• Share
  • Email
  • Embed
  • Like
  • Save
  • Private Content
Domburg2011 programmaboek
 

Domburg2011 programmaboek

on

  • 6,352 views

Op 6 en 7 april 2011 wordt de tweejaarlijkse managementconferentie in Zeeland gehouden en wel op een locatie die past bij Zeeland. By the Sea dus.

Op 6 en 7 april 2011 wordt de tweejaarlijkse managementconferentie in Zeeland gehouden en wel op een locatie die past bij Zeeland. By the Sea dus.

Statistics

Views

Total Views
6,352
Views on SlideShare
6,267
Embed Views
85

Actions

Likes
0
Downloads
16
Comments
0

3 Embeds 85

http://domburg2011.cviweblog.nl 69
http://www.essen2punt0.nl 15
http://www.slideshare.net 1

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Adobe PDF

Usage Rights

CC Attribution-NonCommercial-ShareAlike LicenseCC Attribution-NonCommercial-ShareAlike LicenseCC Attribution-NonCommercial-ShareAlike License

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

    Domburg2011 programmaboek Domburg2011 programmaboek Document Transcript

    • CONFERENCE BY THE SEA 011 rentie 2 ntconfe agemeDé Man als De d ocent het aa r van s? eigen ijsproce w onder l 2011 7 apri 6 t/m urg b in Dom CvI nova tie voor In rtium Conso
    • CONFERENCE BY THE SEA 011 rentie 2 ntconfe agemeDé Man als De d ocent het aa r van s? eigen ijsproce w onder l 2011 7 apri 6 t/m urg b in Dom CvI nova tie voor In rtium Conso Gastcollege - ROC Zeeland Deze conferentie is mogelijk gemaakt door Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen Organisatie Consortium voor Innovatie www.cviweb.nl http://domburg2011.cviweblog.nl www.twitter.com/Consortium_v_I www.cvicommunity.nl e-mail: info@cviweb.nl
    • Dé Managementconferentie 2011 Conference by the Sea Inhoudsopgave Voorwoord 05 Locatie en voorzieningen 06 Programmaoverzicht 08 Openingssessie/keynote 09 Zeelandplein 12 Buitengeluiden 13 Woensdagochtendprogramma 14 CvI community 18 Sociale media Anders dan anders 19 Toelichting presentaties Omschrijving presentaties in workshophuizen 20 Woensdagavondprogramma 132 Afsluiting 133 Dit wil je niet missen 136 Organisatie en Bestuur 138 Plattegrond 139 Deelnemerslijst 140
    • Dé Managementconferentie 2011 Conference by the Sea Tijd voor een zuchtje Zeeland Als voorzitter van het College van Bestuur van het gastcollege ROC Zeeland heet ik u graag welkom op de Managementconferentie 2011. Het belooft een inspirerende en uitdagende conferentie te worden. Hoe kan het ook anders met zo’n unieke locatie: leren met de wind in uw haren en het zand onder uw voeten. Geen groot conferentiecomplex met luxe hotels, maar een bungalowpark met een overnachting in huiselijke sfeer. Dat kan alleen in Zeeland. En wat dacht u van de keynotespeakers Mathieu Weggeman, Olaf Mc Daniel, Dave Blank, Ad Verbrugge en Henk van Koeveringe? Als het gaat om onderwijs, innovatie en kennismanagement zijn dit toppers van Nederland, die u niet mag missen. Laat u inspireren tijdens de vele presentaties die het thema “ de docent als eigenaar van het onderwijsproces” vanuit allerlei invalshoeken benaderen. Geniet van onze zilte en zoete zaligheden, luister naar de klanken van de zee en netwerk met uw collega’s in de Zeelandtent. Wilt u graag meer weten over (de problematiek van) het Zeeuwse onderwijs? Bezoek dan ook onze talkshow “Zeeland draait door”. Maakt u gebruik van het aanbod om al eerder naar Domburg af te reizen? Sla dan zeker ook de sportieve activiteiten van het CIOS Goes/ Breda niet over. Kortom, het is tijd voor een zuchtje Zeeland! Ik hoop dat u tijdens de conferentie niet alleen veel opsteekt van de workshops en de presentaties, ik hoop ook dat u Zeeland leert kennen op een manier waarop u haar niet eerder kende: als een uitdagende en innovatieve 05 pagina provincie waar veel gebeurt! Het is hier waar toerisme en industrie naadloos samen gaan, waar zilt en zoet smaken als de beste en waar lieflijk en zacht ineens kunnen omslaan in stoer en robuust. Laat het u inspireren. Ik wens u namens het college van bestuur, alle medewerkers en deelnemers twee leerzame en boeiende dagen toe! Hennie van Meerkerk Voorzitter College van Bestuur ROC Zeeland
    • Dé Managementconferentie 2011 Conference by the Sea Locatie en voorzieningen Dé Managementconferentie 2011 wordt gehouden in Hof Domburg ( de Roompot ) te Domburg. De opening Openbaar vervoer vindt plaats in de grote tent op het sportveld bij de ingang. Hierna wordt het programma voortgezet in de Er rijdt 1x per uur een bus ( lijn 52 ) vanaf station huizen op het terrein van Buitenhof Domburg. Middelburg naar Domburg. Adres: Schelpweg 7, 4357 RD Domburg, telefoonnummer 0118 588200 Ontvangst en registratie Routebeschrijving per auto en parkeren Bij dit programmaboek zit je badge. Met je badge krijg je bij aankomst een lunchbox en heb je toegang VANUIT AMSTERDAM VANUIT UTRECHT tot de conferentie en catering. Als je een overnachting - Utrecht Den Haag (S105) A10 Ring - Arnhem ‘s-Hertogenbosch Den Haag(A12) A2 Ring hebt geboekt, dan zit je kamersleutel ook in je badge. - A4 Den Haag Amstelveen Luchthaven Schiphol E19 Utrecht. - Leiden Rotterdam Den Haag A4 E19 - E25 E30 Rotterdam Den Haag A12 Bagage - A4 Rijswijk E19 Den Haag-Zuid (E30) Rotterdam - A20 Gouda-West Hoek van Holland E25 Rotterdam Baggage innamepunt vind je bij de parkeerplaatsen. - E19 Delft Rotterdam A13 Rijswijk-Zuid - Breda Dordrecht E19 Ring Rotterdam (Oost) Leerlingen van ROC Zeeland zullen zorgdragen dat - Kleinpolderplein Oost-Blijdorpbrug Overschie Andere Havens A16 je baggage in je overnachtingshuis wordt neergezet West-Blijdorpbrug (13) - Dordrecht A16 E19 Ring Rotterdam Havens 1200- zodat je op tijd bij de plenaire opening kunt zijn. - Havens 200-9900 Hoek van Holland Europoort 9900 Breda Ring Rotterdam (West) Centrum E25 A20 - Europoort Havens 1200-9900 Ring Rotterdam Catering - A20 Havens 200-9900 Europoort E25 Hoek V. Ridderkerk Zierikzee A15 Bij aankomst op 6 april ontvang je een lunchbox. Holland Ring Rotterdam (West) - Zierikzee A15 Europoort Havens 1200-9900 Ring Alle catering op 6 en 7 april: diner-ontbijt-lunch - A4 Schiedam-Noord Andere Havens Afrit 10 Rotterdam Barendrecht vinden plaats in de grote tent op het sportveld. Zierikzee Europoort Ring Rotterdam - Zuidplein Zierikzee Ahoy Havens 1200-2000 Alleen op vertoon van je badge heb je toegang tot - Zierikzee Havens 1000-9900 A4 Ring Rotterdam Roosendaal A29 de catering.06 Europoort - A29 Zierikzee Roosendaalpagina - Hellevoetsluis(N57) Hoogvliet Afrit 17 Pernis A15 - N59 Middelharnis Zierikzee Informatiepunt/ Bewegwijzering Europoort Havens 2800-9900 - N287 aanhouden richting Serooskerke Eb en Vloed 17 is ingericht als informatie/servicehuis. - N57 Middelburg Hellevoetsluis Brielle - N287 Oostkappele Woensdag 6 en donderdag 7 april fungeert het - Serooskerke aanhouden N287 - Borden Domburg volgen Innovatiehuis ( Branding 1-3 ) ook als organisatie/ - Na Serooskerke, Oostkappele aanhouden. - Neem tweede afslag op de rotonde naar de projectbureau. - Borden Domburg volgen Domburgseweg/N287 Tevens zullen er gedurende de conferentie leerlingen - Neem tweede afslag op de rotonde naar de - Begin bebouwde kom Domburg verder op de op het terrein rondlopen die je informatie kunnen Domburgseweg/N287 Domburgseweg/N287 verstrekken. - Begin bebouwde kom Domburg verder op de - Einde bebouwde kom Domburg verder op de Aan het begin van de straten ( naar de workshop Domburgseweg/N287 Schelpweg/N287 huizen ) staat bewegwijzering. - Einde bebouwde kom Domburg verder op de Op deze bewegwijzering (ontworpen en gerealiseerd Schelpweg/N287 door leerlingen van SintLucas) kun je zien of een workshophuis nog toegankelijk is. Volg de aanwijzingen van de parkeerwachters. Volg de aanwijzingen van de parkeerwachters. Toegang tot presentaties Overnachting - Alleen met je deelnemersbadge heb je toegang tot de presentaties en andere onderdelen van het Als je tijdens de conferentie een overnachting hebt programma. geboekt in Hof Domburg, is de kamer beschikbaar - De inloop van de presentaties is vrij ( geen van maandagmiddag 4 April 16.00 uur tot inschrijving vooraf ), maar wel aan een maxium vrijdagochtend 8 April 10.00 uur. Wil je hiervan aantal deelnemers gebonden. Zodra een presen- gebruik maken, mail dan jouw dag van aankomst in tatieruimte vol is, wordt dit aangeven op de Hof Domburg vóór 25 maart naar info@cviweb.nl bewegwijzering die vooraan bij de straten staat.
    • Dé Managementconferentie 2011 Conference by the Sea Programma overzicht Openings sessie / keynotes Woensdag 6 april Donderdag 7 april De aftrap wordt gedaan door Hennie van Meerkerk, Marja van Bijsterveldt en Jan van Zijl. 10.00 - 12.00 uur Vanaf 07:00 uur Drie Keynote’s die elk in 18 minuten aspecten belichten die invloed hebben op het thema “de docent als eigenaar Ochtend programma ( zie pagina 14 ) Ontbijtbuffet van het onderwijsproces?” 12:00 - 13:00 uur 09:00 - 10:00 uur Ad Verbrugge is filosoof en musicus. Hij studeerde wijsbegeerte in Leiden, Ontvangst en lunchboxes Workshopronde 3 promoveerde in 1999 te Leuven en is nu universitair hoofddocent sociale en culturele wijsbegeerte aan de Vrije Universiteit Amsterdam. Verbrugge is 13:00 - 13:30 uur 10:30 - 11:30 uur winnaar van de universitaire onderwijsprijs aan zowel de Universiteit Leiden Opening Workshopronde 4 (2002) als de Vrije Universiteit te Amsterdam en is auteur van de filosofische bestseller “Tijd van Onbehagen” en verschillende spraakmakende essays, 13:30 - 14:30 uur Vanaf 11:30 uur waaronder “Geschonden beroepseer”. Ad Verbrugge is mede-oprichter Keynote Lunchbuffet van BON. 15:00 - 16:00 uur 13:00 - 14:00 uur Workshopronde 1 Workshopronde 5 16:30 - 17:30 uur 14:30 - 15:30 uur Workshopronde 2 Workshopronde 6 Olaf McDaniel is directeur van CBE Consultants een organisatiebureau dat 18:00 - 19:30 uur 16:00 uur adviezen geeft aan het onderwijs, de overheid en het bedrijfsleven. Dinerbuffet Afsluiting Wij moeten het onderwijs ook langzaam maar zeker gaan brengen in de08 richting van een sterkere mate van ondernemendheid, een sterkere mate 09pagina pagina Vanaf 19:30uur van innovatief vermogen, het stimuleren van creativiteit, het uitgaan van Avondprogramma klantgerichtheid. Dat soort aspecten, dat soort arbeidsmarktvaardigheden waar de samenleving en de werkgevers op zitten te wachten, dat zouden eigenlijk de karakteristieken moeten zijn van de organisaties in de Naast boeiende keynotes, de ruim 300 presentaties, is er ook een wervelend avondprogramma ( zie pagina 132 ) komende jaren. met onder andere een optreden van Racoon. Gedurende de conferentie is in het hart van het park het Zeelandplein ingericht, waar gastcollege ROC Zeeland en de provincie Zeeland uw gastheer is voor een sociaal en cultureel programma gedurende de conferentie ( zie pagina 12 ). Wat is dat nou eigenlijk, leidinggeven aan professionals? Volgens Mathieu Weggeman auteur van vele boeken en ook van het bekroonde “Leidinggeven aan professionals? Niet doen!”, hebben we het dan vooral over dienend leiderschap. Professionals moeten ondersteund worden in hun vak, en dat doe je door te luisteren, en door hen tegemoet te komen in kleine dingen. Weggeman pleit dan ook voor meer bescheiden managers: meer focus op de output en vertrouwen in professionals.
    • Dé Managementconferentie 2011 Conference by the Sea
    • Dé Managementconferentie 2011 Conference by the Sea Zeelandplein Buiten geluiden Welkom op het Zeelandplein Twee sprekers van buiten het onderwijs. Wist je dat Zeeland per hoofd van de bevolking de meeste Michelin-sterren heeft van heel Nederland? Echt waar! Ja, je leest het goed van buiten het onderwijs en zij gaan ook niet spreken over “het onderwijs” dus geen navel- Je snapt dus wel dat verwennerij in ons bloed zit. Die gastvrijheid delen we graag met jou. Kom tijdens de con- staarderij maar inbreng van buiten de sector dat het allemaal fris houdt. ferentie naar het Zeelandplein voor een smakend kopje koffie of een dorstlessend drankje uiteraard begeleidt Twee leuke sprekers die met passie spreken. We hopen dat u via het principe van “serendipity finding” door een van onze zoete of zilte zaligheden. (onverwacht tegen iets nuttigs en bruikbaars aanlopen, terwijl je héél ergens anders naar op zoek bent) hier een zinvolle bijdrage beleeft. Kom je liever voor jouw rust naar het Zeelandplein, dan vinden wij dat ook geen probleem. In een van de nisjes kun je in alle rust even bijkomen van de hectiek van de dag. Henk van Koeveringe Aan het roer van de Roompot Group BV staat Henk van Koeveringe. Hij Ben je de weg even kwijt? Loop dan even langs de hostessen van het ROC Zeeland Servicepoint. Zij helpen je graag heeft het bedrijf gemaakt tot wat het nu is door oa doelgericht te werken. weer op weg! Je kunt hier overigens ook roomservice plannen; als dat geen luxe is. Continu vernieuwen is een van zijn sleutelwoorden voor het onderschei- dende vermogen. Henk is bovendien van mening dat je door samenwerken Het Zeelandplein is tijdens de conferentie dé plek om collega’s te ontmoeten of even te ontspannen. Het is ook doelen kunt bereiken die anders niet haalbaar zijn. de plek om Zeeland te ontdekken. Op het plein vindt je Zeeuwse ondernemers die jou graag laten kennis maken Verbeter de wereld: begin bij jezelf met hun producten. In principe veroorzaakt je omgeving constant een chaos waarin je, je eigen orde moet scheppen; veranderen dus. Uiteraard brengt dat risico’s met zich De Zeelandtent is tijdens de conferentie dagelijks geopend van 8.00 uur tot 23.00 uur. mee, maar je kunt veranderen ook als een uitdaging beschouwen. Henk van Koeveringe gaat de aanwezigen aan de hand van de groeicurve Zeeland draait door van zijn bedrijf uitleggen welke stadia het heeft doorgemaakt en welke Zeeland is een van de regio’s in Nederland die te kampen heeft met een krimpende bevolking in combinatie met daarin de cruciale veranderingsmomenten waren. “Ik heb een hekel aan vergrijzing en alle gevolgen van dien voor onderwijs, economie en leefomgeving. Toenmalig minister Plasterk oudere ondernemers die zeggen hoe slim zij waren, maar ons succes is mede te danken aan onze durf om te stelde een Taskforce in met de opdracht een advies op te stellen voor een duurzaam, kwalitatief hoogwaardig veranderen”, aldus Henk van Koeveringe. “Verder ga ik benadrukken dat ondernemers beter naar hun klanten12 en financieel gezond onderwijsaanbod met speciale aandacht voor het beroepsonderwijs. Inmiddels is het moeten luisteren. Dat geldt ook voor de regionale en plaatselijke overheid” 13pagina pagina rapport een “Kerend Tij” een jaar geleden gepresenteerd en wordt er uitgebreid gezocht naar mogelijkheden om het advies tot uitvoering te brengen. Deze problematiek beperkt zich niet alleen tot Zeeland. Praat, denk Spiegeltent Zeelandplein: donderdag 7 april 09.00 uur en discussieer met ons mee in “Zeeland draait door”, het discussieprogramma over onderwijs in de krimpregio’s. Aan tafel schuiven aan Ed D’Hondt, de Gedupteerde Onderwijs én diverse stakeholders van zowel binnen als buiten het onderwijs. Ook jou nodigen we uit aan te schuiven. Dave Blank Dave Blank is hoogleraar en directeur van het Mesa+ instituut voor nano- ‘Zeeland draait door’ op woensdag 6 april in de Zeelandtent tussen en tijdens workshopronde 1 en 2. technologie. Nanotechnologie gaat over afmetingen die tot tienduizend keer kleiner zijn dan de dikte van je haar. Blank: “Het hele bijzondere aan nanotechnologie is dat materialen met zulke kleine afmetingen ook andere eigenschappen kunnen krijgen.” Zeeuwse trots! Nanotechnologie is begonnen met elektronica maar wordt nu op een veel Tijdens de conferentie zijn onze leerlingen jouw rots in de branding. breder terrein toegepast. Eén van de grootste beloftes van nanotechnologie - Voor vragen of routebeschrijvingen kun je terecht bij de hostessen van Toerisme en Recreatie Zeeland (MTRO). vindt Blank de integratie in de nanogeneeskunde. Doordat je met nano- - De hapjes en drankjes worden verzorgd door de studenten van de Hotelschool Middelburg en afmetingen werkt, heb je heel weinig materie nodig. Slechts een beetje Bakkerijopleidingen Zeeland. DNA of een minuscuul druppeltje bloed. Daar bouw je een meetinstrument - Onze dansers van Mbo-Dans vermaken je met spectaculaire dansvoorstellingen. omheen en doordat het zo klein is win je enorm veel snelheid. - De sporters van CIOS Goes/ Breda begeleiden je bij beweging op het strand. - De beveiligers van Uniformberoepen Zeeland zorgen voor de orde en de veiligheid. Blank haalt inspiratie uit de overlap tussen wetenschap en kunst. “Je hebt kunstenaars die veel met wiskunde - De studenten van sCool (AKA) denken aan jouw afscheidscadeautje (wat dat is blijft natuurlijk een verrassing). bezig zijn. Ik vind het dan interessant om het erover te hebben of wiskundigen ook een kunstwerk zien als ze met wiskunde bezig zijn”, aldus Blank. Kortom, onze studenten maken van deze conferentie een feest! Waar haal jij je inspiratie uit? Spiegeltent Zeelandplein: woensdag 7 april 10.30 uur
    • Dé Managementconferentie 2011 Conference by the Sea Woensdagochtendprogramma ’Bewegen’ by the Sea Bewegen aan zee, Education on the move! Dé Managementconferentie vindt plaats in Hof Domburg. Dit 5-sterren bungalowpark is, de naam zegt het al, Datum: Woensdag 6 april gelegen in Domburg, één van de best bezochte badplaatsen van ons land. Heb je een overnachting geboekt op Tijd: 10.00 uur – 12.00 uur Hof Domburg van 6 op 7 april? Dan kun je ook van maandag 4 tot vrijdag 8 april over jouw huis beschikken. Startpunt: grote tent op Hof Domburg (verzamelen 9.30 uur). Maak van dit aanbod gebruik en zit niet stil: bewegen aan zee is nog mooier! Leerlingen van het CIOS Goes/Breda verzorgen op woensdagmorgen bijzondere workshops en activiteiten op de Voor de volgende activiteiten kan worden ingeschreven: prachtige stranden en duinen van Domburg. Mis ze niet, ze zijn echte aanraders. Kies een activiteit uit het programma en schrijf jezelf snel in want er zijn maar een beperkt aantal plaatsen! Durf jij de sportieve uitdaging aan? 1. Zee-kanoën. Zee-kanoën is een tak van sport die bij uitstek te beoefenen is in Zeeland. Spectaculair event in de branding! De kano’s zijn speciaal ontwikkeld om lekker door de branding te peddelen. De basistechnieken CIOS Goes/Breda als Centre of Excellence worden je in korte tijd geleerd, waarna je de uitdaging met de golven aangaat Eén van de onderwijsclusters van ROC Zeeland is het CIOS Goes Breda. Samen met ROC West-Brabant is een coöperatie opgericht waaronder ‘Centers of Excellence’ worden vormgegeven. De Coöperatie start als groeimodel 2. Nordic walking. Vergeleken met normaal lopen zet men bij Nordic walking meer druk op de grond met de en concentreert zich in eerste instantie op het realiseren van een excellente voorziening voor sport- en beweeg- stokken. Nordic walkers maken meer gebruik van hun schouders en bovenarmspieren, terwijl ze een goede rug-, opleidingen. Beide onderwijsinstellingen zien in de toekomst de mogelijkheid om ook andere opleidingen en borst- en buikspieroefening krijgen. Dit voegt extra energie in de beweging toe wat leidt tot: sneller lopen, activiteiten in de coöperatie onder te brengen. Ondanks de eigenheid van en het ontwikkelingsstadium van de langere afstanden lopen, heuvels makkelijker beklimmen, ook training van het bovenlichaam, meer calorieën Coöperatie zijn de partners van mening dat van de Coöperatie een grote samenbindende functie uitgaat voor de verbranden. Voor echt leren Nordic walken, met de juiste techniek, het goede ritme en het juiste effect, is wel samenwerking. degelijk instructie nodig. Die krijg je op het strand. Belang van bewegen 3. Yoga. Yoga leert ons om lichaam en geest en om geest en bewustzijn met elkaar in balans te brengen. Bewegen is gezond, dat wist je al. Uit onderzoek blijkt dat ook cognitieve functies er flink door verbeteren. Voor De oefeningen geven kracht en energie en zorgen voor een algeheel prettig gevoel van ontspanning. Zee en werkgevers kan dit een reden zijn om medewerkers te stimuleren tot voldoende beweging. Wie een leven lang zand zorgen voor extra ontspanning. wil profiteren van een gezonde geest in een gezond lichaam, kan het beste al jong beginnen. Gezond blijven en14 voldoende bewegen zijn enorm belangrijk voor de arbeidsmarkt, juist nu de vergrijzing de samenleving parten 4. Tai-chi. Tai Chi is een Chinese bewegingskunst, gericht op de bevordering van lichamelijke gezondheid en 15pagina pagina speelt. Vitale ouderen kunnen immers langer doorwerken. Wie voldoende beweging krijgt, presteert op veel geestelijk welzijn. Tai Chi helpt de spieren en gewrichten los te houden. Ook bevordert Tai Chi een goede houding. terreinen aanzienlijk beter dan mensen die weinig bewegen. Werkgeheugen, reactiesnelheid, taken plannen De Tai Chi oefeningen zijn rustig en niet erg moeilijk. Ze zorgen ervoor dat je meer energie krijgt. Tai-chi een en het uitvoeren van verschillende taken tegelijk, kortom cognitieve vaardigheden die belangrijk zijn bij tal van fijne manier om iets aan je gezondheid te doen. Het ruisen van de zee krijg je er gratis bij. werkzaamheden, gaan ‘bewegelijke’ medewerkers veel beter af dan mensen die dat niet doen. Ondervindt hoe leuk en spannend bewegen kan zijn door je in te schrijven voor één van de activiteiten van 5. Golf. De Domburgse golfbaan is de oudste van Nederland. De ligging in de duinen met uitzicht op zee maakt woensdagmorgen 6 april. Je start de conferentie vol nieuwe energie! de Domburgse tot een echte linkse course. Wind & Rough zorgen vaak voor een uitdagende ronde. Aandacht voor leefstijl bij ROC Zeeland door Sport in het programma 6. Paardrijden. Zeeland en dus ook Domburg hebben iets met paarden. Het strand is op zijn mooist bij laag Bij veel ROC’s is sport helemaal uit de lessentabel verdwenen, met als gevolg dat het veel ROC’s moeite kost om water om paard te rijden. de sportactiviteiten op school weer te herintroduceren. Bij ROC Zeeland is sport en bewegen opgenomen in de OER/studiegids. Daarbij stelt zij zich ten doel om minimaal vijf procent van de eerste twee leerjaren te vullen 7. Hardlopen. Je kent Zeeland ook vast wel van de Kustmarathon, de mooiste en zwaarste marathon van met sportactiviteiten. Dit komt neer op een klokuur bewegen per week! Nederland. Voor jou zetten we routes uit van 5, 10 en 15 kilometer. Neem een voorbeeld aan de deelnemers van ROC Zeeland, waai even flink uit en start de conferentie met bewegen. Schrijf jezelf in voor één van de onderstaande workshops. Alle activiteiten vinden plaats in de duinen of op het 8. Rots en water. Rots en Water is een weerbaarheidsprogramma dat ook gebruikt wordt bij de begeleiding strand van Domburg. van jongeren. Het heeft als doel verbeteren van zelfbeheersing, zelfreflectie, zelfvertrouwen en communicatieve en sociale vaardigheden. Ervaar het zelf op het strand! 9. Branding surfen. Afhankelijk van het weer! Inschrijven voor de activiteiten kan via krr@roczeeland.nl tot en met maandag 28 maart 2011. Zorg dat je op tijd bij bent, want vol is vol.
