું નફા - નુકસાનનું પ્રમાણ 1 : 4 રાખવું પુનઃ મૂલ્યાંકન ખાતું, ભાગીદારોના મૂડી ખાતાં, અને મયંકના નિવૃત્તિ બાદનું પાકું સરવૈયું તૈયાર કરો.
32. ભાવના, રિશીતા અને ફાલ્ગુની તેમની મૂડીના પ્રમાણમાં નફો - નુકસાન વહેંચતા ભાગીદારો છે. તા. 31-3-2017 ના રોજ તેમની પેઢીનું પાકું સરવૈયું નીચે મુજબ હતું.
ઉપરની તારીખે ફાલ્ગુની નિવૃત્ત થાય છે. ભાગીદારોએ એવું નક્કી કર્યું કે,
(1) ભાવના અને રિશીતાનું નવું નફા - નુકસાનનું પ્રમાણ દર 2 : 3 રાખવું.
(2) પાઘડીનું મૂલ્યાંકન રૂ. 80,000 થી કરવું.
(3) પેટન્ટના રૂ. 60,000 ચાલુ વર્ષે ચૂકવેલ છે. જે કુલ 4 વર્ષ માટેના છે.
(4) યંત્રો પર 10% ઘસારો માંડી વાળવો.
(5) દેવાદારોમાંથી રૂ. 3,000 ઘાલખાધ માંડી વાળવી.
(6) ફાલ્ગુનીને રૂ. 20,000 ચૂકવી આપવા.
(7) સ્ટોકની બજાર કિંમત રૂ. 54,000 છે.
(8) નવી પેઢીની કુલ મૂડી જૂ ની પેઢીની કુલ મૂડી જેટલી જ રાખવી. આ મૂડી ભાવના અને રિશીતા તેમના નવા નફા - નુકસાનના પ્રમાણમાં રાખશે.
જરૂરી હવાલા બેન્ક ખાતા દ્વારા તૈયાર કરવા.
(i) પુનઃ મૂલ્યાંકન ખાતું
(iii) બેન્ક ખાતું
(ii) ભાગીદારોના મૂડી ખાતાં
(iv) પાકું સરવૈયું તૈયાર કરો.
33. ભરત અને પ્રકાશ મૂડીના પ્રમાણમાં નફો - નુકસાન વહેંચતા ભાગીદારો છે. તેમની પેઢીનું તા. 31-3-2019 નું પાકું સરવૈયું નીચે પ્રમાણે છે.
તા. 31-3-2019 ના રોજ કિરણને નફામાં 1
5
ભાગ આપવાની શરતે પ્રવેશ આપ્યો.
P
r
a
n
a
y
C
l
a
s
s
e
s

(1) કિરણ મૂડી પેટે રૂ. 62,500 અને તેના ભાગની પાઘડી પેટે રૂ. 24,000 રોકડા લાવ્યા. પાઘડીની રકમમાંથી 60% રકમ જૂ ના ભાગીદારો તરત જ ઉપાડી જશે.
(2) સ્ટોક અને યંત્રોની બજાર કિંમત અનુક્રમ રૂ. 20,000 અને રૂ. 1,20,000 છે.
(3) દેવાદારો પર 10% ઘાલખાધ અનામત અને 2% વટાવ અનામતની જોગવાઈ કરવી.
(4) લેણદારોને રૂ. 30,000 ચૂકવવા પડશે.
(5) મકાનની કિંમતમાં 15% અને ફર્નિચરની કિંમતમાં 20% નો વધારો કરવો.
(6) રૂ. 460 મજૂ રીના ચૂકવવાના બાકી છે. જે ચોપડે નોંધેલ નથી.
ઉપરોક્ત માહિતી પરથી જરૂરી ખાતાં તૈયાર કરી નવું પાકું સરવૈયું તૈયાર કરો.
34. પલાશ કંપની લિમિટેડ એ 2,00,000 ઇક્વિટી શેર, શેરદીઠ રૂ. 10 ના લેખે જાહેર જનતા માટે બહાર પાડ્યા. કંપનીએ
અરજી વખતે શેર દીઠ રૂ. 3.50
મંજૂ રી વખતે શેર દીઠ રૂ. 4 અને
પ્રથમ અને આખરી હપ્તા વખતે શેર દીઠ રૂ. 2.50 મંગાવવાના નક્કી કર્યા હતા.
જાહેર જનતા પાસેથી 2,30,000 ઇક્વિટી શેરની અરજીઓ મળી. જેમાંથી 30,000 ઇક્વિટી શેરની અરજીઓ નામંજૂ ર કરી તેના પરથી રકમ અરજદારોને પરત કરી.
હીત કે જેણે 2,500 શેરની અરજી કરી હતી તેણે અરજી સમયે શેરદીઠ રૂ. 10 લેખે પૂરેપૂરી રકમ મોકલી આપી હતી. કંપનીએ તેના બધા જ શેર મંજૂ ર રાખ્યો હતા. જ્યારે પ્રીત કે જેના 1,500 શેર મંજૂ ર કરવામાં આવ્યા
હતા. તેણે શેર મંજૂ રી વખતે પ્રથમ અને આખરી હપ્તાની રકમ પણ કંપનીને મોકલી આપી હતી.
આ સિવાય મંજુરી સમયની તથા હપ્તા વખતે લેણી થતી રકમો સમયસર પૂરેપૂરી મળી ગઈ હતી. કંપનીના ચોપડે ઉપરના વ્યવહારોની આમનોંધ પસાર કરો (બા. જે. જરૂરી નથી.).
35. ગુજરાત મશીન લિમિટેડે 10 નો એક એવા 15,00,000 ઇક્વિટી શેર બહાર પાડ્યા જેના પર નીચે મુજબ રકમ ચૂકવવાની હતી.
