Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Lmh 4-inguru-i blai-fotokopia

4,125 views

Published on

libro de actividades de ingurune 4 primaria

Published in: Education
  • Follow the link, new dating source: ♥♥♥ http://bit.ly/2u6xbL5 ♥♥♥
       Reply 
    Are you sure you want to  Yes  No
    Your message goes here
  • Dating for everyone is here: ♥♥♥ http://bit.ly/2u6xbL5 ♥♥♥
       Reply 
    Are you sure you want to  Yes  No
    Your message goes here

Lmh 4-inguru-i blai-fotokopia

  1. 1. Lehen Hezkuntza INGURUAREN EZAGUERA 04 i.blai FOTOKOPIAGARRIAK Ibaizabal Lehen Hezkuntza
  2. 2. Aurkibidea Elkarrekin berriro! ............................................................. 2 Gure gorputza ...................................................................... 5 AA: Arreta ..................................................................................... 8 Zentzumenak ........................................................................ 9 AA: Memoria ................................................................................ 1 2 Osasuna..................................................................................... 1 3 AA: Espazio orientazioa ............................................................. 1 6 Ekosistemak .......................................................................... 1 7 AA: Ahozko arrazoinamendua ................................................. 2 0 Lehenengo diagnostikorako ebaluazioa .......... 2 1 Natur paisaiak .................................................................... 2 7 AA: Zenbakizko arrazoinamendua .......................................... 3 0 Pertsonek eraldatutako paisaiak .......................... 3 1 AA: Sormenezko pentsamendua ............................................... 3 4 Energia ........................................................................................ 3 5 AA: Arreta ..................................................................................... 3 8 Energia eta ingurumena ............................................... 3 9 AA: Memoria ................................................................................ 4 2 2. diagnostikorako ebaluazioa ................................ 4 3 Lurraldearen antolamendua ..................................... 4 9 AA: Denbora orientazioa ............................................................ 5 2 Udalerriaren antolamendua ..................................... 5 3 AA: Ahozko arrazoinamendua ................................................. 5 6 Gure iragana ......................................................................... 5 7 AA: Zenbakizko arrazoinamendua .......................................... 6 0 Azken mendeko aldaketak ........................................ 6 1 AA: Sormenezko pentsamendua .............................................. 6 4 3. diagnostikorako ebaluazioa ................................ 6 5 Euskal Herriko mapa politikoa ............................... 7 1 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 © IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA 1 AA: Adimenaren aktibazioa
  3. 3. © IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA 2 0 unitatea > Elkarrekin berriro! Ikaslea: Maila: Data: Er Lotu eskolako erkidegoan parte hartzen duten pertsonak dagozkien jarduerekin. 1 Gurasoek Atezainak Ikasleek Irakasleek irakatsi eta hezi egiten dute irakasleek irakatsitakoa ikasten dute eraikina zaintzen du ikastetxean laguntzen dute. 2 Azaldu zer egin dezakezun garbitzaileen lana errespetatzeko. 3 Honako irudi hauen artean, koloreztatu bizikidetza arauak errespetatzen dituztenak. 4 Deskribatu kideei laguntzen diezuneko bi egoera.
  4. 4. © IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA 3 0 unitatea > Elkarrekin berriro! Ikaslea: Maila: Data: Z Ikastetxeetan irakasleek, atezainek, garbitzaileek, eta abarrek lan egiteaz gain, begiraleak ere badaude. Horien ardura eskolaz kanpoko jarduerak, hau da, klase ostean egiten diren jarduerak zuzentzea da; adibidez, pianoa jotzea edo xakean aritzea. 1 Seinalatu eskolaz kanpoko jarduerak, eta azaldu bakoitza zertan datzan. Gela bakoitzetik haur bat aukeratu ohi da ikastetxe osoaren aurrean kideen ordezkaria izan dadin. Gelako kide guztien artean aukeratzen da, bozketaren bidez. Aukeratutako haurrari gelako ordezkaria deitzen zaio. 2 Nor uste duzu izango dela gela honetako ordezkaria ? Arrazoitu zure erantzuna. Azaldu zertan datzan bozketa bat, eta zergatik onartu behar den bertan erabakitakoa. 3 Kepa, 7 boto Iraia, 10 boto Mikel, 5 boto
  5. 5. © IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA 4 0 unitatea > Elkarrekin berriro! Ikaslea: Maila: Data: E 1 Idatzi zer pertsonak hartzen duten parte eskolako erkidegoan. Marraztu zure burua kide bati laguntzen. Azaldu zergatik den garrantzitsua elkarri laguntzea. Idatzi honako egoera hauetarako arau bana. • Gelan denok nahi dugu hitz egin: _____________________________________________ . • Liburutegian ikasten ari gara: ______________________________________________ . • Kalea zeharkatu behar dugu:_______________________________________________ . 2 3 4 Azaldu zergatik den garrantzitsua arauak errespetatzea. Osatu elkarrizketari buruzko honako esaldi hauek. Elkarrizketa ____________ modurik garrantzitsuenetarikoa da. Horren bitartez, besteek nola ____________ eta nola _____________ jakin dezakegu. 5
  6. 6. © IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA 5 1. unitatea > Gure gorputza Ikaslea: Maila: Data: Er 1 Azaldu zer eginkizun duten giltzurrunek. ____________________________________________________________________________ ____________________________________________________________________________ Margotu digestio aparatuaren parte diren organoak, eta idatzi haien izenak. 2 3 Osatu esaldiak honako hitz hauekin. nerbioak muinak sistema entzefaloa zentzumenetatik Bizkar muina burezurrak bizkarrezurraren Nerbio___________ honako hauek osatzen dute: entzefaloak, bizkar _________, eta ____________. Entzefaloa ___________ babesten du. ______________ _____________ barruan dago, eta __________ eta nerbioak lotzen ditu. Nerbioek informazioa _____________ entzefalora daramate, eta handik gorputzeko edozein tokitara. 4 Lotu bizitzako aldi bakoitza dagokion ezaugarriarekin. Haurtzaroan Pubertaroan Heldutasunean Zahartzaroan gorputza astiro-astiro aldatzen da. ilea irteten da gorputzeko hainbat tokitan. ilea urdintzen da, eta azala zimurtzen da. hazkundea oso azkarra da.
  7. 7. © IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA 6 1. unitatea > Gure gorputza Ikaslea: Maila: Data: A Azalaren bidez izerdia kanporatzen dugu, eta horrek, pixak bezala, gure gorputza garbitzen du. Izerditzean, gorputzaren tenperatura ere erregulatzen da, beroa galtzen baita. Gure gorputza egunero garbitu behar dugu, izerdian dauden eta usain txarra eta infekzioak sortzen dituzten bakteriak kentzeko. 1 Honako hauetako zein jardueratan izerditzen da gehien? Markatu eta azaldu zergatik. Batzuetan, istripuen edo ebakuntza kirurgikoen ondorioz, pertsona batek odol asko gal dezake. Odol hori berreskuratzeko, transfusioa egiten da, hau da, beste pertsona batek aurretik emandako odola sartzen da behar duen pertsonaren gorputzean. 2 Erantzun honako galdera hauei. Ikertu eta erantzun. Pertsona baten gorputzak edozein emaileren odola onartzen al du? 3 • Zergatik da beharrezkoa galdutako odola berreskuratzea? • Zergatik da garrantzitsua odola ematea?
  8. 8. © IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA 7 1. unitatea > Gure gorputza Ikaslea: Maila: Data: E Seinalatu zer eginkizun duen zirkulazio aparatuak. Biriketan oxigenoa jasotzea. Hesteetan elikagaien mantenugaiak jasotzea. Mantenugaiak eta oxigenoa gorputz osoan banatzea. 1 Idatzi besoko hezurren izenak. 1. ____________________________________ 2. ____________________________________ 3. ____________________________________ 3 Lotu honako organo hauek bakoitzari dagokion aparatuarekin. Ondoren, marraz itzazu siluetan. 2 birikak urdaila bihotza puxika digestio aparatua arnasa aparatua iraitz aparatua zirkulazio aparatua 4 Idatzi honako izen hauek bakoitzari dagokion tokian. obulutegiak zakila testikuluak umetokia _____________ ————— bagina ————— 1 2 3 ________ ____________
  9. 9. © IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA 8 1. unitatea > Arreta Ikaslea: Maila: Data: AA 1 Ordenatu beheko zatiak, honako marrazki hau osatzeko. 1
  10. 10. © IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA 9 2. unitatea > Zentzumenak Ikaslea: Maila: Data: Er Erreparatu marrazkiei. Azaldu bietako zeinetan ikusten diren gauzak hobeto, eta azaldu zergatik. 1 2 Sailkatu taulan belarriaren honako atal hauek. belarria barakuilua estribua entzumen nerbioa tinpanoa kanpoko entzunbidea 3 Zerrendatu mingainak hartzen dituen zaporeak. Markatu ukimenaren bidez hartzen diren sentsazioak. Kolorea Zaporea Gogortasuna Soinua Mina Usaina Tenperatura Laztasuna 4 Idatzi sendagile bakoitzak zein zentzumen organo zaintzen duen. • Dermatologoak:___________________________________. • Oftalmologoak: ____________________________________. • Otorrinolaringologoak: _____________________________. 5 kanpo belarria erdiko belarria barne belarria
  11. 11. © IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA 10 2. unitatea > Zentzumenak Ikaslea: Maila: Data: Z Eguzkiaren argia ortzadarreko zazpi koloreez osatuta dago. Argiak gorputzekin topo egitean, horiek kolore batzuk xurgatu eta beste batzuk islatzen dituzte. Gorputz batek gorria ezik kolore guztiak xurgatzen baditu, gauza hori gorria ikusiko dugu. Gorputz batek kolore berdea bakarrik islatzen badu, berdea ikusiko dugu. Kolore guztiak islatzen baditu, zuria ikusiko dugu. 1 Koloreztatu honako pitxar hauek gure ikusmenak ikusten dituen kolore berarekin. Kolore horia islatzen du. Kolore laranja islatzen du. Ez du kolorerik islatzen. Pertsona gorrak keinu hizkuntzaren bitartez eta alfabeto daktilologikoaren bidez komunikatzen dira. Alfabeto horren letra bakoitza eskuko hatzen posizio batekin irudikatzen da. Euskaldunok ez daukagu berezko keinu hizkuntzarik. Gaztelaniazko bera da, baina aldaera batzuekin. Alfabeto daktilologikoa A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z 2 Deszifratu honako mezu hau kodearen bidez.
