RDA Open Vlacc internationale context

607 views

Published on

Toelichting bij RDA voor G6-vlaccmedewerkers.

Published in: Education
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
607
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
12
Actions
Shares
0
Downloads
5
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide
  • AACR, catalogiseerstandaard in Angelsaksische landen en dus meest toegepaste standaard; Eerste versie in 1967, en 2 de in 1978 met herziening in 1988, in 2004 eerste draft AACR3, in 2005 naamsverandering RDA Verschillende draftversies tot juni 2009 Juni 2010 publicatie RDA toolkit, printversie in okt 2010 Editor of RDA (2004–2009) Tom Delsey The ISBD consolidated edition merges the texts of the seven specialized ISBDs (for books, maps, serials, sound recordings, computer files and other electronic resources, etc.) into a single text. In pdf raadpleegbaar http://www.ifla.org/files/cataloguing/isbd/isbd-cons_2007-en.pdf The designation of mandatory ISBD elements has been brought into conformity with the requirements for a basic level national bibliographic record as determined by the Functional Requirements for Bibliographic Records (FRBR) . Mandatory , conditional and optional elements. ISBD doel: uitwisseling bibliogr records tussen nationale bibl agencies. Geeft aan welke velden, volgorde en interpunctie tussen de velden.
  • ISBD CE is internationale catalogiseerstandaard van IFLA, IN 2007 herziene editie, internationale standaard maar enkel voor formele beschrijving van documenten, geen regels voor ingangen en catalogusbouw ISBD CE > relatie FRBR en ISBD wordt beschreven; regels voor beschrijven van een manifestatie met aanduiding van M=mandatory, C=conditional (for identificatie of gebruiksersnoden) en O=optional ISBD is de basis van AACR en RDA RT1: Beschrijvingsregels voor monografieën 1978 / 1982 RT2: Beschrijvingsregels voor seriële publicaties 1978 RT4: Beschrijvingsregels voor niet-boekmaterialen 1979 / 1993 RT7: Beschrijvingsregels voor gedrukte muziek 1982 RT8: Beschrijvingsregels voor kartografische documenten 1982 RT12: Beschrijvingsregels voor computer files 1990 Regels die nooit goed bijgewerkt zijn, de digitale revolutie is er niet in verwerkt
  • Vl mee in overleg
  • Semantisch web RDA data moet betekenisvolle data > accent ligt op ‘inhoud’, data moet los van het bibl record kunnen gebruikt worden, ook in andere omgevingen buiten de bibliotheek
  • Frbr user tasks Find, identify, select and obtain
  • FRBR dateert van 1998 > 13 jaar Beschrijft de functionele vereisten waaraan een bibliografische beschrijving moet voldoen, in functie van de gebruikersdoeleinden (find, identify, select en obtain) < onderscheid drie entiteiten, in entiteit 1 worden vier logische niveaus onderscheiden vb Verdriet van Belgie
  • 3 entiteiten beschreven in drie standaarden /kaderwerken 2 digitaal opvraagbaar : FRBR en FRSAR FRAD in publicatie
  • Deze relaties zijn al in onze open vlacc records, de relator code(‘auteur!, componist…) en relator term, de onderwerpen, zorgen nu al voor implicite relaties tussen records. Vb ayteurspagina’s : tabbladen van bewerkingen, ZBB relaties tussen publicatie en werken over publicatie +
  • Relaties tussen alle mogelijke niveaus: tussen werk/werk, tussen werk/expressie, tussen Werk/expressie/manifestatie, Tussen auteurs/auteurs, Auteurs/corporaties, personen en familie, …
  • EDR Entity Relationship Diagram (ToolkitTools) inhoudsopgave van RDA section 1 recording attributes of manifestations and items Section 2 attributes of work and expression Section 3 person, family and corporate bodies Section 4 Concept, Object, place , event Recording primary relationships (section 5 : between wemi) Recording relationships to section 6 Persons, family and corporate bodies Recording relationships to section 7 Concept, object, place and event …
  • Abonnement bij bibnet
  • “ Core” elementen die nodig zijn om een publicatie te identificeren. “ core-if” noodzakelijke elementen bij ontbreken van ‘core’-elementen Set van richtlijnen Accept what you get Take what you see Keuzemogelijkheden > concrete afspraken (landelijk? sectoraal?)