અરજી સાથે શેર દીઠ રૂ. ૩
મંજૂ રી વખતે શેર દીઠ રૂ. 4
પ્રથમ અને આખરી હપ્તા વખતે શેર દીઠ રૂ. 4
કંપનીને જાહેર જનતામાંથી 15,70,000 શેર અરજીઓ મળી. વધારાની મળેલ અરજીઓ નામંજૂ ર કરી તેના પર અરજી વખતે મળેલ નાણાં પરત કરવામાં આવ્યા.
આકાશ કે જેના 1,200 શેર મંજૂ ર કરવામાં આવ્યા હતા તેણે આખરી હપ્તાની રકમ ચૂકવી ન હતી.
કંપનીએ જે શેર પર હપ્તા બાકી હતા તે શેર જપ્ત કર્યા. જપ્ત કરેલા બધા શેર મહત્તમ વટાવ આપીને ફરીથી બહાર પાડ્યા.
ઉપરના વ્યવહારો નોંધવા કંપનીના ચોપડે જરૂરી આમનોંધ પસાર કરો (બા. જે. જરૂરી નથી).
36. A, B અને C 4 : 3 : 2 ના પ્રમાણમાં નફો - નુકસાન વહેંચતા એક પેઢીના ભાગીદારો છે. તા. 31-3-2019 ના રોજનું તેમની પેઢીનું પાકું સરવૈયું નીચે મુજબ હતું.
તા. 1-4-2019 ના રોજ A નિવૃત થાય છે. નિવૃતિની શરતો નીચે મુજબ છે.
(1) જમીન મકાનની કિંમત રૂ. 1,80,000 ગણવી.
(2) યંત્રની કિંમત રૂ. 15,000 થી ઘટાડવી.
(4) લેણદારા પૈકી રૂ. 5,000 ચૂકવવા પડશે નહિ.
(5) પેઢીની પાઘડીનું મૂલ્ય રૂ. 1,80,000 આંકવું.
(6) B અને C નું લાભનું પ્રમાણ 3 : 1 છે.
(7) A ને રૂ. 20,000 તરત જ ચૂકવવા અને બાકીની રકમ લોન તરીકે રાખવી.
પુનઃ મૂલ્યાંકન ખાતું, ભાગીદારોના મૂડી ખાતા અને નિવૃત્તિબાદનું પાકું સરવૈયું તૈયાર કરો.
37. ભવ્ય અને દીપ એક પેઢીના 1 : 2 ના પ્રમાણમાં નફો - નુકસાન વહેંચતા ભાગીદારો છે. તા. 31-3-2019 ના રોજ તેમની પેઢીનું પાકું સરવૈયું નીચે મુજબ હતું.
ઉપરની તારીખે તેઓએ વેદાંતને નવા ભાગીદાર તરીકે પ્રવેશ આપ્યો. અન્ય બાબતો નીચે મુજબ નક્કી કરવામાં આવી.
(1) દેવાદારો ૫૨ ધાલખાધ અનામત રૂ. 5,000 રાખવી.
(2) જમીન મકાનની કિંમત 10% વધારો કરવો.
(3) યંત્રોની ચોપડે કિંમત તેની બજાર કિંમત કરતા 25% વધુ છે.
P
r
a
n
a
y
C
l
a
s
s
e
s

(4) સ્ટોકની કિંમત 10% ઘટાડવી.
(5) વેદાંત પોતાના ભાગની પાઘડી પેટે રૂ. 16,000 રોકડા લાવે છે. જૂ ના ભાગીદારોના ત્યાગનું પ્રમાણ 1 : 3 છે.
(6) વેદાંત પોતાના ભાગની મૂડી પેટે રોકડા 2,69,000
જરૂરી ખાતાં તૈયાર કરી પ્રવેશ બાદનું પાકું સરવૈયું તૈયા૨ કરો.
38. A અને B, 2 : 1 ના પ્રમાણમાં નફો-નુકસાન વહેંચી લેતા એક પેઢીના ભાગીદારો છે. તા. 31-3-2018ના રોજ તેમની પેઢીનું પાકું સરવૈયું નીચે મુજબ હતું.
તા. 31-3-2018ના રોજનું પાકું સરવૈયું
મૂડી - દેવાં રકમ (રૂ) મિલકત લેણાં રકમ (રૂ)
મૂડી :
A 80,000
B 40,000
1,20,000 પ્લાન્ટ યંત્રો 80,000
અનામત ભંડોળ 21,000 મકાન 50,000
લેણદારો 75,000 સ્ટોક 17,000
દેવીહૂંડી 10,000
-ધા. અનામત 4,000
46,000
રોકડ / બેંક 33,000
2,26,000 2,26,000
C ને તા. 1-4-2018થી નવા ભાગીદાર તરીકે દાખલ કરવામાં આવ્યો જે નીચેની શરતોએ પ્રવેશ મેળવશે.
(1) C 1
4
ભાગે પેઢીમાં પ્રવેશ મેળવશે જે A અને B પાસેથી 1:2 ના પ્રમાણમાં મેળવશે.
(2) c તેના ભાગે પ્રમાણસર મૂડી લાવશે.
(3) C તેના ભાગની પાઘડી રોકડમાં લાવશે. પેઢીની પાપડીનું મૂલ્યાંકન રૂ. 1,80,000 કરવામાં આવ્યું.
(4) કાયમી મિલકતો 10% ધસારાને પાત્ર છે.
(5) બધા જ દેવાદારો છે.
(6) વીમા પ્રીમિયમના રૂ. 3,000 આવતા વર્ષ માટે આગળ લઈ જવાના છે.
જરૂરી ખાતાં અને પાકું સસ્વૈયું તૈયાર કરો.
39. નેશનલ ટેક્ષ્ટાઇલસ લિમિટેડે રૂ. 10 નો એક એવા 12,00,000 ઇક્વિટી શેર બહાર પાંડ્યા જેના ૫૨ નીચે મુજબ રકમ ચૂકવવાની હતી.