  12. 12. © IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA 11 2. unitatea > Zentzumenak Ikaslea: Maila: Data: E 1 Osatu honako esaldi hauek. • Ikusmenaren organoa _________ da, eta ikusteaz arduratzen diren atalak begi ninia, ___________, kristalinoa, __________ eta bistearen __________ dira. • Bekainak, __________ eta betazalak gure begiak hautsetik edo haizetik babesteko daude, eta malko ___________ beti heze eta garbi mantentzen dituzte. • Ikusteko _________ behar dugu. Horregatik, ilunetan ezin dugu _________rik ez gauzarik desberdindu. Markatu zentzumenen organo bakoitza zaintzeko modu bat. • Begiak: ______________________________________________________________. • Belarriak: ____________________________________________________________. • Mingaina: ____________________________________________________________. • Sudurra: _____________________________________________________________. • Azala: _______________________________________________________________. 4 Markatu zein zentzumen erabiltzen dugun elikagaien zaporea hautemateko. Ikusmena Entzumena Dastamena Usaimena Ukimena 3 Lotu, gezien bidez, jaki bakoitza eta horren zaporea hautematen duen mingainaren atala: gozoa, gazia, garratza eta mikatza. 2 limoia azukrea pomeloa gatza
  13. 13. © IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA 12 2. unitatea > Memoria Ikaslea: Maila: Data: AA 1 Saiatu, minutu batean, honako animalia hauen izenak buruz ikasten. behia oreina txerria untxia lehoia izurdea balea jirafa mozoloa pantera ezpata arraina tigrea marrazoa Zaila da, ezta? Zerbait buruz ikastea errazagoa da informazioa ordenatzen badugu, Honako animalia hauek lau taldetan bana ditzakegu. Idatzi bakoitzaren izena dagokion tokian. Behin animaliak ordenatuta, horien izenak gogoratzea errazagoa dela ikusiko duzu. Saiatu izen guztiak orri zuri batean idazten. urtxintxa basurdea ahatea ________________ ________________ • Basoko animaliak ________________ ________________ __________________ __________________ • Abereak __________________ __________________ _________________ _________________ • Basapiztiak _________________ _________________ __________________ __________________ • Uretako animaliak __________________ __________________
  14. 14. © IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA 13 3. unitatea > Osasuna Ikaslea: Maila: Data: Er 1 Inguratu, kodearen arabera, honako mantenugai hauek dituzten jakiak. Seinalatu elikadura osasungarria izateko kide bati emango zenizkiokeen gomendioak. Egunean hiru otordu bakarrik egin. Jakiak garbitu gabe jan. Barazkiak eta fruta egunean bost aldiz jan. Eskuak bazkalostean bakarrik garbitu. Erreparatu jakien iraungitze datari jan aurretik. Iruntzi aurretik mastekatu ondo jakiak. 3 Azaldu zer onura dakartzan kirola egiteak. Erabili honako hitz hauek: «onartu», «galdu» eta «saiatu». 4 Osatu honako esaldi hauek. • Elikatu egiten gara, ___________ hartzean. • _____________egiten gara, gure gorputzak jaten ditugun jakien ____________ aprobetxatu eta ez duguna behar _____________ dugunean. 2 • Gorriz: proteinak • Laranjaz: gluzidoak • Urdinez: lipidoak • Berdez: gatz mineralak eta bitaminak.
  15. 15. © IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA 14 3. unitatea > Osasuna Ikaslea: Maila: Data: Z Iraganean, marinel asko gaixotzen ziren eguneko beharrezko bitamina dosia ez hartzeagatik. Itsasoko bidaiek luze irauten zutelako eta fruta eta barazkiak gordetzeko hozkailurik ez zutelako gertatzen zen hori. Bitamina faltari abitaminosi edo bitaminagabezia deitzen zaio. Eskolan beharrezkoa da arriskuen prebentzioa egitea. Horregatik, urtero simulazioak egiten dira. Simulazioak larrialdi kasuetan jarduten ikasteko entseguak dira; adibidez, sute, uholde, urakan kasuetan, eta abarrean. Zer egin behar dugu sutea egonez gero? Egin gurutze bat «BAI» jartzen duen tokian, ekintza zuzena bada; eta «EZ» jartzen duen tokian, ekintza okerra bada. 3 Azaldu zer egin behar den abitaminosirik ez izateko. Ikertu, eta bilatu zer gaixotasun izaten zuten marinelek iraganean. 1 2 BAI EZ Urduri jarri eta besteak beldurtu behar ditugu. Eskolatik ahalik eta azkarren irten behar dugu. Sutea sortzean, suhiltzaileei deitu behar zaie. Gure gauzak batzen entretenitu behar gara. Irakasleak dioen guztia egin behar dugu. Sua guk geuk itzaltzen saiatu behar dugu.
  16. 16. © IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA 15 3. unitatea> Osasuna Ikaslea: Maila: Data: E 1 Azaldu zer den osasuna. 2 Erreparatu marrazkiari, eta osatu fitxa. 3 Egin gurutze bat ohitura osasungarrietan. Honako esaldi hauek akatsak dituzte. Aurkitu, eta zuzendu esaldiak. • Kirolen bat egiten badugu, gehiago kostatuko zaigu loak hartzea. • Kanpoan jolasteak gure osasuna kaltetzen du. • Besteekin harremana izatea ez da garrantzitsua. 4 •Marrazkiak ___________ irudikatzen du. • Bertan, dieta ____________ izateko jan behar ditugun jaki guztiak agertzen dira. • __________ aldean dauden jakiak ___________ daudenak baino gutxiagotan jan behar ditugu.
  17. 17. © IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA 16 3. unitatea > Espazio orientazioa Ikaslea: Maila: Data: AA 1 Moztu tangrameko zatiak, eta sortu horiekin honako irudi hauek.
  18. 18. untxia © IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA 17 4. unitatea > Ekosistemak Ikaslea: Maila: Data: Er Koloreztatu honako ekosistema honetako osagai bizidunak. Esan horietako zein ez den inguru horretakoa, eta azaldu zergatik. 1 ____________ ez da ekosistema horretakoa arrazoi honengatik: _______________________________________________________________. 2 Lotu irudi bakoitza taldeko kideen artean sortzen den harremanarekin. Lehia erlazioa. Laguntza erlazioa. 3 Sailkatu honako elementu hauek dagozkien ekosistemekin. lorea alga erlea Lehorreko ekosistema Uretako ekosistema olagarroa sagua pinua balea
  19. 19. © IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA 18 4. unitatea > Ekosistemak Ikaslea: Maila: Data: Z Gure hesteetan 400 izaki bizidun mikroskopiko mota baino gehiago bizi dira, eta heste flora osatzen dute. Mikroorganismo horiek zenbait elikagai digeritzen laguntzen digute, eta osasunerako kaltegarriak diren beste mikroorganismo batzuetatik babesten gaituzte. Azaldu zergatik diren guretzat onuragarriak heste florako mikroorganismoak. Zer gertatuko litzateke heste flora suntsituko balitz? 1 2 Ekosistemak ez diraute beti berdin. Izan ere, klimaren aldaketekin eta denbora pasa ahala, eraldatu egiten dira. Esaterako, Saharako basamortua, Afrikan, duela milaka urte itsaso baten hondoa zen. Eraldaketa horiek direla eta, bertan bizi diren animaliak desagerrarazten dira, edo egoera berrietara moldatzera derrigortzen dituzte. 3 Azaldu zergatik den garrantzitsua inguruneari moldatzen jakitea. 4 Eraldatu irudiko ekosistema.
  20. 20. © IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA 19 4. unitatea > Ekosistemak Ikaslea: Maila: Data: E Idatzi elikadura kate bat sortzen duten hiru izaki bizidunen izenak, eta marraz itzazu. 1 Azaldu zer gertatuko litzatekeen ekosistema batean ekoizleak desagertuko balira. 2 3 Ipini honako animalia hauen erlazio moten adibide bana. • Guztientzat onuragarria: _______________________________________________________ • Kide batentzat soilik onuragarria: _______________________________________________ • Guztientzat kaltegarria: ________________________________________________________ • Batentzat onuragarria eta bestearentzat berdintsu: _________________________________ Idatzi lehorreko hiru ekosistemen izenak, eta horietako bakoitzari dagozkien animalia eta landare banarenak. 4 Ekosistema: _____________ Ekosistema: _____________ Ekosistema: _____________ Animalia: _______________ Animalia: _______________ Animalia: _______________ Landarea: _______________ Landarea: _______________ Landarea: _______________ 5 Zerrendatu uretako ekosistema motak, eta azaldu horien arteko aldeak.