    • Dé Managementconferentie 2011 Conference by the Sea
    • Dé Managementconferentie 2011 Conference by the Sea CVI Community Anders dan anders? Op de CvI community kun je voor, tijdens en na de conferentie lief en leed delen met de andere deelnemers van Hof Domburg is dit jaar gekozen als locatie voor Dé Managementconferentie. de conferentie. Je kunt in je profiel zelf bepalen wat je met de CvI community wilt delen, wat of wie je zoekt en De workshops worden in huizen in plaats van zalen gegeven. met wie je connecties hebt. MBO instellingen hebben elk eigen huis, waarin zij zich optimaal kunnen presenteren en kunnen laten zien wat ZIJ nu eigenlijk allemaal ECHT in huis hebben. www.cvicommunity.nl Dit jaar dus huiselijke, creatieve, onalledaagse, inspirerende, verassende settings. Toelichting presentaties In de volgende pagina’s vind je een beschrijving van de workshops, dit jaar in dit programmaboek NIET op ronde ingedeeld, maar staan per MBO instelling genoemd. Per huis zie je welke workshop in welke ronde wordt gegeven, met de namen van de presentatoren. Op de rechterpagina vind je een beschrijving van de inhoud van de workshop en de programmalijn. Programmalijnen voor deze conferentie zijn: Human Resource Management Samenwerking in de beroepskolom (vmbo – mbo – hbo) Leiding geven aan onderwijsvernieuwing Bekostiging / Financieel beleid Strategie Cultuur Managementstijl PR en marketing18 Behalve de workshopteksten, kun je ook lezen wat de MBO instellingen zelf hebben aangegeven om zich in 19pagina pagina Domburg te profileren. In het kleine overzichtsboekje staan de workshops WEL per ronde ingedeeld. Hier vind je ook een adressenlijst van de workshophuizen, die correspondeert met de plattegrond (zie pag. 139). In je badge vind je ook een losse plattegrond. Jouw persoonlijke conferentieprogramma kun je gemakkelijk samenstellen op onze website www.cviweb.nl bij Dé Managementconferentie (http://www.cviweb.nl/managementconfzoek.aspx) maak hier jouw persoonlijke reisgids voor de Conferentie by the Sea. Social Media Voor Twitter gebruiken we de hashtag #cvimc voor deze Managementconferentie. Het laatste nieuws over de conferentie vind je op de weblog http://domburg2011.cviweblog.nl
    • Alfa-college Branding 19 Het parelsnoer van het Alfa-college Uitbesteding ICT, goudmijn of valkuil? Leiding geven aan onderwijsvernieuwing Strategie Het concept van het parelsnoer is ontwikkeld om de Het Alfa-college heeft een omvangrijk deel van de ICT individuele student de juiste begeleiding te geven voor functie uitbesteed bij een commerciële partij. We hebben het behalen van een diploma. Bestaande initiatieven zaken geleerd die we willen delen. We hebben zelf nog van de werkvloer op de verschillende locaties zijn vragen die we graag beantwoord willen hebben. In de uitgegroeid tot parels: degelijke, duurzame en dienstbare presentatie vertellen we ons verhaal, met zowel hoogte- projecten. Geen lancering van een flitsende nieuwe als dieptepunten. Daarna willen we ervaringen uitwisselen rebound, maar investeren in bestaande succesvolle over deze ‘goudmijn of valkuil’. voorzieningen. Het Alfa-college rijgt deze parels aaneen om te komen tot uniform beleid op de zorg binnen het onderwijs. Oftewel: het benutten van lokale creativiteit, vertaald naar regionale Alfa-college richtlijnen. Lectoraat, duurzame innovatie in de Uitdaging hierbij is om de sluiting voor dit snoer te vinden. Immers, waar houdt de zorg binnen het onderwijs op? regionale kenniseconomie Strategie Het Alfa-college, Stenden hogeschool en AOC Terra hebben gezamenlijk een lectoraat ingericht om samen met het rden Wijs wo rg bedrijfsleven duurzame kennisallianties op te zetten die de kenniseconomie in de regio versterken. Hoewel dit u in Domb een MBO/HBO lectoraat is, wordt gewerkt volgens de kwaliteitseisen van het HBO. Elke HBO-lector heeft algemene taken m.b.t. onderzoek, onderwijsinnovatie en kenniscirculatie en een specifieke opdracht. Voor dit Maak jouw persoonlijke programma op http://www.cviweb.nl/managementconfzoek.aspx lectoraat is dat: onderzoek de succesformule achter duurzame strategische kennisallianties tussen beroeps- Bij het Alfa-college draait het onderwijs om kwaliteit. - Wat gebeurt er in het hoge Het Talentencentrum onderwijs en regionaal bedrijfsleven, ontdek het format om die formule ook toe te passen in andere regio’s en Daarbij is kennisdeling, samenwerking en de juiste Noorden? Leiding geven aan onderwijsvernieuwing toets dit aan de praktijk in concrete samenwerkingsver- begeleiding van studenten van belang. In de workshops - Over parelsnoer en talenten banden. Hoe zorgen we voor co-makership? presenteren we onze werkwijze. Graag delen we zowel - Over goudmijnen en motoren Het Talentencentrum is een door het Alfa-college de successen als de knelpunten. centraal ontwikkeld concept waarbinnen de vakken http://www.alfa-college.nl/overons/Paginas/Lectoraat.aspx Nederlands, Rekenen, Engels en Burgerschap worden20 uitgevoerd. Deelnemers volgen een standaard aanbod 21 Kennen jullie het Alfa-college? Wij zijn het christelijke ROC voor Noord-pagina pagina 1 Het parelsnoer van het Alfa-college met daarnaast flexibele en vrij te volgen onderdelen. en Oost-Nederland. Behalve mbo-opleidingen en educatieve trajecten in Karin Kienhuis, Jorien Benthem Centraal beleid kan leiden tot beperking van de Groningen, Hoogeveen, Hardenberg, Emmen, Assen en Leek bieden wij ook bedrijfsopleidingen op maat, diverse cursussen en EVC-trajecten. Zo’n keuzevrijheden van docenten. Hierdoor kan weerstand Coöperatief leren in de mobiliteitssector 2 Het Talentencentrum en vervreemding ontstaan. In deze workshop worden de 12.000 jongeren en volwassenen volgen bij ons een opleiding, cursus of Fijbe Kruizinga, Erna Dros Samenwerking in de beroepskolom (vmbo – mbo – hbo) gemaakte keuzes en de gevolgde aanpak toegelicht. traject. Neem een kijkje op onze gloednieuwe website www.alfa-college.nl. 3 Oordeel inspectie als motor van verbetering In Hoogeveen is door partijen uit het VMBO, MBO, HBO http://www.alfa-college.nl/studenten/talentencentrum/Paginas/de- Onze koers kenmerkt zich door kwaliteit van onderwijs, bezielend leiderschap, Dick Koops, Folkert Sonsma en bedrijfsleven een uniek centrum opgericht, waar alle fault.aspx bevlogen en professionele medewerkers en dialoog met onze partners in opleidingsaspecten binnen de opleidingen Motorvoer- 4 Uitbesteding ICT, goudmijn of valkuil? de regio. Bij de inzet van middelen kiezen we voor de kwaliteit van het Jeroen van der Ster, Henk Knevelbaard tuigentechniek en Transport & Logistiek samenkomen. onderwijs. We werken vanuit herkenbare waarden: verbinding door Oordeel inspectie als motor van Door de nauwe samenwerking met het regionale bedrijfs- saamhorigheid en betrokkenheid, vertrouwen en authenticiteit. Natuurlijk 5 Lectoraat, duurzame innovatie in de regionale leven gaan leerlingen, deelnemers en cursisten met op- is dit een continu verbeteringsproces, waar we met zijn allen aan werken kenniseconomie verbetering drachten uit de beroepspraktijk aan de slag. Een leerling Ineke Delies en waarbij we ook voortdurend leren van elkaar. Managementstijl verwoordt het zo: ‘Je hebt helemaal niet het idee dat dit 6 Coöperatief leren in de mobiliteitssector een school is; het is net een echt bedrijf.’ Kom kennis In interactieve workshops willen we jullie verslag doen van onze ervaringen. Gerard Krikken In februari 2010 is het Alfa-college prominent in het maken met dit contextrijke initiatief! Maar we dagen jullie ook uit om mee te denken hoe het mbo-onderwijs nieuws geweest. De aanleiding was de publicatie door nog beter vorm te geven. Doen jullie mee? de onderwijsinspectie van een lijst met zeer zwakke opleidingen. Het perstumult heeft geleid tot veront- waardiging bij medewerkers en deelnemers en heeft het Gezond beeld van het Alfa-college ongunstig beïnvloed. Maar e nuc het heeft daarnaast ook geleid tot positieve effecten en uit het N hterheid een omslag in denken. We hebben besloten dat de beste manier om dit in de toekomst te voorkomen, is ervoor te oorden zorgen dat we onze zaken in het vervolg altijd op orde hebben!
    • AOC Oost Branding 20 Het groene lyceum: doorlopende leerlijn vmbo-mbo-hbo. Een oostelijke benadering Samenwerking in de beroepskolom (vmbo – mbo – hbo) In 2008 startte het Groene Lyceum met de eerste lichting. Deze groep zit inmiddels in het derde leerjaar. In deze workshop gaan we in op de kenmerken en organisatie van deze doorlopende leerlijn. Op dit moment richten we ons op het ontwikkelen van een vernieuwd onder- wijsprogramma in leerjaar 4 en 5 (MBO segment). Deze ervaring willen we graag met u delen. Een aantal leerlingen is aanwezig om te vertellen hoe ze werken en welke competenties ze ontwikkelen en hoe zij zelf hun vervolg traject zien. http://www.hetgroenelyceum.nl Vooruit ki naar het jken Maak jouw persoonlijke programma op http://www.cviweb.nl/managementconfzoek.aspx HBO AOC-Oost, AERES en Saxion Hogeschool hebben met - Doorlopende leerlijn ‘Het Groene Lyceum’ een opleiding voor ‘stoere eigen- - Buitenschools leren wijsneuzen’. De leerlingen, met een Cito-score van 537 - Onderzoekend leren of hoger en een praktische aanleg, halen in 9 jaar via - Elektronische leeromgeving VMBO en MBO een HBO-diploma.22 23 Het Groene Lyceum biedt leerlingen met HAVO-capaciteit een praktische,pagina pagina flexibele en competentiegerichte leerweg. Deze leerlingen zijn snel, slim, 1 Het groene lyceum: doorlopende leerlijn standig vmbo-mbo-hbo. Een oostelijke benadering. tief, zelf eren nieuwsgierig en houden er van de handen uit de mouwen te steken. Door Klaas Jellema, Jeroen Lek, Roger Keller het bieden van een doorlopende leerlijn zien leerlingen perspectief en Ac al l en socia werken ze actief naar het HBO toe. 2 Coaching van leerlingen. Klaas Jellema, Jeroen Lek, Roger Keller Om alle leerjaren goed op elkaar aan te laten sluiten is er nauwe afstemming tussen AOC-Oost (VMBO en MBO) en de Hogescholen. Zo realiseren we dat 3 Het groene lyceum: doorlopende leerlijn vmbo-mbo-hbo. Een oostelijke benadering. het onderscheid tussen de verschillende fasen in de opleiding zo klein Klaas Jellema, Jeroen Lek, Roger Keller mogelijk is. 4 Coaching van leerlingen. Door nauwe samenwerking met bedrijven heeft het leren vanuit de praktijk Klaas Jellema, Jeroen Lek, Roger Keller Coaching van leerlingen een duidelijke plek in de opleiding. In leerjaar 3, 4 en 5 is één dag in de week gericht op onderzoekend leren bij bedrijven. Eén van de onderzoeks- 5 Het groene lyceum: doorlopende leerlijn Samenwerking in de beroepskolom (vmbo – mbo – hbo) vmbo-mbo-hbo. Een oostelijke benadering. opdrachten voor leerjaar 3 was “onderzoek hoe Het Groene Lyceum het Klaas Jellema, Jeroen Lek, Roger Keller In de begeleiding van de leerlingen binnen Het Groene huisje voor de managementconferentie in zou moeten richten en wat ze Lyceum heeft coaching een centrale rol. Deze coaching zou kunnen presenteren”. 6 Coaching van leerlingen. richt zich op het kortcyclische leren. De coach heeft Klaas Jellema, Jeroen Lek, Roger Keller kennis van het leren van de leerling, dossierkennis en Om deze doorlopende leerlijn te realiseren maken we gebruik van doorlopende kennis van het bedrijf en de maatschappij. In authentieke portfolio’s en competentie-ontwikkeling door middel van de Groene leersituaties wordt de leerling bevraagd en gestimuleerd Standaard (in leerjaar 4,5 en 6). De leerlingen werken met een aantrekkelijke het eigen leerproces te plannen en uit te voeren. In deze elektronische leeromgeving, waarbij we de nieuwste technieken op onderwijs- workshop gaan we in op de rolbeschrijving van de coache gebied inzetten. en hoe we de leerlingen coachen op hun competenties. Uitgangspunt hiervoor zijn de SHL competenties. http://www.hetgroenelyceum.nl
    • AOC Terra Golfbreker 31 Het groene lyceum: doorlopende leerlijn vmbo-mbo-hbo. Een noordelijke benadering Samenwerking in de beroepskolom (vmbo – mbo – hbo) Voor de In 2007 startte AOC Terra met het Groene Lyceum op de leerling praktische Groene School te Winsum in samenwerking met MBO die mee Groningen. r kan Het Groene Lyceum is een alternatief voor praktisch ingestelde leerlingen met een havo/vwo advies. In een vijfjarig leertraject gaan theorie en praktijk hand in hand. Na vijf jaar heeft de leerling een volwaardig MBO-diploma niveau 4 en daarmee een startbewijs voor alle vormen van HBO. Mede gezien de ervaringen in Winsum zijn binnen AOC Terra ook de vestigingen in Emmen (2009)en Eelde (2010) met de opleiding gestart. De vestigingen in Meppel, Wolvega en Assen bereiden zich voor op een start per 2012. In november 2010 won de opleiding de Onderwijsprijs Groningen 2009-2010. http://www.groenelyceum.nl Maak jouw persoonlijke programma op http://www.cviweb.nl/managementconfzoek.aspx yceum, AOC Terra is een opleidingscentrum dat VMBO-Groen, - Groen Lyceum: VMBO-MBO in één MBO en volwassenenonderwijs (TerraNext) aanbiedt in organisatie, dat is echt doorlopend! Groen L BO de provincies Drenthe, Groningen en Friesland. VMBO-M r! a in vijf ja Onze opleidingen hebben een ‘groen karakter’: ze hebben te maken met groen, dier, natuur & milieu.24 25 AOC Terra MBO Groningen is een school voor middelbaar beroepsonderwijs.pagina pagina Jongeren kunnen bij ons terecht voor 13 verschillende opleidingen: milieu- 2 Het groene lyceum: doorlopende leerlijn beheer, tuin, park & landschap, dierverzorging, dierenartsassistent, dier- vmbo-mbo-hbo. Een noordelijke benadering. Wim Cnossen, Jan Harbers management, trimmer gezelschapsdieren, paardenhouderij, akkerbouw, veehouderij, loonwerk, bloem & design en design & styling. Elke richting 4 Het groene lyceum: doorlopende leerlijn biedt aantrekkelijke mogelijkheden voor werk of vervolgopleiding. vmbo-mbo-hbo. Een noordelijke benadering. Wim Cnossen, Jan Harbers Er wordt veel samen gewerkt met verschillende bedrijven in de regio. Zo gaan leerlingen van de opleiding dierenartsassistent regelmatig naar de 6 Het groene lyceum: doorlopende leerlijn dierenkliniek in Drachten. Leerlingen van de opleiding loonwerk (groen, vmbo-mbo-hbo. Een noordelijke benadering. Wim Cnossen, Jan Harbers grond en infra) krijgen les op de praktijklocatie in Slochteren en leerlingen van de opleiding tuin, park & landschap geven maandelijks een tuinadvies in de Wonen & Co bijlage van het Dagblad van het Noorden. ”De Groene School Winsum van AOC Terra is een christelijke school voor VMBO-Groen, VMBO-Groen met LWOO, Praktijkonderwijs en het Groene Lyceum. Wij leggen een aantal accenten, zoals respect voor natuur en milieu. Verantwoorde voeding en gezondheid én duurzaamheid. Dit alles geeft de school een breed karakter, zodat leerlingen met hun diploma alle kanten op kunnen.
    • Arcus College Golfbreker 1 Professionaliseren: zet het team ‘in the De aansluiting vinden met de lead’ verander(en)de organisatie Leiding geven aan onderwijsvernieuwing Human Resource Management Een onderwijsteam wordt als pilot ingezet om deze Worsteling met veranderingen --> niet bespreekbaar stelling te bewijzen. kunnen/durven maken --> niet kunnen/durven aan- Om een veranderingsproces zoals de invoering CGO bij pakken --> afhankelijk worden --> regie kwijtraken --> een docententeam te bewerkstelligen, laten we het team energie kwijtraken --> afhaken. zélf daadwerkelijk werken aan het ontwikkelen en Docenten worden geconfronteerd met vele veranderingen: implementeren van de nieuwe onderwijsinhoud én de competentiegericht onderwijs, een ander soort leerlingen, organisatie daarvan. Dit proces wordt ondersteund door toename van nieuwe media / ICT in het onderwijs etc. een expertisegroep onderwijs en een veranderteam voor Docenten worstelen met hun rol. de onderwijsbedrijfsvoering. Een aanpak om docenten te faciliteren de regie terug De curriculumontwikkeling, begeleiding, beoordeling te krijgen over hun eigen (loop)baan. Welke keuzes (dmv een beoordelingsportfolio)en ICT worden vanuit kunnen docenten zelf maken. Hoe kunnen docenten het docententeam geïntegreerd aangepakt. voorkomen dat alles hen ‘overkomt’. Het onderwijs wordt verzorgd vanuit een tweetal leer- werkbedrijven. De resultaten van de aanpak zijn tot nu ‘Het lek toe veelbelovend. Gebruik cgo monitor voor kerst eet je bi e toetje professionalisering leraren j Arcus’ http://d.kees@arcuscollege.nl Leiding geven aan onderwijsvernieuwing In deze presentatie wordt een methodiek gepresenteerd waarin docenten aangezet worden tot reflecteren op De docent als manager van verwachtingen data feedback, met name op de uitkomsten van de Leiding geven aan onderwijsvernieuwing CGO monitor. Maak jouw persoonlijke programma op http://www.cviweb.nl/managementconfzoek.aspx Onderzoeksvragen: De docent speelt een cruciale rol in het op elkaar • Op welke wijze zijn de resultaten van de CGO monitor Hoe komt de docent in het veranderde onderwijsland - Verfrissende integrale CGO-aanpak afstemmen van verwachtingen van leerlingen en te gebruiken voor teams van leraren zodat dit bij- weer in zijn rol? - Nieuwe professionaliseringsinzichten werkveld, zodat het onderwijs beter en leuker wordt. draagt aan hun professionalisering? - Verrassende toetjes Het gaat dan over ‘hoe men leert’, ‘wat er geleerd zou • Wat is er in combinatie met de CGO monitor nodig om moeten worden’ en welke randvoorwaarden hiervoor teams van leraren te ondersteunen om hun onderwijs De invoering van CGO is een verandertraject waarin de noodzakelijk zijn. competentiegericht(er) te maken? docent een spilfunctie heeft. Arcus wil met zijn aanpak Aan de hand van een ‘uit de praktijk gegrepen’ film In een workshopsetting werden docenten aangezet te26 de docent in zijn (nieuwe) rol ondersteunen en bevestigen. (‘Brug tussen school en praktijk, een brug te ver?’) en de reflecteren op de uitkomsten van de door hen ingevulde 27 resultaten van een onderzoek door SARV International monitor. Wat zijn de geconstateerde aandachts- enpagina pagina Het Arcus College is een middelgroot ROC in het verre Zuiden van het land. 1 Professionaliseren: zet het team ‘in the lead’ bij het Arcus College, worden deze verwachtingen knelpunten en hoe lossen we deze op? Dymphy Kees, Renée Smeets Bij het Arcus College studeren ruim 10.000 cursisten, er werken 850 duidelijk gemaakt. Dit biedt aanknopingspunten voor Opbrengst: een activiteitenplan dat onderdeel wordt medewerkers en er worden zo’n 240 verschillende opleidingen aangeboden. 2 De docent als manager van verwachtingen de analyse van de problematiek en de manier waarop van een teamontwikkelingsplan Dymphy Kees, Karin van Hoof, Frans Blom deze verwachtingspatronen op elkaar kunnen worden Het Arcus College heeft een paar jaar geleden gekozen voor een integrale afgestemd. aanpak bij de invoering van competentiegericht onderwijs, waarbij de 3 De Integrale Praktijk Opdracht als verbindende factor programmalijnen ‘inhoud’, ‘bedrijfvoering en ICT’ en ‘professionalisering’ Dymphy Kees, Marlene Smeets-Haest http://dkees@arcuscollege.nl in onderlinge samenhang worden uitgevoerd. Hierbij worden de docenten- teams ‘on the job’ begeleid door een intern hiertoe ingericht expertisecentrum 4 De aansluiting vinden met de verander(en) the van onderwijskundigen. Dit vanuit het motto: ‘learning by doing’. de organisatie The proof of .. Dymphy Kees, Rini van Roij, Don Binnendijk is... pudding (Hogeschool Zuyd), Ton Martens (People Do De Integrale Praktijk Opdracht als In de workshops die Arcus tijdens deze conferentie verzorgt, ligt dan ook de nadruk op de rol en de meerwaarde die de docent kan en moet toevoegen. Change) verbindende factor Dit geldt voor de docent als individu, maar meer nog voor de docent als lid 5 Gebruik cgo monitor voor professionalisering Leiding geven aan onderwijsvernieuwing van een team. leraren Miriam Goes-Daniels (Ruud de Moorcentrum, IPO’s vormen de rode draad in de opleiding. Dit zijn Open Universiteit) opdrachten om leerlingen aan de hand van reële prakti- De workshops bieden concrete recepten, tips en ervaringen, die anderen wellicht helpen in het omvangrijke verandertraject waar wij allemaal midden- jksituaties te laten leren en/of te kwalificeren. Docenten 6 De docent als manager van verwachtingen in zitten. Dymphy Kees, Karin van Hoof, Frans Blom werken samen, vanuit verschillende expertisegebieden, aan het tot stand komen van de IPO’s. Zo verandert de docentrol van ‘solist’ naar lid van een orkest. In deze workshop wordt ingegaan op de kracht van de IPO in onderwijskundige, maar ook in verbindende zin. http://dkees@arcuscollege.nl
