1. Οι κατακόμβες :
τόπος καταφυγής
και μνήμης
Διδακτικός στόχος
μαθήματος
Οι μαθητές να
κατανοήσουν ότι :
Οι κατακόμβες είναι ένα
διαχρονικό σύμβολο ηρωισμού
και μια διαρκής υπενθύμιση
ότι η πίστη προϋποθέτει κόπους
, αγώνες και θυσίες .
1.êáôáêïìâåòôïõáãßïõÊáëëßóôïõ-Óõíôüìåõóç.lnk
οι κατακόμβες του Αγ. Καλλίστου στη Ρώμη
Mozart 's Greatest Violin Piece - YouTube - Óõíôüìåõóç.lnk

2. ΣΧΕΔΙΟΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣΜΑΘΗΜΑΤΟΣ –– ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ
ΑΑ.. ΑΦΟΡΜΗΣΗΑΦΟΡΜΗΣΗ
--------ΕίδαμεΕίδαμε στηνστην προηγούμενηπροηγούμενη ενότηταενότητα κατάκατά τητη διάρκειαδιάρκεια τωντων διωγμώνδιωγμών ,, καικαι ιδιαίτεραιδιαίτερα απόαπό τηντην
εποχήεποχή τουτου ΤραϊανούΤραϊανού ,, οιοι χριστιανοίχριστιανοί αναγκάστηκαναναγκάστηκαν νανα καταφύγουνκαταφύγουν στιςστις κατακόμβεςκατακόμβες .. ΓιαΓια τηντην
ιστορίαιστορία τωντων κατακομβώνκατακομβών θαθα μιλήσουμεμιλήσουμε σήμερασήμερα ..
΄΄
ΒΒ.. ΚΥΡΙΩΣΚΥΡΙΩΣ ΕΝΟΤΗΤΑΕΝΟΤΗΤΑ
ΟιΟι κατακόμβεςκατακόμβες :: καταφύγιοκαταφύγιο γιαγια τουςτους διωκόμενουςδιωκόμενους χριστιανούςχριστιανούς
--------------ΚοιμητήριαΚοιμητήρια
--------------ΠώςΠώς ήτανήταν διαμορφωμένεςδιαμορφωμένες οιοι κατακόμβεςκατακόμβες;;
----------------ΟιΟι διωγμοίδιωγμοί καθιστούνκαθιστούν τιςτις κατακόμβεςκατακόμβες καταφύγιοκαταφύγιο γιαγια τουςτους διωκόμενουςδιωκόμενους χριστιανούςχριστιανούς..
ΚάτωΚάτω απόαπό τητη γηγη ηη πίστηπίστη διατηρείταιδιατηρείται καικαι δυναμώνειδυναμώνει
------ΚρύπτεςΚρύπτες (( μικροίμικροί υπόγειοιυπόγειοι ναοίναοί) .) . ΗΗ χρήσηχρήση τουςτους
----------ΣυμβολικέςΣυμβολικές τοιχογραφίεςτοιχογραφίες (( οο <<<<καλόςκαλός ΠοιμέναςΠοιμένας >> ,>> , τοτο περιστέριπεριστέρι ,, τοτο ψάριψάρι ,, τοτο μονόγραμμαμονόγραμμα
τουτου ΧριστούΧριστού ,, τοτο ΑΑ καικαι τοτο ΩΩ ,, ηη άγκυραάγκυρα ,, οο φοίνικαςφοίνικας ,, οο ΙωνάςΙωνάς ).).
ΜήνυμαΜήνυμα ζωήςζωής απόαπό τατα έγκαταέγκατα τηςτης γηςγης
--------ΚατακόμβεςΚατακόμβες πουπου έχουνέχουν ανακαλυφθείανακαλυφθεί (( ΡώμηΡώμη ,, άλλαάλλα μέρημέρη τηςτης ΙταλίαςΙταλίας ,, ΑίγυπτοςΑίγυπτος ))
------ΚατακόμβεςΚατακόμβες τηςτης ΜήλουΜήλου
------------ΟιΟι κατακόμβεςκατακόμβες διαχρονικόδιαχρονικό σύμβολοσύμβολο αγωνιστικότηταςαγωνιστικότητας ,, ηρωισμούηρωισμού καικαι κατάφασηςκατάφασης τηςτης ζωήςζωής
ΓΓ .. ΑΝΑΚΕΦΑΛΑΙΩΣΗΑΝΑΚΕΦΑΛΑΙΩΣΗ
ΣυνοπτικήΣυνοπτική ανακεφαλαίωσηανακεφαλαίωση

3. Περίληψη
• Οι κατακόμβες ήταν χριστιανικά
κοιμητήρια που
χρησιμοποιήθηκαν κατά την
περίοδο των διωγμών ως
καταφύγιο και τόπος τέλεσης της
Θείας Ευχαριστίας.
• Στις κρύπτες υπάρχουν
τοιχογραφίες με συμβολικές
παραστάσεις .
• Κατακόμβες έχουν ανακαλυφθεί
στη Ρώμη και σε άλλα μέρη της
Ιταλίας , στην Αίγυπτο , τη Μάλτα
και στη Μήλο.
• Οι κατακόμβες είναι ένα
διαχρονικό σύμβολο ηρωισμού
και μια διαρκής υπενθύμιση ότι η
πίστη προϋποθέτει κόπους ,
αγώνες και θυσίες .