  21. 21. Agirre arkitektoaren etxeak Etxebarria arkitektoaren etxeak Alberdi arkitektoaren etxeak Larrinaga arkitektoaren etxeak © IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA 20 4. unitatea > Ahozko arrazoinamendua Ikaslea: Maila: Data: AA Lau arkitektok launa etxe eraiki dituzte. Arkitektoen etxeek ezaugarri komunak dituzte. Behatu irudiei, eta osatu taula arkitekto bakoitzaren etxeetako ezaugarriekin. Ondoren, idatzi etxe bakoitzaren azpian zer arkitektok eraiki duen. 1 Tximinien kopurua Balkoien kopurua Teilatuaren forma _________________ Etxebarria _________________ _________________ _________________ _________________ Alberdi _________________ Agirre _________________ _________________ _________________ _________________ _________________ _________________ Larrinaga Solairuen kopurua
  22. 22. Gaitasuna Gaitasunaren elementua Literatura testu bat ulertzea eta horrekin zerikusia duten galderei behar bezala erantzutea. Hizkuntza komunikaziorako gaitasuna Matematikarako gaitasuna Elikadura funtzioaren aparatuetako organoak eta ekosistema Informazioa tratatzeko eta tekno - logia digitala erabiltzeko gaitasuna Gizarterako eta hiritartasunerako gaitasuna Giza eta arte kulturarako gaitasuna Ikasten ikasteko gaitasuna Norberaren autonomiarako eta ekimenerako gaitasuna bateko osagai bizidunak eta bizigabeak tauletan sailkatzea. Digestio, arnasa, iraitz eta zirkulazio aparatuen organoak eta horien funtzioak ezagutzea. Zentzumenen organoak ezagutzea eta horien zaintzaz arduratzen diren sendagileekin erlazionatzea. Gizonen eta emakumeen ugalketa aparatuak desberdintzea. Elikagaien mantenugai nagusiak ezagutzea eta dieta orekatua zer den jakitea. Izaki bizidunen artean ezartzen diren erlazioak ulertzea. Ekosistema baten osagaiak identifikatzea. Grafikoki aurkeztutako informazioa aztertzea, ondorioak ateratzeko. Elkarlana familiaren oinarria dela ulertzea. Ikasitako kontzeptuak irudietan ematea, norberaren sormen artistikoen bitartez. Eskolako lanak antolatzeko agenda erabiltzea garrantzitsua dela ulertzea. Elikadurarako aparatuak. Nerbio sistema. Lokomozio aparatua. Emakumeen eta gizonen ugalketa aparatuak. Zentzumenak: organoak eta funtzioak. Zentzumenen sendagileak. Elikagaien mantenugaiak. Dieta orekatua. Ohitura osasuntsuak. Ekosistemen osagaiak. Elikadura kateak. Izaki bizidunen arteko erlazioak. © IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA 21 DE Lehenengo diagnostikorako ebaluazioa Edukiak Zientzia, teknologia eta osasun kulturarako gaitasuna Erabakiak era autonomoan hartzea eta ekintzak erabakitzeko norberaren irizpideak aplikatzea.
  23. 23. © IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA 22 Irakurketa Ikaslea: Maila: Data: DE Patrizia eta gustatzen zaizkion gauzak Patriziari bizikletan ibiltzea gustatzen zaio, eta haizea ziztu bizian aurpegitik pasatzen sentitzea; hain azkar, ezen ikusteko, begiak erdi itxita izan behar ditu, eta alde bakoitzetik malko bana irteten zaio. Patriziari freskagarriaren lastotxotik putz egitea gustatzen zaio, eta burbuilak egitea, freskagarririk ez dagoen edalontziaren zatia ere burbuilez bete arte. Patriziari almendra gaziak gustatzen zaizkio, baina osorik daudenak bakarrik; erditik daudenak platerean uzten ditu. Patriziari, gaua denean, aitaren autoko atzeko eserlekuan etzanda joatea gustatzen zaio eta leihotik izarrak pasatzen ikustea, loak hartu arte. Patriziari marrazkiaren inguruan kolore biziko marra lodia egitea gustatzen zaio, eta barnealdea, kolore berarekin, suabeago margotzea. Patriziari bainila hutsezko izozkia jatea gustatzen zaio, gainean intxaur zatirik edo txokolate zatirik bota gabe, eta koilaratxo txiki batekin, gehiago iraun dezan. Patriziari Bittor gustatzen zaio, baina Bittorrek ez du Patrizia gustuko. Bittorrek Patrizia guk testu hau irakurri ostean ezagutzen dugun bezala ezagutuko balu, ziurrenik berari ere gustatuko litzaioke. Berarentzat kalte. Rafael CALATAYUD CANO En el mar de la imaginación Edelvives
  24. 24. © IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA 23 Irakurritakoa ulertuz Ikaslea: Maila: Data: DE 1 Koloreztatu zer gustatzen zaion Patriziari, eta ezabatu gustatzen ez zaiona. Azaldu nola gustatzen zaion margotzea Patriziari. ____________________________________________________________________________ ____________________________________________________________________________ 4 Erantzun testuarekin lotutako honako galdera hauei. • Zergatik irteten zaizkio malkoak Patriziari bizikletaz doanean? ______________________ __________________________________________________________________________. • Zer almendra mota gustatzen zaio? ____________________________________________. • Zerezko izozkiak gustatzen zaizkio? ____________________________________________. • Noren autoan bidaiatzen du? _________________________________________________. • Zergatik Bittorri ez zaio Patrizia gustatzen? ______________________________________ __________________________________________________________________________. 2 Osatu honako esaldi hau. Patriziari freskagarriaren __________ putz egitea gustatzen zaio, eta _________ egitea, freskagarririk ez dagoen edalontziaren zatia ere __________ bete arte 3 Víctor
  25. 25. © IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA 24 Irakurketa dakidanarekin lotuz Ikaslea: Maila: Data: DE Erantzun malkoei buruzko honako galdera hauei. • Zentzumenen zein organorekin daude lotuta? __________________________________. • Zein da horien eginkizuna? __________________________________________________. 2 Idatzi Patriziak jateko eta edateko erabiltzen duen elikadura aparatuaren izena. ____________________________________________________________________________ 1 5 Koloreztatu izozki batek funtsean ematen dizkigun mantenugaiak. proteinak gatz mineralak gluzidoak bitaminak Azaldu zergatik den garrantzitsua egunero ordu berean lotara joatea, eta gutxienez, zortzi ordu lo egitea. ____________________________________________________________________________ 6 Osatu honako esaldi hau. Ukimenaren organoa ___________ da. Horrekin sentsazioak nabaritzen ditugu; esaterako, ____________, hotza edo gauza bat leuna edo ___________ den. 4 Irakurgaian, Patriziaren aita aipatzen da. Markatu familia batean ezartzen den erlazio mota, eta azaldu zertan datzan. 7 Koloreztatu kodearen arabera, honako zapore hauek hautematen diren mingainaren zatiak. Berdez: gozoa Gorriz: garratza Laranjaz: mikatza Urdinez: gazia 3 Lehia Laguntza
  26. 26. © IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA 25 Dakidana gogoratuz Ikaslea: Maila: Data: DE 1 Sailkatu honako taula honetan irudian agertzen diren izenak. 2 Osatu honako esaldi hau. bronkioak birikak bihotza giltzurruna urdaila Nerbio sistema __________, __________ muinak eta ___________ osatzen dute. Azaldu zergatik den garrantzitsua eskolako agenda erabiltzea. ____________________________________________________________________________ 5 Digestio aparatua Arnasa aparatua Iraitz aparatua Zirkulazio aparatua 4 Lotu honako etiketa hauek behar bezala. Obuluak Espermatozoideak gizonek sortzen dituzte emakumeek sortzen dituzte testikuluetan. obulutegietan. 3 Idatzi adierazitako muskuluen izenak. ________________ ________________ ________________ ________________ hesteak puxika
  27. 27. © IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA 26 Dakidana gogoratuz Ikaslea: Maila: Data: DE 6 Lotu espezialistak bakoitzak zaintzen dituen zentzumenen organoekin. oftalmologoa otorrinolaringologoa dentista dermatologoa txuleta makatza kakahuetea olioa azenarioa gurina Esan dieta orekatua zertan datzan. ____________________________________________________________________________ ____________________________________________________________________________ ____________________________________________________________________________ 7 Koloreztatu elikagaiak kodearen arabera. • Laranjaz: proteinak ematen ditu. • Berdez: lipidoak ematen ditu. • Urdinez: bitaminak ematen ditu. 8 9 Sailkatu taulan honako ekosistema honetako osagaiak. Osagai bizidunak Osagai bizigabeak Marraztu elikadura kate bat honako izaki bizidunekin: untxia, azeria eta letxuga. 10
