Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Բուսաբանական այգի

397 views

Published on

Մերի Կարապետյան

Published in: Education
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

Բուսաբանական այգի

  1. 1. Hydrangea Macrophylla Գոյություն ունի Հորտենզիայի մոտ 600 տեսակ, և աճեցնում են այգիներում որպես դեկորատիվ բույս: Ծաղիկները հիմնականում լինում են սպիտակ, հանդիպում են նաև կապույտ, վարդագույն, կարմիր և մանուշակագույն: Տեսակների մեծամասնությունը թփեր են 1-3 մետր բարձրությամբ, մի մասը ոչ մեծ ծառեր են,իսկ մնացածը լիանաներ են,որոնք բարձրանում են ուրիշ ծառերի բներով մինչև 30 մետր բարձրության: Աճում են հարավային և արևելյան Ասիայում, հյուսիսային և հարավային Ամերիկայում,իսկ տեսակների մեծ մասը արևելյան Ասիայում,հատկապես Չինաստանում և Ճապոնիայում:
  2. 2. Այնտեղ կան թփերի տեսակներ,որոնց բարձրությունը հասնում է 10 մետր բարձրության: Հորտենզիա թփի ծաղիկը կարելի է համեմատել « արքայադստեր» զարդարանքի հետ. վարդագույն, կապույտ, մանուշակագույն,որոնք ցրված են փարթամ ու կանաչ սաղարթի շուրջ: Հողի թթվայնությունը ազդում է ծաղկի գույնի վրա: Թույլ թթվայնությամբ հողում աճող թփի ծաղիկը վարդագույն է, ուժեղի դեպքում ծաղիկը կապույտ է,բայց հիմնականում Հորտենզիայի ծաղիկը լինում է սպիտակ ու գրեթե անփոփոխ: Հորտենզիան կարելի է թարգմանել ինչպես «մանուշակագույն արևային ծաղիկ :»
  3. 3. Մանդարին Ունշիու Մանդարին Ունշիուն պատկանում է ցիտրուսազգիներին, այն ծագումով հարավային Ճապոնիայից է: Այն ունի մեծ բերքատվութուն,արագապտղություն և ստվերադիմացկունություն: Ցրտադիմացկուն է,դիմանում է մինչև -10,-12c աստիճան ցրտին: Տերևները լայն են,վերևի մասը մուգ կանաչ է ու փայլուն,իսկ ներքևի մասը բաց կանաչ է ու անփայլ: Ծաղիկները փոքրիկ են,սպիտակ ու հոտավետ: Փոքրիկ ճյուղերի վրա աճում են հիմնականում համախմբված 3- 5 հատով: Մանդարին Ունշիուն ծաղկում է մայիս ամսին: Պտուղները գնդաձև են,լինում են 70-100 գ,կեղևը վառ նարնջագույն,հեշտությամբ է առանձնանում միջուկից:Միջուկը հյութալի է,մսոտ, քաղցր,թեթև թթվայնությամբ և հաճելի համով ու կազմված է 10-12 բաժիններից:Մանդարին Ունշիուն սկսում է բերք տալ 3 տարեկան հասակից:
  4. 4. Բուտիա-պատկանում է արմավենիների ընտանիքի բույսերին,որի հայրենիքն է հանդիսանում հարավային Ամերիկան,հիմնականում Բրազիլիան և Ուրուգվայը: Բուտիան մեծ,դանդաղ աճող արմավենի է, մեծ բնով՝մոտ 50 սմ տրամագծով,հասնում է մինչև 6 մետրի: Ունի կոպիտ, կանաչա-արծաթավուն փետրավոր տերևներ, հասնում են 2-4 մետր երկարության:Նախընտրում է վառ լուսավորություն,կարող է աճել նաև ստվերոտ տեղում ու տերևները լինում են ավելի երկար: Գարուն- աշուն շրջանում օդի ջերմաստիճանը պետք է լինի 20-25c,իսկ ձմռանը՝10-14 c: Բուտիան նախընտրում է օդի չափավոր խոնավություն: Այն բազմանում է սերմերով: Ամռանը ջրումը պետք է լինի առատ: Ծաղկում է գարնան վերջ ամռան սկիզբ,ունի կարմրավուն ծաղիկներ: Սեպտեմբերի վերջ հասունանում են օվալաձև,բուրավետ պտուղները, նման են ծիրանի,որոնց,համի շնորհիվ նրան անվանում են«դոնդողային արմավենի»:
  5. 5. Целозия Гребенчатая Индия Կատարաձև թավշենի-(Celosia, հուն. kelcos – «այրվող, բոցավառվող») բազմամյա ծաղիկ է: Կատարաձև թավշենիի հայրենիքն է արևելյան Հնդկաստանը,Աֆրիկան և հարավային Չինաստանը: Գոյություն ունի այդ ծաղկի 60 տեսակ, բայց ամենամեծ տարածումն ունի «целозия гребенчатая» : Այս ծաղիկները տարբերվում են իրենց գույների բազմազանությամբ և հատուկ խնամք չեն պահանջում: Նրան անհրաժեշտ է շատ լույս և տաքություն,այն ծաղկում է հունիսից մինչև հոկտեմբեր, չի սիրում ջերմաստիճանի տատանումներ: Հողի թթվայնությունը պետք է լինի չեզոք,սիրում է ջուր,ջրում են վաղ առավորյան և տաք ջրով: Այն կարող է դիմանալ մինչև 10-12 ջերմության,անգամ 25-ից ավել: Կատարաձև թավշենին բազմանում է գարնանը,սերմերով,որոնք հավաքում են ծաղիկներից: Ծաղիկները լինում են ծիրանագույն,վարդագույն,մանուշակագույն,նարնջագ ույն: Այն սիրում է սնուցում,որը պետք է անել ամիսը երկու անգամ:
  6. 6. Тисс средний Տիսի հայրենիքը համարվում է Ամերիկան:Նրա յուրահատկությունը նրանում է,որ այն ավելի շատ աճում է լայնությամբ,քան բարձրությամբ: Տիսը շատ ստվերադիմացկուն է,դրա հետ մեկտեղ լավ է աճում արևի տակ: Տիսերի բոլոր տեսակները պահանջկոտ են հողի նկատմամբ,նախընտրում են պտղաբեր,թեթև և խոնավ հող: Բարձրությունը հասնում է 5 մետրի,իսկ թագի լայնությունը 4-5(6)մետր:Հաճախակի աճում է թփի տեսքով դեպի վեր բարձրացող ճյուղերով,լինում է միշտ կանաչ և ցրտադիմացկուն է:Տարեկան աճը բարձրությամբ 15սմ է,իսկ լայնությամբ 10սմ:Բերք է տալիս տարեկան,իսկ սերմերը հասունանում են օգոստոսին,սեպտեմբերին:
  7. 7. Лох зонтичный Փշատենի (լատ. Elaeagnus umbellata) – ծառանման,կամ թփանման բույս է,4մետր բարձրությամբ:Հայրենիքը Կենտրոնական Չինաստանն է,որտեղից էլ հասել է Ճապոնիա: Մեծ ծառի թագի հաստությունը հասնում է մինչև160սմ:Ծաղկում է հունիսին,իսկ պտուղները հասունանում են հոկտեմբերին: Փշատենին- ծառանմամ փշոտ թուփ է,որը օժտված է մի շարք օգտակար հատկություններով: Իր փայտից պատրաստում են երաժշտական գործիքներ,ներկեր են ստանում,սոսինձ,նաև լավ դեղամիջոց է:Պտուղները թթվայնա-քաղցր են,գնդաձև են, վարդագույնա-կարմիր գույնի են,լինում են ոչ այդքան մեծ՝ մինչև 8մմ երկարության,օվալաձեև են:Այս բույսը լույս է սիրում,երաշտադիմացկուն է,ունի միջին ցրտադիմացկունություն: Բազմանում է սերմերով:Տերևները4-10սմ երկարության են և 1,2-3,5 սմ լայնության:Ծաղիկները մանր են,1սմ –ից ոչ ավել և կարճ ցողուններով,ունեն քաղցր,անուշահոտ բույր:
  8. 8. Агапантус Зонтичный Սիրածաղիկ-հայրենիքը հարավային Աֆրիկան է, խոտային,բազմամյա,գեղեցիկ ծաղկող ու մշտադալար բույս է շուշանազգիների ընտանիքից է ,որը մեծ տարածում ունի բուսաբուծության մեջ: Այն ունի հզոր և արագ զարգացող արմատային համակարգ,արմատները մսոտ են և հաստ: Ծաղկում է հուլիսից մինչև օգոստոս,տենդադիմացկուն է և երաշտադիմացկուն,պահանջում է առատ ջրում ու սնուցում: Տաս օրը մեկ անհրաժեշտ է սնուցել պարարտանյութերով:Տերևների երկարությունը մինչև0.6մ,իսկ լայնությունը 2սմ: Սիրում է վառ լուսավորություն,օդի խոնավությունը՝ցածր,պահանջում է սիստեմատիկ ջրում:
  9. 9. Վատ է տանում օդի կեղտոտվածությունը: Աճման ընթացքում հողը պետք է լինի միշտ խոնավ:Ծաղկում է ամբողջ ամառ մինչև աշուն,ձևավորելով պտուղներ- հատապտուղանման տուփիկներ: Ձմռանը դիմանում է մինչև12-15c ջերմաստիճան և ջրելու անհրաժեշտություն չկա: Բազմանում է սերմերով,կամ թփի բաժանումով: Սիրածաղիկը աճում է լեռնային միջին ,չոր գոտիներում և ծովափնյա վայրերում: Ծաղիկները լինում են վառ երկնագույն ,կամ կապտա-մանուշակագույն,լինում են 3-5սմ:
  10. 10. Թեյը պատկանում է թեյազգիների ընտանիքի մշտադալար բույսերի ցեղին: Վայրի վիճակում աճում է Հարավարևելյան Ասիայում:Մշակվում է արևադարձային և խոնավ մերձարևադարձային շրջաններում: Թեյը ջերմասեր և խոնավասեր բույս է: Ծաղիկները սպիտակ են կամ վարդագույն,5-7 թերթանի: Փոշոտումը կատարվում է խաչաձև: Բազմանում է սերմերով, կտրոններով և բողբոջներով: Արևադարձային երկրներում թեյի թփերը ծաղկում և սերմնակալում են գրեթե ամբողջ տարին: Պտուղ ը տուփիկ է: Հայտնի են թեյի չինական և հնդկական տեսակները: Չինական թեյը (չինական և ճապոնական տարատեսակները) մինչև 3մ բարձրության թուփ է, իսկ հնդկականը (10–15 մ բարձրության ծառ է: Մինչև տեսակավորումը թեյի յուրաքանչյուր տերև ենթարկվում է մի շարք գործողությունների. այն, չորացնում են, ապա տեսակավորում. թեյը լինում է սև ու կանաչ, ձողաձև, աղյուսաձև ու սալիկաձև մամլած: Պարունակում է արժեքավոր նյութեր՝ կոֆեին, եթերայուղեր և վիտամիններ:
  11. 11. Ադամաթուզը (բանան) բազմամյա միաշաքիլավոր խոտաբույս է։ Ադամաթզի ավելի քան 40 տեսակներ տարածված են Ասիայի, Աֆրիկայի, Ամերիկայի և Ավստր ալիայի արևադարձային և մերձարևադարձային գոտիներում։ Սև ծովի կովկասյան և Ղրիմի ափերին մշակում են որպես գեղազարդիչ բույս։ Բանանի հայրենիքը հարավային և հարավարևելյան Ասիան է։ Այն առաջին անգամ մշակվել է Պապուա Նոր Գվինեայում:Հիմնականում օգտագործվում է որպես միրգ:Սովորաբար ունի 5–6 մ, երբեմն՝ մինչև 15 մ բարձրություն։Ծաղկում և պտղաբերում է տարին 1 անգամ, որից հետո բունը չորանում է, իսկ նոր ընձյուղներն աճում են կոճղարմատներից։
  12. 12. Պտուղները 3 երկայնակի կողերով, երկարավուն մանգաղանման են։ Դրանք 10–12 հատով կազմում են ողկույզներ։ Ցողունի վրա 6–12 ողկույզներ առաջացնում են մինչև 50 կգ զանգվածով պտղաբույլ։ Ադամաթուզը պարունակում է C և B1 վիտամիններ: Ադամաթզենու երկարավուն, կորավուն պտուղը հասուն վիճակում կարող է տարբեր գույների լինել, այդ թվում կարմիր, մանուշակագույն և դեղին։ Հիմնականում է լինում է դեղին, խոշոր՝ մոտ 20 սմ երկարությամբ և 3 սմ հաստությամբ:
  13. 13. Կիտրոնը պատկանում է Սատապազգիների ընտան իքին: ՀայրենիքըԱրևելյան Հնդկաստանն է, Չինաստ անը, Ճապոնիան և Ավստրալիան:Կիտրոնաթուփը մշտադալար բույս է, ունի կլորավուն կամ ձվաձև տ երևներ, սպիտակ ծաղիկներ` բաց մանուշակագույնի նրբերանգներով, ոսկեդեղին կմ ն արնջագույն հատապտուղներ: Կիտրոնապտուղը պարունակոմ է մարդու օրգանիզմի համար անհրաժեշտ վիտամի ններ` A, B, B1, B2, C, D իսկ կեղևում նաև P վիտամին: Պտուղը պարունա կում է 7-8% կիտրոնաթթու և 25% շաքար:Կիտրոնը բազմացվում է սերմերի, պատվաստի, անդալիսի և կտրոնների արմատակալման միջոցով: Կիտրոնը լուսասեր և ջերմասեր է:Ամռանը ամեն օր և’ ջրում են, և’ ցողում,իսկ ամռան վերջին աստիճանաբար պ ակասեցնում են ջրելը: Ձմռանը հազվադեպ են ջրու մ:Կիտրոնի համար կարևոր դեր է խաղում պարար տացումը, օգտագործում են օրգանական և հանքային պարար տանյութեր:

×