    • Communicatie Golfbreker 20 Leiderschap en communicatie & vice versa Managementstijl Bij leiderschap in bestuur en management hoort communicatie. En andersom hoort bij communicatie ook het tonen van leiderschap. Maar welke leiderschaps- stijlen gebruiken communicatie effectief. Wie heeft succes in zijn organisatie, school of team? En wie niet? Wie is dus een goede leider? In deze workshop worden ervaringen uitgewisseld en dilemma’s besproken. Een gastspreker neemt u mee in de diverse commmunicatie- stijlen. Bekijk, bespreek en leer vooral van anderen wat jezelf vervolgens kan meenemen in het verbeteren van jouw manier van leiderschap. http://www.mboraad.nl Effectief mediabeleid.... gespiegeld! PR en marketing Pr, media-aandacht, publiciteit. Enkele woorden voor hetzelfde. Daarbij gaat het om: hoe kom ik als instelling zo goed mogelijk in de pers. Negatieve aandacht is dan Maak jouw persoonlijke programma op http://www.cviweb.nl/managementconfzoek.aspx niet gewenst. Alleen nieuws telt dat het imago positief t Wie leid en kan ondersteunen. Maar is dat zo? Hoe kijkt de journalist Het tijdperk van zenden en ontvangen is voorbij. - Gesprekken krijgen de meeste k lijd naar uw zoveelste persbericht? Wat is voor hem belangrijk De doelgroep betrekken is het nieuwe adagium. betekenis tijdens informele moet oo en vooral wat niet? En kijkt hij alleen naar het slechte nieuws? In deze workshop krijgt u een spiegel voorge- Communicatieprofessionals houden zich naast uitvoering, communicatie houden door een journalist/columnist. Hij praat met u ook met strategie, advies en coaching bezig en het vanuit zijn perspetief wat nu effectief is en hoe u het toepassen van nieuwe middelen. mediabeleid zo zou kunnen opzetten dat u maximaal rendeert. En dan wordt u nog deze vraag gesteld: helpt28 29 Voor bestuur, management en communicatie-afdelingen van onderwijsin- u daarmee ook het landelijke imago van het mbo tepagina pagina stellingen is communicatie een dagelijkse bezigheid. Voor de een is het een 1 Leiderschap en communicatie & vice versa verbeteren? taak en voor de ander een vaardigheid. Toch merken allen dat het commu- Twan Stemkens (MBO Raad) niceren naar of meenemen van werknemers geen sinecure is. Weerstanden http://www.mboraad.nl 2 Leiderschap en communicatie & vice versa wegnemen, draagvlak en dialoog creëren, acceptatie van beleidsveran- Twan Stemkens (MBO Raad) deringen of het realiseren van reorganisatie en cultuurveranderingen, beeldvorming realiseren of beïnvloeden, dat zijn zo maar enkele thema’s 3 Interne communicatie in het mbo die spelen. En steeds is daarbij aan de orde wat uw rol in uw organisatie is Erik Reijnders (Reijnders Advies en Ontwikkeling) bij deze onderwerpen. Daar gaan hier een aantal workshops over. Interne communicatie in het mbo 4 Interne communicatie in het mbo Erik Reijnders (Reijnders Advies en Ontwikkeling) PR en marketing In het communicatiehuis van de MBO Raad zijn voor u enkele (gast)sprekers aanwezig die met u thema’s bespreken zoals leiderschap, interne com- 5 Effectief mediabeleid.... gespiegeld! Al vaak gehoord; op de werkvloer hebben ze niets municatie en de relatie met de pers. Erik Reijnders is auteur en specialist Hein-Jan Keijzer (MBO Raad) vernomen. Of, er is interne weerstand tegen het nieuwe op gebied van interne communicatie, Hein-Jan Keijzer is journalist bij de 6 Effectief mediabeleid.... gespiegeld! beleid, maar we hebben toch gecommuniceerd? Hoe Betrokk e betrokk n of Vara Ombudsman en Twan Stemkens manager in- en externe communicatie Hein-Jan Keijzer (MBO Raad) functioneert interne communicatie bij onderwijsinstel- van de MBO Raad. Met hen en de andere deelnemers kunt u discussiëren, meningen uitwisselen en vooral ook leren hoe u uw communicatie en rol lingen? Welke knelpunten zijn er en hoe kun je zorgen en zijn voor acceptatie, draagvlak, dialoog en (ver)binding in de kunt verbeteren. eigen organisatie als er weerstand is tegen beleid of verandering. Veel instelingen worstelen dan om via lijn- of parallelle communicatie top-down of bottom-up de medewerkers te bereiken en vooral mee te krijgen. In deze workshop krijgt u tips en een case aangeboden en kunt u enkele dilemma’s met elkaar bespreken onder leiding van Erik Reijnders van Reijnders Advies en Ontwikkeling. http://www.mboraad.nl
    • Da Vinci College Golfbreker 6 Leiderschap in verbinding met de teams Teamonderhoudsbeurten, APK voor teams Leiding geven aan onderwijsvernieuwing Leiding geven aan onderwijsvernieuwing Interactieve workshop waarin samen met het CvB en de Bij het Da Vinci College zijn Teamonderhoudsbeurten domeinleiders van het Da Vinci College gezocht wordt een normaal onderdeel aan het worden in de cyclus die naar manieren om duidelijker richting te geven aan de teams doorlopen. strategische keuzen van het DvC en tegelijkertijd de Onder het motto ‘je hoeft niet ziek te zijn om beter te roep vanuit de teams om vooral veel betrokkenheid met worden’, krijgen de teams een soort APK keuring voor de teams te laten zien en in dialoog met hen, de ontwik- teams aangeboden. Het helpt de juiste teamdiagnose kelingen vorm te geven. te stellen en acties te formuleren om weer goed verder te kunnen. Sociale veiligheid in het ROC, realiteit rhoud: Te amonde nd, of papieren tijger? ere ‘verheld ien’ Human Resource Management we groe Hoe realiseer je dat de zorg voor veiligheid, gezondheid en welzijn van medewerkers, studenten en bezoekers integraal wordt aangepakt en geborgd? In een interactieve sessie maak je kennis met de wijze waarop het Da Vinci College dit thema heeft aangepakt. Maak jouw persoonlijke programma op http://www.cviweb.nl/managementconfzoek.aspx Hebben we elkaar in beeld? - Leiderschap in verbinding Da Vinci College heeft voor dit jaar voor de eigen - Teamonderhoud Film: Gedroomd Leiderschap organisatie het motto: ‘Hebben wij elkaar in beeld?’ - Situationeel leiderschap (voorlopige werktitel) gekozen. Bij zowel de aftrap van het schooljaar, Leiding geven aan onderwijsvernieuwing teambijeenkomsten, en trainingen is dit een steeds30 terugkerend thema. De 5e film inzake Meesters in het MBO veranderen.... 31 De film gaat over wanneer docenten vinden dat ze wat ‘We mo ete in beeld n elkaarpagina pagina 1 Leiderschap in verbinding met de teams hebben aan hun leidinggevende en wanneer de leiding- Dit motto staat voor: - elkaar in beeld hebben, het teamwerk bevorderen en de kwaliteit van Jan Kroep, Max Hoefeijzers gevende vindt dat hij/zij goed leiding geeft. Drie teams van verschillende ROC’s vertellen over hun ervaringen, hebben’ ons onderwijs gezamenlijk verbeteren; 2 Film: Gedroomd Leiderschap (voorlopige wat ze hebben geleerd, verschil tussen team functioneren - oog hebben voor de talenten en leervragen van onze studenten; werktitel) Marijke van der Putten (Inspirae), Max Hoefeijzers toen en nu en waar volgens hen de kern van leiderschap - het vizier richten op wat bedrijven verwachten aan competenties bij hun ligt, waar ze eerst behoefte aan hadden en nu, wat de toekomstige medewerkers. 3 Situationeel leiderschap bij onderwijs teams relatie met invoering CGO is en de ontwikkeling in de John Lankheet visie op leidinggeven. Twee sporen Daarom voert het Da Vinci College een twee sporen beleid: 4 Teamonderhoudsbeurten, APK voor teams 1. Het Da Vinci College drukt het kwaliteitsbeeld van haar onderwijs uit in Jan Kroep Werken met echte integrale projecten onderwijsstandaarden. Deze standaarden helpen ons tot uitvoerbaar en uitwisselbaar onderwijs te komen en scheppen ruimte voor de profes 5 Sociale veiligheid in het ROC, realiteit of in het MBO onderwijs papieren tijger? sionaliteit van de docent. Sturing op de toepassing van deze standaarden Ineke van Eekhout-Wiggers, Jan Boele Samenwerking in de beroepskolom (vmbo – mbo – hbo) zorgt ervoor dat we deze ook echt waarmaken. 2. Investeren in de ontwikkeling van onze medewerkers, zodat zij deze 6 Werken met echte integrale projecten in het Situationeel leiderschap bij onderwijs Een interactieve bijeenkomst: werken met echte integrale onderwijskwaliteit waar kunnen (blijven) maken. Zo ontstaat een kans- MBO onderwijs projecten in het MBO onderwijs, wij gaan met de deel- rijke situatie voor kwalitatief hoogwaardig onderwijs. Hester van Roode, Mandy van der Linden teams nemers aan de workshop in gesprek over de volgende Leiding geven aan onderwijsvernieuwing aspecten: Motivatie hiervoor (werken met echte projecten) De interne academie wordt daarbij ingezet om dit proces op alle niveaus te vanuit onze onderwijsvisie gekoppeld aan de nieuwste ondersteunen. Op welke manier kun je je stijl van leidinggeven aanpassen inzichten van het puberende brein (visie). Zo worden onder andere ‘Teamonderhoudsbeurten’ als middel ingezet om aan de medewerker en de teams waaraan je leidinggeeft. Da Vinci College heeft een unieke samenwerking met onderwijsteams te laten reflecteren op hun manier van werken als team, Bij deze workshop wordt je meegenomen in de (on) Hogeschool Rotterdam en DVC, Prego, en dan...? en wordt samen met het management tijdens studiedagen gezamenlijk mogelijkheid die situationeel leiderschap biedt in het (organisatie) Wat betekent werken met echte projecten gezocht naar manieren om de verbinding met elkaar te versterken. bereiken van resultaten met individuele medewerkers voor de docent? De docent als projectleider? (cultuur/ of teams. competentie/gedrag)
    • Deltion College Eb en Vloed 50 ZIN-IN-NOVATIE Leraren ontwikkelen flexibel onderwijs Leiding geven aan onderwijsvernieuwing in Europees project Leiding geven aan onderwijsvernieuwing We gaan met de deelnemers aan de workshop op zoek naar interventies die innovatieprocessen ondersteunen Een opleidingsteam in de technieksector stuitte op vanuit eigen kracht en ervaring. We laten zien hoe die problemen rondom de uitvoerbaarheid van flexibel interventies in de praktijk werken. Aan bod komen onderwijs. Hoe organiseer je maatwerk voor elke vragen als: individuele student? Zij vonden een oplossing via een - Welke interventies helpen jou om intrinsiek internationaal project. Een Duitse bedrijfsopleiding gemotiveerd te blijven? ontwikkelde het concept “mass customization”. - Welke interventies zet jij in om ervoor te zorgen dat Je standaardiseert alle onderdelen van een cluster van docenten vanuit intrinsieke motivatie aan de slag gaan? opleidingen in thematische modulen. De student kiest - Hoe vind je die docenten? Of hebben zij zichzelf al een bepaalde (maatwerk) uitwerking, afhankelijk van gevonden? Hoe herken je hen? zijn opleidingsverplichtingen, binnen een aantal keuze- - Welke context bied je docenten om intrinsiek mogelijkheden. Een bijkomend voordeel is dat hierdoor gemotiveerd te blijven? verticale en horizontale doorstroom binnen dat cluster van opleidingen beter te regelen is. Het team werkt nu De docent als DE eigenaar van aan de uitwerking en implementatie van het concept. kwaliteit en verantwoording De veranderende rol van docenten in Leiding geven aan onderwijsvernieuwing het horeca-leerbedrijf Op basis van de PDCA-cyclus werkt het team aan de Leiding geven aan onderwijsvernieuwing (kwaliteits)verbetering van het onderwijs. Op 11 aspecten wordt in logboeken de voortgang bijgehouden. Restaurants, loungebar en vergadercentrum vormen de De docent is verantwoordelijk voor het behalen van de leer/werkomgeving voor jaarlijks 450 horecastudenten resultaten en levert de input voor de logboeken. Op (BOL) in de startfase van hun studie. In dit leerbedrijf Maak jouw persoonlijke programma op http://www.cviweb.nl/managementconfzoek.aspx teamvergaderingen komt de inhoud van de logboeken voeren studenten vrijwel alle operationele, leiding- ter sprake. Het kwaliteitszorgsysteem sluit aan bij het gevende en organisatorische werkprocessen uit. Deltion ziet de leraar als eigenaar van het leerproces. - Deskundigheid op peil houden en teamplan, waarin de te behalen resultaten opgenomen Studenten van verschillende opleidingen worden op We stimuleren dit op allerlei manieren. Kom naar een vergroten zijn. In het jaarverslag presenteert het team deze resultaten wisselende diensten ingezet. Eerste en tweedejaars van de Deltion-workshops om meer te horen over onze - Teamleren en kennisdeling aan de stakeholders. Het jaarverslag is opgesteld op studenten werken samen aan hun taken; derdejaars hebben ervaringen en bereikte resultaten. En, deel je ervaringen - Verminderen regeldruk basis van interviews, verslagen en evaluatiegegevens die de dagelijkse leiding in de afdelingen en begeleiden de docenten aanleveren. Deze aanpak zorgt ervoor dat (coachen) van jongerejaars. Als “leidinggevenden” met ons! de docenten actief betrokken zijn bij de kwaliteitszorg bijvoorbeeld leren ze functioneringsgesprekken te32 en zich eigenaar voelen van de teamprestaties. voeren. Deze vorm van leren en werken vraagt een 33 We vinden het belangrijk om de deskundigheid van onze leraren permanent andere rolinvulling van docenten en instructeurs. In depagina pagina op peil te houden en te vergroten. Dat doen we onder andere door hen te 1 ZIN-IN-NOVATIE http://www.marktplaatsmbo.nl/bronnen/filter?cms%5Bcm32%5D% workshop presenteren zij hun ervaringen en geven ze adviseren een masteropleiding te volgen. Op dit moment hebben 45 leraren Monique Borst, Monica Bau Santos 5Bsearch%5D=deltion tips voor navolgers. een masteropleiding of 1e graadsopleiding afgerond of zijn er nog mee bezig. 2 De docent als DE eigenaar van kwaliteit en Een aantal van deze leraren levert een bijdrage aan praktijkonderzoek(en) verantwoording BTEC: leer/werkomgeving voor Leraren en praktijkopleiders werken in onze school. Daarnaast stimuleren we teamleren en kennisdeling, ook Rob Simmers, Henk Mekkring met de buitenwereld. Om opleidingsmanagers bij teamleren en -ontwikkeling studenten en docenten samen aan invoering CGO te ondersteunen, bieden we trajecten aan vanuit onze Deltion Academie 3 BTEC: leer/werkomgeving voor studenten en docenten Leiding geven aan onderwijsvernieuwing Leiding geven aan onderwijsvernieuwing en experimenteren we met het kenniskringmodel. En door zoveel mogelijk Jan Lanting regeldruk weg te halen, zorgen we er voor dat leraren zich kunnen concen- De workshop neemt u mee naar BTEC Communities In het Samenwerkingsproject CGO Gelderland/Overijssel treren op hun primaire taak: geven van goed onderwijs. Ten slotte brengen 4 Leraren ontwikkelen flexibel onderwijs in Online, de plek waar docenten en studenten van Engels- werken 9 ROC’s, bedrijven en brancheorganisaties samen verschillende platforms (zoals Young Deltion) en (onderwijs)netwerkgroepen Europees project talige opleidingen ervaringen uitwisselen en hun aan de invoering van CGO voor de technische installatie- die we binnen Deltion hebben, de creativiteit en innovatieve kracht van Herman Hempen, Gert Wagenvoort onderwijs verbeteren. De vier Nederlandse ROC’s die een branche. Het project bundelt expertise en menskracht onze medewerkers samen. Op deze manieren geven wij de ontwikkeling International Vocational School (IVS-opleidingen) van praktijkopleiders en leraren om in gezamenlijke 5 De veranderende rol van docenten in het van ons onderwijs de ruimte die het verdient en faciliteren we onze leraren horeca-leerbedrijf verzorgen, werken samen in deze leer/werkomgeving. verantwoordelijkheid CGO in te voeren. Het project in het nemen van eigenaarschap in het leerproces. Meer weten over Deltion? Jan Willem Wassink, Theo Wijtsma De BTEC Communities Online biedt o.a. een centrale, levert herkenbare programma-inhouden en een eenduidige webbased repository met lesmateriaal zowel van uitgevers BPV-begeleidings systematiek op. De betrokken bedrijven Ga naar www.deltion.nl 6 Leraren en praktijkopleiders werken samen aan invoering CGO als zelf ontwikkeld materiaal. Een centrale redactie en ROC’s gebruiken deze producten in de praktijk. Marinus Roijakkers, Harrie Kok (ROC Nijmegen) (Editorial Board) ziet toe op de kwaliteit van het zelf De presentatie maakt ook duidelijk hoe de kracht van ontwikkeld materiaal. Studenten en docenten vinden daar deze regionale samenwerking in de afgelopen twee op een overzichtelijke manier álle content die ze nodig jaren is gegroeid. Het samenwerkingsverband werkt nu hebben voor het uitvoeren en volgen van een BTEC- aan de borging van de regionale samenwerking tussen Eigen kr opleiding (BTEC=Business & Technology Education Council). de ROC’s, bedrijven en brancheorganisaties ac en ervar ht de rol ing nderen nze vera http://www.ivs-online.nl http://www.rbpi.nl/Gelderland_Overijssel/Competentiegericht_ O Onderwijs/Producten
    • Drenthe College Eb en Vloed 22 Management by Qlicking Strategie Alles wat managers moeten weten over informatie. Managementinformatie ophoesten uit bronsystemen met behuilp van Qlikview, of anders gezegd een lesje in klikken en wat daarbij komt kijken. Je komt te weten: - aan wie je onderwijs verzorgt; - hoeveel het oplevert; - wat het kost; - en met wie je het doet. Magister als hulpmiddel bij het dagelijks werk ig Bekostiging / Financieel beleid “Gelukk en eun Binnen het Drenthe College hebben we Magister onderst ons” gekozen als studentregistratiesysteem. In de n docente Maak jouw persoonlijke programma op http://www.cviweb.nl/managementconfzoek.aspx presentatie wordt ingegaan op welke informatie er opgeslagen wordt binnen Magister en hoe we die Drenthe College is een mbo en opleidingscentrum dat elk - Management by Qlicking: informatie gebruiken. jaar voor zo’n 10.000 studenten (jongeren en volwas- management informatie met senen) opleidingen verzorgt in Drenthe en een klein deel een muisklik van Overijssel. In plattelandsprovincies waar openbaar vervoer beperkter is dan in de34 35 Randstad is het belangrijk om voor een brede doelgroep een uitgebreidpagina pagina onderwijspakket in de buurt aan te bieden. Drenthe College realiseert dit 1 Management by Qlicking met een goede spreiding van locaties in de provincie Drenthe, twee vestig- Pier Santema, Marieke Doosje ingen in Overijssel en een brede keuze in studierichtingen. Daarbij is het 2 Management by Qlicking van belang dat Drenthe College aansluiting zoekt bij het lokale en regionale Pier Santema, Marieke Doosje bedrijfsleven, constant zoekt naar methoden om het onderwijsaanbod te vernieuwen en te verbeteren en het uitwisselen van kennis en studenten- 3 Magister als hulpmiddel bij het dagelijks gegevens te bevorderen. werk Jan Engels, Ina Maring-van der Veen, Marieke “Er kom Doordat Drenthe College werkt vanuit relatief kleinschalige onderwijslocaties Doosje en veel is het contact met de studenten goed en kan de organisatie inspringen op nieuwe 4 Magister als hulpmiddel bij het dagelijks ding specifieke behoeften. Met vakgerichte docenten, minder boeken en meer werk op ons a en praktijk sluit Drenthe College aan op een vraag vanuit de markt en de studenten. Dit resulteert in een laag percentage voortijdige schoolverlaters, Jan Engels, Ina Maring-van der Veen, Marieke Doosje f” een hoge doorstroom naar HBO opleidingen en een positief oordeel van studenten. Een beroepsdiploma van Drenthe College is dus een waardevolle voorbereiding op een eventuele vervolgopleiding en de professionele toekomst van de studenten. Drenthe College, gewoon goed onderwijs
    • Educus Zandplaat 8 Krappere begrotingen, efficiëntere Minder docenten, lager budget, onderwijsprogramma’s. opkomst e-Learning. Wat nu? Bekostiging / Financieel beleid Strategie Efficiëntere onderwijsprogramma’s met een steeds Uw visie op het toekomstig onderwijs aanscherpen om krappere begroting. Meer voor minder. Hoe doet ú dat? betere strategische keuzes te kunnen maken? Laat u In deze sessie gaan we samen met u op zoek naar de uitdagen door de scherpe stellingen en eye openers van winst die u kunt halen door een slimmere bedrijfsvoering. e-Learning adept Ed Botterweg. Op basis van zijn kennis Want hoe komt u tot een kostenefficiënte uitvoering en ervaring als docent, oprichter van Compu’Train, rector van uw onderwijsprogramma’s? In uw onderwijslogistiek van de Berger Scholengemeenschap, CEO van Stoas zit de sleutel tot succes: een optimale planning van deel- Learning en medeoprichter van de Branchevereniging nemerprogramma’s, inzet van docenten en inzet van van e-Learningaanbieders creëert Ed Botterweg een faciliteiten. Discussieer mee en hoor hoe u tot honderd- spannende cocktail van vernieuwende inzichten. duizenden euro’s kunt besparen. Ga met hem en met elkaar in discussie over onderwerpen als een krimpend docentenkorps, verwachtingen van http://www.educus.nl deelnemers, de (on)mogelijkheden van e-Learning en de betaalbaarheid van onderwijs. Warme overdracht of kille uitval? http://www.educus.nl Informatiseer de keten! Samenwerking in de beroepskolom (vmbo – mbo – hbo) er en laxte sfe d Van V(MB)O naar MBO en van MBO naar het HO. Een warme overdracht voorkomt uitval en zorgt voor een Re ou hoge mate van efficiency van de (informatie)processen. Dit is slechts één voorbeeld van de vele voordelen die veel inh Maak jouw persoonlijke programma op http://www.cviweb.nl/managementconfzoek.aspx keteninformatisering biedt. In deze sessie gaan we met u in gesprek over de rol van uw instelling in de onderwijs- Wij heten u een Warm Welkom in het Educus huis! - OnderwijsLOGISCHtiek keten en hoe u grip houdt op alle belangrijke informatie- Deze dagen gaan wij graag met u de dialoog aan over - Lekker keten stromen. een aantal onderwerpen. Doet u mee!? - Presterend personeel - e-Learning strategie http://www.educus.nl Wij nodigen u en uw collega’s van harte uit mee te denken en te praten over thema’s als Onderwijslogistiek, de Onderwijsketen, HRM en uw36 e-Learning strategie. Hiernaast ziet u een uitgebreide beschrijving van de 37pagina pagina sessies en de tijden. 1 Krappere begrotingen, efficiëntere onderwijsprogramma’s. Met me Elke sessie staat onder leiding van een deskundige professional die u David Dekker, Peter Verdaasdonk (Advitrae) er bagag uitdaagt en prikkelt. Deel en verrijk uw visie. U gaat met meer bagage naar hu e naar huis dan dat u gekomen bent. 2 Warme overdracht of kille uitval? Informatiseer de keten! is David Dekker Graag tot ziens in het Educus huis! 3 De rol van HRM in het optimaliseren van Namens de partners, onderwijskwaliteit. Henk van der Molen, Roel Bolt (UNIT4 HR Educus, Advitrae, Stoas Learning, Unit4 Solutions) De rol van HRM in het optimaliseren 4 Krappere begrotingen, efficiëntere van onderwijskwaliteit. onderwijsprogramma’s. David Dekker, Peter Verdaasdonk (Advitrae) Human Resource Management 5 Minder docenten, lager budget, opkomst Goed onderwijs staat of valt met de kwaliteit van het e-Learning. Wat nu? personeel. Hoe borgt en stimuleert u deze kwaliteit? Martin van den Broek (Stoas Learning), Ed Botterweg (E-learning evangelist) En hoe komt u tot de juiste prestatiesturing? Samen met u ontdekken we nieuwe mogelijkheden voor stuurinfor- 6 Warme overdracht of kille uitval? matie als u kiest voor een integrale benadering van de Informatiseer de keten! informatieketen. Er is namelijk meer te bereiken als u David Dekker HRM, Financiën en Onderwijs met elkaar verbindt. Discussieer mee, kom tot nieuwe inzichten en vermijd valkuilen! http://www.educus.nl