  28. 28. © IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA 27 5. unitatea > Natur paisaiak Ikaslea: Maila: Data: Er 1 Idatzi kostaldeko paisaiaren honako erliebe forma hauen izena. ________________ ________________ ________________ _________________ 2 Lotu barnealdeko paisaiaren erliebe forma bakoitza dagokion definizioarekin. Mendilerroa Harana Mendikatea Ordokia Osatu esaldiak honako hitz hauekin. mendiz inguratutako sakonuneak dira. nahiko lur eremu lauak dira. elkarri lotuta dauden mendien multzoak dira. hainbat mendilerrok osatutako multzoak dira. • ___________ haizeak itsasoaren azalean sortzen dituen uhinak dira. • ___________ Eguzkiaren eta Ilargiaren erakarpen indarraren eraginez sortzen dira. • ___________ itsasoen eta ozeanoen barnean doazen ibaien antzekoak dira. • Itsasoa maila gorenera iristen da ____________, eta behera egiten du _____________. 3 itsasbeheran korronteak mareak olatuak itsasgoran Koloreztatu, berdez, landarediari dagozkion izaki bizidunak; eta, gorriz, faunari dagozkionak. 4 garia sugegorria belatza patata sastraka tximeleta
  29. 29. © IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA 28 5. unitatea > Natur paisaiak Ikaslea: Maila: Data: Z Uharrak euri asko egiten duenean sortzen diren ibilguak dira. Toki menditsuetan sortzen dira, horien urek indar handia dute eta, orokorrean, ibai batean isurtzen dira. Udan, horietako asko lehortu egiten dira. Koloreztatu uharraren bidea, eta erantzun galderei. • Zer alde dago uhar baten eta ibai baten artean? • Posible al da ordoki batean uhar bat sortzea? • Zergatik desagertzen dira uhar asko udan? 1 Badaude zenbait izaki bizidun, planetaren eremu zehatz batzuetan baino ez direnak bizi. Horiek toki horietako endemikoak direla esaten dugu, eta horregatik, desagertzeko arrisku handiagoa dute. Esate baterako, katamotz iberiarra Iberiar penintsulako animalia endemikoa da. Egin hausnarketa, eta azaldu zergatik duten desagertzeko arrisku handiagoa animalia eta landare endemikoek. 2 Ikertu, eta idatzi Espainian endemikoa den beste izaki bizidun baten izena (animalia zein landarea). 3 Katamotz iberiarra
  30. 30. © IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA 29 5. unitatea > Natur paisaiak Ikaslea: Maila: Data: E 1 Koloreztatu, bikote bakoitzaren artetik, adierazten dizuten elementua. Idatzi marrazkian ibaiaren atalen izenak: iturburua, goi ibilgua, erdiko ibilgua, behe ibilgua eta ibai ahoa. 2 3 Erlazionatu Espainiako eremuak dagozkien landarediarekin. eremua artelatza iratzeak zelai berdeak dragoak olibondoak penintsula badia muinoa mendikatea
  31. 31. © IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA 30 5. unitatea > Zenbakizko arrazoinamendua Ikaslea: Maila: Data: AA 1 Osatu zenbakien honako segida hauek. ___ ___ ___ 9 2 18 9 ___ 27 9 4 ___ 9 5 45 9 ___ 54 9 7 63 100 10 90 10 80 ___ ___ ___ ___ ___ ___ 3 2 6 2 12 2 24 2 ___ ___ ___ ___ ___ ___ ___ ___ ___ ___ ___ ___ 500 20 80 600 10 90 700 6 11 9 14 12 17 ___ 20 18 23 ___ 26 24 ___ 27 ___ 50 10 60 20 80 ___ ___ ___ ___ ___ ___ 2 Egin ilarako besteekin zerikusia duen marrazki bat.
  32. 32. © IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA 31 6. unitatea > Pertsonek eraldatutako paisaiak Ikaslea: Maila: Data: Er Idatzi paisaia eraldatzeko pertsonok ditugun arrazoiak. 1. _______________________________. 2._______________________________. 3. _______________________________. 4._______________________________. 1 2 Inguratu pertsonek sortutako paisaiako elementuak. Koloreztatu, urdinez, paisaiari onura egiten dioten ekintzak; eta, gorriz, kalte egiten diotenak. 3 Babestutako guneak sortzea. Ibaien bideak aldatzea. Basoa soiltzea. Zaborra landan botatzea. Kostaldetik oso gertu eraikitzea. Basoak berritzea. 4 Egin gurutze bat dagokion zutabean. Horien aldirietan kokatzen dira industrialdeak. Horietan landa turismoa egiten da. Landa paisaia sortzen dute. Kutsadura arazoak dituzte. Hiri paisaia sortzen dute. Bertako biztanleek lehen sektorean egiten dute lan. Hiriak Herriak
  33. 33. © IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA 32 6. unitatea > Pertsonek eraldatutako paisaiak Ikaslea: Maila: Data: AA Soildutako eremuek landarez betetako eremuek baino lurzoruaren higadura handiagoa dute. Izan ere, landareen eta zuhaitzen sustraiek lur emankorrari ondo heltzen laguntzen dute. Higadura dela eta, lursail emankor bat, basamortu bilaka daiteke. 1 Azaldu zer den lursail emankorra. Bilatu hiztegian zer esan nahi duen «higadura» hitzak, eta idatzi azpian. 2 Higadura: ___________________________________________________________________ ____________________________________________________________________________ 3 Koloreztatu lurra higatzen duten elementuak. hostoak euria harriak adarrak haizea Pertsonek ingurunearen gaineko ardura handiagoa dutenez, gero eta etxe ekologiko gehiago eraikitzen dira. Etxe ekologikoak paisaian txertatzen dira, material naturalekin edo birziklatutakoekin eraikitzen dira, energia iturri gisa eguzki energia erabiltzen dute, eta erabilitako ura berriz erabiltzea ahalbidetzen dute. 4 Zer esan nahi du etxeak paisaian txertatzen direla? Zergatik da onuragarriagoa etxeak eraikitzeko birziklatu ezin daitezkeen materialak edo material artifizialak erabili ordez, material naturalak edo birziklatutakoak erabiltzea? 5 6 Pentsatu, eta idatzi zertarako erabil litekeen berriro dutxako ura.
  34. 34. © IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA 33 6. unitatea > Pertsonek eraldatutako paisaiak Ikaslea: Maila: Data: E Idatzi marrazki bakoitzaren azpian paisaia naturala edo eraldatua den, eta azaldu zergatik. Paisaia ____________ da, arrazoi honengatik: __________________________ ____________________________________ ____________________________________. Paisaia ____________ da, arrazoi honengatik: __________________________ ____________________________________ ____________________________________. 1 2 Osatu testua honako hitz hauekin. harrobiak ibaiak baso soiltzea urtegiek faunari Gizakien ekintzek paisaian kalte handiak sor ditzakete: landarediari nahiz bertan bizi den ____________. Nekazaritzak eta abeltzaintzak lursailak _____________ eragiten dute. Zenbait industriaren jarduerek _________ eta lurrak kutsatzen dituzte. Batzuetan, __________ ibaien ibilguak aldatzen dituzte, eta meategiak eta ____________ eraikitzeko, mendiak eraitsi behar dira. 3 Lotu hiriko gune bakoitza dagokion izenarekin. Aldiriak Zabalgunea Hirigune historikoa
  35. 35. © IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA 34 6. unitatea > Sormenezko pentsamendua Ikaslea: Maila: Data: AI 1 Egin, honako forma hauetan oinarrituta, bururatzen zaizkizun marrazki guztiak.
  36. 36. 1 Ordenatu etiketak, eta idatzi energiari buruzko esaldi bat. eragiten ditu. energiak sortzen diren aldaketa guztiak Gure inguruan © IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA 35 7. unitatea > Energia Ikaslea: Maila: Data: Er 2 Idatzi nondik lortzen duten energia honako izaki bizidun hauek. • Landareak: ___________________________________________________________________. • Animaliak: ________________________________________________________________. • Pertsonak: ___________________________________________________________________. 3 Sailkatu taulan honako gorputz hauek. Gardenak Zeharrargiak Opakuak 4 Idatzi zeri deitzen zaion argi zuria edo naturala. 5 Azaldu zergatik sortzen den itzala.
  37. 37. © IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA 36 7. unitatea > Energia Ikaslea: Maila: Data: Z Argiaren indarraren arabera, laser batek hainbat eginkizun izan ditzake. Esate baterako, CDetako edo DVDetako edukia irakurtzeko, indar txikia duen laserra erabiltzen da; aldiz, ebakuntza kirurgikoak egiteko, indar handiagoa duten laserrak erabiltzen dira. 1 Azaldu zer antzekotasun dagoen ebakuntzarako laserraren eta bisturiaren artean. Eguzkiaren argiak zazpi kolore ditu. Asmatu zenbat kolore dituen laserraren argiak. 2 CDa edo DVDa irakurgailutik ateratzen duzunean, diskoa bero dago. Azaldu zergatik. 4 Igarri lente mota bakoitzaren izena eta forma. Erlazionatu etiketak. lente konbergentea Horren atzean ikusten denaren tamaina handitzen du. lente dibergentea Horren atzean ikusten denaren tamaina txikitzen du. 3 Lenteak kristal gardenak dira, hau da, argiari pasatzen uzten diote, eta ongi ikus daiteke zer dagoen horien atzean, objektuak eraldatuta agertu arren. Lente batzuek horien atzean dagoena handiago ikustea eragiten dute. Beste lente batzuek horien atzean dagoena txikiago ikustea eragiten dute.
