Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Հարկադրական տատանումներ

445 views

Published on

Կարապետյան Մերի

Published in: Education
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

Հարկադրական տատանումներ

  1. 1. Մերի Կարապետյան 8-2 դասարան Միջին դպրոց
  2. 2.  Հարկադրական տատանումներ, ստիպողական տատանումներ արտաքին փոփոխական ուժի ազդեցությամբ որևէ համակարգում առաջացող տատանումներն են (օրինակ՝ լարման և հոսանքի ուժի տատանումներն էլեկտրական շղթայում՝ փոփոխական ԷլՇՈւ-ի ազդեցությամբ, մեխանիկական համակարգի տատանումները՝ փոփոխական բեռնվածքի ազդեցությամբ են)։ Հարկադրական տատանումների բնույթը պայմանավորված է ինչպես արտաքին ուժի բնույթով, այնպես էլ իր՝ համակարգի հատկություններով:
  3. 3.  Որքան մեծ է տատանողական համակարգի մարման գործակիցը, այնքան հարկադրական տատանումները ավելի արագ են հաստատվում։ Հարկադրական տատանումների ամպլիտուդը որոշվում է ազդող ուժի ամպլիտուդով և համակարգի տատանումների մարումով։ Եթե մարումը թույլ է, ապա հարկադրական տատանումների ամպլիտուդն էապես կախված է ազդող ուժի հաճախականության և համակարգի սեփական տատանումների հաճախականության հարաբերակցությունից։ Երբ արտաքին ուժի հաճախականությունը մոտենում է համակարգի սեփական հաճախականությանը, հարկադրական տատանումների ամպլիտուդը կտրուկ աճում է՝ առաջանում է ռեզոնանս։
  4. 4.  Մարող տատանումներ  Մաթեմատիկական ճոճանակը փակ համակարգ է, որի մեջ ընդգրկված են թելը, թելի երկարությունից մի քանի անգամ փոքր տրամագծով և ծանր գունդը։ Ճոճանակը պինդ մարմին է, որը կիրառված ուժերի ազդեցությամբ տատանվում է անշարժ կետի կամ առանցքի նկատմամբ։  Պարզագույն ճոճանակը բաղկացած է ծանր ոչ մեծ բեռից, որը կախված է L երկարության թելից կամ թեթև ձողից։ Եթե թելը համարենք չձգվող և արհամարհենք բեռի չափսերը թելի երկարության, իսկ թելի զանգվածը՝ բեռի զանգվածի համեմատությամբ, ապա թելից կախված բեռը կարելի է դիտել որպես Օ կետից L անփոփոխ հեռավորության վրա գտնվող նյութական կետ։ Այդպիսի ճոճանակը կոչվում է մաթեմատիկական ճոճանակ։
  5. 5.  Եթե СՕ հավասարակշռության դիրքից շեղված ճոճանակը բաց թողնենք առանց սկզբնական արագության կամ С կետին հաղորդենք OC-ին ուղղահայաց և սկզբնական շեղման հարթության մեջ գտնվող արագություն, ապա ճոճանակ կտատանվի ուղղաձիգ հարթության մեջ՝ շրջանագծի աղեղով (հարթ կամ շրջանային մաթեմատիկական ճոճանակ)։  Ընդհանուր դեպքում ճոճանակի տատանումները ներդաշնակ չեն․ Т պարբերությունը կախված է ամպլիտուդից։ Ճոճանակի փոքր φ շեղման անկյունների դեպքում տատանումները կարելի է համարել ներդաշնակ՝պարբերությամբ, որտեղ g-ն ազատ անկման արագացումն է։ Հաղորդվող արագության ուղղությունից կախված ճոճանակները կարող են լինել.  գնդային,  կոնային,  ցիկլոիդային։
  6. 6.  Չմարող տատանումներ  Հետևելով գնդիկի տատանողական շարժմանը՝ կարող ենք նկատել, որ տատանումների լայնույթը հետզհետե փոքրանում է և, ի վերջո, ճոճանակը կանգ է առնում: Պատճառն օդի առկայությունն է: Տատանումների ժամանակ օդն ազդում է գնդիկի վրա:  Բնական է ենթադրել, որ օդի և շփման բացակայության դեպքում ճոճանակը կտատանվեր անվերջ, այսինքն՝ ճոճանակի տատանումները կլինեին չմարող:

×