  • Content type : tekst, muziek, geluid niet-muziek, beeld, kaarten, Media: groepeert rond het soort apparaat dat nodig is: audio, computer, video, unmediated (boek) Carrier: volume(boek), cd, audio-cassette, dvd-video…
  • RDA Open Vlacc internationale context

    1. 1. R D A Resource Description & Access Open Vlacc context Informatie-en discussiedag G6-bibliotheek Maart-mei 2011 Bibnet - Rosa Matthys
    2. 2. Wat? <ul><li>Internationale catalogiseerstandaard </li></ul><ul><li>Vervanger voor AACR2 (1978-2005) </li></ul><ul><li>Set van richtlijnen voor creëren (description) én toegankelijk maken (access) van bronnen </li></ul><ul><li>Alle soorten bronnen (fysiek en digitaal) </li></ul><ul><li>Brede doelgroep: bibliotheken, musea, uitgevers… </li></ul><ul><li>Bibliotheekdata voor het web </li></ul>
    3. 3. Wat niet? <ul><li>Geen displaystandaard (ISBD blijft optie) </li></ul><ul><li>Geen dataformaat (M21 blijft optie) </li></ul><ul><li>Geen vervanger voor ISBD-Consolidated Edition (2007- ) IFLA </li></ul>
    4. 4. Auteurs RDA <ul><li>Joint Steering Committee for the Development of RDA ( JSC ) > bibliotheekorganisaties uit VS, Canada, Engeland en Australië </li></ul><ul><li>+ Feedback van bibliotheekorganisaties over de hele wereld </li></ul><ul><ul><li>Eu ropean R DA I nterest G roup (EURIG) </li></ul></ul>
    5. 5. Testing RDA <ul><li>http://www.loc.gov/catdir/cpso/RDAtest/rdatest.html </li></ul><ul><li>Wat? Impact RDA op catalogiseren, export en webcatalogus </li></ul><ul><li>Doel? verzekeren dat RDA technisch, operationeel en economisch haalbaar is </li></ul><ul><li>Coördinatie: LOC, NLM, NAL + 20-tal Amerikaanse instellingen (w.o. OCLC) + British Library </li></ul><ul><li>Test: September-december 2010 </li></ul><ul><li>Evaluatie: jan-maart 2011 </li></ul><ul><li>Beslissingen: april-juni 2011 </li></ul>
    6. 6. RDA buiten VS <ul><li>Australië kiest voor RDA </li></ul><ul><li>Europa </li></ul><ul><ul><li>EURIG-JSC Seminar on RDA (Royal Library, Copenhagen, Denmark, 8th August 2010) </li></ul></ul><ul><ul><li>http://www.slainte.org.uk/eurig/index.htm </li></ul></ul><ul><ul><li>Afwachtende houding </li></ul></ul><ul><ul><li>Zweden en Duitsland engageren zich het meest </li></ul></ul><ul><ul><li>Enthousiasme getemperd door vertaalproblemen, implementatie in ILS, nationale gewoontes </li></ul></ul>
    7. 7. Nederland <ul><ul><li>FOBID opdracht: waken over Nederlandse aansluiting op internationale standaarden </li></ul></ul><ul><ul><li>Fobid zegt JA voor RDA </li></ul></ul><ul><ul><li>Internationale besluitvorming afwachten </li></ul></ul><ul><ul><li>Financiële, technische en organisatorische haalbaarheid uitwerken </li></ul></ul><ul><ul><li>Vervolgstappen: vertaling, keuzes maken (landelijk ? + Vlaanderen?), oplijsten verschillen, aanpassen richtlijnen, opleidingen, communicatie, catalogiseersoftware aanpassen… </li></ul></ul>
    8. 8. Vlaanderen <ul><li>Overleg FOBID </li></ul><ul><li>Overleg opgestart: KULeuven, VUB, Ugent, UA en Bibnet </li></ul><ul><li>Doel: </li></ul><ul><ul><li>Gemeenschappelijke aanpak </li></ul></ul><ul><ul><li>Keuzes afstemmen </li></ul></ul><ul><ul><li>Gezamenlijke regelgeving (core level) </li></ul></ul><ul><ul><li>Pragmatische aanpak </li></ul></ul><ul><ul><li>Samenwerking met Nederland </li></ul></ul><ul><ul><li>… </li></ul></ul>