  38. 38. © IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA 37 7. unitatea > Energia Ikaslea: Maila: Data: E 1 Idatzi energia emateko lau modu, eta ipini bakoitzetik adibide bana. • _____________________________ gisara. Adibidez: _____________________________. • _____________________________ gisara. Adibidez: _____________________________. • _____________________________ gisara. Adibidez: _____________________________. • _____________________________ gisara. Adibidez: _____________________________. 2 Koloreztatu funtzionatzeko energia behar duten makinak eta tresnak. 3 Osatu honako gauza hauen definizioak, eta ipini bakoitzaren adibide bana. • Gauza bat opakua da _______________________________________________________ ___________________________________________. Adibidez: ________________________. • Gauza bat zaharregia da ____________________________________________________ ___________________________________________. Adibidez: ________________________. • Gauza bat gardena da ______________________________________________________ ___________________________________________. Adibidez: ________________________. 4 Azaldu zeri esker ikusten ditugun inguruko gauzak.
  39. 39. © IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA 38 7. unitatea > Arreta Ikaslea: Maila: Data: AA 1 Koloreztatu mapari dagozkion autonomia erkidegoak.
  40. 40. © IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA 39 8. unitatea > Energia eta ingurumena Ikaslea: Maila: Data: Er 1 Osatu honako esaldi hau. 2 Lotu esaldiak behar bezala. Idatzi marrazki bakoitzaren azpian «pribatua» edo «publikoa», eta azaldu zer alde dagoen energia erabiltzeko bi moduen artean. Idatzi energia aurrezteko eskolan egin daitezkeen hiru gauza. 1. __________________________________________________________________________. 2. __________________________________________________________________________. 3. __________________________________________________________________________. 4 Energiaren erabilera _____________. Energiaren erabilera _____________. 3 Energia iturriak, energia ateratzeko erabiltzen ditugun _____________ dira: adibidez, ikatza edo petrolioa; edota ____________: adibidez, haizea edo olatuak. Petrolioa Gas naturala Harrikatza naturatik eratorritako gai solidoa da. naturatik eratorritako gai likidoa da. naturatik eratorritako gaia da, eta gas egoeran dago.
  41. 41. © IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA 40 8. unitatea > Energia eta ingurumena Ikaslea: Maila: Data: Z Tresna askok sare elektrikora konektatu gabe funtziona dezakete pilei edo bateriei esker. Hala ere, horien erabilera saihestea gomendatzen da, biek ere gai oso kutsakorrak dituztelako. 1 Idatzi pilekin edo bateriekin funtzionatzen duten hiru tresnaren izena. Ikertu, eta azaldu kargatzeko pilak zer diren, eta nola kargatzen diren. Zein pilek kutsatzen dute gehiago, kargatzekoek edo kargatzen ez direnek? 2 Etxe ekologiak energiari probetxua ateratzeko materialekin eraikitzen dira, eta berogailuaren kontsumoa murrizten dute. Gainera, eguzki panelak izaten dituzte eguzkiaren energia jaso eta ura berotzeko edo energia elektrikoa sortzeko. Azaldu zergatik egiten dion kalte gutxiago naturari eguzki panelen bidez funtzionatzen duen berogailuak gasolioarekin funtzionatzen duenak baino. 3 4 Ikertu, eta deskribatu nolakoak diren eguzki panelak.
  42. 42. © IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA 41 8. unitatea > Energia eta ingurumena Ikaslea: Maila: Data: 1 E Lotu energia iturri bakoitza dagokion ezaugarriarekin. Eguzkia ikatza gas naturala energia berriztagarria energia berriztaezina haizea ura petrolioa 2 Honako esaldi hauek okerrak dira. Idatz itzazu zuzen. • Energia iturri berriztagarriak mugatuak dira, baino ez dute ingurumena kutsatzen. • Energia iturri berriztaezinak ez dira agortzen, baina ingurumena kutsatzen dute. __________________________________________________________________________ __________________________________________________________________________ __________________________________________________________________________ __________________________________________________________________________ 3 Ipini energiaren erabilera pribatuaren eta publikoaren adibidea bana. • Erabilera pribatua: __________________________________________________________ • Erabilera publikoa: __________________________________________________________ 4 Erreparatu marrazkiari, eta idatzi zer egin zezaketen haurrek energia aurrezteko. ________________________________________ ________________________________________ ________________________________________ ________________________________________
  43. 43. © IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA 42 8. unitatea > Memoria Ikaslea: Maila: Data: AA 1 Marraztu irudi bakoitzari falta zaion xehetasuna.
  44. 44. Gaitasuna Gaitasunaren elementua Hizkuntza komunikaziorako gaitasuna Literatura testu bat ulertzea eta horrekin zerikusia duten galderei behar bezala erantzutea. Matematikarako gaitasuna Landa paisaia baten eta hiri paisaia baten ezaugarriak Norberaren autonomiarako eta ekimenerako gaitasuna Erabakiak era autonomoan hartzea eta ekintzak erabakitzeko norberaren irizpideak aplikatzea. © IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA 43 DE 2. diagnostikorako ebaluazioa Zientzia, teknologia eta osasun kulturarako gaitasuna Informazioa tratatzeko eta tek no - lo gia digitala erabiltzeko gaitasuna Gizarterako eta hiritartasunerako gaitasuna Giza eta arte kulturarako gaitasuna Ikasten ikasteko gaitasuna taulan sailkatzea. Elikadura aparatuen funtzioa identifikatzea. Zentzumenen organoen funtzioa ezagutzea. Elikagaien mantenugaiak ezagutzea. Animaliak eta dagozkien ekosistemak erlazionatzea. Ibai baten zatiak ezagutzea. Landaredia mota klimarekin lotzea. Paisaia naturala eta eraldatua, landa paisaia eta hiri paisaia desberdintzea. Energia iturriak identifikatzea. Argiaren propietateak ezagutzea. Grafikoki aurkeztutako informazioa aztertzea, ondorioak ateratzeko. Energia modu arduratsuan erabili beharraz kontzientziatzea. Ikasitako kontzeptuak irudietan ematea, norberaren sormen artistikoen bitartez. Dedukzioa ikasteko tresna gisa erabiltzea. Edukiak Arnasa aparatua. Zentzumenen organoak. Elikagaien mantenugaiak. Lehorreko ekosistemak. Ibaien bideak. Klima eremuak. Landaredia eta fauna. Natur paisaiak eta eraldatuak (landa paisaia eta hiri paisaia). Energia iturriak. Argiaren propietateak.
  45. 45. © IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA 44 Irakurketa Ikaslea: Maila: Data: DE Paulen landarea Kepa nekazaria zur eta lur geratu zen ile berdeko haurra jaio zitzaionean. Kepak ikusia zuen ile beltzeko jendea, ile gorrikoa eta ile horikoa ere bai; entzun ere egin zuen inoiz turkesa koloreko ilea zuen maitagarriren baten berri, baina sekula santan ez zuen ikusi ile berderik. Haurra ikustera joaten zen jendeak halaxe esaten zuen. —Buruan entsalada daramala dirudi. Eta jendeak Paulen Entsalada deitzen zion. Aitak hainbat medikurengana eraman zuen haren ilea ikus zezaten. Denek esan zuten ez zela ezer eta errezeta bat idatzi zuten, baina Paulen ileak lehen bezain berde jarraitzen zuen. Haurrak bi urte bete zituenean, aitonarekin joan zen larrera antxumea bazkatzera. Eta orduan antxumea hurbildu zitzaion, eta aitonaren aurrean, aitaren batean jan zuen Paulen ile guztia, eta soro segatu berria bezain leun utzi zuen haren burua. Horrela jakin zuten Paulen ile berdea ez zela ilea, belarra baizik, bizkor hazten zen belar fresko eta xamurra. —Ahuntza elikatuko ahal izango zenuke itsaso zabalean ere! —egin zion barre aitak. Udaberrian, buruaren erdi-erdian, berdearen artean bitxilore hori bat hazi zitzaion. Jendea oso urrutitik etortzen zen buruan bitxiloreak hazten zituen haurra ikustera. Koskortu zenean, Paulek okerkeria bat egin zuen: bat-batean, belar goxoaren ordez, arantzaz beteriko sastraka hazi zitzaion buruan. Pauli lotsa ematen zion belar txar haiek begien aurrean zituela kalean zehar ibiltzeak: beraz, handik aurrera, okerkeria gehiago ez egiten ahalegindu zen. Gianni RODARI Juegos de fantasía Edelvives
  46. 46. © IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA 45 Irakurritakoa ulertuz Ikaslea: Maila: Data: DE Erantzun testuari buruzko honako galdera hauei. • Zer izen zuen Paulen aitak? __________________________________________________. • Nola deitzen zion jendeak Pauli? ______________________________________________. • Norekin joan zen Paul larreetara? _____________________________________________. • Zer gertatu zitzaion larreetan? ________________________________________________. • Udaberrian, zer hasi zitzaion buruaren erdian? __________________________________. • Zergatik hasi zitzaion sastraka belarraren ordez? _______________________________ ___________________________________________________________________________. 1 2 Egin antxumearen marrazki bat Pauli ilea jaten, eta koloreztatu. Atera ezazu ondorio bat zure ezagutzetatik abiatuta, eta argitu honako galdera hauek. • Zergatik eraman zuen Paulen aitak hainbat medikurengana? _______________________ ___________________________________________________________________________. • Zergatik elika zezakeen Paulek ahuntz bat baita itsaso zabalean ere? ________________ ___________________________________________________________________________. • Non bizi dira Paul eta bere familia, herri batean ala hirian? _______________________. • Nola jakin duzu? ___________________________________________________________ ___________________________________________________________________________. 3
  47. 47. © IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA 46 Irakurketa dakidanarekin lotuz Ikaslea: Maila: Data: DE 1 Seinalatu zein den klima egokiena larre berdeak sortzeko, eta Paulen Irakurgaian ortzadarreko zazpi koloreetatik hiru aipatzen dira. Aurkitu, eta, ondoren, marraztu ortzadarra bere kolore guztiekin eta dagokien ordenan. _____________________________________ _____________________________________ _____________________________________ 4 Irakurgaian, izaki bizidun ugari aipatzen dira. Izendatu landarediari dagokion bat, eta faunari dagokion beste bat. • Landaredia: _______________________ • Fauna: _____________________________ 2 buru gainekoa bezalako belar freskoa eta belaxka hazteko. Neurrizko tenperaturak eta euri asko. Tenperatu altuak eta euri gutxi. 3 Aldatu honako natur paisaia hau, Paul eta bere familia bizi direna bezalakoa izan dadin. Marraztu beharrezkotzat jotzen duzun guztia.