    • Edudelta Onderwijsgroep Eb en Vloed 20 Groene Kenniscoöperatie Studenten stichtingen presenteren zich: Samenwerking in de beroepskolom (vmbo – mbo – hbo) Wie is eigenaar van Leiding geven aan onderwijsvernieuwing De groene kennisinstellingen (AOC’s, HBO-instellingen en WUR) zijn verenigd in de Groene Kenniscoöperatie (GKC). Het Edudelta College Goes werkt al 10 jaar met actieve In deze presentatie komt aan de orde hoe deze samen- deelnemerstichtingen die als zich als zelfstandige werking georganiseerd is en wordt de “Meerjarenafspraak studenten bedrijfjes opereren in de maatschappelijke Kennis en Innovatie 2011-2015” toegelicht. context. In deze bedrijfjes wordt heel veel geleerd, maar In deze overeenkomst tussen de Minister van EL&I (v.h. centraal staat de vraag Wie is nu de eigenaar van het LNV) en de leden van de GKC wordt uitvoering gegeven onderwijsleerproces? Aan de hand van de presentatie aan een aantal beleidsdoelstellingen van EL&I, door van de leerlingen starten we hierover een discussie. middel van: - het faciliteren van kennisvragers buiten de school, al dan niet in samenhang met het curriculum (kennis en innovatie: school als kenniscentrum) - het verbinden van de arbeidsmarkt met het onderwijs- en cursusaanbod in nauwe samenwerking met het ven en relevante bedrijfsleven (scholing&arbeid / Leven Lang K om proe ... Leren) - het informeren over en bewust maken van de ervaren maatschappelijke aspecten van het groene domein met o.a. educatie en maatschappelijke stages (Groene Ken nis voor Burgers) Hoe krijgt dit een plaats in de school? Verhouding tot het kwalificatiedossier? Hoe meet je de leerwinst? Genoeg vragen en discussiepunten… Maak jouw persoonlijke programma op http://www.cviweb.nl/managementconfzoek.aspx http://www.gkc.nl Het onderwijsmagazijn In de regio’s Zeeland en zuidelijk Zuid-Holland biedt de - Aansprekende praktijkvoorbeelden Strategie Edudelta Onderwijsgroep een groot aantal unieke MBO- - Sfeervolle ambiance Hoe faciliteer je regioleren? Ten tijde van het drukken van dit programmaboek was en VMBO opleidingen aan. Wij verwelkomen u graag in - Smakelijk, vermakelijk en Leiding geven aan onderwijsvernieuwing deze tekst nog niet beschikbaar. ons huis Eb & Vloed nr. 20 en geven u graag een kijkje inspirerend Kijk op www.cviweb.nl Dé Managementconferentie - in onze “keuken”. Leren vanuit de regio.... samenwerken met andere zoeken naar workshops. onderwijsinstellingen aan maatschappelijke vragen die38 39 De Edudelta Onderwijsgroep wil door middel van ontwikkeling en uitvoering typerend zijn voor een regio. Het lijkt zo eenvoudigpagina pagina van regulier- en maatwerk voortgezetonderwijs, beroepsonderwijs en 1 Groene Kenniscoöperatie maar is dat ook zo? Maar wat is nodig om een kansrijk professionele begeleidingstrajecten een positieve bijdrage leveren aan de Sjaak de Groot project succesvol af te ronden? ontwikkeling van de samenleving. 2 Hoe faciliteer je regioleren? Jeroen van Drie Zij wil dit doen door een breed toegankelijke instelling te zijn die leerlingen, studenten, cursisten en organisaties zo optimaal mogelijk toerust met de 3 Het concept van de werkplaats Het concept van de werkplaats Rol van het bedrijfsleven bij regioleren competen- ties die nodig zijn om in de maatschappij, het vervolgonderwijs Wim van der Zwan, Rene Mondriaan (ROC Strategie Samenwerking in de beroepskolom (vmbo – mbo – hbo) Westerschelde) en op de arbeidsmarkt goed te kunnen functioneren. De Edudelta Onderwijs- groep wil hierbij opereren vanuit kleinschalige onderwijscolleges die 4 Studenten stichtingen presenteren zich: Regioleren. Ten tijde van het drukken van dit programmaboek was ontwikkeling, innovatie en investeringen delen in de Edudelta Onderwijsgroep. Wie is eigenaar van In de onderwijskolom [van VMBO - HBO] van het deze tekst nog niet beschikbaar. Jeroen van Drie beroepsonderwijs staat de omslag naar competentie- Kijk op www.cviweb.nl Dé Managementconferentie - Onze presentaties gaan over de Groene Kenniscoöperatie, Regioleren, het gericht onderwijs centraal. Een krachtige leeromgeving zoeken naar workshops. 5 Het onderwijsmagazijn concept van de Werkplaats, het Onderwijsmagazijn en de vraag wie nu wordt door docenten gefaciliteerd en door studenten Adrie Huijser eigenlijk eigenaar is van het onderwijsleerproces. Bij de beantwoording komen gevormd door opdrachten uit regio[vraagstukken] naar ook de studenten zelf aan het woord. 6 Rol van het bedrijfsleven bij regioleren uitdagende educatieve ontwerpen te transformeren, Adrie Huijser waarin de match tussen bedoelingen, belangen en De Missie en ambitie komen tot uiting in de slogan: bijdragen van alle actoren gerealiseerd wordt. Het gaat Zichtbaar Samen Groeien om de rollen van de actoren zoals: Haal eru it wa erin zit! t • Ondernemers Zichtbaar: we moeten ‘buiten’ duidelijk aanwezig zijn met een breed • Onderwijs assortiment. • Overheden • Onderzoek Samen: we moeten samenwerken, zowel binnen als buiten Edudelta. • Omgeving / burgers. Groeien: we moeten onszelf kwalitatief én kwantitatief verbeteren. http://www.dewerkplaats.eu/index.php/zuidwest-delta
    • Examinering Golfbreker 9 Examinering; zelf doen of inkopen? Een loungebank vol goede examinering Bekostiging / Financieel beleid Strategie Make-or-buy beslissingen leken jaren lang voorbehouden Wat is goede examinering? En voor cgo? Enige jaren aan het bedrijfsleven. In het steeds doelmatiger opereren terug zijn we met zijn allen voortvarend begonnen met van onderwijsorganisaties komt deze vraag steeds vaker cgo en de examinering. Een nieuw idioom ontstond: naar voren. En nu ook bij examinering. De afweging is criteriumgerichte interviews, integrale toetsing, toetsing vaak een kwestie van kosten, maar is dat niet alleen. in de praktijk en proeve van bekwaamheid. Maar ook Denk ook aan factoren als deskundigheid, onafhanke- kreten als portfolio, bpv centraal, examenmix en lijkheid en kwaliteit. ECBO heeft met een aantal mbo- formatief/summatief maakten hun opwachting. De scholen onderzoek gedaan naar de kosten van examinering basisvragen van wat is goed of niet zijn niet altijd en de bijkomende aspecten. Een algemeen antwoord is onderbouwd. Hoogste tijd om een stapje terug te doen er niet, maar het heeft wel een aantal afwegingen en en van afstand te kijken of we wel het goede doen. Op indicaties opgeleverd. In een debat horen we graag uw de loungebanken zit een panel van deskundigen, dat mening: zelf ontwikkelen of inkopen van exameninstru- hun reactie geeft op een aantal stellingen. Aan u om menten? In ieder geval argumenten om te helpen bij ze te prikkelen tot uitspraken. Aan u om waardevolle het maken van uw keuze. examen-souvenirs te verzamelen. http://www.examenprofiel.nl http://www.examenprofiel.nl Procesarchitectuur examinering; ren Examine eren wat is dat? nic is commu Sectorale examenprofielen; wanneer Samenwerking in de beroepskolom (vmbo – mbo – hbo) zijn ze goed? Eén van de waardevolle opbrengsten van het project Leiding geven aan onderwijsvernieuwing Examenprofiel is de procesarchitectuur examinering. Maak jouw persoonlijke programma op http://www.cviweb.nl/managementconfzoek.aspx Een concreet product met alle processen op het gebied In de sectorale examenprofielen zijn op landelijk niveau van examinering. Een onderwijsinstelling kan het model Het project Examenprofiel is gericht op het uniformeren - Procesarchitectuur Examinering afspraken gemaakt tussen onderwijs en bedrijfsleven. eenvoudig toepassen op de huidige examinering. Afspraken over de inhoud en dekking van examens en de De meerwaarde is dat het een ‘tastbaar’ model is dat van processen rond de examinering in het MBO op - Begrippenlijst betrokkenheid van het bedrijfsleven. Zijn de profielen een ideaal communicatiemiddel is om samen met het landelijk, sectoraal en instellingsniveau. Het doel is - Regiobijeenkomsten nu ook uitvoerbaar? Zijn ze voor iedere instelling bruik- regionale bedrijfsleven de examinering handen en voeten kaderafspraken waarmee het vertrouwen en de - Landelijke standaarden baar? Beperken ze zich tot het kwalificatiedossier? te geven. Het proces van examinering wordt transparant kwaliteit van de mbo-examens worden verhoogd. Zijn ze op het juist aggregatie niveau geschreven? Er is waardoor het vertrouwen van de omgeving eenvoudiger een toetsingskader in ontwikkeling om de verschillen wordt. Tijdens deze workshop krijgt u handvatten van40 tussen de sectorale examenprofielen onderling binnen de ontwikkelaars van het product over hoe u de proces- 41 In de sectorale examenprofielen maken scholen en het landelijke bedrijfs-pagina pagina leven gezamenlijk afspraken over: 1 Examinering; zelf doen of inkopen? marges te houden en om de kwaliteit te garanderen. architectuur toe kunt passen bij uw instelling. En vanzelf- 1. betrokkenheid van het beroepenveld bij processen van examinering Anneke Westerhuis (ECBO), Rini Romme (MBO Deze workshop geeft u gelegenheid reacties te geven sprekend gaat u ook zelf aan de slag voor uw eigen Raad) op het concept toetsingskader. instelling. 2. dekking en inhoud van de examinering 3. kwaliteitsontwikkeling en professionalisering van alle betrokkenen bij 2 Sectorale examenprofielen; wanneer zijn ze http://www.examenprofiel.nl http://www.examenprofiel.nl de examinering. goed? Op basis van de landelijk ontwikkelde sectorale examenprofielen maken Janneke Voltman (Colo), Rini Romme (MBO scholen en bedrijven in de regio nadere afspraken. Raad) Sectorale examenprofielen zijn er; en nu? Leiding geven aan onderwijsvernieuwing 3 Good practices examinering De sectorale examenprofielen moeten hun beslag krijgen in de examen- reglementen van de mbo-instellingen. Om het instellingen gemakkelijk te Rini Romme (MBO Raad) Good practices examinering Op basis van een landelijk format zijn voor alle sectoren maken is een procesarchitectuur examinering ontwikkeld. Dit is in feite 4 Een loungebank vol goede examinering Leiding geven aan onderwijsvernieuwing examenprofielen gemaakt. Variërend van een algemeen niets anders dan een stap-voor-stap-procedurebeschrijving hoe een school Toine Huijsmans (MBO Raad), Jos van Odijk kader voor de examinering van een hele branche tot aan (Amarantis Onderwijsgroep) examinering concreet kan regelen. Ook is binnenkort een eenduidige De mbo-sector staat aan de vooravond van het invoeren afspraken specifiek voor een kwalificatie. De ontwikkeling begrippenlijst beschikbaar. Deze instrumenten zijn handige communi- 5 Procesarchitectuur examiniering; wat is dat? van de sectorale examenprofielen en de procesarchitec- is nog gaande, maar uiteindelijk moeten alle kwalificatie- catiemiddel voor de afspraken tussen mbo-instellingen en het regionale Jacqueline van der Loo (Bureau Hutspot), tuur. Er zijn al veel voorbeelden van goede afspraken dossiers separaat of in combinatie met anderen zijn bedrijfsleven. Rini Romme (MBO Raad) met het bedrijfsleven, gezamenlijk examineren met het vertaald naar sectorale afspraken over examinering. kenniscentrum, regionale afstemming met alle partijen, Alles wat u wilt weten over het proces, de leuke anekdotes 6 Sectorale examenprofielen zijn er; en nu? Studiejaar 2011-2012 wordt het invoeringsjaar voor de sectorale examen- afspraken over examinatoren en assessoren. Competen- en de knelpunten, de stoeierijen met ‘kwaliteit’, de Jos van Odijk (Amarantis Onderwijsgroep), profielen. Dit betekent dat scholen in augustus 2011 kunnen starten met Toine Huijsmans (MBO Raad) tiegericht onderwijs heeft veel creativiteit losgemaakt. borging en de toekomstige uitdaging voor onderhoud het gebruik van deze profielen. Aan de hand van de procesarchitectuur presenteren hoort u tijdens deze workshop. Hoe gaan we de afspraken wij een aantal goede voorbeelden van praktijksituaties uitwerken met het regionale bedrijfsleven? En op welke Lees meer op www.examenprofiel.nl examinering. Kom langs en laat u inspireren voor de wijze kunnen we de continuïteit borgen? Kom uw mening examinering op uw eigen instelling. geven. Hoe kan het nog beter? Afsprak en voor ver als basis http://www.examenprofiel.nl http://www.examenprofiel.nl trouwen
    • Gilde Opleidingen Branding 10 Hoe laat een teammanager medewerkers Het managen van zelf- weer trots zijn op hun werk/beroep? verantwoordelijke teams Managementstijl Managementstijl Beroepstrots blijkt een ongekende kracht te vormen Gilde Opleidingen is bezig met de invoering van zelf- voor de kwaliteit van het werk van professionals. Hoe verantwoordelijke kernteams. Eén van de vraagstukken laat ik als teammanager mijn medewerkers weer trots hier bij is: hoe bewaak je als teammanager -verant- zijn op hun werk en hun beroep? Tijdens deze sessie, die woordelijk voor enkele kernteams- de kwantiteit en mede verzorgd wordt door Alexandrien van der Burgt kwaliteit van zelfverantwoordelijke teams? Faciliteer van de Stichting Beroepseer, verkennen de aanwezigen je vooral? Of stuur je ook? Zijn zelfverantwoordelijke hoe je de toolkit “Good work” van Howard Gartner teams ook zelfsturend? Of resultaatgericht? Deze, en kunt gebruiken om de betrokkenheid van een team van andere, vragen komen in deze interactieve sessie aan bod. onderwijsgevenden bij hun werk te vergroten. Wij presenteren een casus plus de gereedschapskist. Daarna gaan we in deze dubbele sessie aan de slag met deze handvatten. Limburgse vlaai is aanwezig. Als je w ilt De invloed van de direct leidinggevende moet je leiden, op de werkdruk volgen Managementstijl Welk verband bestaat er tussen het gedrag van de leidinggevende en de (beleving van) werkdruk bij Maak jouw persoonlijke programma op http://www.cviweb.nl/managementconfzoek.aspx onderwijsprofessionals? Deze vraag stond centraal in De teammanager: schakel tussen het onderzoek dat teammanager Marianne Burhenne- strategisch en operationeel beleid Teammanagers spelen een cruciale rol bij MBO-instel- - Relevant voor elke MBO-instelling Smitsmans het afgelopen jaar heeft uitgevoerd in het kader van haar masteropleiding aan de TiasNimbas Leiding geven aan onderwijsvernieuwing lingen als schakel tussen directie en werkvloer. Deze - Interactief en praktisch Business School. In deze sessie maakt zij u deelgenoot rol als ‘verbindingsofficier’ tussen top en basis brengt - Exclusieve sessie met de Stichting van haar bevindingen. Daarbij kijken we speciaal naar Teammanagers fungeren binnen regionale opleidingen- nogal wat uitdagingen mee. Deze vraagstukken staan Beroepseer de gevolgen voor de rol van de teammanager. centra als spil tussen het strategisch beleid, organisa- centraal bij Gilde Opleidingen. torisch beleid en het operationele beleid. Hoe kun je als teammanager schakelen tussen die niveaus?42 43 Gilde Opleidingen is een middelgroot ROC, bestuurd door een tweekoppig Hoe ga je op de werkvloer om met centrale kaders rondpagina pagina 1 Hoe laat een teammanager medewerkers onderwijsvernieuwing? Hoe geef je daar leiding aan? Go! College van Bestuur. Ons ROC telt vijf sectoren, elk geleid door een directeur. aas zegt go’ Gilde Opleidingen heeft 17 uitvoeringslocaties, waar 32 teammanagers weer trots zijn op hun werk/beroep? Tegen welke dilemma’s loop je aan en hoe ga je daar (dubbele workshop) Een b er ‘Let’s 69 zelfverantwoordelijke onderwijsteams aansturen. Gilde Opleidingen mee om? In deze sessie gaat u hierover in gesprek met een leid Leon Simons-Heldens, Nel van Loon werkt met centrale kaders op het gebied van onderwijs, en heeft enkele een vertegenwoordiger van het centrale niveau en een centrale diensten die verantwoordelijk zijn voor zaken als gebouwen, ICT, 3 De invloed van de direct leidinggevende op teammanager die verleden jaar ook heeft gefungeerd deelnemersadministratie, financiën en personeelszaken. Verder ontwikkelen de werkdruk als interim-directeur. sectoren ook eigen sectorbeleid. Onderzoek toont bovendien aan dat Marianne Smitsmans autonomie belangrijk is voor de motivatie van professionals. 4 Grenzen stellen: zo min mogelijk last van organisatie Teammanagers hebben dus te maken met centraal geformuleerd beleid, Marcel Spoler, Els Klerks Grenzen stellen: zo min mogelijk last dat zij moeten laten ‘landen’ op de werkvloer. Tegelijkertijd spelen de teammanagers een belangrijke rol in het vertalen van signalen van de 5 Het managen van zelfverantwoordelijke van organisatie teams werkvloer naar het centrale niveau. Hoe vullen teammanagers hun rol in? Leiding geven aan onderwijsvernieuwing Susanne Smeets Hoe verloopt de wisselwerking tussen het centrale niveau, en het decentrale niveau? Deze en andere vragen vormen de basis van de vijf sessies die Gilde 6 De teammanager: schakel tussen strategisch Regels zijn regels, en afspraak is afspraak. Binnen een Opleidingen in Branding 10 verzorgt. Uiteraard zijn het teammanagers zelf en operationeel beleid organisatie, en zeker op locaties, heb je je daar ‘gewoon’ die de sessies begeleiden. Veelal samen met vertegenwoordigers van het Wilfred Rubens, Remco Smits aan te houden. Openingstijden, afspraken over centrale centrale niveau. inkoop, ratio’s, omgangsvormen. Het zijn maar enkele voorbeelden. Maar wat als jij als teammanager werkt met een doelgroep ‘overbelaste’ jongeren, voor wie deze grenzen knellen? En jij, en jouw MBO-instelling, ‘de leerling centraal’ hoog in het vaandel hebt staan? Of als jouw leerlingen eerder op een bouwplaats moeten zijn, dan jouw schoolgebouw open is? De teammanager als Houdini van het MBO?
    • Graafschap College Branding 18 Kom d’r in Strategie Kom d’r in staat voor de gastvrijheid van de Achterhoek. In onze regio is gastvrijheid een groot goed. Ook het Graafschap College wil een weerspiegeling zijn van de waarden die zo kenmerkend zijn voor dit gebied. Deze ...met de ben op tafel en waarden komen terug in de strategienota die we samen met onze partners hebben geformuleerd. Nieuw beleid voor een nieuwe tijd. In ons huis kunt u kennismaken ... met de kracht van ons onderwijs: persoonlijk, verbonden, duurzaam, creatief en innovatief. Hoor onze professionals met trots spreken over onze resultaten. Zo doen we dat in de Achterhoek: samen- werken met iedereen die kennis wil halen én delen. Neem letterlijk een kijkje in onze keuken. Dat mag met de schoenen uit en de benen op tafel. We geven door- lopend presentaties over onze strategie, hoe deze tot stand is gekomen, en hoe we onze mensen daar bij betrekken. alen én Maak jouw persoonlijke programma op http://www.cviweb.nl/managementconfzoek.aspx ... kennis h egio... de r ‘Kom d’r in’ staat voor de gastvrijheid van de Achterhoek. - Sterke professionals: de Graafschap delen in Het Graafschap College wil een weerspiegeling zijn van Academie de waarden die zo kenmerkend zijn voor dit gebied. - Creatief en innovatief met de Samen met onze partners nieuw beleid formuleren voor Solarboot een nieuwe tijd.44 45 In ons huis in Domburg kun je kennismaken met de kracht van ons onderwijs:pagina pagina persoonlijk, verbonden, duurzaam, creatief en innovatief. In ons huis spreken 1 Kom d’r in muren en geven tafels en stoelen vorm aan onze strategie voor de komende Annelies Lowenthal jaren. Zo doen we dat in de Achterhoek: samenwerken met iedereen die 2 Kom d’r in kennis wil halen én delen. Sarien Shkolnik-Oostwouder Neem letterlijk een kijkje in onze keuken met de schoenen uit en de 3 Kom d’r in benen op tafel en onder het genot van een nieuw onderwijsrecept van Ted van Vlisteren Achterhoek 2020! 4 Kom d’r in We presenteren in creatieve werkvormen hoe onze strategie tot stand is Alain van de Haar gekomen, en hoe we onze mensen betrekken. Wat is daar al concreet van 5 Kom d’r in te zien? Voorbeelden van sterke professionals: Master leren & innoveren, Jacqueline Huijsmans best practices van Krachtig onderwijs voor een krachtige regio, over macro- doelmatigheid en verbondenheid met de regio, de aanpak van Jeugdwerk- 6 Kom d’r in loosheid en het HBO-kenniscentrum. Theo Blom Ons doel is om de interne verbinding tussen beleid en onderwijspraktijk inzichtelijk te maken voor medewerkers. We dagen elke medewerker uit om te participeren. Kennisdeling is het sleutelwoord. We zijn trots op de bereikte resultaten. Samen gaan we de uitdagingen aan die onze regio en ons onderwijs krachtiger maken, welke dat ook mogen zijn.
    • Grafisch Lyceum Rotterdam Branding 30 Glr projectaanpak Leiding geven aan onderwijsvernieuwing Al jaren voeren we vele (vernieuwings)projecten uit. Door groei van de school en daarmee groei van het aantal medewerkers werd een gestructureerde project- aanpak noodzakelijk. Wars van bureaucratie en ingewik- kelde formulieren; pragmatisch, helder met korte lijnen, met oog voor communicatie en voortgangscontrole. Bedrijfsprocessen in beeld Cultuur Het in kaart brengen van bedrijfsprocessen is een hele toer, maar het ontsluiten en beheren is nog lastiger. M.b.v. e of dia: hyp Nimbus is een start gemaakt om in het schooljaar 2010- e Social m komst? 2011 zes relevante bedrijsprocessen in kaart te brengen. de toe Nimbus is een systeem dat in het onderwijsveld nog niet wordt toegepast, maar in het bedrijfsleven vele gebruikers kent. Vooral het ontsluiten voor, in onze situatie de gebruikers, medewerkers en studenten ziet er goed uit. De eerste ervaringen zijn zeer positief. Tijdens de conferenrie denken we vele positieve ervaringen Maak jouw persoonlijke programma op http://www.cviweb.nl/managementconfzoek.aspx te kunnen delen. Het Grafisch Lyceum Rotterdam is dé vakinstelling in - Creatief en ambitieus Nederland als het gaat om innovatief onderwijs op het - Innovatief onderwijs gebied van media, design en technologie. Het GLR biedt - Effectief, efficiënt en flexibel opleidingen in de vorm van dagonderwijs en in de vorm van cursussen voor professionals.46 47 Het Grafisch Lyceum Rotterdam wordt gedreven door een voortdurende Projectapagina pagina ambitie om kwalitatief en innovatief beroepsonderwijs te verzorgen voor 1 Glr projectaanpak Dianne Hondorp, Rianne van der Meij anpak: studenten, bedrijven en zelfstandige professionals in de creative industry. pak het Het opleidingsaanbod is breed en gevarieerd. In nauw contact met het 2 Bedrijfsprocessen in beeld pragma werkveld signaleert het GLR nieuwe vragen en trends. Het aanbod wordt Rianne van der Meij, Fred van Vliet Social media en wat kan het tisch aan daar voortdurend op afgestemd. Het is de ambitie van het GLR om onze ! branche op alle niveaus en in alle facetten te bedienen. 3 Social media en wat kan het onderwijs onderwijs hiermee? hiermee? Fred van Vliet, Jeroen den Dunnen PR en marketing De wereld van media en communicatie is enerverend en verandert snel. Nieuwe technieken worden ingevoerd, updates van software volgen elkaar 4 Glr project aanpak Een groot gedeelte van onze studenten maakt gebruik in hoog tempo op. Dat betekent dat de studenten van het GLR zich niet Dianne Hondorp, Rianne van der Meij van diverse social media. Welke mogelijkheden zijn er? alleen bekwamen in de moderne technieken, maar ook leren flexibel te zijn 5 Bedrijfsprocessen in beeld Is het een hype of het begin van een zich steeds verder en zich nieuwe skills snel eigen te maken. De huidige studenten richten zich Rianne van der Meij, Fred van Vliet ontwikkelend fenomeen? Niet alle studenten zijn ermee niet op één vaardigheid, maar ontwikkelen brede competenties die ze in bekend, hoe gaan we hiermee om? Kunnen we als school uiteenlopende situaties toepassen. 6 Social media en wat kan het onderwijs gebruikmaken van deze media? En als we dat doen, hiermee? waar moeten we dan alert op zijn? Moeten we onze Het GLR heeft als belangrijkste opgave: Fred van Vliet, Jeroen den Dunnen studenten opvoeden of begeleiden in het gebruik van • Het ontwikkelen van actueel en toegankelijk beroepsonderwijs ten deze middelen of voeden zijn ons op? behoeve van de grafische- en communicatie-industrie, de wereld van (nieuwe) media en verwante beroepenvelden. • Het garanderen aan de studenten van onderwijs van de hoogste kwaliteit, gecombineerd met een zo efficiënt mogelijk studieverloop.