મંજૂ રી વખતે શેર દીઠ રૂ. 4
છેલ્લા હપ્તા વખતે શેર દીઠ રૂ. 2
કંપનીએ જાહેર જનતામાંથી 15,50,000 ઇક્વિટી શેર માટે અરજીઓ મળી. વધારાની મળેલ અરજીઓ નામંજૂ ર કરી તેના પર અરજી વખતે મળેલ નાણાં અરજદારોને પરત કરવામાં આવ્યા.
શાહ કે જેના 2,000 શેર મંજૂ ર કરવામાં આવ્યા હતા તેણે છેલ્લા હપ્તા વખતની રકમ ચૂકવી ન હતી. કંપનીએ શાહના શેર જપ્ત કર્યા,અને બધા જ શેર, શેરદીઠ રૂ. 7.50 લેખે પુરેપુરા ભરપાઈ થયેલા તરીકે ફરી બહાર પાડ્યા.
જે બધા જ શેર ઠાકરે ખરીદી લીધા હતા.
ઉપરના વ્યવહારો નોંધવા કંપનીના ચોપડે જરૂરી આમનોંધ પસાર કરો (બા. જે. જરૂરી નથી).
40. E, F, G 4 : 3 : 3 ના પ્રમાણમાં નફો - નુકસાન વહેંચતા એક પેઢીના ભાગીદારો છે. ‘E’ તા. 31-3-2018 ના રોજ નિવૃત્ત થાય છે. તે દિવસનું પાકું સરવૈયું નીચે દર્શાવ્યા પ્રમાણે છે.
ભાગીદારી કરારમાં થયેલ જોગવાઈ અને ભાગીદારોએ નક્કી કર્યા મુજબ, ભાગીદાર નિવૃત્ત થાય ત્યારે
(1) પેઢીની પાઘડીની કિંમત રૂ. 7,000 નક્કી કરવી.
(2) જમીન-મકાનની રૂ. 7,000 અને ફર્નિચરની રૂ. 2,000 કિંમત નક્કી થઈ.
(3) સ્ટોક 10% વધુ કિંમતે બતાવેલ છે.
(4) E ને રૂ. 5,000 તરત જ ચૂકવી દેવા અને બાકીની રકમ લોન તરીકે રાખવી.
(5) F અને G એ ‘E' ને ચૂકવવા માટે અને રૂ. 2,000 કાર્યશીલ મૂડી તરીકે (રોકડ) રાખવા માટે સરખે હિસ્સે જરૂરી રોકડ લાવવાની રહેશે.
જરૂરી ખાતાં અને પાકું સરવૈયું તૈયાર કરો.
41. ભારત ફુડ પ્રોડક્ટ્સ લિમિટેડે 80,000 ઇક્વિટી શેર શેરદીઠ રૂ. 10 નાં ભાવે જાહેર જનતામાં બહાર પાડ્યા. કંપનીએ નીચે મુજબ રકમ મંગાવી હતી.
અરજી વખતે રૂ. 4
મંજૂ રી વખતે રૂ. 3
આખરી હપ્તા પેટે રૂ. 3
જાહેર જનતા પાસેથી કુલ 1,20,000 શેરની અરજીઓ મળી હતી. જેની કંપનીએ નીચે પ્રમાણે શેરની ફાળવણી કરી હતી.
32,000 શેર અરજદારોના પુરેપુરા શેર મંજૂ ર કર્યા 24,000 શેર અરજદારોનો એકપણ શે૨ મંજૂ ર ન કર્યા 64,000 શેર અરજદારોના 48,000 શેર મંજૂ ર કર્યા.
બધીજ ૨કમ સમયસર મળી ગઈ હતી. ઉપરની વિગતો પરથી કંપનીના ચોપડે જરૂરી આમનોંધ પસાર કરો (બા. જે. જરૂરી નથી.).
42. નીચે આપેલી વિગતો પરથી કંપનીના ચોપડે શૅર જપ્તી અંગેની તેમજ જપ્ત થયેલા શૅર ફરી બહાર પાડવાની આમનોંધ લખો.
(i) ₹ 10 નો એક એવા 800 ઇક્વિટી શૅર ધારણ કરનાર એક શૅરહોલ્ડરે મંજૂ રીના શૅરદીઠ ₹ 4 તથા હપ્તાના શૅરદીઠ ₹ 3 નહિ ચૂકવતાં કંપનીએ તેના શૅર જપ્ત કર્યા. શૅર હોલ્ડરે અરજી સમયે શૅરદીઠ ₹ 3 ભરેલા છે. જપ્ત
થયેલ શૅર, શૅરદીઠ ₹ 8 લેખે ફરી બહાર પાડવામાં આવ્યા.
(ii) આર. કે. કંપની લિમિટેડે સુનિલના દરેક ₹ 10 નો એક એવા 600 શૅર જપ્ત કર્યા હતા. સુનિલે અરજી તથા મંજૂ રી પેટે દરેક શૅરદીઠ ₹ 5 ભર્યા હતા. જ્યારે પ્રથમ હપતાના અને બીજા હપ્તાના અનુક્રમે શૅરદીઠ ₹ 3 અને ₹
2 ભર્યા ન હતા. તેમાંથી 400 શૅર શૅરદીઠ ₹ 6 ના ભાવથી મિતલને ફરી વેચ્યા હતા.
43. ધ્રુવા લિમિટેડે ₹ 10નો એક એવા 300000 ઇક્વિટી શૅર, શૅરદીઠ ₹ 5 ના પ્રીમિયમે બહાર પાડયા. રકમ નીચે મુજબ મંગાવવામાં આવી.
અરજી વખતે શૅરદીઠ ₹ 4
મંજૂ રી વખતે શૅરદીઠ ₹ 7 (પ્રીમિયમ સહિત)
પ્રથમ હપતા વખતે શૅરદીઠ ₹ 2
આખરી હપતા વખતે શેરદીઠ ₹ 2
P
r
a
n
a
y
C
l
a
s
s
e
s

કંપનીને 350000 શૅર માટે અરજીઓ મળી. વધારાની અરજીઓ નામંજૂ ર કરવામાં આવી અને તેના પર અરજી વખતે મળેલ રકમ અરજદારોને
પરત કરવામાં આવી. મીરાંએ ધારણ કરેલ 3000 ઇક્વિટી શૅર પર પ્રથમ તથા આખરી હપતાની રકમ સિવાય પૂરેપૂરી રકમ મળી ગઈ હતી.