4. ΚατακόμβεςΚατακόμβες
 :: YYπόγειεςπόγειες σήραγγεςσήραγγες σεσε
μορφήμορφή λαβύρινθουλαβύρινθου ,, πουπου
θαθα μπορούσανμπορούσαν νανα φθάνουνφθάνουν
σεσε μήκοςμήκος πολλώνπολλών
χιλιομέτρωνχιλιομέτρων ..
 ΣτονΣτον πορώδηπορώδη τοίχοτοίχο τωντων
διαδρόμωνδιαδρόμων είχανείχαν
δημιουργηθείδημιουργηθεί ορθογώνιαορθογώνια
κοιλώματακοιλώματα γιαγια τηντην
τοποθέτησητοποθέτηση τωντων νεκρώννεκρών ..
 YYπήρχανπήρχαν επίσηςεπίσης
μεγαλύτεραμεγαλύτερα κοιλώματακοιλώματα μεμε
καμάρακαμάρα στοστο πάνωπάνω μέροςμέρος ήή
καικαι ολόκληραολόκληρα δωμάτιαδωμάτια πουπου
χρησίμευανχρησίμευαν ωςως
οικογενειακοίοικογενειακοί τάφοιτάφοι,,
διακοσμημένοιδιακοσμημένοι μεμε
τοιχογραφίεςτοιχογραφίες ..

5. ....

7. Οι διωγμοί καθιστούν
τις κατακόμβες
καταφύγιο για τους
διωκόμενους
χριστιανούς.
• Όταν σκοτείνιαζε ,
μαζεύονταν στις
κατακόμβες
• με κίνδυνο της ζωής τους :
• Να θάψουν τους μάρτυρες
• Να ακούσουν το κήρυγμα
• Να τελέσουν τη Θεία
Ευχαριστία

8. Κρύπτες:
• Ευρύχωρα
δωμάτια που
χρησίμευαν ως
οικογενειακοί
τάφοι
μετατράπηκαν σε
κρύπτες :
• δηλαδή σε
μικρούς υπόγειους
ναούς.
Είναι η πιο σημαντική και σεβαστή
κρύπτη του νεκροταφείου,
που ονομάζεται "το μικρό Βατικανό"
ήταν ο επίσημος τόπος ταφής των
Παπών της Εκκλησίας της Ρώμης
Κρύπτες : πρώιμο στάδιο
Στη σταδιακή διαμόρφωση
των εκκλησιών

9. Σαρκοφάγος του Παιδιού, Η σαρκοφάγος
μπορεί να θεωρηθεί ως συνοπτική κατήχηση

10. Η κρύπτη του SAINT CECILIA Κατά
μήκος του τοίχου αριστερά
τοποθετήθηκε η σαρκοφάγος που
περιέχει το σώμα του Αγίου Cecilia

11. Καλός ποιμένας :
σύμβολο του Χριστού
με ένα αρνί στους
ώμους
Οι κρύπτες ήταν συχνά
διακοσμημένες με
τοιχογραφίες
που είχαν συμβολικές
απεικονίσεις με
θρησκευτικό περιεχόμενο:
(παραλληλίζεται ο μυθικός
Ορφέας με τη λύρα του, που
μαγεύει πραγματικά και
φανταστικά ζώα,
με το δάσκαλο Χριστό, που
έλκει τους ανθρώπους με το
λόγο του στη νέα θρησκεία)

12. το μονόγραμμα του Χριστού : Χ
και Ρ το ψάρι (ΙΧΘΥΣ) : Ιησούς Χριστός , Θεού
Υιός Σωτήρ

13. το περιστέρι με κλαδί ελιάς στο ράμφος
του:
σύμβολο του πιστού μέσα στη χαρά του
παραδείσου
Η άγκυρα : σύμβολο της ελπίδας
και της σωτηρίας

14. το μυθολογικό (από τα ειδωλολατρικά
δάνεια) πουλί "φοίνικας" (που
πεθαίνει και αναγεννάται),
με φωτοστέφανο, για να συμβολίσει,
τώρα, το Χριστό και την Ανάστασή
του
Άμπελος

15. Έχουν ανακαλυφθεί πάνω από 60
κατακόμβες στη Ρώμη
• .
• Η μελέτη τους άρχισε από τον 17ο αι.
• Κατακόμβες Ρώμης :Αγίου Καλλίστου , Αγίων
Πέτρου και Μαρκελλίνου, via Latina , Αγίας
Πρίσκιλλας , Αγίας Δομιτίλλας κλπ.
• Κατακόμβες Μάλτας : Αγίας Αγάθης
....
Οι κατακόμβες είναι ένα
διαχρονικό σύμβολο ηρωισμού
και μια διαρκής υπενθύμιση ότι η
πίστη προϋποθέτει κόπους ,
αγώνες και θυσίες .

16. ΥΠΟΓΡΑΜΜΙΖΩ ΚΑΙ ΘΥΜΑΜΑΙ
• Οι κατακόμβες ήταν χριστιανικά
κοιμητήρια που
χρησιμοποιήθηκαν κατά την
περίοδο των διωγμών ως
καταφύγιο και τόπος τέλεσης της
Θείας Ευχαριστίας.
• Στις κρύπτες υπάρχουν
τοιχογραφίες με συμβολικές
παραστάσεις .
• Κατακόμβες έχουν ανακαλυφθεί
στη Ρώμη και σε άλλα μέρη της
Ιταλίας , στην Αίγυπτο , τη
Μάλτα και στη Μήλο.
• Οι κατακόμβες είναι ένα
διαχρονικό σύμβολο ηρωισμού
και μια διαρκής υπενθύμιση ότι η
πίστη προϋποθέτει κόπους ,
αγώνες και θυσίες .