    • Grafisch Lyceum Utrecht Branding 24 ...in ‘Ja maar t het gaa het echt anders’ jk natuurli “Ja-maar..............wat als alles lukt?” Cultuur Het GLU neemt er de tijd voor dit jaar.. We bieden niet 6, maar 3 workshops aan. Wel lekker lange.. dat wel. We zullen laten zien dat kwaliteit voor ons gepaard gaat met een goed gevoel, dat plezier hebben belangrijk is en dat dat niks afdoet aan de boodschap. Dat inhoud ‘Ja maar . collega’s ..met andere en vorm hand in hand moeten gaan en je bij de vraag ‘is het glas half vol of half leeg?’ na deze workshop ook zo geprobe u ik dit zeker kunt bedenken ‘en waar is eigenlijk de kraan’?.. Alle 3 de workshops zijn in principe hetzelfde en toch erd heb uniek omdat de groep steeds verandert. Het gaat ben’ eigenlijk net als op onze school.. We geven les, en HOE we dat doen is uiteindelijk elke keer weer een nieuwe Maak jouw persoonlijke programma op http://www.cviweb.nl/managementconfzoek.aspx ontdekking. Ja-maar® Workshop - ’ Dit is een kadootje voor jezelf.’ - ’ Verfrissend, snel en adrem, speels, Het Grafisch Lyceum Utrecht zorgt dit voorjaar voor af en toe confronterend.’ spanning en sensatie in Zeeland onder het motto - ’ Origineel en zeer herkenbaar!’ ‘Ja-maar… wat als alles lukt?’48 49 We komen in onze Zeeuwse dependance, Branding 24, met een specialepagina pagina GLU-huiskamersessie met theatrale acts en intrigerende hersenkrakers... 1 “Ja-maar..............wat als alles lukt?” Steye van Dam, Tim Winkel We veroveren stormachtig de wereld van het Omdenken... 3 “Ja-maar..............wat als alles lukt?” Steye van Dam, Tim Winkel Interactie is het motto... Meedoen! En vooral ook Opletten, want…. Wat als alles lukt? 5 “Ja-maar..............wat als alles lukt?” Steye van Dam, Tim Winkel De workshop is een mix van theater en interactie so… fasten your seatbelts en bereid je voor op 2 uur puur vermaak!
    • Helicon Opleidingen Branding 8 Externe oriëntatie in de vorm van een De Groene Campus: ontwerp tot docentenstage realisatie Human Resource Management Samenwerking in de beroepskolom (vmbo – mbo – hbo) Als docent VMBO of MBO ben je constant met je vak- Een school met als uitgangsbasis praktijkgericht leren is gebied bezig. Je probeert je leerlingen zo goed mogelijk niet nieuw. Een school waar bedrijven in gevestigd zijn voor te bereiden op de praktijk.Door de hectiek van wel. De Groene Campus is een praktijkgeïntegreerd alledag is het niet gemakkelijk om al je kennis up to date kennis- en opleidingscentrum waar studenten en te houden. Ook zou je, als docent,wel wat meer tijd ondernemers naast elkaar staan. De Groene Campus is willen hebben om je te verdiepen in het steeds verande- voor ambitieuze VMBO-, MBO- en HBO-studenten en rende bedrijfsleven.Of meer inzicht verkrijgen in het is groen in de breedste zin van het woord. Er worden werk van onderwijsgerelateerde instellingen.Tijdens de opleidingen verzorgd binnen de groene sector gericht docentenstage krijgt elke docent de gelegenheid om dat op voeding, gezondheid, ontspanning en omgeving. echt te gaan doen. Helicon wil docenten de kans bieden Onderwijs en ondernemers delen niet alleen het om meer inzicht te krijgen in de ontwikkelingen binnen gebouw, maar ook dezelfde ambitie; groei voor mens, organisaties, bedrijfsleven én het onderwijs(in de keten natuur en economie. In het gebouw van De Groene vmbo-mbo-hbo). Om op deze manier het onderwijs en Campus zijn vier scholen gevestigd (OMO Scholengroep de praktijk nog beter op elkaar af te stemmen. Helmond, Jan van Brabant College (VMBO), Opleidingen en het ROC Ter AA voor het MBO. (bij)Sturen op kwaliteit examinering. Knooppunt Innovatief Groen Leiding geven aan onderwijsvernieuwing Samenwerking in de beroepskolom (vmbo – mbo – hbo) Balans tussen sturen en loslaten bij kwaliteitsborging Knooppunt Innovatief Groen is hét centrale punt waar examinering. Helicon Opleidingen heeft in de afgelopen partijen kennis en ervaringen kunnen delen, halen en jaren sterk ingezet op het verbeteren van de kwaliteit brengen. 1. Het Knooppunt verzamelt, bundelt en Maak jouw persoonlijke programma op http://www.cviweb.nl/managementconfzoek.aspx van de examensystematiek en dat heeft zijn vruchten verspreidt bestaande en opgedane kennis.2. Deze kennis afgeworpen. Het College van Bestuur blijft echter alert wordt verspreid via bruikbare instrumenten, zoals hand- Helicon Opleidingen is een ambitieuze instelling. - Duurzaam: duurzaamheid vormt op mogelijke verbeteracties die moeten bewerkstelligen leidingen en cursusmateriaal. Eerder trendsetter dan trendvolger. Helicon speelt actief ons fundament. dat Helicon Opleidingen duurzaam aan de interne en 3. Het Knooppunt zorgt ervoor dat groene innovaties externe kwaliteitseisen voldoet. In aanvulling op de een plek krijgen in het onderwijsaanbod van een breed in op ontwikkelingen in de samenleving en in bedrijven. - Ondernemend: wij denken van eigen kwaliteitscontroles heeft Helicon Opleidingen aan scala aan opleidingen. 4. Het Knooppunt organiseert We bieden met nieuwe kennis maatwerk aan nieuwe ‘buiten naar binnen’ CINOP de opdracht gegeven om in mei, juni en juli 2010 vankennisbijeenkomsten en vergroot de deskundigheid doelgroepen. een onafhankelijke audit uit te voeren op de vestigingen van bestaande en aanstaande professionals. 5. Het50 om na te gaan hoe het gesteld is met de kwaliteit van stimuleert het maakt bewust en inspireert om groen 51 Groen is in. Groen is essentieel voor gezondheid en leefbaarheid. Groen is de uitvoering van de examensystematiek in de praktijk. slim in te zetten. 6. Vernieuwende projecten wordenpagina pagina een factor van belang in economie en business. Kennisoverdracht is daarbij 1 Externe oriëntatie in de vorm van een ondersteund. 7. Het Knooppunt stimuleert nieuwe essentieel. Onderwijs is de sleutel om de drie P’s van duurzaamheid People docentenstage economische activiteiten Marga Arts Verhoeven, Rosie van Uden Planet en Profit naar de toekomst toe met elkaar te verbinden. Groen en (Interstudie-ndo) Onderwijs gaan hand in hand. De combinatie heeft de toekomst. Helicon Versnelde leerroutes binnen de Groene http://www.knooppuntinnovatiefgroen.nl Opleidingen is als organisatie voortdurend in beweging. Maar we houden 2 (bij)Sturen op kwaliteit examinering. Theo Koolen, Rena Punt (Cinop) Campus Virtual Action Learning in het MBO tegelijk ook altijd de balans in het oog. We werken vanuit een herkenbare grondslag. Daarmee blijven we - bij alle veranderingen - steeds onszelf. Leiding geven aan onderwijsvernieuwing Leiding geven aan onderwijsvernieuwing 3 Versnelde leerroutes binnen de Groene Onze grondslag is drieledig. Wij zijn: ondernemend, duurzaam en innovatief. Campus Geert van den Heuvel (Helicon - De Groene Uitgangspunt is, om studenten die zich meer dan gemid- Studio T heeft als opleidingsconcept gekozen voor Een grondslag is een mentaliteit, een houding. De grondslag zit tussen Campus), Ingrid Coenders (De Groene Campus) deld willen inzetten, de gelegenheid te geven in een Virtual Action Learning van CITOWOZ. Tijdens de workshop onze oren. De visie is het beeld waar we op af koersen. Onze driepuntsvisie optimaal tijdsbestek op niveau 4 af te laten studeren. ervaren de deelnemers aan de hand van een of meer leer is kort maar krachtig. De deelnemer/leerling centraal; de opleidingen duaal; 4 De Groene Campus: ontwerp tot realisatie De Groene Campus heeft een onderwijsconcept ontwik- arrangementen hoe het is om te leren via dit concept. Dick van der Star (Helicon - De Groene de organisatie optimaal. keld in het kader van doorlopende leerlijnen waarbij Studio T leidt studenten op voor midden kader functies Campus) alle 8 opleidingen in een zgn. highwaytraject aange- (niveau 4) binnen de beroepscontext van water, energie, 5 Knooppunt Innovatief Groen boden worden. Doel van deze opzet is om een efficiënt voeding, vrije tijd en leefomgeving. Studenten kiezen in end, dernem n Willem den Ouden (Avans Hogeschool), Dick onderwijsaanbod te creëren, waarbij aansluiting op een twee stappen na 1 resp 2 jaar voor een van de genoemde On van der Star (Helicon - De Groene Campus) ief é HBO opleiding succesvol is. Wij nemen u mee in het pro- 5 domeinen. innovat m. 6 Virtual Action Learning in het MBO ces van visie naar implementatie, gebruik en eindresul- Studio T neemt de praktijk als uitgangspunt, werkt nauw duurzaa Willy Koppens (Helicon - Studio T) taat. We gaan in op de dilemma’s en de overwegingen samen met bedrijven een kent een breed currioculum die gemaakt zijn om te komen tot een curriculum dat met veel aandacht voor de talen en managementvakken. voldoet aan de eisen van CGO. Na een periode van uit- Studio T profileert zich als MBO Business school en streeft Voortdu rend testen blijken studenten succesvol deze leerweg in 3 jaar naar een optimale aansluiting met verwante studies in bewegin in te doorlopen. het HBO. g. http://degroenecampus.nl http://www.knooppuntinnovatiefgroen.nl
    • HMC en Nimeto: mbo vakscholen Branding 32 De professional in de vakschool Human Resource Management Welke factoren spelen een rol bij de professionele ontwikkeling van docenten. Zijn er in de context van vakscholen specifieke factoren die meespelen. Docenten hebben een leergeschiedenis, rijk aan praktijkervaringen. Standaa rdis vrijheid eren = Om met de vernieuwingen in de branche en het onderwijs mee te gaan moeten vakscholen de competen- ties die ze in huis hebben goed benutten, maar ook geven docenten scholen zodat ze ook nieuwe competenties leren. Werkplekleren is bij uitstek geschikt om een brug te slaan tussen individuele ontwikkeling en organi- satieontwikkeling. Bovendien past deze vorm van professionalisering bij de leervoorkeur van docenten. De vraag dient zich aan of vakscholen deze vorm van professionalisering ook daadwerkelijk inzetten en of dit werkt. Hoe krijg je ze mee? Leiding geven aan onderwijsvernieuwing In onze presentatie worden twee herontwerpprojecten beschreven door docenten die aan de projecten hebben Maak jouw persoonlijke programma op http://www.cviweb.nl/managementconfzoek.aspx meegewerkt. We geven de beginsituatie en beschrijven gedacht de uitvoering. We gaan in op verschillen en overeen- HMC mbo vakschool voor hout meubel en interieur - Verrassend & verleidelijk Ik ha d nooit komsten en de relatie met onze onderwijsvisie. Aan bod (Hout- en Meubileringscollege). - Handig & heerlijk dat ..... komen de resultaten, wat ging goed en wat niet. Hoe zorg je ervoor dat docenten een herontwerp binnen de kaders goed kunnen uitvoeren. Met onze toehoorders Het HMC is sinds 1929 de enige mbo vakschool met onderwijslocaties in bespreken we de mogelijkheden hoe je docenten Amsterdam en Rotterdam, waar alle opleidingen met hout, meubel of meekrijgt in vernieuwing. Welke interventies kun je interieur te maken hebben. Door middel van professionele docenten en plegen als leidinggevende. Daarbij willen we gebruik52 intensieve contacten met het bedrijfsleven worden de leerlingen opgeleid maken van literatuurmodellen uit Organisatiedynamica 53pagina pagina voor een beroep in de praktijk. Naast het regulier onderwijs, verzorgt van Thijs Homan en Strategisch Coachen van Maarten 1 De professional in de vakschool het HMC ook na-, her-, en bijscholing voor mensen die al in de branches José Oudejans, Ben Hoogerdijk (Hout- en Kouwenhoven. werkzaam zijn en diverse praktijkcursussen en deeltijdopleidingen. Meubileringscollege) Nimeto Utrecht is een zelfstandige en professionele 2 Hoe krijg je ze mee? Heleen van Baarsen, Stephan Welie, Anneke vakschool met zes creatieve, technische MBO opleidingen. Hermsen (Hout- en Meubileringscollege) Invoering CGO: hoe verder als 1/3 vh In een klimaat van eigen verantwoordelijkheid worden studenten in 2 jaar 3 Invoering CGO: hoe verder als 1/3 vh tot 4 jaar opgeleid tot zelfstandig vakman/ vakvrouw voor beroepen in de personeel ziek wordt? personeel ziek wordt? Bert Meulenkamp, Andries Grosman (Nimeto branches Kleur- en interieurstyling, Schilderen, Vastgoedonderhoud, Utrecht) Leiding geven aan onderwijsvernieuwing Vormgeving, Design, Presentatie en Styling. Op onze kleine, veilige vakschool volgen elke dag zo’n 1200 studenten 4 De professional in de vakschool September 2008 startten wij met de integrale invoering uit het hele land onderwijs volgens het Competentie Gericht Onderwijs. José Oudejans, Ben Hoogerdijk (Hout- en van CGO in de eerste drie leerjaren van alle opleidingen. Meubileringscollege) Hierdoor is er veel ruimte voor persoonlijke aandacht voor de individuele Na twee maanden was ruim een derde van het person- student. Door de kwaliteit van onze opleidingen en de goede contacten 5 Hoe krijg je ze mee? eel ziek. Een heftige discussie met personeel en CvB vol- met het bedrijfsleven, bestaan er na het behalen van het Nimeto diploma Heleen van Baarsen, Stephan Welie, Anneke gde. De uitkomst: de ene afdeling ging (anders) door, de uitstekende doorstroommogelijkheden naar de arbeidsmarkt of een Hermsen (Hout- en Meubileringscollege) andere afdeling koos voor het cascademodel: ieder jaar vervolgstudie op HBO niveau. een klas. Welk CGO-model hanteerden wij,wat veran- 6 Invoering CGO: hoe verder als 1/3 vh personeel ziek wordt? derden wij en waarom? Wat zijn de verschillen tussen Bert Meulenkamp, Andries Grosman (Nimeto beide afdelingen? Wat leren zij van elkaar? Hoe hebben Utrecht) wij met studenten en hun ouders gecommuniceerd? Hoe hebben wij het proces verder bewaakt? Aan het einde van het jaar evalueerden wij met 120 ouders. Hoe heb- ben wij dat gedaan? Wat leverde het op? En wat is nu, 2,5 jaar later, de stand?
    • het Innovatiehuis Branding 1 - 3 Het hoofd boven het maaiveld So you think you can (net)work? Strategie PR en marketing CvI Hans van Nieuwkerk is een van de founding fathers van het Consortium voor Innovatie. In deze sessie vertelt hij Een ware golf aan online netwerken zorgt ervoor dat scholen zich overspoeld voelen met Social Media. Consor over het ontstaan van het CvI en gaat hij vooral samen met Het gaat daarbij om de “branding” van de school. tium vo u in gesprek over de noodzaak van organisaties en indi- En ook: Hoe vis je nu in die grote zee van kansen of or Inno vat ie viduen om het hoofd boven het maaiveld uit te steken. bedreigingen? En je persoonlijke aanwezigheid in die oceaan van netwerken: Is dat nou zinvol en hoe pak ik http://www.cviweb.nl dat aan? Waar zijn de parels binnen (en buiten) onze organisatie te vinden en moeten we afspraken maken over hoe we De balans na 15 jaar studiereizen naar ons gedragen? Zijn we Japanse walvisvaarders of de USA Greenpeace Rainbow Warriors? In een stormachtige sessie zetten we jullie overboord in Human Resource Management deze oceaan, reddingsboten, boeien én Deltawerken zijn bij de hand. Dijkdoorbraken worden met woorden gedicht. Al 15 jaar reizen delegaties uit het MBO onderwijs af naar de USA met name de conferenties van de League Toen, nu http://www.cviweb.nl for Innovation en de Educause worden bezocht. en lat voor en er: Wat leveren die reizen voor de sector op en waarom zijn de deelnemers zo enthousiast. door sch Het verschil maken Fred van Vliet zal vanuit zijn positie als voorzitter college olen van bestuur hier op reflecteren en Kees Engelhart van Managementstijl Noordhoff uitgevers zal het gesprek aangaan vanuit de samenwerking bedrijfsleven - onderwijs tijdens deze Noorderpoort en Hoornbeeck zijn op het oog zeer studiereizen. Anekdotes van medereizigers worden op verschillende instellingen. Beiden proberen het verschil te Maak jouw persoonlijke programma op http://www.cviweb.nl/managementconfzoek.aspx prijs gesteld, zij worden van harte uitgenodigd deze maken. Cultuur en identiteit zijn daarbij sleutels. Geen workshop bij te wonen. softe benadering maar een eigenzinnige aanpak die Het workshophuis van het Consortium voor Innovatie - De mooiste en grootste initiatieven invloed heeft op onderwijskwaliteit en resultaten. In deze http://www.cviweb.nl bijdrage zullen voorbeelden vanuit de onderwijspraktijk hebben we HET INNOVATIEHUIS genoemd. beginnen vaak bij twee mensen worden belicht. De CvB leden van de Pol en de Potter Hier willen we met de bezoekers in gesprek over de rol - Het Innovatiehuis een future center zullen vanuit 2 verschillende invalshoeken een en het- die het CvI in het verleden speelde, nu speelt en in de voor de mbosector? zelfde thema belichten. Deze twee “jonge” bestuurders, toekomst volgens u kan spelen voor de sector. sortium Het Con vatie die beiden afkomstig zijn uit de zakelijke wereld en hun ervaring in de ROC wereld inbrengen, gaan de discussie o voor Inn54 55 De sfeer van het workshophuis willen we aan laten aansluiten bij het te met u aan. Ook criticasters - misschien is er al teveel aan-pagina pagina realiseren INNOVATIEHUIS. 1 Het hoofd boven het maaiveld dacht voor identiteit en culturele vernieuwing? Hans van Nieuwkerk (MBO 2010) - zijn van harte welkom. Beschrijving van het toekomstige Innovatiehuis 2 De balans na 15 jaar studiereizen naar de Het innovatiehuis is zowel de werkruimte van het CvI (anderen zouden USA kantoor zeggen) waar het vaste personeel een basis heeft. Het is een huis Fred van Vliet (Grafisch Lyceum Rotterdam), Nut en noodzaak van expedities voor Het innovatiehuis, een huis of dat het midden houdt tussen woonhuis en atelier. Men voelt zich er in Kees Engelhart (Noordhoff Uitgevers) ieder geval thuis. De CvI activiteiten worden van hieruit georganiseerd, dat het personeel Future Center voor het MBO 3 Nut en noodzaak van expedities voor het gebeurt voornamelijk backoffice, open en transparant. Het huis staat in de Human Resource Management Strategie personeel sector bekend als ontmoetingsruimte voor initiatieven en reflectie. Eli van Beekveld (SintLucas), Adrie Michels Hard werken gaat samen met vertragen en stilte. (ROC van Twente) Sinds vorig jaar organiseren we expedities. Het concept Het Innovatiehuis is een idee dat we als CvI hebben, Er vinden activiteiten plaats zoals Hub’s, intervisiegroepen, basiskampen van expedities gaat over deelnemers die met elkaar vergelijkbaar met de wens van veel instellingen om een van expedities, ontwerpsessies en één op één afspraken van CvB’ers met 4 So you think you can (net)work? Willem Karssenberg (Consortium voor dingen willen ontdekken gericht op individuele doelstel- eigen ruimte in te richten voor Creatieve en/of interactieve stakeholders. lingen en gestructureerd rondom een gezamenlijk thema. sessies met stakeholders. Innovatie), Karin Winters (Paragin) Naast geplande bijeenkomsten kunnen mensen ook onverwachts binnen Reisdoel is een contextrijke omgeving. Om ‘t Verschil te kunnen blijven maken hebben we een lopen en er tijd door brengen. Een enkeling komt er een week werken. 5 Het verschil maken Het programma bestaat vooral in zoektochten en minder van onze dromen als volgt omschreven: Wim van de Pol (Noorderpoort), Willem de in het aanbieden van kant en klare oplossingen. De gidsen Het innovatiehuis is zowel de werkruimte van het CvI Naast prachtige objecten zijn er ook regelmatige ‘foute” zaken aanwezig. Potter (Hoornbeeck College / Van Lodenstein College) houden zich vooral bezig met de ondersteuning van de (anderen zouden kantoor zeggen) waar het vaste personeel Soms zijn er kunstenaars en kinderen aan het werk. zoektocht niet in het aandragen van oplossingen. een basis heeft. Het is een huis dat het midden houdt 6 Het innovatiehuis, een huis of Future Deelnemers zijn individuen die een sterke focus hebben tussen woonhuis, atelier, bruin Café. Men voelt zich er in U BENT WELKOM IN HET INNOVATIEHUIS Center voor het MBO op hun eigen doelstelling waardoor ze “zullen vinden” ieder geval thuis. De CvI activiteiten worden van hieruit Addy de Zeeuw (Consortium voor Innovatie) en niet alleen “zoeken”. Ze hebben een open houding georganiseerd dat gebeurd voornamelijk backoffice maar durven avontuur aan en leveren ook een actieve bijdrage wel open en transparant. Het huis staat bekend in de sector aan de probleemstelling van de andere expeditieleden. als ontmoetingsruimte voor initiatieven en reflectie. http://www.cviweb.nl http://www.cviweb.nl
    • Kennisnet Eb en Vloed 2 - 4 Informatie encyclopedie; de indicatoren Visieontwikkeling; visie op in uw jaarverslag onderwijs en ict Bekostiging / Financieel beleid Leiding geven aan onderwijsvernieuwing Jaarlijks moet u zich verantwoorden in het geintegreerd Laptops voor studenten. De opkomst van digiborden. jaarverslag op een aantal indicatoren als uitval, solvabi- Digitale interactie en communicatie met uw leerling liteit, jaar- en diplomaresultaat. Maar wat betekenen en leerbedrijf. In verschillende onderwijsconcepten en deze gegevens nu eigenlijk. En welke definities liggen aanpakken in competentiegericht onderwijs kan ict een daar onder ten grondslag. Wat hebben uw onderwijs- belangrijke bijdrage leveren. In hoeverre heeft u al binnen teams hieraan? De MBO raad, saMBO~ICT en Kennisnet uw opleiding of een school een visie op onderwijs en presenteren het resultaat van een project waarin een- ict? Hoe krijgt u een gedragen visie met uw onderwijs- duidigheid en transparantie gebracht is in deze informa- teams? En hoe zou die visie ervanuit docent en student tievragen die aan u gesteld worden. perspectief eruit moeten zien? Op naar de ce examine ntrale Hoe gebruiken docenten ict in het MBO? ring Leiding geven aan onderwijsvernieuwing Hoe gebruikt een docent ict in het MBO? Waar loopt hij Maak jouw persoonlijke programma op http://www.cviweb.nl/managementconfzoek.aspx of zij tegenaan? Wat zijn de kans en mogelijkheden hierbij? Wat kan u doen om docenten hierin te stimuleren, Is de docent eigenaar van het onderwijsproces? Kennisnet - Inspiratie en innovatie te ondersteunen en begeleiden? Triple A voor uw docenten en saMBO~ICT verheugen zich erop om dit thema van - Verdieping Leiding geven aan onderwijsvernieuwing de conferentie gezamenlijk met u uit diepen. De beleving - Ervaring van docenten van uw docenten en docenten teams staat daarbij centraal. - ICT in het onderwijs Wat betekent Triple A voor uw docenten en docenten teams? Welke scenarios zijn er voor de invulling van onderwijslogistiek en wat betekent dit voor uw docent- Jaarlijks investeren de onderwijsinstellingen in het basisonderwijs, voortgezet56 teams en uw organisatie? Hoe zit het met de processen 57 onderwijs en het middelbaar beroepsonderwijs meer dan 1 miljard europagina pagina rond begeleiding? Zijn daar ook scenario’s denkbaar? in ICT. Met de inzet van ICT verhogen de scholen het rendement van het 1 Informatie encyclopedie; de indicatoren in En hoe kunt u met uw onderwijsteams aan de slag gaan onderwijs. Hoe zij ICT optimaal willen en kunnen inzetten, verschilt echter uw jaarverslag sie op Sandra ter Horst, Jan Bartling (Sambo~ICT), met de vulling van de onderwijscatalogus. u een vi ct? per instelling. Kennisnet is dé publieke organisatie, opgericht door het Heeft Pierre Veelenturf (MBO Raad) onderwijs, die alle scholen in het PO, VO en MBO ondersteunt en inspireert ijs en i onderw bij het effectief inzetten van ICT. 2 Hoe gebruiken docenten ict in het MBO? John Hanswijk, Jan Kees Meindersma De workshops van Kennisnet en saMBO~ICT richten zich op de beleving van docenten. De centrale examinering taal en rekenen komt er aan. Wat moet 3 Digitaal leermateriaal, waar staan we nu? Leo Bakker u regelen om tot succesvolle uitvoer te komen? Wat zijn de laatste ontwik- Trends in onderwijs en ict, wat moet je kelingen rond digitaal leermateriaal en waar moeten docenten gebruik van 4 Visieontwikkeling; visie op onderwijs en ict maken? Hoe gebruikt een docent ict in het MBO? Het zijn enkele onderwerpen Bob Klaasen, Mieke van Keulen ermee als manager? die aan bod komen. Leiding geven aan onderwijsvernieuwing 5 Triple A voor uw docenten Eric Jongepier (Sambo~ICT) Heeft u zich laten inspireren tijdens een workshop in het huis van Wat zijn de laatste ontwikkelingen in ict en onderwijs. saMBO~ICT en wilt u meer verdieping. Dat kan! De meeste workshops krijgen 6 Trends in onderwijs en ict, wat moet je Welke trends zijn hierin te ontdekken? Wat staat u namelijk een vervolg in ons Kennisnet verdiepingshuis direct aan de overkant. ermee als manager? Digitaal leermateriaal, waar staan we nu? komende jaren te wachten? EN nog belnagrijk wat Hier kunt u in kleine groepen met elkaar en experts op zoek naar antwoorden Marien van Breukelen, Jan Kees Meindersma Leiding geven aan onderwijsvernieuwing hebben uw docenten en studenten eraan? op uw specifieke vragen. Overigens kunt u ook alleen een verdiepingssessie bezoeken. Wat zijn de laatste ontwikkelingen rond digitaal leer- materiaal? Waar zouden uw docenten vandaag gebruik van moeten maken? Wat betekent de komst van digitaal leermateriaaldat voor uw docenten en voor uw studenten? Moet er nog steeds lesmateriaal aangeschaft worden bij uitgeverijen of is er al voldoende open leermateriaal? En wat is uw rol rond digitaal leermateriaal.