કંપનીના ચોપડે જરૂરી આમનોંધ લખો. (બાબત જે વગર)
44. વિરાટ, અનુ અને ધોની તેમની મૂડીના પ્રમાણમાં નફો-નુકસાન વહેંચતા ભાગીદારો છે. તા. 31–3–2017 ના રોજ તેમની પેઢીનું પાકું સરવૈયું નીચે મુજબ હતું.
તા. 31–3–2017 ના રોજનું પાકું સરવૈયું
મૂડી-દેવાં રકમ (રૂ.) મિલકત-લેણાં રકમ (રૂ.)
કામદાર નફાભાગ ભંડોળ
પ્રોવિડન્ટ ફંડ
મૂડી ખાતાં:
વિરાટ 2,00,000
અનુ 1,20,000
ધોની 80,000
16,000
12,000
30,000
45,000
4,00,000
પાઘડી
જમીન–મકાન
પેટન્ટ
યંત્રો
− ઘાલખાધ અનામત 5,000
સ્ટૉક
બેંક
40,000
2,00,000
60,000
80,000
30,000
53,000
40,000
5,03,000 5,03,000
ઉપરની તારીખે ધોની નિવૃત્ત થાય છે. ભાગીદારોએ નક્કી કર્યું કે,
(1) વિરાટ અને અનુનું નવું ન.નુ.નું પ્રમાણ 2:3 રાખવું.
(2) પાઘડીનું મૂલ્યાંકન ₹ 80,000 થી કરવું.
(3) પેટન્ટના ₹ 60,000 ચાલુ વર્ષે ચૂકવેલ છે, જે કુલ 4 વર્ષ માટેના છે.
(4) યંત્રો પર 10% ઘસારો માંડી વાળવો.
(5) દેવાદારોમાંથી ₹ 3,000 ઘાલખાધ માંડી વાળવી.
(6) ધોનીને ₹ 20,000 ચૂકવી આપવા.
(7) સ્ટૉકની બજાર કિંમત ₹ 54,000 છે.
(8) નવી પેઢીની કુલ મૂડી, જૂ ની પેઢીની કુલ મૂડી જેટલી જ રાખવી. આ મૂડી વિરાટ અને અનુ તેમના નવા નફા-નુકસાનના પ્રમાણમાં રાખશે.
ઉપરની માહિતી પરથી પુનઃમૂલ્યાંકન ખાતું, ભાગીદારોનાં મૂડી ખાતાં, બેંક ખાતું અને ધોનીની નિવૃત્તિ બાદનું પાકું સરવૈયું તૈયાર કરો.
45. આશા અને ટીના 2:1 ના પ્રમાણમાં નફો-નુકસાન વહેંચતા એક પેઢીના ભાગીદારો છે. તા. 31-3-'17ના રોજ તેમની પેઢીનું પાકું સરવૈયું નીચે મુજબ હતું.
મૂડી-દેવાં રકમ (રૂ.) મિલકત-લેણાં રકમ (રૂ.)
આશા 80,000
ટીના 60,000
રોકાણ અનામત
1,40,000
18,000
4,500
1,500
28,000
12,000
પાઘડી
યંત્રો
સ્ટૉક
- ઘાલખાધ અનામત 2,000
રોકાણો
રોકડ-બેંક
જાહેરાત ઝુંબેશ ખર્ચ
18,000
72,000
40,000
36,000
22,000
8,000
2,000
6,000
2,04,000 2,04,000
તેઓએ તા. 1-4-'17 થી લીનાને નવા ભાગીદાર તરીકે નીચેની શરતોએ દાખલ કરી.
(1) લીના ₹ 1,00,000 મૂડી તરીકે અને ₹ 24,000 પાઘડી પેટે રોકડા લાવશે.
(2) જમીન-મકાનની કિંમત ₹ 17,000થી વધારવી.
(૩) યંત્રોની કિંમત ₹ 32,000 સુધી ઘટાડવી.
(5) નહીં ચૂકવેલ વીજળી બિલ માટે ₹ 1100 ની જોગવાઈ કરવી.
(6) બધા ભાગીદારોનું નવું નફા-નુકસાનનું પ્રમાણ 2:1:2 રાખવું.
પુનઃમૂલ્યાંકન ખાતું, ભાગીદારોનાં મૂડી ખાતાં, રોકડ-બેંક ખાતું અને પ્રવેશ બાદનું પાકું સરવૈયું તૈયાર કરો.
Section - B
46. સમર્થ કંપનીની નીચેની વિગતોના આધારે કામગીરીમાંથી ઉદભવતા રોકડ પ્રવાહનું પત્રક તૈયાર કરો.
કાર્યશીલ મૂડીમાં ફેરફારો પહેલાનો નફો રૂ. 4,95,000;
દેવાદારોમાં વધારો રૂ. 75,000;
લેણીહૂંડીમાં ઘટાડો રૂ. 40,000;
સ્ટોકમાં ઘટાડો રૂ. 30,000;
અગાઉથી ચૂકવેલ ખર્ચમાં વધારો રૂ. 25,000;
ખર્ચા ચૂકવવાના બાકી (વધારો) રૂ. 15,000;
લેણદારોમાં ઘટાડો રૂ. 20,000.
47. હરિ લિમિટેડની નીચે આપેલી વિગતોના આધારે ચાલુ ગુણોત્તર અને પ્રવાહી ગુણોત્તર ગણો.
વિગત (રૂ.) વિગત (રૂ.)