  48. 48. 2 Idatzi honako zentzumen bakoitzaren organoen eginkizuna. 4 Erlazionatu animalia bakoitza dagokion ekosistemarekin. gorila © IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA 47 Dakidana gogoratuz Ikaslea: Maila: Data: DE 1 Markatu zein eginkizun duen arnasa aparatuak. Gorputzeko hondakinak kanporatzen ditu. Odolaren bidez, mantenugaiak eta oxigenoa gorputz osora garraiatzen du. Airetik oxigenoa hartzen du eta gorputzak sortutako karbono dioxidoa kanporatzen du. • Dastamen papilak: __________________________________________________________. • Pituitario horia: _____________________________________________________________. • Entzumen nerbioa: __________________________________________________________. 3 Izendatu elikagaiek dituzten mantenugaiak. ____________________________________________________________________________ ____________________________________________________________________________ 6 Osatu honako esaldi hauek. • Landaredia leku zehatz batean bizi diren basa ____________ multzoa da. • Fauna leku zehatz batean bizi diren _____________ basatien multzoa da. 5 eskorpioia basurdea basamortua basoa oihana Koloreztatu ibaiaren bidea kodearen arabera. • Berdez: goi ibilgua. • Urdinez: erdiko ibilgua. • Horiz: behe ibilgua.
  49. 49. © IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA 48 Dakidana gogoratuz Ikaslea: Maila: Data: DE 7 Idatzi landa paisaiaren eta hiri paisaiaren berezko bina ezaugarri. Landa paisaia Hiri paisaia Inguratu honako makina hauek, kodeari jarraituz, funtzionatzeko behar duten energia iturriaren arabera. • Laranjaz: pertsona baten indarra. • Urdinez: gasolina. • Berdez: energia elektrikoa. 9 Aurkitu honako esaldi hauek dituzten akatsak, eta idatzi zuzen. • Izarrek argi artifiziala ematen dute. • Eguzkitik datorren argiari argi horia deitzen diogu. • Eguzkiaren argia bi kolorez osatzen da. __________________________________________________________________________ __________________________________________________________________________ __________________________________________________________________________ 10 Koloreztatu, gorriz, energia berriztaezinak; eta, berdez, berriztagarriak. haizea ikatza petrolioa Eguzki argia ura gas naturala 11 Idatzi energia berriztaezinen gehiegizko erabileraren ondorioak. ____________________________________________________________________________ ____________________________________________________________________________ 8
  50. 50. kaleak mugak ibaiak itsasoak parkeak © IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA 49 9. unitatea > Lurraldearen antolamendua Ikaslea: Maila: Data: Er Koloreztatu kodearen arabera. • Urdinez: planoetan irudikatzen diren elementuak. • Laranjaz: mapa fisikoetan irudikatzen diren elementuak. • Gorriz: mapa politikoetan irudikatzen diren elementuak. 1 trenbideak mendiak errepideak monumentuak Osatu bizi zaren tokiari buruzko honako fitxa hau. • Herria: ___________________________________________ • Udalerria: _________________________________________ • Probintzia: ________________________________________ • Erkidego autonomoa: _______________________________ 2 Azaldu zer alde dagoen probintzia bakarreko eta probintzia askotako autonomia erkidegoen artean. 3 4 Osatu honako esaldi hauek. • Euskal Herriko lurraldea ____ probintziek osatzen dute: Euskal ________ ___________, Nafarroako ________ _________ eta iparraldeko ____ probintziek. • ____________ eta ____________ gure herriaren kultura ezaugarriak dira. • Gure hizkuntza ____________ da.
  51. 51. © IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA 50 9. unitatea > Lurraldearen antolamendua Ikaslea: Maila: Data: Z Euskal Herria Iberiar penintsularen iparraldean dago. Euskal Herria zazpi probintziek osatzen dute: Bizkaia, Gipuzkoa eta Araba, Euskal Autonomia Erkidegoan; Nafarroako Foru Erkidegoa; eta Lapurdi, Nafarroa Beherea eta Zuberoa, Frantziako Pirinio Atlantikoetan. 20 617 kilometro koadroko hedadura du, eta batez besteko altitudea 450 metrokoa da. Ikertu, eta erantzun honako galdera hauei. • Zein dira Euskal Herriarekin muga duten lurraldeak? • Iparraldeko probintziak nola banatuta daude? 1 2 Seinalatu mapan Euskal Herria non dagoen. Europar Batasuna 27 herrialdek osatzen dute. Europar Batasunak gobernu organoak ditu, eta ikur propioak; esaterako, himnoa edo bandera. Kide diren herrialdeek elkarrekin egiten dute lan helburu komunak aurrera ateratzeko; esaterako, ekonomia hobetzea, bakea defendatzea eta ingurunea babestea. 3 Koloreztatu behar bezala Europar Batasuneko bandera. Europar Batasunaren himnoa konpositore handi baten lana da. Asmatu konpositorearen eta lanaren izena. 4
  52. 52. © IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA 51 9. unitatea > Lurraldearen antolamendua Ikaslea: Maila: Data: E 1 Idatzi mapan esaten dizkizuten mugak. Ondoren, sailkatu taulan. ________________ ________________ ________________ ________________ Idatzi «E», esaldia egia bada; eta «G», esaldia gezurra bada. Idatzi zuzen gezurra direnak. Herri bat udalerri batez edo gehiagoz osatzen da. Udalerri bakoitza udal batek gobernatzen du. Iparraldeko hiru probintziak Iberiar penintsulan daude. 2 Ikertu zein den zure autonomia erkidegoko armarria, eta marraztu laukitxoan. 3 ________________ ________________ ________________ ________________ Espainiako muga naturalak Espainiako muga artifizialak
  53. 53. © IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA 52 9. unitatea > Denbora orientazioa Ikaslea: Maila: Data: AA 1 Marraztu istorio bakoitzaren bukaera.
  54. 54. 3 F O 4 © IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA 53 10. unitatea > Udalerriaren antolamendua Ikaslea: Maila: Data: Er Idatzi honako gurutzegrama hau osatzeko falta diren letrak. 1. Udalerriko agintari nagusia. 2. Udalerria alkatearekin batera gobernatzen duten pertsonak. 3. Udaletxeko langileak. 4. Agintariek erabakiak hartzeko tokia. 1 Osatu osoko bilkurei buruzko honako fitxa hau. • Nork zuzenduta: __________________________________. • Non: ____________________________________________. • Zeri buruz eztabaidatzen da: ________________________. • Nor joan daiteke: _________________________________. 2 1 T Azaldu zer diren auzo elkarteak, eta zerrendatu horiek egiten dituzten zenbait ekintza. 4 Koloreztatu gune publikoak ageri dituzten irudiak, eta osatu honako esaldi hau. 3 2 N T A Gune publikoak ______________________________________________________________ ________________________________________________________________________________ dira.