    • Koning Willem I College Vloedlijn 10 Lerende leraren; eenzaam of duurzaam? De docent als eigenaar van zijn leerproces! Leiding geven aan onderwijsvernieuwing Human Resource Management Om te stimuleren dat een docent eigenaar wordt van De professionalisering van docenten is de afgelopen onderwijsveranderingen is het noodzakelijk dat zij ken- jaren stevig en structureel aangepakt. Voorzieningen nisdelen. Daar bedoel ik mee dat eigenaarschap een zoals de lerarenbeurs maken het voor docenten mogelijk cruciale voorwaarde is om te vernieuwen. Eigenaarschap om een omvangrijke scholing te volgen. Uitdagingen en is nodig opdat docenten bereid zijn dingen anders te mogelijkheden genoeg dus. Maar wat werkt nu echt? doen dan voorheen. Drie kernvragen: Wat triggert? Wat faciliteert? Wat Bijvoorbeeld: de intrede van de laptop als leermiddel in levert het op? Ook het Koning Willem I College stimuleert de klas. Door het delen van werkwijze, opgedane kennis en faciliteert de professionalisering van docenten. In het en emoties ervaart men emotionele steun en levert het HPBO project “Werk maken van professionalisering” werkt een stimulans om eigen functioneren verder te verbeteren. een aantal partijen samen om antwoorden te vinden op Kortom door aandacht te besteden aan collectief leren bovenstaande vragen. Door een koppeling te maken tus- stimuleer je het eigenaarschap van de docent. sen persoonlijke ontwikkeling en ambities met belonings- en promotiebeleid wordt de professionalisering minder vrijblijvend en verankerd in het HRM beleid. Kies Actief Toolkit: instrument doorstroom mbo-hbo Samenwerking in de beroepskolom (vmbo – mbo – hbo) De Kies Actief Toolkit is een verzameling instrumenten die kan worden ingezet ter ondersteuning van de com- Koning petentieontwikkeling in (studieloopbaan)begeleidings- trajecten. Studiekeuze wordt gezien als onderdeel van de College Willem I ‘models Maak jouw persoonlijke programma op http://www.cviweb.nl/managementconfzoek.aspx studieloopbaan.De toolkit kan flexibel worden ingezet in verschillende (studie)loopbaansituaties en richt zich chool primair op doorstromers naar en ín een hbo-bachelor. Binnen het Koning Willem I College heerst veiligheid - Leraar is rolmodel Door middel van de toolkit wordt beoogd de competentie- en vertrouwen. Er is een sterke organisatietrots, mede- - Van TOP naar POP ontwikkeling van de student in het (studie)loopbaanproces werkers voelen zich gewaardeerd. Team- en persoonlijke - Kieswijzer zo goed mogelijk te ondersteunen. ontwikkeling zijn met elkaar verweven. Bestuur en - Duurzaamheid onmisbaar http://www.kiesactief.nl management zijn benaderbaar en open.58 59 en Wij mak Welkom bij de beste werkgever in het beroepsonderwijs! Uw instelling het duurzaamste ROC vanpagina pagina 1 Lerende leraren; eenzaam of duurzaam? n werk va ring Het Koning Willem I College is onlangs uitgeroepen tot de beste werkgever Marjolein Held Nederland ? onalise professi in het middelbaar beroepsonderwijs en kan de beste cijfers overleggen Managementstijl 2 Kies Actief Toolkit : instrument doorstroom van alle roc’s in Nederland als het gaat om het terugdringen van voortijdig mbo-hbo schoolverlaten. Recente cijfers tonen aan dat over het schooljaar 2009-2010 Marijke Smit-Bosch Duurzaamheid in het onderwijs is een must In 2015 een daling van 29,2% is bereikt. In vergelijking met 2005 is er op het Koning kopen alle ROC’s duurzaam in. De hele overheid doet Willem I College zelfs sprake van een daling van 34,8 %! Naar verwachting 3 Professionaliseren doe je niet alleen dat nu al. Energieprijzen gaan stijgen. Het bedrijf- Hans Schaepkens, Marc Raaijmakers, Rob zet deze lijn zich voort in het lopende schooljaar. De toegepaste, doeltref- sleven verduurzaamt in rap tempo. Er ontstaan nieuwe fende aanpak moet gaan leiden tot een daling van niet minder dan 40%. Admiraal, Marino de Bruijn Professionaliseren doe je niet alleen opleidingen (als Energie en Klimaat) en nieuwe markten 4 De docent als eigenaar van zijn leerproces! Human Resource Management zijn zich aan het openen. Leerlingen en hun ouders hebben recht op een goede school met uitstekend Imre Mutsaers, George Moerkerke (Open Dus zowel de onderwijsinhoud als de organisatie moet onderwijs. Het Koning Willem I College werkt er hard aan om zo’n uitste- Universiteit), Antonette Sanders (KPC Groep) Graag willen we u tijdens deze workshop deelgenoot verduurzamen. kende school te zijn én te blijven. Soms wordt dat erkend. Zo bleek uit een maken van een proces dat ingezet is in het Koning Willem Rob de Vrind (voorzitter van Duurzaam MBO Nederland) 5 Professionaliseren doe je niet alleen recent landelijk onderzoek dat onze studenten zeer goed te spreken zijn Hans Schaepkens, Marc Raaijmakers, Rob I College en dat nog steeds voortduurt. Vanuit ons HRM gaat in op wat dat betekent ? Hoe dat aan te pakken. over hun school en opleiding. Bovendien verscheen onlangs een rapport Admiraal, Marino de Bruijn beleid zijn we al een aantal jaren bezig vorm te geven Welke duurzaamheidscriteria zijn er geformuleerd. van het ministerie van onderwijs, met daarin enkele aanbevelingen voor aan de wet BIO waarin we het professionaliseren als Els Brendel (oud CvBer van ROC Rivor) gaat in op welke scholen om nog beter te worden. Het NOS-journaal noemde het Koning 6 Uw instelling het duurzaamste ROC van centrale factor zien om een kwaliteitsslag te slaan met dilemma’s managers tegenkomen en hoe zij hun rug Nederland? Willem I College vervolgens ‘een modelschool, waar deze aanbevelingen betrekking tot ons onderwijs. De nieuwe wet op de recht kunnen en moeten houden. Rob de Vrind, Els Brendel (Trans Forta) aantoonbaar al zijn toegepast’. Ondernemingsraad en het Professioneel Statuut komen op het juiste moment in dit kader. Het delen van deze http://www.duurzaammbo.nl ervaringen en het kennismaken met uw ervaringen zijn onderdelen van de workshop. U maakt kennis met de methodiek om als team te bouwen aan een team ontwik- kelplan. Parallel hieraan loopt het maken van een profes- sioneel persoonlijk ontwikkelplan door alle teamleden.
    • Koning Willem I College Vloedlijn 12 Governance & Control als geweten van Studiepunten in het MBO het KWIC Leiding geven aan onderwijsvernieuwing Strategie Op het Koning Willem I College is op enkele afdelingen geexperimenteerd met een studiepuntensysteem. Binnen het Koning Willem I College zijn we voortdurend De motieven liggen op het vlak van voortgangsregistratie op zoek naar hoe we met zo weinig mogelijk beheers- binnen de beroepskolom afstemmen, motivatie van stu- lasten zo optimaal mogelijk geïnformeerd zijn over het denten, voorbereiding voor aansluiten bij het ECVET etc. reilen en zeilen van onze organisatie. Voor intern gebruik, We starten met het presenteren van het voorgestelde maar ook om externen van de nodige informatie te kunnen beleid van de kenniskring studiepunten van ons college. voorzien. Daartoe koesteren we 5 begrippen: doelmatig- Daarna laten wij een concreet voorbeeld zien van de heid, rechtmatigheid, volledigheid, betrouwbaarheid en studiepuntensystematiek op een van onze afdelingen. tijdigheid. Begrippen, die je kunt toepassen op vele van We sluiten af met een discussie over de uitgangspunten onze bedrijfsprocessen. en aanpak. In deze presentatie gaan we in op hoe deze dienst handhaaft op het gebied van Wet en Regelgeving, als “geweten van de organisatie” zorg draagt voor het ‘in control’ kunnen zijn van het College van Bestuur en Dichter bij het werkproces: dichter bij daarbij BPM gebruikt als kwaliteitszorginstrument. stimuleer je het eigenaarschap van de docent. het leerproces! Leiding geven aan onderwijsvernieuwing Governance & Control als geweten van De Omgekeerde Leerweg vindt plaats in een hybride het KWIC leeromgeving waarbij leerprocessen in de beroepspraktijk Strategie zich integreren met schoolse leerprocessen. Voorbeeld is de Waterfabriek in Den Bosch. Leren uit het werk halen Binnen het Koning Willem I College zijn we voortdurend is boeiend, maar niet meteen gemakkelijk. De omslag Maak jouw persoonlijke programma op http://www.cviweb.nl/managementconfzoek.aspx op zoek naar hoe we met zo weinig mogelijk beheers- in denken kan alleen gerealiseerd worden als de docent lasten zo optimaal mogelijk geïnformeerd zijn over het zich verantwoordelijk voelt voor het leerproces van de Binnen het Koning Willem I College heerst veiligheid - Optimale bedrijfsvoering reilen en zeilen van onze organisatie. Voor intern gebruik, leerling en daarbij het werkproces leidend laat zijn. Als en vertrouwen. Er is een sterke organisatietrots, mede- - Succesklas maar ook om externen van de nodige informatie te kunnen de omslag eenmaal gemaakt is, worden leerprocessen voorzien. effectiever en krachtiger. werkers voelen zich gewaardeerd. Team- en persoonlijke - Studiepunten in mbo Daartoe koesteren we 5 begrippen: doelmatigheid, ontwikkeling zijn met elkaar verweven. Bestuur en - Waterfabriek rechtmatigheid, volledigheid, betrouwbaarheid en management zijn benaderbaar en open. tijdigheid. Begrippen, die je kunt toepassen op vele van onze bedrijfsprocessen.60 61 Welkom bij de beste werkgever in het beroepsonderwijs! In deze presentatie gaan we in op de kerninformatie die Aanpakpagina pagina 1 Governance & Control als geweten van het nodig is en uitgebreid laten we u zien welke informatie V Het Koning Willem I College is onlangs uitgeroepen tot de beste werkgever KWIC via ons managementdashboard, inclusief onze vsv-alert zeer suc SV in het middelbaar beroepsonderwijs en kan de beste cijfers overleggen Christ Diepstraten, Joost van der Staak en ROC-Spiegel, realtime beschikbaar is. cesvol van alle roc’s in Nederland als het gaat om het terugdringen van voortijdig 2 Governance & Control als informatiebron schoolverlaten. Recente cijfers tonen aan dat over het schooljaar 2009-2010 voor het KWIC een daling van 29,2% is bereikt. In vergelijking met 2005 is er op het Koning Christ Diepstraten, Cor van Gerven Willem I College zelfs sprake van een daling van 34,8 %! Naar verwachting Keuzebegeleiding in de Succesklas 3 Keuzebegeleiding in de Succesklas zet deze lijn zich voort in het lopende schooljaar. De toegepaste, doeltref- Leiding geven aan onderwijsvernieuwing Roger van den Akker, Marian van der Sterren De docent als eigenaar van zijn leerproces! fende aanpak moet gaan leiden tot een daling van niet minder dan 40%. 4 Studiepunten in het MBO Keuzebegeleiding in de Succesklas: een dans van docent Human Resource Management Leerlingen en hun ouders hebben recht op een goede school met uitstekend Lieke Hooft Van Huysduynen en student. In de Succesklas van het Koning Willem I onderwijs. Het Koning Willem I College werkt er hard aan om zo’n uitste- College komen studenten die moeite hebben met het De professionalisering van docenten is de afgelopen 5 Dichter bij het werkproces: dichter bij het kende school te zijn én te blijven. Soms wordt dat erkend. Zo bleek uit een maken van een studiekeuze. Steeds vaker ligt daar jaren stevig en structureel aangepakt. Voorzieningen leerproces! recent landelijk onderzoek dat onze studenten zeer goed te spreken zijn Geert Swinkels, Frans Jansen (Ruud de Moor psychisch-sociale problematiek aan ten grondslag. De zoals de lerarenbeurs maken het voor docenten mogelijk over hun school en opleiding. Bovendien verscheen onlangs een rapport Centrum/ Open Universiteit), Erica Aalsma docenten van de Succesklas begeleiden de leerlingen tot om een omvangrijke scholing te volgen. Uitdagingen en van het ministerie van onderwijs, met daarin enkele aanbevelingen voor (De Leermeesters BV) een volgende stap. Meestal is dat een nieuwe studie, al mogelijkheden genoeg dus. Maar wat werkt nu echt? scholen om nog beter te worden. Het NOS-journaal noemde het Koning dan niet in combinatie met een hulpverleningstraject. Drie kernvragen: Wat triggert? Wat faciliteert? 6 De docent als eigenaar van zijn leerproces! Willem I College vervolgens ‘een modelschool, waar deze aanbevelingen Het begeleidingsproces is vergelijkbaar met een dans, Wat levert het op? Ook het Koning Willem I College Imre Mutsaers, George Moerkerke (Open aantoonbaar al zijn toegepast’. Universiteit), Antonette Sanders (KPC Groep) waarbij de docent de leiding heeft, maar waarbij de stimuleert en faciliteert de professionalisering van docenten. leerling het tempo en het ritme bepaalt. Ook voor de In het HPBO project “Werk maken van professionalisering” tie werkt een aantal partijen samen om antwoorden te Nomina ek docenten is dit proces inspirerend, maar vaak ook con- fronterend. Voor elke leerling is er begeleiding op maat. vinden op bovenstaande vragen. Door een koppeling bri Waterfa rijs In de presentatie ziet u voorbeelden van methoden. te maken tussen persoonlijke ontwikkeling en ambities met belonings- en promotiebeleid wordt de professiona- iep Innovat http://www.succesklas.nl lisering minder vrijblijvend en verankerd in het HRM beleid.
    • KPC Branding 5 ven K om proe ... en en ervar Fusion: managementproeverij Strategie Unieke samensmelting van combinaties levert verrassende smaken op. Binnen de wereld van het koken is fusion een bekend begrip. Ook voor het onderwijs is het een Maak jouw persoonlijke programma op http://www.cviweb.nl/managementconfzoek.aspx interessante gedachte. Nieuwe verbindingen kunnen immers zorgen voor verrassende resultaten. Gekwalificeerd personeel, marktconforme opleidingen - Aansprekende praktijkvoorbeelden KPC Groep maakt dagelijks combinaties tussen bedrijven, Haal eru of een vlekkeloze organisatie van onderwijs. Krachtige - Sfeervolle ambiance onderwijsinstellingen, mensen en kennis. Aan de hand it wa verbindingen tussen het primaire en secundaire proces, - Smakelijk, vermakelijk en van een proeverij laten we zien hoe (regionale) verbind- ingen een bijdrage leveren aan de verhoging van de erin zit! t management en docent, bedrijfsleven en mbo vormen inspirerend basiskwaliteit. de garantie voor basiskwaliteit. U ervaart hoe Ugrade buitenschools leren de school62 binnenhaalt, diverse partijen Zuid-Nederland als main- 63 KPC Groep maakt dagelijks combinaties tussen bedrijven, onderwijsinstel- tenance-regio ontwikkelen, leren door decomponerenpagina pagina lingen, mensen en kennis. Aan de hand van De Managementproeverij Fusion 1 Fusion: managementproeverij slim georganiseerd wordt en hoe in een unieke omgeving laten we zien hoe (regionale) verbindingen onderwijsprofessionals in hun Marionette Vogels, Antonette Sanders, Ton geleerd wordt met een WOW-factor. Bruining, Harry Gankema kracht zetten en zo een bijdrage leveren aan het verhogen van de kwaliteit. 2 Fusion: managementproeverij http://www.kpcgroep.nl Als onafhankelijk partner kijkt KPC Groep zowel naar de onderwijsbehoefte Marionette Vogels, Antonette Sanders, Ton van de lerende als naar de maatschappelijke vraag om goed opgeleide en Bruining, Harry Gankema gediplomeerde werknemers af te leveren. Verbeteren van leren en opleiden 3 Fusion: managementproeverij is in een notendop onze missie. Wij werken met onderwijsinstellingen en Marionette Vogels, Antonette Sanders, Ton bedrijven aan duurzame oplossingen voor vraagstukken op het gebied van Bruining, Harry Gankema talentontwikkeling, onderwijs en opleiden, professionalisering, loopbaan- leren en het binden en boeien van medewerkers. 4 Fusion: managementproeverij Marionette Vogels, Antonette Sanders, Ton Bruining, Harry Gankema Onze ondersteuning is gericht op praktische toepassingen en concrete resultaten. Verandering en verbetering beschouwen we als resultaat van een 5 Fusion: managementproeverij goed samenspel tussen mensen in de specifieke context van de organisatie Marionette Vogels, Antonette Sanders, Ton en haar omgeving. Verbeteren van leren en opleiden begint en eindigt in Bruining, Harry Gankema het primair proces. Om echte doorbraken te realiseren moet vaak samenhang 6 Fusion: managementproeverij worden aangebracht met andere organisatiedomeinen. Marionette Vogels, Antonette Sanders, Ton Bruining, Harry Gankema
    • Leeuwenborgh Opleidingen Paalhoofd 1 Binnen het CGO kwalificeren met de AKA Leerwerkcentrum Polfermolen context als uitgangspunt! Leiding geven aan onderwijsvernieuwing Leiding geven aan onderwijsvernieuwing Een van de onderwijsconcepten aan de Onderwijsboule- vard is het leerwerkcentrum. In Valkenburg aan de Geul Uitleg over de manier van examineren bij Leeuwenborgh heeft Leeuwenborgh een AKA leerwerkcentrum ingericht, opleidingen voor Manager handel niveau 4. We laten zien waarin leren en werkplekleren hand in hand gaan. hoe een deelnemer de weg aflegt om gekwalificeerd te We hebben als het ware de school naar de werkplek worden voor manager handel. Tevens wordt aangeven hoe gebracht. Fundamenteel hierin is het feit dat we van dit i.s.m. het regionale bedrijfsleven tot stand is gekomen. mening zijn dat ook de werkplekbegeleiders en het stage-instituut begeleid moeten worden in ons CGO onderwijs en de begeleiding van onze deelnemers. Voor de deelnemers heeft het geheel een belangrijke toege- sen voegde waarde. Ze worden meteen als volwaardige Vakmen g kracht gezien, horen bij de werknemers van het instituut in in opleid en leren zaken die ertoe doen Communicatie van de dienst ICT met de Dienst ICT Lyceum, samenwerking klanten en omgekeerd tussen onderwijs en bedrijfs Cultuur Leiding geven aan onderwijsvernieuwing Het is verleidelijk het niet geaccepteerd te krijgen van In 2010 is er een intensieve samenwerking ontstaan Maak jouw persoonlijke programma op http://www.cviweb.nl/managementconfzoek.aspx ideeën te wijten aan weerstanden bij degenen die voor- tussen de sector Economie (opleiding ICT Lyceum) en de stellen verwerpen, aan de starre organisatiecultuur, aan dienst ICT (onderdeel Infra). Doel was om samen het Vakwerkhuis Leeuwenborgh is een bijzonder actieve en - Betrokken de persoonlijke antipathieën van gesprekspartners, aan beheer van de notebooks van onze deelnemers te betrokken partner bij het ontwikkelen van vakmensen! - Vakkundig het slechte karakter van beslissers of aan de kortzichtig- regelen. Daartoe is er een nieuw leerwerkbedrijf gestart - Slagvaardig heid van collega’s. Uitspraken als “Zo gaat het hier nu met de naam Dienst-ICT-Lyceum. Onze deelnemers doen Iedereen vanaf 16 jaar kan bij ons terecht voor middel- - Ondernemend altijd”, “De opdrachtgever begrijpt het niet”, “De klanten ervaring op in het omgaan met klanten in het oplossen, kunnen het niet” of “De organisatie durft het niet aan” registreren en analyseren van ICT problemen. Het betreft baar beroepsonderwijs, om-, bij- of nascholing, bedrijfs- zeggen echter meer over de effectiviteit van de ICT momenteel alleen hardware ongemakken, in de toekomst64 trainingen en educatie. adviseur dan over het tekortschieten van zijn omgeving. willen we ook de software problemen mee helpen oplossen. 65 Hoewel misschien prettig voor zijn gevoel van eigenwaarde, De deelnemers worden voorafgaand aan hun BPV-periodepagina pagina Ons onderwijs is open en toegankelijk voor iedereen en wordt gegeven op 1 Binnen het CGO kwalificeren met de context brengt deze opstelling het geen stap dichter bij de reali- geschoold door de dienst ICT. We zijn voornemens om als uitgangspunt! onze locaties in Maastricht, Sittard, Beek en Venlo. Elke mbo opleiding leidt Ron Eijkenboom, Peter Opheij sering van zijn ideeën. … (Hannah Nathans). volgend jaar ook een Proeve van Bekwaamheid binnen op voor een beroep, waarbij we onze leerstof en praktijkvaardigheden de Leerwerkbedrijf te laten afnemen. zoveel mogelijk laten aansluiten bij wat de arbeidsmarkt vraagt. 2 Communicatie van de dienst ICT met de klanten en omgekeerd Wij begeleiden onze studenten in het waarmaken van ambities en in maximale Ludo Cuijpers Opleiden in een (on)begrensde euregio !!! ontplooiing van hun talenten. 3 Opleiden in een (on)begrensde euregio !!! Strategie Ger Reichrath, Bert Wetzels Wij werken samen met bedrijven, instellingen, overheidsinstanties, scholen 4 AKA Leerwerkcentrum Polfermolen • Voorstellen ROC Leeuwenborgh Opleidingen; Wie sjoê voor voortgezet onderwijs in onze regio, andere ROC’s en hbo opleidingen. n Ook zoeken wij steeds naar nieuwe vormen van samenwerking. Margot Felix, Ine Meuffels • Geografische situatie: middelpunt van de Euregio Limburg ôs i bezoek s .. Maas Rijn; 5 Dienst ICT Lyceum, samenwerking tussen • Strategisch beleid ROC t.a.v. internationalisering; We zijn en blijven continu in gesprek met onze omgeving, om de behoeften en vragen van het bedrijfsleven, veranderingen en nieuwe technieken in de onderwijs en bedrijfs Ludo Cuijpers, Bert Wetzels • Interreg-programma : Ontwikkeling aanvullende ons!! beroepspraktijk en nieuwe ontwikkelingen in het sociaal-maatschappelijk kwalificatie; “Euregiocompetentie”; verkeer te vertalen in actuele, effectieve opleidingsprogramma’s van hoge • Implementatie “Euregiocompetentie”; kwaliteit. • Euregionalisering van opleidingen en de hindernissen; • Euregionaal samenwerkingsverband: Stg. Europese Samen met werkgevers uit de regio worden om-, bij- en nascholingscursussen Beroepsopleidingen; opgezet om de ontgroenende en vergrijzende arbeidsmarkt in Zuid-Limburg • Samenwerking met andere Limburgse MBO-instellingen; van optimaal geschoolde medewerkers te voorzien. • Samenwerking met de Provincie Limburg; • LLP: Van weinig tot veel internationale bpv’s ; • LLP: Introductie van docentenmobiliteit om te komen tot internationaal competente medewerkers; • Wat biedt het lidmaatschap van een nationaal netwerk