રોકડ અને રોકડ સમકક્ષ
સ્ટોક
ચાલુ રોકાણો
1,80,000
1,20,000
60,000
1,40,000
1,00,000
ખર્ચા ચૂકવવાનાં બાકી
કરવેરાની જોગવાઈ
2,00,000
1,00,000
80,000
80,000
48. આરાધ્યા કંપની લિમિટેડ તા. 31-3-2022 અને તા. 31-3-2023 ના રોજ પૂરાં થતાં વર્ષના નફા-નુકસાનનાં પત્રકો ટૂંકમાં નીચે પ્રમાણે આપવામાં આવ્યા છે. તેના આધારે તુલનાત્મક નફા-નુકસાનનું પત્રક બનાવો.
વિગતો નોંધ નંબર 31-3-2023 (રૂ. માં) 31-3-2022 (રૂ. માં)
P
r
a
n
a
y
C
l
a
s
s
e
s

વેચાણની ઉપજો 25,35,000 19,50,000
અન્ય આવકો 2,85,000 1,90,000
વપરાયેલ માલની પડતર 11,40,000 9,50,000
નાણાકીય ખર્ચાઓ 90,000 1,50,000
ઘસારો 60,000 60,000
અન્ય ખર્ચાઓ 4,25,000 3,40,000
આવક વેરાનો દર 30% હતો.
49. અંજલિ અને આકાંક્ષાની પેઢીની મૂડી રૂ. 8,00,000 છે અને અપેક્ષિત વળતર દર 12% છે. છેલ્લા ત્રણ વર્ષનો નફો અનુક્રમે રૂ. 1,00,000, રૂ. 1,40,000 અને રૂ. 90,000 છે. પાઘડીનું મૂલ્ય છેલ્લા ત્રણ વર્ષના સરેરાશ
અધિક નફાના 2 વર્ષની ખરીદીને આધારે નક્કી કરવાનું છે.
50. નીચેની માહિતી પરથી ભરત અને યશની ભાગીદારી પેઢીની પાઘડીની કિંમત છેલ્લા પાંચ વર્ષના ભારિત સરેરાશની ત્રણ વર્ષની ખરીદીને આધારે નક્કી કરો.
વર્ષ નફો (રૂ.)
2018-19 20,000
2019-20 30,000
2020-21 37,500
2021-22 45,000
2022-23 60,000
51. રાઓલ કંપની લિમિટેડની નીચે આપેલ વિગતોના આધારે રોકાણની પ્રવૃત્તિનો રોકડ પ્રવાહ શોધો.
વિગતો રકમ (રૂ.)
યંત્રોની શરૂની બાકી 9,00,000
યંત્રોની આખરની બાકી 8,00,000
વર્ષ દરમ્યાન વેચેલ યંત્રની ચોપડે કિંમત 50,000
યંત્રો પર ગણેલ ઘસારો 1,00,000
યંત્રોની વેચાણ કિંમત 30,000
52. વિધિ કંપની લિમિટેડના નીચે આપવામાં આવેલ વ્યવહારોના આધારે કામગીરીની પ્રવૃત્તિઓમાંથી ઉદ્ભવેલા રોકડ પ્રવાહની ગણતરી કરો.
કરવેરા પહેલાંનો નફો 1,30,000
પાઘડી માંડી વાળી 30,000
પેટન્ટના માંડી વાળ્યા 18,000
ઘસારો માંડી વાળ્યો 30,000
વ્યાજના ચૂકવ્યા 15,000
ડિવિડન્ડના ચૂકવ્યા 20,000
રોકાણોના વેચાણનો નફો 15,000
ફર્નિચર વેચાણ નુકશાન 20,000
સામાન્ય અનામત ખાતે ફેરબદલ 25,000
વ્યાજ મળ્યું 15,000
ડિવિડન્ડ મળ્યું 10,000
53. ‘A’ કંપની લિમિટેડની નીચે આપેલ વિગતોના આધારે ચાલુ ગુણોત્તરની ગણતરી કરો.
દેવાદારો રૂ. 2,00,000, લેણી હંડી રૂ. 50,000, ઘાલખાધ અનામત રૂ. 20,000.
સ્ટોક રૂ. 30,000, રોકડ અને રોકડ સમકક્ષ રૂ. 15,000, મશીનરી રૂ. 1,20,000, ફર્નિચર રૂ. 70,000, દેવી હૂંડી રૂ. 20,000, ટૂંકા ગાળાની લોન રૂ. 80,000, ખર્ચા ચૂકવવાના બાકી રૂ. 37,500
54. ‘XYZ’ કંપનીની બે વર્ષની વિગતો નીચે પ્રમાણે આપવામાં આવી છે. તેના આધારે કાચા નફાના ગુણોત્તરની ગણતરી કરો.
વિગતો 2018 (રૂ.) 2019 (રૂ.)
વેચાણ 10,50,000 16,00,000
વેચાણ પરત 50,000 1,00,000
શરૂઆતનો સ્ટોક 1,40,000 1,60,000
ખરીદી 6,00,000 8,00,000
ખરીદીના ખર્ચા 30,000 40,000
આખરનો સ્ટોક 1,60,000 1,50,000
55. ન્યુ ઇન્ડિયા લિમિટેડના તા. 31-3-2016 અને 31-3-2017 નાં રોજ પુરા થતાં વર્ષના નફા - નુકસાનના પત્રકો નીચે પ્રમાણે આપવામાં આવેલા છે. તેના આધારે તુલનાત્મક નફા – નુકસાનનું પત્રક બનાવો.
તા. 31-3-2016 અને 31-3-2017 ના રોજ પુરા થતા વર્ષનાં નફા - નુકસાનનાં પત્રકો
વિગતો નોં. નં. 31-3-2017 (રૂ.) 31-3-2016 (રૂ.)
વેચાણની ઊપજો 8,00,000 7,00,000
અન્ય આવકો 1,50,000 1,25,000
ખર્ચાઓ 4,80,000 3,60,000
આવક વેરાનો દર 30% હતો.
56. નીચેની માહિતી પરથી મહેશ અને નરેશની ભાગીદારી પેઢીની પાઘડીની કિંમત છેલ્લા 5 વર્ષના ભારિત સરેરાશ નફાની 3 વર્ષની ખરીદીને આધારે કરો.