  55. 55. © IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA 54 10. unitatea > Udalerriaren antolamendua Ikaslea: Maila: Data: Z Estatuak udalerriko biztanle bakoitzeko dirua ematen dio udalari. Diru horrekin udalak udaleko zerbitzuak eskaintzen dizkie herritarrei. Udalerri bateko biztanleen kopurua jakiteko biztanleen erroldak egiten dira. Ikertu, eta erantzun honako galdera hauei. • Zer da biztanleen errolda? ____________________________________________________ • Zenbat biztanle daude erroldatuta zure udalerrian? ________________________________ • Estatuak udalari ematen dion dirua ez da nahikoa zerbitzu publikoak emateko. Nola lortzen dute falta zaien dirua? ________________________________________________ 1 Metropoli area deitzen diogu hiri handi bat eta inguruko herri txikiagoak elkartzen direnean. Elkarketa hori egiten da hainbat zerbitzu elkarrekin emateko: esaterako, garraio publikoa, ur hornikuntza, saneamendua edo zabor bilketa. Hausnartu, eta azaldu zer alde on izan dezakeen udalerri batentzat metropoli area baten parte izateak. Ikertu zein den Euskal Herriko metropoli area handiena. 2 3
  56. 56. © IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA 55 10. unitatea > Udalerriaren antolamendua Ikaslea: Maila: Data: E Ordenatu kronologikoki hauteskundeen prozesua. Herritarrek ordezkatuko dituzten zinegotziak aukeratzen dituzte. Boto gehien jaso dituzten zinegotziek euretako bat aukeratzen dute alkatea izan dadin. Alkateak zinegotzigo bakoitzeko arduradunak izendatzen ditu. Hauteskunde mahaiak botoak zenbatzen ditu. 4 Deskribatu kontsumitzaileen informaziorako udal bulegoaren (KIUB) eginkizunak. 1 2 Idatzi zinegotzigo bakoitzak egiten duen betebehar bana. • Kirol zinegotzigoa: __________________________________________________________ • Hezkuntza batzordea: ________________________________________________________ • Gizarte zerbitzuen zinegotzigoa: ________________________________________________ • Hirigintza zinegotzigoa: _______________________________________________________ • Ingurumen zinegotzigoa: _______________________________________________________ 3 Azaldu zer zerbitzu eskaintzen duen udaleko funtzionario bakoitzak. ____________________________________________ ____________________________________________ ____________________________________________ ____________________________________________ ____________________________________________ ____________________________________________
  57. 57. © IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA 56 10. unitatea > Ahozko arrazoinamendua Ikaslea: Maila: Data: AA Irakurri testua arretaz, ezabatu bertan agertu behar ez liratekeen hitzak, eta idatzi behean ordenatuta. Irakurgaiarekin zerikusia duen mezua aurkituko duzu. Duela hamarkada Lurra batzuetatik hona, pixkanaka-pixkanaka, zaintzea gizartea Lurraren zaintzaz arduratu da. Luzaroan, —luzaroegi esan genezake— ez gara konturatu zeinen guztion garrantzitsua den naturari kalterik ez egitea. Izan ere, azken finean, gizakia bera da kaltetuena. Beranduegi baino lehenago konturatu gara, baina oraindik ibilbide luzea dugu egiteko, eta hobetu beharreko gauza asko daude. Ibaiak eta kontua itsasoak zaintzea, zabortegiak kontrolatzea eta berriz erabili daitekeen gauza oro birziklatzea, gobernuaren ardura bilakatu da dira, horiek “politika garbiak” deritzonak hobetzen baitituzte. Baina hori Gogoan ez da nahikoa. Ibilgailuak airea kutsatu gabe izan ibiltzeko erregaiak erabiltzea planteatu beharko genuke guztiek. Jadanik badago gasolinaren ordezko bat, eta etxeko ezin dugu itxaron berori erabiltzen hasteko. Hirietako airea arnasteko hobea izango litzateke, eta zaborra biztanleen osasuna hobetuko litzateke, bai eta Lurrarena ere. Gure parke birziklatzea eolikoen eta Eguzki plaken erabilera handitu beharko genuke, Eguzkiaz baliatzea merkea izateaz gain, ez delako agortzen eta ez duelako kutsatzen. Eskerrik energia lortzeko beste aukera batzuk ikertzen jarraitu behar dugu; esaterako, itsas mareak. Hainbeste gauza daude hobetzeko! Natura zainduz bakarrik, asko hurrengo belaunaldien etorkizuna ziurtatuko dugu, bai eta Lurrean bizi garen izaki bizidun guztiona ere. Mezua: _____________________________________________________________________ _______________________________________________________________________________________. 1
  58. 58. © IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA 57 11. unitatea > Gure iragana Ikaslea: Maila: Data: Er 1 Honako marrazki bakoitzak akats bana du. Aurkitu eta inguratu. Idatzi gazteluen garaiko zein gizarte talderi dagokion esaldi bakoitza. • Jende multzo ugariena eta pobreena zen. Lurra lantzen zuten: ______________________. • Lurren jabeak ziren eta gazteluetan bizi ziren: ___________________________________. • Ikasi egiten zuten eta liburuak eskuz kopiatzen zituzten: ___________________________. • Beren jaunen lurraldeak defendatzen zituzten. ___________________________________. 3 Izendatu XX. mendean honako arlo hauetan egon diren zenbait aurrerapen. • Medikuntzan: ________________________________________________________________ __________________________________________________________________________ • Komunikabideetan: ___________________________________________________________ __________________________________________________________________________ 4 Herri nomada Herri sedentarioa 2 Zer ezartzen zuten erromatarrek konkistatzen zituzten lurraldeetan?
  59. 59. © IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA 58 11. unitatea > Gure iragana Ikaslea: Maila: Data: Z Erromatar inperioaz gain, Antzinaroan beste zibilizazio garrantzitsu batzuk ere izan ziren; adibidez, egiptoarra edo greziarra. Egiptoarrek piramideak eraiki zituzten, hots, beren agintarien hilobiak. Greziarrek filosofo eta matematikari ezagunak izan zituzten. Ikertu, eta osatu zibilizazio handi haietan jatorria duten herrialdeen fitxak. 1 Kolonaurreko herriek, hau da, Kristobal Kolon Amerikara iritsi aurretik bertan zeuden herriek, ez zuten gurpilaren berri, eta ez zekiten zer zen zaldia. Izan ere, ez zegoen horrelako animaliarik kontinente hartan. Deskribatu nolakoa zen gurpilik edo zaldirik ezagutzen ez zuten pertsonen bizitza. 2 Egipto • ___________ kontinentean dago. • Hiriburua ________________ da. • ______________ hitz egiten dute. • ___________ da haien txanpona. • Antzinako Egiptoko faraoi garrantzitsu bat izan zen:______________ Grezia • ___________ kontinentean dago. • Hiriburua ________________ da. • ______________ hitz egiten dute. • ___________ da haien txanpona. • Antzinako Greziako filosofo garrantzitsu bat izan zen: ______________. 3 Ikertu kolonaurreko herriei buruz, eta idatzi horietako biren izena.
  60. 60. © IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA 59 11. unitatea > Gure iragana Ikaslea: Maila: Data: E Koloreztatu, berdez, herri nomaden ezaugarriak; eta, horiz, herri sedentarioenak. 2 Azaldu zein zen gazteluen eginkizuna. 3 Azaldu zertarako diren honako asmakizun hauek. • Inprenta: ____________________________________________________________________. • Mikroskopioa: ______________________________________________________________. • Teleskopioa: __________________________________________________________________. 4 Erantzun asmakizunen garaiari buruzko honako galdera hauei. • Zein gizarte talde berri sortu zen? _______________________________________________. • Gehiengoa nongoa zen? _______________________________________________________. • Non egiten zuten lan? _________________________________________________________. 1 Lurra lantzen zuten. Sua aurkitu zuten. Animaliak hezten zituzten. Animalien larruekin janzten ziren. Kobazuloetan bizi ziren. Gurpila asmatu zuten. Harrizko tresnak erabiltzen zituzten. Buztinezko ontziak egiten zituzten. Herrixkak eraikitzen zituzten. 5 Koloreztatu asmakizunen garaiko asmakizunak.
  61. 61. © IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA 60 11. unitatea > Zenbakizko arrazoinamendua Ikaslea: Maila: Data: AA 1 Kalkulatu honako gauza hauen batuketa, eta igarri horien balioa. = = = = = 20 23 25 = = = = = = = = = = = = 15 = 17 = = 15 13 5 = 13 = = 18 = = = = = = =
  62. 62. © IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA 61 12. unitatea > Azken mendeko aldaketak Ikaslea: Maila: Data: Er 1 Osatu honako esaldi hauek. Inguratu garraiobideak kodearen arabera. • Berdez: XX. mende hasierako garraiobideak. • Laranjaz: gaur egungo garraiobideak. 3 Ba al dago gizonek egin dezaketen baina emakumeek egin ezin duten lanik? Arrazoitu zure erantzuna. 2 Aipatu gustukoen duzun XX. mendeko aurrerapena. Esan zergatik den gustukoena. 4 XX. mendean, jende askok emigratu zuen __________ eta ___________ herrialdeetara ____________ bilatzeko asmoz. Gaur egun, etorkin asko datoz Euskal Herrira, batez ere, ___________, _____________, Europa ____________ eta ___________ herrialdeetatik, bizi baldintza hobeak izateko asmoz. Horiei guztiei esker, gizarte __________ dugu gurea.
  63. 63. © IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA 62 12. unitatea > Azken mendeko aldaketak Ikaslea: Maila: Data: Z Txertoa gaixotasun baten birusaren dosi txikia duen sendagaia da. Ematen digutenean, gure organismoak antigorputzak deitutako defentsak sortuz egiten dio aurre. Horiek, birusa eliminatu eta haren aurrean immuneak egiten gaitu. 1 Azaldu zer esan nahi duen gaixotasun baten aurrean immunea izatea. Aipatu eman dizuten zenbait txerto, eta deskribatu zer gaixotasuni egiten dioten aurre. 2 3 Aurkitu zein mendetan aurkitu ziren txerto gehienak. Urtero izaki bizidunen milaka espezie berri aurkitzen dira. Orokorrean, landare edo animalia ornogabeak izaten dira, horietako asko itsasokoak, baina batzuetan, lehorreko animalia ornodunak ere aurkitu izan dira; adibidez, Borneoko nebulosa pantera edo Montsenyko tritoia. Hausnartu, eta azaldu zergatik den zientziarentzat garrantzitsua izaki bizidunen espezie berriak aurkitzea. 4 Borneoko nebulosa pantera 5 Ikertu, eta idatzi ornodunen zein animalia mota den tritoia.