    • MBO raad Golfbreker 2 - 4 Professionalisering van docenten...en meer Macrodoelmatigheid in het mbo: Leiding geven aan onderwijsvernieuwing koorddansen Strategie De onderwijskwaliteit is een veelvuldig gespreksonder- werp binnen de mbo-sector. Dan ligt in het verlengde het In het streven naar doelmatigheid dansen veel onder- gesprek over de professionalisering van docenten. Of wijsinstellingen op het slappe koord op zoek naar vergeten we nog iets? Het management. In het samen- evenwicht. In het uitvoeren van de maatschappelijke spel van docent-teammanager-directie ligt de sleutel. opdracht trekken poltiek, het ministerie, de branches, Welke rol heeft iedereen en wat gaat het opleveren? het regionale bedrijfsleven en de vakbonden allemaal Beleidsadviseurs en management van de MBO Raad op hun wijze en op hun moment aan dat slappe koord. gaan met u in gesprek over de verdere ontwikkeling van Hoe zorg je nu als sector, maar ook als onderwijsinstel- de professionalisering binnen het mbo. ling individueel dat je met alle spelers goede afspraken maakt en het opleidingenaanbod en resultaat ook past http://www.mboraad.nl zonder je eigenheid te verliezen. Bestuur, beleidsadvi- seurs en management van de MBO Raad gaan met u het Aan de slag met onvoldoendes voor gesprek aan over de dilemma’s en de mogelijke oplos- singsrichtingen om te zorgen dat we doelmatiger in examinering onze sector gaan worden. Strategie http://www.mboraad.nl Jarenlange inspanningen ten spijt, het Examenverslag 2009 laat een daling zien van de kwaliteit van de examens ten opzichte van voorgaande jaren. Om te voorkomen dat het fragiele draadje van vertrouwen in het mbo-onderwijs wederom knapt, heeft de sector besloten een proces van zelfregulering in te gaan. Zoals ieder traject start je De toekomst van medezeggenschap dan met een gedegen evaluatie. Voor alle onderzochte Maak jouw persoonlijke programma op http://www.cviweb.nl/managementconfzoek.aspx voldoende en onvoldoende beoordeelde examens is in het mbo gekeken naar de gerelateerde branche, de instellingen en Human Resource Management De MBO Raad is de brancheorganisatie van de onderwijs- - Op het kruispunt van belangen in de kritieke standaardeisen. In deze presentatie de eerste instellingen in het middelbaar beroepsonderwijs en vol- het beroeponderwijs staat de beelden van de basis van de problemen. In een rondetafel Welke ontwikkelingen staat de sector voor op gebied wasseneneducatie. De MBO Raad behartigt de belangen MBO Raad bijeenkomst worden de bezoekers uitgedaagd mee te van medezeggenschap. Wat leeft er binnen de onder- van de leden, biedt dienstverlening, en ondersteunt bij denken in verbeterrichtingen en een model voor de sector. wijsinstellingen en wat is het toekomstig beleid van de gemeenschappelijke activiteiten. MBO Raad. Mensen van de afdeling WBB gaan met u in http://www.examenprofiel.nl gesprek.66 67 In de mbo-sector is het krachtenveld actief van spelers uit het onderwijs,pagina pagina http://www.mboraad.nl de overheid en het bedrijfsleven. Diverse thema’s spelen een rol in het 1 Professionalisering van docenten...en meer Luud Bochem oeden beroepsonderwijs: het opleiden van jonge professionals en hen up-to-date afleveren op de arbeidsmarkt, onderwijsontwikkeling en -kwaliteit, bedrijfs- 2 Aan de slag met onvoldoendes voor Issue s beïnvl wijs onder voering van instellingen, verantwoording, bekostiging van en werkgeverschap beroeps examinering in het beroepsonderwijs. De MBO Raad staat bij deze thema’s midden op Erwin Pierik, Karin Geurts (KG het kruispunt van diverse spoorwegen die allen een bepaalde richting uit Opleiding&Advies) KBB revisited gaan. De MBO Raad wil elke spoorweg iets meegeven in het belang van de Strategie 3 Examinering in het mbo, een centrale leden en hun instellingen. gedachte Erwin Pierik, Karin Geurts (KG Samenwerking met de branches is een noodzakelijk iets. Vertaald naar actuele thema’s voor het beroepsonderwijs bieden bestuur en Opleiding&Advies) Examinering in het mbo, een centrale In relatie tot wat de arbeidsmarkt en het bedrijfsleven management u in het MBO Raad huis een aantal workshops. vraagt. Maar dat levert ook spanningen op. Landelijk 4 Macrodoelmatigheid in het mbo: koord- gedachte zowel als regionaal. Om over de inzet van kwalificatie- dansen Macrodoelmatigheid, examinering, professionalisering, medezeggenschap, Strategie dossiers en -structuur nog maar niet te spreken. MBO Jan van Zijl relatie onderwijs en kenniscentra zijn de onderwerpen die u kunt mee- Raad is met de nieuwe stichting beroepsonderwijs- maken. En de sprekers, workshopleiders zijn niet de minsten. Onder meer 5 De toekomst van medezeggenschap in het De discussie in de mbo-sector en daarbuiten met de ken- bedrijfsleven op weg naar een betere samenwerking de voorzitter van de MBO Raad Jan van Zijl, Luud Bochem manager WBB, mbo niscentra en de overheid ligt gelegen in het gegeven of met de branches. Karin Geurts onderwijskundige, Erwin Pierik manager BTG’s en José Faber José Faber-Bosma Dit in relatie tot de toekomst van het mbo. Maar wat en zo ja hoe examinering gecentraliseerd moet worden. beleidsadviseur juridische zaken. Zij heten u graag welkom in het MBO Voor sommigen is dat weer terug bij af. Voor anderen moet er voor een onderwijsinstelling echt gebeuren? 6 KBB revisited Raad Huis. Erwin Pierik biedt het juist mogelijkheden. Maar wat is nu goed voor Welke zaken gaan goed en wat kan beter? Een uitwis- het mbo? Welke stappen moeten worden gezet om naar seling van landelijke toekomstbeelden en gedachten centralisering te gaan? Of juist dit niet te doen. Beleids- met datgene wat er leeft bij de individuele onderwijsin- Het verm adviseurs en management van de MBO Raad gaan met u stellingen. De MBO Raad gaat graag met u daarover in zelfreini ogen tot de discussie aan. gesprek. ging in m bo http://www.mboraad.nl http://www.mboraad.nl
    • de Netwerkschool Branding 26 Durf te dromen….de Netwerkschool in De Netwerkschool Twente: innoveert, ontwikkeling inspireert en motiveert! Leiding geven aan onderwijsvernieuwing Leiding geven aan onderwijsvernieuwing In onze huiskamer staan zeven pilaren. Met glazen bollen. In onze huiskamer staan zeven pilaren. Met glazen bollen. Niet om de toekomst te voorspellen maar om de dromen Niet om de toekomst te voorspellen maar om de dromen in te duiden. De bollen symboliseren de zeven thema’s in te duiden. De bollen symboliseren de zeven thema’s van de Netwerkschool. De bezoekers nemen plaats bij een van de Netwerkschool. De bezoekers nemen plaats bij een pilaar van hun keuze. pilaar van hun keuze. Om inzicht te krijgen in de belangrijke thema’s die bij de Om inzicht te krijgen in de belangrijke thema’s die bij de Netwerkschool spelen geeft Rini Weststrate (projectleider Netwerkschool spelen geeft Rini Weststrate (projectleider Netwerkscholen) daarover een korte inleiding. Daarna Netwerkscholen) daarover een korte inleiding. Daarna gaan de deelnemers onder leiding van de gespreksleider gaan de deelnemers onder leiding van de gespreksleider met elkaar in gesprek over de thema’s waarvoor zij met elkaar in gesprek over de thema’s waarvoor zij gekozen hebben. Kunnen zij zich wat voorstellen bij de gekozen hebben. Kunnen zij zich wat voorstellen bij de thema’s? Waar moeten ze aan denken? Er zijn geen thema’s? Waar moeten ze aan denken? Er zijn geen belemmeringen voor wat betreft de gespreksonderwerpen. belemmeringen voor wat betreft de gespreksonderwerpen. Uiteindelijk mag alles in een droom voorkomen. Uiteindelijk mag alles in een droom voorkomen. http://netwerkschool.nl http://netwerkschool.nl De Netwerkschool ROC Nijmegen: de De groene droom van de Netwerkschool opbouw van een Health Campus Leiding geven aan onderwijsvernieuwing Leiding geven aan onderwijsvernieuwing Helicon Opleidingen MBO Velp is de groene variant binnen de Netwerkschool. Wat betekent het om Bij MBO College De Maasvallei in Boxmeer zijn de Maak jouw persoonlijke programma op http://www.cviweb.nl/managementconfzoek.aspx Netwerkschool te zijn? opleidingen Verzorgende, Verpleegkundige en Dat betekent: maatwerk van het onderwijs, flexibele Medewerker maatschappelijke zorg de eerste opleidin- Vanaf 1 september 2010 klonk voor vijf mbo-instellingen - Experiment in uitvoering mogelijkheden voor onderwijs en vakantie, gebruik gen die te volgen zijn in het nieuwe onderwijsconcept het startschot om te experimenteren met het model van - Vakmensen van de toekomst maken van een ieders talenten en zo min mogelijk van de Netwerkschool. Hiervoor is de samenwerking last van administratieve processen. Het betekent ook met een ruim aantal instellingen voor de zorg in de re- de Netwerkschool. Zij mogen de komende jaren hun eigen - De Netwerkschool werkt. Altijd! nóg meer relaties tussen bedrijfsleven en onderwijs, gio geïntensiveerd. Deze samenwerking zal nog verder Netwerkschool vormgeven. Het doel: beter onderwijs - Ondernemende studenten gebruik maken van netwerk van studenten, docenten, toenemen als MBO College De Maasvallei zich ook daad- tegen dezelfde of lagere kosten. medewerkers en ouders. De Netwerkschool betekent werkelijk in een nieuw gebouw op de Health Campus ook nieuwe vormen van leren én een intensieve onder- in Boxmeer in 2013 gaat vestigen. In deze dynamische68 69 Het MBO moderniseert. Dat is noodzakelijk. Immers de lessenschool is aan wijsweek van 36 uur activiteiten rondom de opleiding wereld moeten we ook blijven innoveren in het onder-pagina pagina het einde van zijn levenscyclus. Lessenschool hier bedoeld als een school, 1 Durf te dromen….de Netwerkschool in die de student en mogelijkheden om meer ICT te wijs. Wij brengen dat elke dag in de praktijk in Boxmeer. die het onderwijs verzorgt exclusief geënt op lessen. In plaats daarvan ontwikkeling gebruiken. Ben je benieuwd hoe we dit allemaal realiseren? Kom naar onze presentatie voor een enthousiast verhaal Rini Weststrate ontstaan scholen die variëteit in de programmering en organisatie van het Kom naar ons toe en leer met ons mee. hierover en laat ons u inspireren. onderwijs als kenmerk hebben. Voor het middelbaar beroepsonderwijs 2 De groene droom van de Netwerkschool betekent dat een weekprogramma voor de leerling, dat bestaat uit een http://netwerkschool.nl http://netwerkschool.nl Anke Visser (Helicon Opleidingen) combinatie van lessen en individuele projecten, het uitvoeren van individuele 3 De Netwerkschool St. Lucas invloed van ROC Eindhoven: focus op techniek opdrachten bijvoorbeeld in een open leercentrum en vanzelfsprekend De Netwerkschool St. Lucas invloed van cultuur op ICT & Onderwijs uit stages. De modernisering van het MBO heeft derhalve betrekking op Leiding geven aan onderwijsvernieuwing Sandra de Bresser (SintLucas) cultuur op ICT & Onderwijs onderwijs, bedrijfsvoering en op de professionalisering van bestuursleden, leiding – en onderwijsgevenden en ondersteunende functionarissen. Immers 4 De Netwerkschool Twente: innoveert, Leiding geven aan onderwijsvernieuwing Het concept van de Netwerkschool wordt vertaald naar succesvol herontwerp van opleidingen vereist volstrekt andere randvoor- inspireert en motiveert! de opleiding Middenkader Engineering. Binnen deze waarden op de gebieden bedrijfsvoering en professionalisering. Leon Abbink (ROC van Twente) Medio 2010 startte Stichting SintLucas - de eindhovense opleiding start een alternatieve opleidingsvariant. Wij school met het project De Netwerkschool, waarvoor willen met dit experiment het techniekonderwijs in- 5 De Netwerkschool ROC Nijmegen: De Netwerkschool wordt door vijf onderwijsinstellingen uitgevoerd. de opbouw van een Health Campus ‘flexibilisering’ en ’met minder meer doen’ belangrijke noveren om langs die weg een bijdrage te leveren aan Zij zijn daarmee begonnen in augustus 2010 en vanaf januari 2011 zijn zij Hanneke Bleek (ROC Nijmegen) doelstellingen zijn. Als start werd een Cultuurkaart het opleiden van meer mensen (vooral ook meisjes) voor operationeel. Tijdens de conferentie doen zij hun eigen verhaal. Dat betekent vastgesteld, met als uitkomst de 5 belangrijkste en de hightech bedrijven en hun ketenpartners. Ook het vijf verschillende versies op de praktische uitvoering van het experiment de 6 ROC Eindhoven: focus op techniek zeer ambitieuze kernwaarden voor de realisatie van de techniekonderwijs zelf kampt met het probleem van de Geert Croes (ROC Eindhoven) Netwerkschool. Netwerkschool. De werkelijkheid was dat ondanks deze vergrijzing en een (toekomstig) tekort aan docenten. hoge ambitie er op het gebied van pedagogische/ Binnen dit experiment willen we alternatieven ontwik- didactische begeleiding met behulp van ICT, een grote kelen, die antwoord geven op het dreigend tekort aan ‘gap’ bestond. Het projectplan is echter qua ICT-doelstel- docenten, terwijl wel de kwaliteit van het onderwijs e wind Een friss ijsland lingen in deze duidelijk: Al na 1 jaar zal een elektronische gewaarborgd wordt. In onze presentatie zullen we laten Dromen leeromgeving breed ondersteuning bieden en moeten zien hoe we dit in onze onderwijspraktijk uitwerken. in Zeela derw door on worden toegepast. Wij vertellen het verhaal van onze nd reis: van keuzes tot realisatie. http://netwerkschool.nl
    • Noorderpoort Golfbreker 14 Educatie, een marktgerichte organisatie Strategie Educatie zit in zwaar weer. Budgetten volwasseneneducatie lopen terug en de concurrentie op de markt wordt meer en meer voelbaar. Het Noorderpoort laat zien dat Educatie als marktgerichte organisatie bestaansrecht heeft. Door samenwerking met meerdere partners en koppeling van budgetten kan Educatie volwassenen de instrumenten meegeven, die de participatie van de mensen bevordert en mogelijk maakt. In de presentatie worden diverse projecten getoond die de kansen voor Educatie weergeven en de rol van Educatie in diverse samenwerkingsvormen benadrukt. De kracht van bevlogenheid Cultuur Kent u uw eigen identiteit, wat wilt u betekenen voor anderen? Kent u de identiteit van uw school? Welke betekenis wil uw school hebben voor de wereld? aar weten w Wanneer realiseert uw school haar ambities? Maak jouw persoonlijke programma op http://www.cviweb.nl/managementconfzoek.aspx e Trots. W ed in zijn Het CvB van het Noorderpoort heeft iedere school uitgedaagd om binnen kaders aan te geven waarin zij Onze kracht Wij staan voor wat we zeggen, voor elkaar en voor de - Echt Gronings - ‘t Kon minder we go uniek is. Het management van mijn school gelooft erin dat wij door het goed neerzetten van onze identiteit regio. Onze regio. Daar hebben we veel voor over. We een grotere toegevoegde waarde gaan krijgen voor verbinden ons eraan met “Onze wille, vast as stoal” iedereen die er werkt, er naar school gaat dan wel er mee samenwerkt. Een twee-eenheid De deelnemers aan de workshop krijgen zicht op de ups70 en downs in onze zoektocht, de opbrengst tot nu en 71pagina pagina Het Noorderpoort en regio horen bij elkaar. In de provincie Groningen en de beelden voor de toekomst. Voor ons is het “work in 1 Educatie, een marktgerichte organisatie Noord Drenthe vormen we een netwerk van verbindingen met bedrijven en Johanna van der Meulen - Broekhuizen, progress”. Ons doel: kracht halen uit bevlogenheid. instellingen. Jaarlijks verlaten ruim 4000 gediplomeerde MBO-ers onze Willy Temmerman-van Nierop instelling voor een plek op de regionale arbeidsmarkt of een vervolgopleiding. 2 Educatie, een marktgerichte organisatie Daar zijn we best trots op. Johanna van der Meulen - Broekhuizen, Willy Temmerman-van Nierop Onze regio staat voor een aantal belangrijke maatschappelijke opdrachten: 3 Vrij jaartaakmodel, leuk bedacht, gevolgen van de vergrijzind voorkomen, werkgelegenheid stimuleren, veelvragend, wat levert het op? Vrij jaartaakmodel, leuk bedacht, aantrekkelijkheid vergroten en ondernemersschap aanmoedigen. Het Noorderpoort gaat deze uitdagingen niet uit de weg. Integendeel. Lenie Stuurman, Maaike van Kessel (Van Kessel veelvragend, wat levert het op? & Oosterhof) Samen met partners en inwoners gaan we de uitdaging aan. Leiding geven aan onderwijsvernieuwing Met e We kenn lan. 4 Vrij jaartaakmodel, leuk bedacht, Voor leerlingen, cursisten, regionale bedrijven en instellingen willen we veelvragend, wat levert het op? De invoering van het CGO en het “vrijejaartaakmodel” en mogelijk onze Lenie Stuurman, Maaike van Kessel (Van Kessel een “ontwikkelingspartner” voor het leven zijn inzake beroepsvorming, vraagt veel van de verantwoordelijkheid van de docenten & Oosterhof) loopbaan, onderwijs en kennis. op de werkvloer. 1 van de verantwoordelijkheden is het heden 5 De kracht van bevlogenheid verdelen op teamniveau van de werkzaamheden. Noorderpoort versterkt de regio. Hans Meijer, Anneke Bruinstroop Het team van de opleiding Helpende Zorg en Welzijn hebben deze uitdaging aangenomen en kans gezien 6 De kracht van bevlogenheid Hans Meijer, Anneke Bruinstroop om consensus te bereiken in de verdeling van lesuren en teamtaken. Er is onder andere een bewuste keuze gemaakt om meer uren voor de groep te staan om zo de groepsomvang te beïnvloeden. Om zover te komen heeft het team een aantal stappen gezet en hiervoor een aantal instrumenten gebruikt. Het spel “TeamTijd” en de “Onderwijscalculator” zijn hiervoor ingezet.
    • Noorderpoort Golfbreker 16 Het onderwijsteam als professionele leergemeenschap Managementstijl Noorderpoort is in augustus 2010 in Stadskanaal gestart met een pilot duurzaam onderwijs. Dit project heeft als Met e We kenn lan. doel om te komen tot een organisatie waarin niet de bedrijfsvoering, maar het onderwijs leidend is, met data en mogelijk onze als uitgangpunt voor het leren van zowel de student als heden de teamleden zelf. Door het primaire proces krachtig in het centrum van de organisatie te positioneren en in een directe verbinding te brengen met de kernactiviteit van het Noorderpoort wordt een overgang tot stand gebracht van integraal management naar onderwijskundig leiderschap. Het werken met data als uitgangspunt voor het leren bevordert het ontstaan van een evaluatiecultuur. Dit zal niet alleen een positief effect hebben op het verbeteren van (leer)prestaties. Een leeromgeving met een “wow” factor Samenwerking in de beroepskolom (vmbo – mbo – hbo) “Sport wordt steeds meer gezien als een verbindende factor in de samenleving. Een sportaccommodatie is een ideale ruimte voor een inspirerende onderwijsomgeving. aar weten w Maak jouw persoonlijke programma op http://www.cviweb.nl/managementconfzoek.aspx Het verbinden van topsport en topsporters aan specifieke e Onze kracht (onderwijs)doelgroepen maakt dat leren ook leren met Trots. W ed in zijn we go - Echt Gronings een WOW-factor kan worden. Wij staan voor wat we zeggen, voor elkaar en voor de - ‘t Kon minder In diverse stadions in Nederland, ook in de Euroborg bij regio. Onze regio. Daar hebben we veel voor over. We de FC Groningen, is een leercentrum ingericht waarin verbinden ons eraan met “Onze wille, vast as stoal” gewerkt wordt aan het verkleinen van leerachterstanden op het gebied van taal en rekenen. In eerste instantie wordt gewerkt met kinderen uit de basisschool, ontwik- Een twee-eenheid72 keld wordt een concept voor mbo-ers. het idee is 73pagina pagina gebaseerd op het uit Engeland afkomstige zeer succes- Het Noorderpoort en regio horen bij elkaar. In de provincie Groningen en 1 Een leeromgeving met een “wow” factor volle project Playing for Success. inmiddels op 5 plaatsen Noord Drenthe vormen we een netwerk van verbindingen met bedrijven en Harry Bouma, Pieter Jansen (KPC groep) in Nederland. instellingen. Jaarlijks verlaten ruim 4000 gediplomeerde MBO-ers onze 2 Een leeromgeving met een “wow” factor instelling voor een plek op de regionale arbeidsmarkt of een vervolgopleiding. Harry Bouma, Pieter Jansen (KPC groep) http://www.playingforsuccess.nl Daar zijn we best trots op. Een jaar School voor Maatwerk 3 Het onderwijsteam als professionele leer- Onze regio staat voor een aantal belangrijke maatschappelijke opdrachten: gemeenschap Noorderpoort. gevolgen van de vergrijzind voorkomen, werkgelegenheid stimuleren, Hans Bergeman, Heidi Jonker Leiding geven aan onderwijsvernieuwing aantrekkelijkheid vergroten en ondernemersschap aanmoedigen. 4 Het onderwijsteam als professionele leer- Het Noorderpoort gaat deze uitdagingen niet uit de weg. Integendeel. gemeenschap Eén jaar School voor Maatwerk Noorderpoort. De Samen met partners en inwoners gaan we de uitdaging aan. Hans Bergeman, Heidi Jonker achterkant van het verhaal! School voor Maatwerk van het Noorderpoort biedt totaal vraaggestuurd onderwijs! Voor leerlingen, cursisten, regionale bedrijven en instellingen willen we 5 Een jaar School voor Maatwerk Noorder- Hoe doen we dat nu een jaar na de start van de school poort. een “ontwikkelingspartner” voor het leven zijn inzake beroepsvorming, in 2009, welke oplossingen hebben wij gevonden voor Pieterke Donkerbroek loopbaan, onderwijs en kennis. de onderwijslogistiek en wat betekent dit voor de 6 Een jaar School voor Maatwerk Noorder- individuele docent/coach? De school is bedoeld voor die Noorderpoort versterkt de regio. poort. leerlingen die geen keuze kunnen maken of die uitge- Pieterke Donkerbroek vallen zijn vanwege een foutieve keuze. Als je toegelaten wordt tot de School voor Maatwerk wordt je in een individueel traject via een oriënterende fase naar de kwalificerende fase geleid om uiteindelijk je diploma te halen op niveau 1 of 2 van het MBO. Dit gebeurt voor elke leerling in een persoonlijke periodisering http://noorderpoort.nl