2014-15 8,000
2015-16 12,000
2016-17 14,000
2017-18 16,000
P
r
a
n
a
y
C
l
a
s
s
e
s

2018-19 17,000
57. નીચેના વ્યવહારોની પેઢીના વિસર્જનના સંજોગોમાં થતી આમનોંધ લખો:
(1) પેઢીનાં વિસર્જન સમયે પાઘડીની ચોપડે કિંમત રૂ. 56,000 છે. તેની કોઈ રકમ ઉપજતી નથી.
(2) લેપટોપની કિંમત રૂ. 35,000 છે. એક ભાગીદાર તેને રૂ. 25,000માં લઈ જાય છે.
(3) આવકવેરાની જવાબદારી રૂ. 30,000 ચૂકવવાની થઈ, જે ચોપડે નોંધેલ નથી જે ચુકવી આપી.
58. તા. 1-4-2016ના રોજ ગજાનંદ લિમિટેડે 12.5 ટકાના 12,000 કન્વર્ટિબલ ડિબેન્ચર, દરેક રૂ. 400ના ભાવે બહાર પાડ્યા. ડિબેન્ચર બહાર પાડતી વખતે નક્કી કરેલ શરત મુજબ બધા જ ડિબેન્ચર 5 વર્ષ પછી ડિબેન્ચરની
મૂળકિંમતનાં બદલામાં રૂ.10નો એક એવાં ઇક્વિટી શેર 50 ટકાના પ્રિમિયમથી આપવામાં આવશે. તા. 1-4-2021ના રોજ નક્કી કરેલ શરત મુજબ બધા જ ડિબેન્ચરનું ઇક્વિટી શેરમાં રૂપાંતર કરવામાં આવ્યું. કંપનીના ચોપડે
જરૂરી આમનોંધ પસાર કરો. (બાબત જે. વગર)
59. ગુજરાત લિમિટેડના તા. 31-3-2020 અને તા. 31-3-2021નાં રોજ પૂરા થતાં વર્ષના નફા-નુકસાનનાં પત્રકો નીચે પ્રમાણે આપવામાં આવેલા છે. તેના આધારે તુલનાત્મક નફા-નુકસાનનું પત્રક બનાવો :
તા. 31-3-2020 અને 31-3-2021ના રોજ પૂરા થતાં વર્ષના નફા-નુકસાનનાં પત્રકો:
વિગત નોં.નં. 31-3-2021 (રૂ.) 31-3-2020 (રૂ.)
વેચાણની ઉપજો 16,00,000 14,00,000
અન્ય આવકો 3,00,000 2,50,000
ખર્ચાઓ 9,60,000 7,20,000
આવકવેરાનો દર 30% હતો.
60. ‘બી' કંપની લિમિટેડની નીચે આપેલ વિગતોના આધારે દેવાદારોનો ઉથલો (ચલન દર) અને ઉઘરાણી મુદત દિવસોમાં ગણો. જો મુદત અઠવાડિયા કે મહિનામાં ગણીએ તો શું જવાબ આવે ? (દિવસ 360 ધારો)
વિગત રકમ (રૂ.) વિગત રકમ (રૂ.)
કુલ વેચાણ 4,50,000 ઉધાર વેચાણ 3,65,000
શરૂઆતનાં દેવાદારો 70,000 આખરના દેવાદારો 50,000
શરૂઆતની લેણી હૂંડીઓ 20,000 આખરની લેણી હૂંડીઓ 6,000
લેણદારો શરૂઆતના 45,000 લેણદારો આખરના 48,000
61. શ્વેતા કંપની લિમિટેડના નીચે આપવામાં આવેલ વ્યવહારોનાં આધારે કામગીરીની પ્રવૃત્તિઓમાંથી ઉદ્ભવેલા રોકડ પ્રવાહની ગણતરી કરો:
62. પન્ના અને રીટા એક ભાગીદારી પેઢીનાં ભાગીદારો છે. તેઓ પોતાનાં નફા-નુકસાનની વહેંચણીનું પ્રમાણ જે 3 : 2 હતું તે બદલીને 1 : 1 કરવા માંગે છે. તેથી ભાગીદારી પેઢીની પાઘડીનું મૂલ્યાંકન કરવાનું નક્કી કર્યું છે. ભાગીદારી
પેઢીનાં નફા અંગેની તથા અન્ય માહિતીના આધારે ભાગીદારી પેઢીની પાઘડીની કિંમત અધિક નફાની ત્રણ વર્ષની ખરીદીના આધારે નક્કી કરો :
મિલકતો - રૂ. 12,00,000
દેવાં - રૂ. 4,00,000
અપેક્ષિત વળતર દર 10%.
ખરેખર નફો :
2018-19 1,30,000
2019-20 1,10,000
2020-21 1,20,000
63. નીચેની માહિતી પરથી રામ અને શ્યામની ભાગીદારી પેઢીની પાઘડીની કિંમત છેલ્લાં પાંચ વર્ષના ભારિત સરેરાશ નફાની ત્રણ વર્ષની ખરીદીના આધારે નક્કી કરો :
વર્ષ 2018-19 2019-20 2020-21 2021-22 2022-23
નફો 40,000 60,000 75,000 90,000 1,20,000
64. અંજલી કંપની લિમિટેડની નીચેની વિગતો પરથી કામગીરી નફાને અસર કરતા વ્યવહારો અને રોકાણ પ્રવૃત્તિમાંથી ઉદ્ભવતા રોકડ પ્રવાહ શોધો.
ફર્નિચરની શરૂઆતની બાકી 12,00,000
ફર્નિચરની આખરની બાકી 18,00,000
ફર્નિચર પર ઘસારો 2,00,000
ફર્નિચર વેચાણ 4,00,000
વેચેલ ફર્નિચરની ચોપડે કિંમત 3,20,000
65. (i) એરોમાં કંપની લિમિટેડની નીચેની વિગતો પરથી સ્ટોક ઉથલો (સ્ટોક ચલનદ૨) ગણો.