    9. 9. Kader RDA <ul><li>AACR2 en ISBD-CE </li></ul><ul><li>Internet </li></ul><ul><ul><li>Webcatalogi moeten bibliotheken zichtbaar maken op het web </li></ul></ul><ul><ul><li>Uitwisselen, linken en hergebruik van metadata is cruciaal </li></ul></ul><ul><ul><li>Semantisch web </li></ul></ul><ul><li>Gebaseerd op internationale modellen en principes van IFLA </li></ul><ul><ul><li>FRBR (1998), FRAD (2005), ICP (2009 ) </li></ul></ul>
    10. 10. ICP (2009) Statement of I nternational C ataloguing P rinciples <ul><li>Vervangen de Paris Principles uit 1961 als basis voor catalogiseerregels </li></ul><ul><li>Gebruiker staat centraal </li></ul><ul><li>Metadata moeten de gebruiker helpen om informatiebronnen te </li></ul><ul><ul><li>Vinden </li></ul></ul><ul><ul><li>Identificeren </li></ul></ul><ul><ul><li>Selecteren </li></ul></ul><ul><ul><li>Verkrijgen </li></ul></ul><ul><ul><li>Navigeren </li></ul></ul>
    11. 11. FRBR F unctional R equirements of B ibliographic R ecords
    12. 12. FRBR conceptueel entiteiten relatiemodel Bibliografische data Namen authorities Onderwerpen authorities Groep 1 : Werk Expressie Manifestatie Item Groep 2 : Persoon Corporaties Familie Groep 3 : Plaats Gebeurtenis Object Concept Bron:New models of metadata / Karen Coyle VLC01 VLC10 VLC10
    13. 13. 3 FR’s Bibliografische data Namen authorities Onderwerpen authorities FRBR Groep 1 : Werk Expressie Manifestatie Item Groep 2 : Persoon Corporatie Familie Groep 3 : Plaats Gebeurtenis Object Concept FRAD FRSAD Bron:New models of metadata / Karen Coyle
    14. 14. FRBR=entiteiten en relaties is auteur van is componist van is vertaler van is uitvoerder van is illustrator van is uitgever van is bezitter van … Bibliografische data Namen authorities Onderwerpen authorities Groep 1 : Werk Expressie Manifestatie Item Groep 2 : Persoon Corporatie Familie Groep 3 : Concept Plaats Gebeurtenis Object Is onderwerp van Bron:New models of metadata / Karen Coyle
    15. 15. Auteurspagina
    16. 16. Bibliografische relaties gebaseerd op Is verfilmd als <ul><li>Libretto van </li></ul><ul><li>Vertaling van </li></ul><ul><li>Verkorte versie van </li></ul><ul><li>Remake van </li></ul><ul><li>Vervolg op </li></ul><ul><li>Toneelbewerking van </li></ul><ul><li>… </li></ul>
    17. 17. Implementatie van FRBR <ul><li>Staat los van datamodel </li></ul><ul><li>Drie – mogelijke - implementatiemodellen </li></ul><ul><ul><ul><li>Relationele database </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Database met linking </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Flat file structuur </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>Model 4: FRBR op indexeerplatform voor publiek </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>groeperen van werken volgens algoritme </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Groepering van ‘werken’ in zoekresultaat </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>‘ expressies , manifestaties en items’ in verfijningsfacetten Zoeken.bibliotheek.be Worldcat </li></ul></ul></ul>
    18. 18. Conclusie FRBR <ul><li>Het gaat om de “inhoud” </li></ul><ul><li>FRBR-concept en woordenschat vormen de structuur van RDA toolkit </li></ul><ul><li>RDA toolkit bepaalt per entiteitengroep </li></ul><ul><ul><li>wat en hoe te beschrijven </li></ul></ul><ul><ul><li>welke relaties </li></ul></ul>
    19. 19. RDA Documentatie
    20. 20. Principes RDA <ul><li>Publiek staat centraal </li></ul><ul><li>“ Take what you see” > representatieprincipe </li></ul><ul><li>“ Accept what you get” > hergebruik van metadata </li></ul><ul><li>“ It’s all about relationships, relationships, relationships” </li></ul><ul><li>Core en Core-if elements </li></ul><ul><li>Keuzemogelijkheden (in relatie tot gebruiker) </li></ul>
