Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Veliki mozak

14,426 views

Published on

Prezentacija o velikom mozgu - kratak uvod o prednjem mozgu; struktura velikog mozga - osim kore i bele mase, posebno su pokrivene i tri subkortikalne strukture: bazalne ganglije, amigdala i hipokampus, i govor kao viša kortikalna funkcija.

Published in: Education
  • Be the first to comment

Veliki mozak

  1. 1. Veliki mozak Cerebrum
  2. 2. Evolucija prednjeg mozga • postepeno povedavanje mase i usložnjavanje uloge • ribe i vodozemci - mirisna funkcija • gmizavci - javlja se kora • sisari - učenje, pamdenje, senzorne i motorne funkcije • čovek – veliki mozak - svi složeni oblici ponašanja: socijalna interakcija, govor i jezik, mišljenje, pamdenje, učenje...
  3. 3. Embrionalni razvoj • nastaje iz prvog mehura nervne cevi Prednji mozak (Veliki mozak) Međumozak Srednji mozak Mali mozak i moždano stablo Kičmena moždina
  4. 4. Veliki mozak Centralnarežanj Lateralna brazda Slepoočni režanj Potiljačni režanj Temenirežanj Čeoni
  5. 5. Struktura 1 • kora = siva masa (tela neurona) 2 • bela masa - snopovi mijelinskih nervnih vlakana 3 • subkortikalne strukture (uronjene u belu masu): – bazalne ganglije - jedra neurona u osnovi velikog mozga – amigdala - bademasta jedra (amygdalē - badem) u slepoočnom režnju; deo limbičkog sistema – hipokampus - struktura u unutrašnjosti slepoočnog režnja; deo limbičkog sistema
  6. 6. Kora (cortex cerebri)
  7. 7. Kora (cortex cerebri) • dve najvede brazde: centralna i lateralna • četiri režnja: potiljačni, temeni, slepoočni i čeoni • podela prema ulozi: – motorna zona – senzorna zona – asocijativna zona
  8. 8. Kora (cortex cerebri) Motorna zona Senzorna zona
  9. 9. Kora (cortex cerebri) Motorna zona • kontrola voljnih pokreta, naročito finih, složenijh pokreta (kontralateralno) • komunicira sa bazalnim ganglijama Senzorna zona • prima i obrađuje podatke iz čula (kontralateralno) • komunicira sa talamusom
  10. 10. Kora (cortex cerebri) Motorna zona Motorni čovečuljak (homunculus) Senzorna zona Senzorni čovečuljak (homunculus)
  11. 11. Kora (cortex cerebri) Motorna zona Senzorna zona
  12. 12. Kora (cortex cerebri) Motorna zona • veličina pojedinih delova tela (na homunkulusu) odgovara pokretljivosti/ preciznosti pokreta Senzorna zona • veličina pojedinih delova tela (na homunkulusu) odgovara gustini inervacije
  13. 13. Kora (cortex cerebri) • Asocijativna zona – čini 90% kore mozga – potiljačni, temeni i slepoočni režanj organizovanje senzornih informacija u smislenu sliku stvarnosti: • vidna zona - potiljačni režanj • slušna zona - slepoočni režanj – čeoni režanj - omoguduje apstraktno mišljenje, planiranje i jezik
  14. 14. Kora (cortex cerebri) • Put vizuelnih nervnih impulsa: 1. fotoreceptori (mrežnjača) 2. gornje-vidne kvržice 3. talamus 4. asocijativna vidna zona
  15. 15. Kora (cortex cerebri)
  16. 16. Kora (cortex cerebri) • Put auditivnih impulsa: 1. mehanoreceptori (unutrašnje uho) 2. produžena moždina (kohlearna jedra) 3. donje-slušne kvržice 4. talamus 5. asocijatvna slušna zona (slepoočni režanj)
  17. 17. Kora (cortex cerebri)
  18. 18. Kora (cortex cerebri) • aktivno komunicira sa subkortikalnim strukturama - talamusom i bazalnim ganglijama • više od 90% puteva su oni koji povezuju različite zone kore