વિગત રકમ (રૂ.)
P
r
a
n
a
y
C
l
a
s
s
e
s

વેચાણ 30,00,000
આખર સ્ટોક 2,50,000
શરૂનો સ્ટોક 3,50,000
ખરીદી 12,00,000
કાચા નફાનો દર 30%
(ii) યશ લિમિટેડની નીચેની વિગતોના આધારે ચાલુ ગુણોત્તર શોધો.
ચાલુ મિલકતો રૂ. 1,50,000
કાર્યશીલ મૂડી રૂ. 60,000
66. અક્ષય કંપની લિમિટેડનાં તા. 31-3-2020 અને તા. 31-3-2021 ના રોજ પૂરાં થતાં વર્ષના સંક્ષિપ્ત નફા - નુકસાનના પત્રક નીચે પ્રમાણે આપવામાં આવ્યા છે. તેના આધારે તુલનાત્મક નફા – નુકસાનનું પત્રક બનાવો.
વિગતો નોં. નં. 31-3-2021 (રૂ.) 31-3-2020 (રૂ.)
વેચાણની ઊપજો 33,00,000 22,00,000
અન્ય આવકો 2,25,000 1,50,000
ખર્ચાઓ 23,76,000 15,40,000
આવકવેરાનો દર 30%
67. શ્વેતા અને સીમા એક ભાગીદારી પેઢીના 3 : 2 ના પ્રમાણમાં નફો - નુકસાન વહેંચતા ભાગીદારો છે. તેઓ નફો - નુકસાન વહેંચણીનું પ્રમાણ બદલીને 1 : 1 કરવા માંગે છે. તેથી પાઘડીનું મૂલ્યાંકન કરવાનું નક્કી કર્યું. ભાગીદારી
કરાર મુજબ પાઘડીની રકમ છેલ્લા 4 વર્ષના સરેરાશ નફાની 5 વર્ષની ખરીદીને આધારે નક્કી કરવાની છે.
વર્ષ નફો (₹)
2013-14 60,000
2014-15 80,000
2015-16 20,000
2016-17 30,000
68. નીચેની માહિતી પરથી નિરવ અને હર્ષિતની ભાગીદારી પેઢીની પાઘડીની કિંમત ભારિત સરેરાશ નફાને મૂડીકૃત કરવાની પદ્ધતિ અનુસાર નક્કી કરો.
2012-13 45,000
2013-14 50,000
2014-15 65,000
2015-16 75,000
2016-17 90,000
વધારાની માહિતી:
(1) ધંધાની મિલકતો : રૂ. 6,00,000
(2) ધંધાના દેવા : રૂ. 1,70,000
(3) ધંધાનો સામાન્ય અપેક્ષિત વળતરનો દર 10% છે.
69. નીચે આપેલ માહિતીના આધારે નાણાકીય પ્રવૃત્તિઓમાંથી ઉદ્ભવતા રોકડ પ્રવાહની ગણતરી કરો.
(1) ડિબેન્ચર વ્યાજના ચૂકવ્યા રૂ.12,000
(2) ઇક્વિટી શેર ડિવિડન્ડ અને પ્રેફરન્સ શેર ડિવિડન્ડના ચૂકવ્યા રૂ. 22,000
(3) બેંક ઓવરડ્રાફ્ટનું વ્યાજ ચૂકવ્યું રૂ. 4,000.
70. નીચે આપવામાં આવેલ માહિતીના આધારે રોકાણની પ્રવૃત્તિઓમાંથી ઉદ્ભવતા રોકડ પ્રવાહની ગણતરી કરો.
બિનચાલુ રોકાણોનું વેચાણ 8,80,000
જમીનની ખરીદી 14,80,000
યંત્રની ખરીદી 9,80,000
ફર્નિચર વેચાણ 4,50,000
રોકાણો પર ડિવિડન્ડ મળ્યું 4,00,000
પાઘડીના ચૂકવ્યા 3,20,000
શેર બહાર પાડ્યા 12,00,000
ડિબેન્ચર પરત કર્યા 4,50,000
લોન લીધી 2,80,000
71. રાજયશ કંપની લિમિટેડની નીચેની વિગતોના આધારે દેવા – ઇક્વિટી ગુણોત્તરની ગણત્રી કરો.
P
r
a
n
a
y
C
l
a
s
s
e
s

72. નીચે આપેલી કર્ણાવતી કંપની લિમિટેડની માહિતી પરથી કાચા નફાનો ગુણોત્તર અને કામગીરી ગુણાત્તર શોધો.
વિગત વર્ષ 2019 (રૂ.)
વેચાણ 15,00,000
વેચેલ માલની પડતર 7,50,000
વહીવટી ખર્ચા 1,00,000
વેચાણ ખર્ચા 2,50,000
ઘસારો 1,00,000
73. પ્રભા અને પ્રભુ ભાગીદારી પેઢીના નફા તથા અન્ય માહિતીના આધારે ભાગીદારી પેઢીની પાઘડીની સરેરાશ નફાને મૂડીકૃત કરવાની પદ્ધતિ મુજબ ગણત્રી કરો.
(1) રોકાયેલી મૂડી = ₹ 8,00,000
(2) અપેક્ષિત વળતરનો દર 12 %
(3) પાછલા વર્ષનો નફો
વર્ષ નફો (₹)
2014-15 1,20,000
2015-16 90,000
2016-17 1,50,000
74. રાજયશ કંપની લિમિટેડની નીચેની વિગતોના આધારે દેવા – ઇક્વિટી ગુણોત્તરની ગણત્રી કરો.
75. નીચે આપેલા નફા - નુકસાનનાં પત્રકોના આધારે નફા - નુકસાનના સમાન માપના પત્રકો તૈયાર કરો.
76. નર્મદા કંપની લિમિટેડની નીચે આપેલ વિગતોના આધારે રોકાણની પ્રવૃત્તિનો રોકડ પ્રવાહ શોધો.