    21. 21. Belangrijkste wijzigingen M21 Bibliografische record <ul><li>040|e RDA </li></ul><ul><li>Geen 245|h materiaalaanduiding </li></ul><ul><li>Maar drie nieuwe velden </li></ul><ul><li>336 content type (core) </li></ul><ul><li>337 media type (cfr GMD ISBD) </li></ul><ul><li>338 carrier type (core) </li></ul>
    22. 22. Belangrijkste wijzigingen M21 Authority namen record <ul><li>Nieuwe velden </li></ul><ul><li>046 - Special Coded Dates (R) 370 - Associated Place (R) 371 - Address (R) 372 - Field of Activity (R) 373 - Affiliation (R) 374 - Occupation (R) 375 - Gender (R) 376 - Family Information (R) 377 - Associated Language (R) </li></ul>
    23. 23. Wijzigingen formele regelgeving <ul><li>Representatieprincipe: neem alles letterlijk over </li></ul><ul><ul><ul><li>Interpunctie, afkortingen, fouten, symbolen, nummeringen, … </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Geen Latijnse afkortingen meer </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Geen gebruik van rechte haken behalve voor gegevens van buiten de publicatie </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Geen regel van drie </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>… </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Bijlages : hoofdlettergebruik, afkortingen… </li></ul></ul></ul>
    24. 24. Voorbeeld Open Vlacc Marc 21 2011 <ul><li>020 |a 9789045102252 </li></ul><ul><li>040 |a Open Vlacc |b dut </li></ul><ul><li>100 |a Schmidt, Annie M.G. |d 1911-1995 |4 aut </li></ul><ul><li>245 0 |a Jip en Janneke |h BOEK </li></ul><ul><li>260 |a Amsterdam |b Querido |c 2009 </li></ul><ul><li>300 |a 353 p. |b ill. |e cd </li></ul><ul><li>365 |b 25,95 |c EUR </li></ul><ul><li>500 |a Bijlage-cd &quot;Toverversjes en tinkelverhalen ...&quot; ter gelegenheid van de Annie M.G. Schmidt-week 2009 </li></ul><ul><li>521 |a 3+ </li></ul><ul><li>650 |a Voorleesverhalen |9 jge </li></ul><ul><li>700 |a Westendorp, Fiep |4 ill </li></ul>
    25. 25. Voorbeeld RDA Marc 21 in 2013? <ul><li>020 |a 9789045102252 </li></ul><ul><li>040 |a Open Vlacc |b dut |erda </li></ul><ul><li>100 |a Schmidt, Annie M. G. |d 1911-1995 |4 aut </li></ul><ul><li>245 0 |a Jip en Janneke | cAnnie M.G. Schmidt en Fiep Westendorp </li></ul><ul><li>260 |a Amsterdam |b Em. Querido’s Uitgeverij B.V. |c 2009 </li></ul><ul><li>300 |a 353 pagina’s |b illustraties |e cd </li></ul><ul><li>336 |a text [|b txt]|2 rdacontent </li></ul><ul><li>336 |a spoken word [|b spw]|2 rdacontent </li></ul><ul><li>337|a unmediated [b n]|2 rdamedia </li></ul><ul><li>337 |a audio [|b s] |2 rdamedia </li></ul><ul><li>338|a volume [|b nc]|2 rdacarrier </li></ul><ul><li>338|a audio disc [|b sd] |2 rdacarrier </li></ul><ul><li>365 |b 25,95 |c EUR </li></ul><ul><li>500 |a Bijlage-cd &quot;Toverversjes en tinkelverhalen ...&quot; ter gelegenheid van de Annie M.G. Schmidt-week 2009 </li></ul><ul><li>521 |a 3+ </li></ul><ul><li>650 |a Voorleesverhalen |9 jge </li></ul><ul><li>700 |a Westendorp, Fiep |4 ill </li></ul>
    26. 26. Te onthouden <ul><li>Blijven verder werken volgens huidige regelgeving </li></ul><ul><li>RDA biedt focus op “inhoud” en “publiek” </li></ul><ul><li>RDA integreert FRBR-concept </li></ul><ul><li>“ Accept what you get” </li></ul><ul><li>“ Take what you see” </li></ul><ul><li>Webcatalogus </li></ul><ul><li>Internationale beslissing zomer 2011 </li></ul>
    27. 27. Einde <ul><li>“ The goal is not producing a perfect catalog, but rather a useful and usable one“ </li></ul><ul><li>(Robert Ellett) </li></ul>

    ×