  19. 19. Kora (cortex cerebri) • aktivno komunicira sa subkortikalnim strukturama - talamusom i bazalnim ganglijama • više od 90% puteva su oni koji povezuju različite zone kore
  20. 20. Bela masa (substantia alba) • mijelinizovana nervna vlakna (aksoni) i glijalne ćelije/neuroglije • osnovna funkcija: povezivanje različitih delova cerebruma i povezivanje cerebruma sa nižim strukturama mozga
  21. 21. Bela masa (substantia alba) • 3 vrste puteva: 1. projekcioni putevi - vertikalni, silazni i uzlazni; povezuju cerebrum sa nižim strukturama i kičmenom moždinom 2. komisuralni putevi - povezuju dve hemisfere preko komisura - mostova, od kojih je najveda corpus callosum 3. asocijativni putevi - povezuju različite zone u okviru iste hemisfere - režnjeve, vijuge...
  22. 22. Bela masa (substantia alba)
  23. 23. Bela masa (substantia alba) • Neuroglije – nemaju aksone i mogudnost stvaranja akcionog potencijala; zadržavaju sposobnost deobe tokom celog života – funkcije: • • • • potporna stvaranje mijelinskog omotača (Švanove ćelije) održavanje hemijskog sastava cerebrospinalne tečnosti uništavaju patogene i mrtve neurone (pretvaraju se u fagocite) • stvaranje sinapsi - sinaptogeneza
  24. 24. Bazalne ganglije (nuclei basales) • grupa jedara različitog porekla koje deluju kao funkcionalna celina • u podnožju prednjeg mozga • komuniciraju sa korteksom, talamusom i drugim oblastima mozga
  25. 25. Bazalne ganglije (nuclei basales) • Funkcije bazalnih ganglija: – kontrola voljnih pokreta • konstantno učenje – instrumentalnoinhibiraju motorne zone korteksa, pa prestankom slanja impulsa vrše bihejvioralnu – deo sistema za nagrađivanje (u okviru limbičkog selekciju sistema) – posledice oštedenja: Parkinsonova bolest, OKP (Opsesivno-kompulsivni poremedaj)...
  26. 26. Bazalne ganglije (nuclei basales) • neurotransmiteri bazalnih ganglija: GABA, dopamin, serotonin... neuromodulatori glavni inhibitorni neurotransmiter
  27. 27. Amigdala (corpus amygdaloideum)
  28. 28. Amigdala (corpus amygdaloideum) • gr. amygdalē - badem • funkcija - emocionalne reakcije 1. Kraća putanja - receptori  talamus  amigdala  emocionalna reakcija 2. Duža putanja - receptori  talamus  kora  emocionalna reakcija
  29. 29. Amigdala (corpus amygdaloideum)
  30. 30. Hipokampus (hippocampus) • gr. hippo - konj; kampos - morsko čudovište  hippokampos = morski konjic
  31. 31. Hipokampus (hippocampus)
  32. 32. Hipokampus (hippocampus) • funkcije: – ‘učvršćivanje’ memorije - iz kratkotrajne u dugotrajnu – spacijalna memorija - ‘kognitivna mapa’ • posledice oštedenja: Alchajmerova bolest i dezorijentisanost
  33. 33. Više kognitivne operacije  rezultat saradnje motornih, senzornih i asocijativnih zona kore - lokalizacija operacije se ne može vezati za jednu određenu zonu • jezik • učenje • pamćenje • mišljenje
  34. 34. Jezik Brokina zona • pretvara reči/simbole u glasove - motorna funkcija (nalazi se uz deo motornog homunkulusa koji kontroliše usta, jezik i glasne žice) Vernikeova zona • kombinacija svih senzornih informacija koja nastaje u gyrus angularis šalje se do Vernikeove zone koja te informacije prepoznaje kao jezik i daje im značenje senzorna funkcija i funkcija davanja značenja rečima (nalazi se uz asocijativnu zonu u kojoj se kombinuju auditivne, vizuelne i somatske informacije)
  35. 35. *afazija - poremedaj govora/jezika Razumevanje Govor Brokina afazija DA NE Vernikeova afazija NE DA

×