યંત્રોની શરૂની બાકી 4,50,000
યંત્રોની આખરની બાકી 4,00,000
વેચેલ યંત્રની ચોપડે કિંમત 25,000
યંત્રો પર ગણેલ ઘસારો 50,000
P
r
a
n
a
y
C
l
a
s
s
e
s

યંત્રોની વેચાણ કિંમત 15,000
77. નીચેની પરાગ કંપનીની વિગતોના આધારે કામગીરી પ્રવૃત્તિઓમાંથી ઉદ્ભવતા રોકડ પ્રવાહની ગણતરી કરો.
78. કર્ણાવતી લિમિટેડની નીચે આપેલ વિગતોના આધારે દેવાદારોનો ઉથલો અને લેણદારોનો ઉથલો શોધો.
વિગત રકમ રૂ.
ઉધાર-વેચાણ 48,00,000
રોકડ વેચાણ 12,00,000
શરૂનાં વેપારી લેણાં 2,30,000
શરૂનાં વેપારી દેવાં 3,60,000
રોકડ ખરીદી 4,00,000
કાચો નફો 12,00,000
આખરનાં વેપારી લેણાં 1,70,000
કુલ ખરીદી 30,00,000
આખરનાં વેપારી દેવાં 4,80,000
79. જનતા લિમિટેડની નીચે આપેલી વિગતોના આધારે ચાલુ ગુણોત્તર અને પ્રવાહી ગુણોત્તર ગણો.
વિગત રકમ રૂ. વિગત રકમ રૂ.
રોકડ અને રોકડ સમકક્ષ 1,80,000 લેણદારો 2,00,000
દેવાદારો 1,20,000 દેવી હૂંડી 1,00,000
લેણીહૂંડી 60,000 ખર્ચ ચૂકવવાના બાકી 80,000
સ્ટોક 1,40,000 કરવેરાની જોગવાઈ 80,000
ચાલુ રોકાણો 1,00,000
80. સન લિમિટેડના તા. 31-3-2016 અને તા. 31-3-2017 ના રોજ પુરા થતા વર્ષના નફા નુકસાનનાં પત્રકો નીચે પ્રમાણે આપવામાં આવેલા છે. તેના આધારે તુલનાત્મક નફા - નુકસાનનું પત્રક બનાવો.
તા. 31-3-2016 અને તા. 31-3-2017 ના રોજ પુરા થતા વર્ષના નફા નુકસાનનાં પત્રકો નીચે પ્રમાણે આપવામાં આવેલ છે.
81. પૂજા અને પ્રાર્થનાની પેઢીની મૂડી ₹ 8,00,000 છે અને અપેક્ષિત વળતરનો દર 12% છે. છેલ્લા ત્રણ વર્ષનો નફો અનુક્રમે ₹ 1,00,000, ₹ 1,40,000 અને ₹ 90,000 છે. પાઘડીનું મૂલ્ય છેલ્લા ત્રણ વર્ષના સરેરાશ અધિક
નફાના 2 વર્ષની ખરીદીને આધારે નક્કી કરવાનું છે. તો પાઘડીનું મૂલ્ય શોધો.
82. ભારત કંપનીની નીચેની વિગતોના આધારે કામગીરીમાંથી ઉદ્ભવતા રોકડ પ્રવાહનું પત્રક તૈયાર કરો.
કાર્યશીલ મૂડીમાં ફેરફાર પહેલાનો નફો ₹ 4,95,000
દેવાદારોમાં વધારો ₹ 75,000
લેણીહૂંડીમાં ઘટાડો ₹ 40,000
સ્ટૉકમાં ઘટાડો ₹ 30,000
અગાઉથી ચૂકવેલ ખર્ચમાં વધારો ₹ 25,000
ખર્ચા ચૂકવવાના બાકી (વધારો) ₹ 15,000
લેણદારોમાં ઘટાડો ₹ 20,000
83. શિવાન કંપની લિમિટેડની નીચેની વિગતોના આધારે દેવાં–ઇક્વિટી ગુણોત્તરની ગણતરી કરો.
વિગત (₹)
બિન ચાલુ મિલકતો
ચાલુ મિલકતો
14,00,000
8,50,000
7,50,000
P
r
a
n
a
y
C
l
a
s
s
e
s

કુલ દેવાં
દેવી હૂંડીઓ
ખર્ચા ચૂકવવાના બાકી
45,000
20,000
35,000
84. એકતા લિમિટેડની નીચે આપેલ વિગતોના આધારે ચાલુ ગુણોત્તરની ગણતરી કરો.
વિગત (₹)
જમીન–મકાન
ખર્ચા ચૂકવવાના બાકી
ચાલુ રોકાણો
ઘાલખાધ અનામત
બિન ચાલુ રોકાણો
રોકડ–રોકડ સમકક્ષ
સ્ટૉક
45,000
2,50,000
20,000
15,000
30,000
10,000
15,000
30,000
35,000
15,000
10,000
30,000
85. જ્ઞાનદા કંપની લિમિટેડનાં તા. 31–3–2016 અને તા. 31–3–2017 ના રોજ પૂરા થતા વર્ષનાં સંક્ષિપ્ત નફા–નુકસાનનાં પત્રક નીચે આપવામાં આવ્યાં છે. તેના આધારે તુલનાત્મક નફા-નુકસાનનું પત્રક બનાવો.
વિગતો નોંધ નંબર
31-3-2017
(₹ માં)
31-3-2016
(₹ માં)
વેચાણની ઉપજો
અન્ય આવકો
ખર્ચાઓ
આવકવેરાનો દર 30%
66,00,000
4,50,000
47,52,000
44,00,000
3,00,000
30,80,000
P
r
a
n
a
y
C
l
a
s
s
e
s

નામાનાં મૂળતત્વો-12-Youth Education-910.pdf

More Related Content

Similar to નામાનાં મૂળતત્વો-12-Youth Education-910.pdf

નામાનાં મૂળતત્વો-12-Youth Education-910.pdf