  64. 64. © IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA 63 12. unitatea > Azken mendeko aldaketak Ikaslea: Maila: Data: E 1 Idatzi zer aldaketa izan diren hirietan XX. mende erdialdetik hona. 2 Idatzi zer aurrerapen egon diren gizartean XX. mende hasieratik hona. • Lehen: gaixoen arreta ez zen doakoa. Orain: ___________________________________________________________________________. • Lehen: haur askok ezin zuten eskolara joan. Orain: ___________________________________________________________________________. • Lehen: lan egiterik ez zeukatenak, soldatarik gabe gelditzen ziren. Orain: ___________________________________________________________________________. • Lehen: emakumeen ezin zuten bozkatu, eta oso gutxik ikasten zuten. Orain: ___________________________________________________________________________. Aipatu XX. mendean zehar aurrerapen handia izan zuten hedabideak, eta marraztu gustukoen duzuna. 3
  65. 65. © IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA 64 12. unitatea > Sormenezko pentsamendua Ikaslea: Maila: Data: AA 1 Idatzi honako elementu bi hauen arteko antzekotasunak.
  66. 66. © IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA 65 DE 2. diagnostikorako ebaluazioa Gaitasuna Gaitasunaren elementua Matematirako gaitasuna Datuak taulan sailkatzea eta informazioa kronologikoki Zientzia, teknologia eta osasun kulturarako gaitasuna Informazioa tratatzeko eta tekno - logia digitala erabiltzeko gaitasuna Gizarterako eta hiritartasunerako gaitasuna Giza eta arte kulturarako gaitasuna Ikasten ikasteko gaitasuna Norberaren autonomiarako eta ekimenerako gaitasuna ordenatzea. Hankako hezurrak identifikatzea. Zentzumenen organoak zaintzen ikastea. Elikagaiek piramidean duten posizioa ezagutzea. Paisaia motak desberdintzea. Makinek funtzionatzeko behar dituzten energia iturriak identifikatzea. Euskal Herriko lurralde antolamendua jakitea. Udal zerbitzuak ezagutzea. Udal hauteskundeen prozesua ulertzea. XX. mendean lortutako aurrerapenak ezagutzea. Grafikoki aurkeztutako informazioa aztertzea, ondorioak ateratzeko. Migrazioaren arrazoiak ulertzea. Ikasitako kontzeptuak irudietan ematea, norberaren sormen artistikoen bitartez. Idazkiak behar bezala aurkeztea. Erabakiak era autonomoan hartzea eta ekintzak erabakitzeko norberaren irizpideak aplikatzea. Edukiak Hizkuntza komunikaziorako gaitasuna Literatura testu bat ulertzea eta horrekin zerikusia duten galderei behar bezala erantzutea. Zentzumenen organoen zaintza. Elikagaien piramidea. Kostaldeko eta barnealdeko paisaiak. Energia iturriak. Lurraldearen antolamendua. Mapa politikoak. Udal zerbitzuak. Udal hauteskundeak. Historiako garaiak. XX. mendeko aurrerapenak.
  67. 67. © IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA 66 Irakurketa Ikaslea: Maila: Data: DE Bi lagun —Nolakoa da Madril? —galdetu zuen Letik eskuineko hatz potoloaren atzazalari kosk egiten zion bitartean. —Handia, baina ez Mexiko beste —erantzun zuen Danielek gogorik gabe—. Zergatik dituzu eskuak beti zikin? Letik eskua azkar atera zuen ahotik. —Andele mutiko! A zer galdera! Eguna kristalak garbitzen ematen dut... —Bai, egia da —esan zuen Danielek, pentsakor. —Eta, zure erruagatik, dirua irabazteari utziko diot —jarraitu zuen Letik. —Banoa. Baina ez zen eserita zegoen bankutik altxatu. Chapultepec lakuaren parean zeuden. Astebete lehenago ezagutu zuten elkar. Duela zazpi egun bakarrik? Bai. Hala ere, Danieli betiko lagunak zirela iruditzen zitzaion. Bitxia. Ahal zuen guztietan, arratsaldetan hotelean gelditzen zen, berarekin topo egiteko. Gehiengoetan, Alegriak ere berarekin gelditu behar izaten zuen, eta jakina, harekin bere haur kotxetxoa. Baina gaur ez. Gaurkoan Dani, Marina eta Ale erosketak egitera joanak ziren. Danielen ustez, munduan ez zegoen dendak ikustera joatea bezalako gauza higuingarririk. Beraz, gurasoei esan zienean logelan liburu bat irakurtzen eta telebista ikusten gustura egongo zela, utzi egin zioten. Azken finean, irakurtzea gustatzen zitzaion. Leti ahal zen luzaroen bertan egonarazi nahi zuen. Arratsalde osoa zuten. —Banoa —esan zuen neskatoak berriro, baina mugitu gabe jarraitu zuen. —Goizean Zócalora joan gara... —Lehen, ni ere joaten nintzen —moztu zion Letik—. Erdigunea dibertigarria zen, turista ugari zegoen. Baina ez nuen diru asko irabazten. Hobe da kristalak garbitzea, eta Reforma pasealekuan, hotelaren parean, ezin hobea da. Zorte handia izan nuen. Ez pentsa, jende askok nahi duen tokia da, ez diote edozeini ematen. Bertan auto asko gelditzen dira, pasealekuan dagoen semaforo bakanetakoa da. Marinella TERZI ¿De vacaciones en México? Edelvives
  68. 68. © IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA 67 Irakurritakoa ulertuz Ikaslea: Maila: Data: DE Daniel eta Leti Chapultepeceko basoko banku batean eserita daude, lakuaren parean. Marraztu eszena. 2 Erantzun testuari buruzko honako galdera hauei. • Zure ustez, nongoa da Daniel? ____________________________. • Zein hiritan dago orain? ___________________________________________. • Zergatik uste duzu bizi direla hotelean Daniel eta bere familia? ___________________________________________________________________________. • Nor dira Dani, Marina eta Ale? ___________________________________________. • Danieli zer gustatzen zaio egitea aisialdian? ______________________________. • Zer harreman dute Danielek eta Letik? ______________________________. 1 3 Bilatu irakurgaian Leti mexikarra dela adierazten duen esapideren bat. ____________________________________________________________________________ 4 Azaldu zer egiten duen Letik dirua irabazteko. ____________________________________________________________________________ ____________________________________________________________________________ 5 Markatu zergatik gelditzen den auto asko hotelaren parean. Turistekin hitz egiteko. Hotelari begiratzeko. Egunkaria erosteko. Semaforoa dagoelako.
  69. 69. Hiri handi batean Mendiko herrixka batean © IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA 68 Irakurritakoa dakidanarekin lotuz Ikaslea: Maila: Data: DE 1 Kokatu non gertatzen den istorioa. Kostaldeko herri batean 2 Azaldu pertsonak beste herrialde batzuetara joatearen bi arrazoi. ____________________________________________________________________________ ____________________________________________________________________________ 3 Mexiko Amerikan dago. Zein mapa mota behar dugu Amerikako zein lekutan dagoen jakiteko? ____________________________________________________________________________ 4 Sailkatu honako lanbide hauek taulan. Udal zerbitzuak ematen dituzte Ez dute udal zerbitzurik ematen 5 Amerikara itsasoz joateko, honako garraiobide hauek erabili dira historian zehar. Ipini zenbakiak zaharrenetik berrienera.
  70. 70. tibia femurra erradio hezurra bularrezurra peronea aza 1 Koloreztatu hankako hezur hauek. 2 Idatzi honako zentzumen hauen organoak osasuntsu izateko gomendio bana. 3 Erlazionatu elikagai bakoitza piramidean dagokion lekuarekin. izozkia sagarra sardina pasta gazta © IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA 69 Dakidana gogoratuz Ikaslea: Maila: Data: DE • Ikusmena: __________________________________________________________________. • Ukimena: _____________________________________________________________________. 4 Koloreztatu barnealdeko paisaia bati dagozkion erliebeak. 5 Azaldu zer alde dagoen baso soiltzearen eta baso berritzearen artean. arrautzak tarta tomatea ogia ____________________________________________________________________________ ____________________________________________________________________________
  71. 71. © IBAIZABAL/BAIMENDUTAKO MATERIAL FOTOKOPIAGARRIA 70 Dakidana gogoratuz Ikaslea: Maila: Data: DE 6 Idatzi zer energia mota behar duen makina bakoitzak funtzionatzeko. ________________ ________________ ________________ ________________ 7 Azaldu zer arauri jarraitu behar zaion idazki bat aurkezterako orduan. ____________________________________________________________________________ ____________________________________________________________________________ ____________________________________________________________________________ 8 Osatu testua. Euskal Herria bost ____________ osatzen dute. ____________, Gipuzkoak eta ___________ Euskal Autonomia Erkidegoa osatzen dute. ___________, berak bakarrik, Nafarroako Foru Erkidegoa osatzen du. Eta ___________, ___________ eta ____________ Frantziako Pirinio Atlantikoen departamentuan daude. 9 Zer aukeratzen da udal hauteskundeetan? Markatu erantzun zuzena. Ordenatu kronologikoki Historiako honako garai hauek. Asmakizunen garaia Erromatarren garaia Gazteluen garaia Aurkikuntzen garaia 11 Aipatu XX. mendean gizartean egon den eta umeekin zerikusia duen aldaketa bat, eta emakumeekin zerikusia duen beste bat. ____________________________________________________________________________ ____________________________________________________________________________ 10 Alkatea Zinegotziak Alkatea eta zinegotziak

×