    • Nova College Vloedlijn 14 In (Cultuur) shock! Handelingsgericht werken; wat vraagt Cultuur dat van de docenten? Leiding geven aan onderwijsvernieuwing In deze workshop ga je ervaren dat het mogelijk is om aan je persoonlijke effectiviteit te werken met collega’s Vanaf 2012 vervalt, naar verwachting, de leerling-gebonden uit de eigen organisatie. Je krijgt een kijkje in de keuken financiering. Passend onderwijs zal per 2012 zijn intrede (en we verwachten dat je meekookt!) van de Nova doen. Om passend onderwijs aan cursisten optimaal vorm Academie, een project dat op maat interne scholing te kunnen geven, is het van belang dat docenten aanbiedt aan alle medewerkers van het Nova College. handelingsplannen kunnen maken en dat er in de klassen Het principe van de Nova Academie is VOOR collega’s en handelingsgericht gewerkt gaat worden. In deze workshop DOOR Collega’s. maak u kennis met de uitgangspunten van handelings- De Nova Academie biedt een groot scala aan gerechten gericht werken en krijgt u inzicht in de mogelijkheden in de vorm van trainingen en procesbegeleiding. die dit in de dagelijkse onderwijspraktijk biedt. Aan de In verband met de CVI programmalijn Cultuur laten wij hand van ingebrachte casuïstiek gaan we aan de slag. je proeven van het gerecht “Persoonlijke Effectiviteit”. Het doel van de training Persoonlijke effectiviteit is, om door zelfreflectie, met behulp van collega’s uit dezelfde Magister; de cursist centraal organisatie, een persoonlijk plan te maken, waarin je de effectiviteit van je werk optimaliseert. Het effect van Leiding geven aan onderwijsvernieuwing deze training is, dat medewerkers zèlf ruimte creëren om een bewuste keus te maken met betrekking tot hun Presentatie over de invoering van het cursisteninformatie- werksituatie. systeem (CIS) bij het Nova College. Op welke manier volg je het onderwijsleerproces van cursisten zo optimaal mogelijk? Wij zijn op 1 november 2010 volledig overgegaan naar een nieuw CIS op basis van Magister voor de gehele organisatie. Een intuïtief en eenvoudig te gebruiken Maak jouw persoonlijke programma op http://www.cviweb.nl/managementconfzoek.aspx “Een beeld zegt meer dan 1000 programma, waarin niet alleen de kernregistratie is on- dergebracht maar ook een uitgebreide set van mogelijk- woorden” heden om de ontwikkeling van de cursist adequaat te Het Nova College is niet zomaar een roc. Onze missie luidt: - Veilig Leiding geven aan onderwijsvernieuwing kunnen volgen. Zo is er ruimte voor kwalificerende- en bij het Nova College groei je als mens. Alleen een beroep - Aandacht ontwikkelingsgerichte resultaten. Magister vormt een leren is niet voldoende. We vinden het net zo belangrijk - Regels In deze workshop ervaar je wat de meerwaarde kan zijn geheel met onze leerwerkomgeving binnen Sharepoint dat onze cursisten zelfvertrouwen ontwikkelen. - Thuis om video in te zetten in het onderwijs. 2010 in combinatie met een leer management systeem Video-interactie is een methode om inzicht te krijgen (LMS van E-learningforce) en een portfolio. Het Nova College heeft een viertal merkwaarden aandacht, thuis, veilig, in je eigen handelen met behulp van video-opnamen.74 Cursisten bij de opleiding pedagogisch werker niveau http://www.novacollege.nl 75 regels. In ons huisje op vloedlijn 14 zult u zich dan ook zeker veilig en thuispagina pagina voelen. In zes verschillende workshops laten we zien dat bij ons de docent 1 In (Cultuur) shock! 3 krijgen hier in de opleiding al mee te maken. In de als eigenaar is van het onderwijsleerproces de merkwaarden in de praktijk Monique Muller, Louky Ydema workshop maak je kennis met de mogelijkheden van het brengt. inzetten van video-interactie in het onderwijs. Daarbij 2 “Een beeld zegt meer dan 1000 woorden” wordt ingezoomd op de positieve interactie momenten. Joyce Blauwhoff Door het implementeren van het cursisten informatie systeem Magister ‘Alles wat je aandacht geeft groeit’. Bij VIB geef je aandacht aan succesmomenten waardoor de leerling Blijf gro volgen we iedere individuele cursist. We laten in een workshop zien hoe wij dat doen. Cursisten niveau 2 helpende zorg en welzijn groeien bij ons 3 Nederlands centraal in de organisatie Petra Zijlstra leert wat hij/zij goed doet, waardoor het zelfvertrouwen eien door met de methode Leefstijl sociale vaardigheden te ontwikkelen. Een toeneemt om als professional aan de slag te kunnen in 4 Handelingsgericht werken; wat vraagt dat diverse werkvelden. beeld zegt meer dan 1000 woorden is de titel van de workshop over video van de docenten? interactie in het onderwijs. Een andere manier om cursisten te begeleiden Marijke Overdijk, Nancy Rijns in hun groei als beroepsbeoefenaar. Passend onderwijs vraagt bij uitstek een individuele benadering. In een workshop willen we verkennen in 5 Magister; de cursist centraal Rob Smit, Rob Nijssen hoeverre handelingsgericht werken hierbij aansluit. In een workshop over Ontwikkeling sociale vaardigheden bij de Brede Onderwijsvoorziening laten we zien hoe cursisten kunnen groeien 6 Ontwikkeling sociale vaardigheden bij Nederlands centraal in de organisatie cursisten niveau 2 in beheersing van het Nederlands. De Nova Academie heeft diverse potjes cursisten niveau 2 op het vuur om bij te dragen aan de groei van docenten. In de workshop Mieke Jacobse, Joke Christiaans Strategie Cultuur “Persoonlijke effectiviteit” krijgt u een kijkje in de Nova Academie keuken. Naar aanleiding van het maken van het implementatie- Op initiatief van de docenten van de opleiding Helpende plan taal en rekenen is binnen het Nova College Zorg en Welzijn, is er gezocht naar een mogelijkheid gekozen voor het opzetten van een Brede Onderwijs om de sociale vaardigheden van cursisten helpende ens w licht e Voorziening (BOV). Cursisten niveau 4, die bij de intake zorg en welzijn niveau 2 te vergroten. Vanaf 2010-2011 Steek u p toets onder 2- F hebben gescoord, krijgen les binnen werken cursisten van de BOL opleiding met de methode bij ons o de BOV om zo te komen tot het uiteindelijk gewenste niveau. Wat zijn de ervaringen tot nu toe? Uitdagingen Leefstijl. In de workshop laten wij zien op welke manier de methode Leefstijl kan bijdragen aan de ontwikkeling en oplossingen worden met u gedeeld. van sociale vaardigheden door cursisten.
    • Rijn IJssel Eb en Vloed 46 Foodtechnology (mede)zeggenschap: spin in good Samenwerking in de beroepskolom (vmbo – mbo – hbo) governance web Cultuur Foodtechnology: op aangeven van een groeiend tekort aan levensmiddelentechnologen in de voedingsmiddelen- “professionals en studenten aan zet” industrie (bron: Human Capital Roadmap) is in samen- werking met het Groenhorst College (VMBO-MBO), van Good governance staat voor goed onderwijsbestuur. Hall Larenstein, Wageningen University & Research ‘Goed’ als adjectief verwijst naar een goede balans in Centre en Rijn Ijssel Vakschool Wageningen de tweejarige bestuurlijke verhoudingen en naar correct gedrag en fasttrack opleiding Foodtechnology ontwikkeld. Samen bejegening binnen die relationele patronen. We onder- ook met het bedrijfsleven. Studenten krijgen een coach scheiden daarbij drie good governance werelden: publieke, uit het werkveld. Scholen maken gebruik van elkaars private en professionals. Deze drie werelden hangen faciliteiten. Wageningen heeft nu de enige doorlopende nauw samen maar zijn helaas NIET in balans! De profes- leerlijn ter wereld in het vakgebied van levensmiddelen- sionals governance waarin het draait om het hebben technologie. Van VMBO naar Universiteit (masterniveau). van invloed van de onderwijsgevende op de dagelijkse onderwijspraktijk èn het daarover afleggen van verant- http://www.rijnijssel.nl woording is onderontwikkeld in MBO-onderwijsland. De presentatie toont en bediscussieert mogelijkheden die de (mede)zeggenschap biedt om de disbalans te laten verdwijnen! Sterk M erk 2.0 De Culinairy & Hospitality Academy Maak jouw persoonlijke programma op http://www.cviweb.nl/managementconfzoek.aspx Leiding geven aan onderwijsvernieuwing Rijn IJssel is continu in beweging. En in alle delen van - Inzet van vakmensen leidt op tot De Culinairy & Hospitality Academy: In samenwerking de organisatie. Of het nu gaat over onderwijs, HRM, vakmensen Van “wat wil je later worden” met 17 goed bekende staande horecabedrijven in Arnhem is een geheel nieuwe uitvoering van de bestaande marketing, communicatie, bedrijfsvoering........ innovatie - Eigenaar worden, eigenaar zijn, naar “wat wil je nu doen”! opleidingen tot kok en gastheer-vrouw in de markt staat hoog op de agenda. eigenaar blijven PR en marketing gezet. Na het 1e schooljaar kunnen de studenten aangeven of zij de overstap willen maken naar de CHA. Vakmensen maken het verschil. De strategie van Rijn IJssel. Een strategie Sluit het onderwijsaanbod nog wel aan bij de leefwereld Met een extra intake en speeddating worden de studenten76 77 waarin een ‘Leven Lang Leren’ centraal staat voor zowel de studenten, van de (toekomstige) student? Hoe belangrijk is het gekoppeld aan de bedrijven. Het onderwijsprogrammapagina pagina eigen medewerkers als het bedrijfsleven. Dat vraagt ook om continu op 1 Foodtechnology arbeidsmarktperspectief bij de studiekeuze? Wat is de wordt in goed overleg uitgevoerd waarbij er extra zoek te gaan naar hoe het beter kan. Onafhankelijk van het onderwerp en Carel Rink, Ingmar van Bostelen, Rudolf invloed van de docent op een bewuste studiekeuze? aandacht is voor de begeleiding. Iedere week is er een voor wie. Barkhuijsen workshop die wordt verzorgd door een van de deel- nemende bedrijven. Onderwijs samen ontwikkelen en 2 Van “wat wil je later worden” naar “wat wil De workshops die Rijn IJssel tijdens De Management Conferentie 2012 je nu doen”! uitvoeren ! Dit is een topformule voor toppers, onder de organiseert geven een inkijk in wat er op dit moment actueel is binnen Andre Pierik noemer Arnhem meest Gastvrije stad. Rijn IJssel. En niet alleen om onze ervaring te delen, maar zeker ook om 3 Van stagiaire met talent naar docent n maken kmense hil te horen hoe het elders gebeurd en waar verbeteringen mogelijk zijn. http://www.rijnijssel.nl Va competent. c het vers Marita Braakhuis 4 (mede)zeggenschap: spin in good governance web Jeroen Maree Betrokken draagt bij aan een succesvol 5 De Culinairy & Hospitality Academy opleidingstraject Carel Rink, Wouter Groothedde, Dave van Antwerpen, Klaas Buter Van stagiaire met talent naar docent Leiding geven aan onderwijsvernieuwing 6 Betrokken draagt bij aan een succesvol competent. Docenten geven graag les aan gemotiveerde studenten. opleidingstraject Marleen Geelen Human Resource Management Helaas is de dagelijkse werkelijkheid anders. Studenten zijn slecht gemotiveerd en nauwelijks betrokken bij hun op- De behoefte aan goede leerkrachten groeit. Hoe maak leiding. Dit leidt vaak tot voortijdig ongekwalificeere uitval. je nu meer gebruik van stagiaires en studenten om tot Met het vergroten van de betrokkenheid van studenten, competente onderwijskrachten te komen. Middels deze onderwijsteams, maar ook heel nadrukkelijk de achterban interactieve workshop leren hoe docenten uitgedaagd heeft Rijn IJssel prima resultaten behaald. Hoe en met worden tot het eigenaarschap. welk resultaat? Dat vertellen we u graag.
    • ROC A12 Golfbreker 10 Leeftijdsgebonden uitstroom van docenten Human Resource Management ROC A12 heeft net als veel andere mbo-instellingen een enaars s zijn eig wijs vergrijst docentenbestand. Dit heeft tot gevolg dat er de komende jaren veel docenten uitstromen doordat zij de Team der pensioensgerechtigde leeftijd bereiken. De P&O afdeling van ROC A12 heeft onderzoek laten doen naar deze va n het on verwachte leeftijdsgebonden uitstroom van docenten door twee afstudeerders Personeel en Arbeid. Het is belangrijk dat elk ROC haar leeftijdsgebonden uitstroom van docenten gaat onderzoeken. Ontwikke- lingen als de vergrijzing en het docententekort zijn namelijk algemeen bekend. Maar wat betekent dat voor jouw ROC? Tijdens de workshop wordt besproken welke problemen en kansen de leeftijdsgebonden uitstroom van docenten biedt. Samen werken, leren en innoveren Project Taal en Rekenen ROC A12 Leiding geven aan onderwijsvernieuwing Samenwerking in de beroepskolom (vmbo – mbo – hbo) Leren gebeurt overal, of je het nu wilt of niet. Soms Docenten VMBO en MBO volgen een gezamenlijk gebeurt het op formele wijze door het volgen van scholingstraject, waarbij onderlinge uitwisseling en het een training of cursus, maar veel vaker gebeurt het op versterken van de doorlopende leerlijn VMBO- MBO het Maak jouw persoonlijke programma op http://www.cviweb.nl/managementconfzoek.aspx informele wijze, namelijk door het uitvoeren van het doel is. werk: leren door te doen. Docenten leren elkaar en elkaars werkwijze kennen. Er ROC A12 is een Regionaal Opleidingen Centrum met zo’n - Innovatie ten top: Het professionaliseringsbeleid van ROC A12 is gericht worden duo’s gevormd, een VMBO- en een MBO docent 120 mbo opleidingen. Ruim 10.000 studenten volgen bij TeamOntwikkelPlannen op het doelgericht inzetten van het informele leren en (taal of rekenen, die elkaars school bezoeken en elkaar ons een opleiding, op verschillende niveaus, in voltijd of - Het studievoortgangregistratie- het samen werken aan onderwijsontwikkeling. Daarbij adviseren. wordt de individuele ontwikkeling verbonden met de Over deze samenwerking binnen de beroepskolom zullen deeltijd. We hebben vestigingen in Arnhem, Barneveld, systeem is dé trots van ons ROC teamontwikkeling. op de conferentie een VMBO- en MBOdocnetn hun Ede, Huissen, Veenendaal, Velp en Wageningen. In deze workshop wordt de systematiek uitgelegd hoe verhaal doen.78 dit beleid in de praktijk vormgegeven wordt. Het is een 79 Sinds 2006 borrelt en bruist het binnen ROC A12. De invoering van het com- ambitieus, maar niet alleen een succesverhaal: de imple-pagina pagina petentiegericht opleiden bracht veel activiteiten teweeg; nieuwe curricula 1 Leeftijdsgebonden uitstroom van docenten mentatie is moeilijker vorm te geven dan het bedenken werden ontworpen en nieuwe rollen ontstonden voor docenten. Bovendien Vera Ruitenberg, Threes Geelen van het nieuwe beleid.Mogelijkheden en kansen werd er meer en intensiever samengewerkt met het bedrijfsleven vooral 2 Samen werken, leren en innoveren worden verkend. Oudere docen digibeet ten op het gebied van beoordeling. Dit vraagt tegelijk ook om samenwerking Anja Moesker binnen de teams. Het professionaliseringsplan stimuleert daarom ook het informele leren. 3 Onderwijsinnovatie door studievoortgangs- ? D8 ‘t nie registratie. Monique de Laat, Joeke Veldman Onderwijsinnovatie door t:) Het formele leren wordt daarbij ook niet vergeten, vooral op het gebied van taal en rekenen vindt er intensieve professionalisering plaats. Dit in studievoortgangsregistratie 4 Onderwijsinnovatie door studievoortgangs- samenwerking met vmbo en hbo. registratie. Leiding geven aan onderwijsvernieuwing Monique de Laat, Joeke Veldman Om docenten en studenten te ondersteunen in het vormgeven van het CGO De meeste ROC’s streven naar een situatie waarin elke 5 Project Taal en Rekenen ROC A12 en de individuele studieloopbanen werd het digitale studievoortgang- student een traject op maat kan volgen. Het traject Alet van Leeuwen, Gert de Kleuver (Ichthus registratiesysteem ontworpen. Hoewel er sprake is van een vergrijst docenten- College) moet gebaseerd zijn op de eisen uit het kwalificatiedos- bestand, levert dit geen belemmering op voor de invoering van dit systeem. sier, voldoen aan alle normen en gerealiseerd worden Wel zijn er andere gevolgen voor de organisatie: binnen tien tot vijftien 6 Project Taal en Rekenen ROC A12 met de bestaande mensen en middelen. In antwoord jaar gaat de helft van de collega’s met pensioen. Hierop anticipeert ROC Alet van Leeuwen, Gert de Kleuver (Ichthus op deze uitdaging ontwikkelde ROC A12 een innovatief College) A12 door de kansen van het leeftijdsgebonden uitstroom te benutten. ICT-systeem: de Studievoortgangsregistratie. Graag laten In het ROC A12 huis vertellen wij u graag hoe wij met bovengenoemde wij u zien hoe het vastleggen van de voortgang van dynamische processen omgaan. studenten t.o.v. de eisen uit het kwalificatiedossier een stevige impuls geeft aan de ontwikkeling van verantwoord, flexibel en efficiënt onderwijs. Maak kennis met de Studievoortgangsregistratie en ontdek de vele toepas- singsmogelijkheden voor docenten, managers en directeuren!
    • ROC Aventus Golfbreker 11 Flexibiliseren door middel van Professie à la Carte standaardisering. Human Resource Management Strategie ROC Aventus is projectleider van het Innovatie-arrangement Professie à la Carte. Hoe Roc Aventus door middel van ROC brede Dit omvangrijke project probeert vier doelen te realiseren: standaarden het mogelijk maakt om te flexibiliseren. 1. Een competentieprofiel, waarin de professionaliteit Met als doel om beter maatwerk te kunnen leveren van de docent Beroepsonderwijs op dezelfde manier aan de klanten (studenten en bedrijfsleven). Welke zichtbaar wordt gemaakt als in kwalificatiedossiers standaarden zijn er afgesproken en hoe gaat het met de voor andere beroepen. implementatie in de praktijk. Welke valkuilen hebben 2. Een competentieprofiel voor de praktijkbegeleider. we ontdekt en hoe gaan we die tackelen. 3. Een sterk vereenvoudigde en transparante procedure voor EVC-bepaling Men neme….ingrediënten voor flexibel 4. Een HRM-instrument waarmee de professionaliteit van de docent beroepsonderwijs beter zichtbaar en onderwijs. aanstuurbaar kan worden gemaakt. Leiding geven aan onderwijsvernieuwing De rode draad is de menukaartsystematiek, waaraan in 2009 de Nationale Innovatieprijs Beroepsonderwijs Bij ROC Aventus staan meerdere pannen op het vuur om toegekend werd. te komen tot flexibele onderwijs. Hoe we die pannen vullen en welke ingrediënten we daarbij gebruiken wordt duidelijk tijdens deze workshop. ROC Aventus heeft de afgelopen jaren een pannenset aangeschaft die verplicht gebruikt moet worden: de Ik Hyv onderwijsstandaarden en de onderwijscatalogus. dus… ik e, Het doel van die aanschaf is dat de studenten hun menu zelf kunnen samenstellen uit deze menukaart. besta! Maak jouw persoonlijke programma op http://www.cviweb.nl/managementconfzoek.aspx In deze workshop gaan we zelf aan de slag met het bereiden van een ‘3 gangen menu’. Loop binnen bij ROC AVENTUS en waan je een koning - You Tube….Hyves...Facebook... De 3 gerechten zijn: vooraf: begeleiding, hoofdgerecht: (of koningin)! Twitter...volg ons!! onderwijs en nagerecht: examinering. Want bij ROC Aventus nemen we de klant serieus. Natuurlijk zullen we elkaar ook voeden met ideeën en Onze kenniskastelen zijn de afgelopen jaren verrezen in ga je naar huis met het receptenboekje. Eet smakelijk! Sociale media en online marketing de stedendriehoek Apeldoorn, Deventer en Zutphen. PR en marketing80 Nu wordt het werken aan nieuwe opleidingen van allure. 81 Tijdens de workshop Sociale media en online marketing koningpagina pagina nemen we je mee op een ontdekkingstocht door het el je de In het ‘Aventushuis’ Golfbreker 11 kun je beleven hoe wij werken aan 1 Flexibiliseren door middel van standaard- isering Vo social media landschap. Welke social media zijn er te rijk nieuw onderwijs en personeelsbeleid. Dus pak je kans en laat je inspireren! Michael de Kort, Peter van ‘t Riet (Hogeschool allemaal? Waarom zou je gebruik maken van social Windesheim) media? En als je gebruik gaat maken van social media, In de tijd van bezuinigingen (onze schatkist raakt aardig leeg) is het zaak hoe doe je dat dan? De workshop is opgebouwd uit om creatief om te gaan met onze middelen. We zoeken naar slimmere en 2 Men neme….ingrediënten voor flexibel onderwijs. twee delen: een deel met algemene informatie over effectievere manieren om personeel en onderwijs goed aan te laten sluiten Hannie van der Heijden, Stefanie Plompen de mogelijkheden van social media en een deel waarin bij de wensen van onze klanten. Voor nu en in de toekomst. De klant is vooral de ‘hoe-vraag’ wordt beantwoord. We geven veel koning!. 3 Mobiliteitsbeleid, geen bedreiging maar een Mobiliteitsbeleid, geen bedreiging voorbeelden uit de onderwijspraktijk en er is veel ruimte loopbaankans. maar een loopbaankans. voor discussie en vragen. De bezuinigen lijken een ramp voor ons koninkrijk maar het zet ook wat Jessica van den Brink, Helene Donkers in beweging. Zoals een docent uit de mobiliteitpool zegt: “Ik had nooit Human Resource Management 4 Professie à la Carte gedacht dat ik nog een carrière-move zou maken… laat staan dat ik het zo Jan Gerritsen Inbox leeg, hoofd leeg leuk zou vinden!” Het mobiliteitsbeleid van ROC Aventus behelst de 5 Sociale media en online marketing behartiging van de belangen van zowel de organisatie Managementstijl Ook het efficiënter organiseren van onderwijs vraagt om strategische stappen Ameike van der Ven, Gretha Liefers als de individuele medewerker op het gebied van werk- die worden ingezet met het invoeren van onderwijsstandaarden en het op gelegenheid. Het initiatief tot mobiliteit kan liggen bij Veel managers gebruiken Outlook. In deze workshop 6 Inbox leeg, hoofd leeg de organisatie maar evenzo goed bij de medewerker. wordt stap voor stap uitgelegd hoe je e-mail effectiviteit maat maken van het onderwijstraject voor de (toekomstige) koning, keizer Raymond Vermeulen, Hannie van der Heijden admiraal…want ROC Aventus schoolt hen allemaal! Elke loopbaanvraag of loopbaaninterventie wordt sterk toe kan nemen. Je bent veel minder tijd kwijt met centraal vanuit een punt georganiseerd. het archiveren en terugzoeken van e-mails en taken ROC Aventus is blijvend in beweging, ook in Domburg! In deze presentatie laten wij zien hoe het management worden op een efficiënte manier beheerd. Minimaal van ROC Aventus in samenwerking met het mobiliteits- één keer per dag is de inbox helemaal leeg. bureau inhoud geeft aan de loopbaanbegeleiding van Deze workshop wordt met veel succes aangeboden bij de teamleden. Tevens het praktijkverhaal dat bovental- de Docentenwinkel van ROC Aventus. De Docentenwinkel ligheid voor diverse medewerkers een nieuw loopbaan- adviseert het personeel bij het implementeren van uitdaging betekende. E-learning en het integreren van ICT in het onderwijs.
    • ROC Leiden Vloedlijn 6 (In)richten van de organisatie – nieuwe Diversiteit en Internationalisering besturingsfilosofie Cultuur Strategie Met een introductie m.b.v. “paspoorten” wordt een Het ROC Leiden was tot nu toe gelokaliseerd in 18 indruk gekregen van de diversiteit van de deelnemers- verschillende locaties en hanteerde als besturingsfilosofie groep van deze workshop. Deze wordt verder in de integraal unitmanagement, waarbij elke unit direct workshop vergeleken met de diversiteit in onze studen- integraal verantwoordelijk was voor het reilen en tenpopulatie e.a. populaties. Daaruit blijkt al gauw dat zeilen van het onderwijs. Door de nieuwbouw is er een deze groep lang geen afspiegeling is van onze student- noodzaak ontstaan om vanuit een nieuwe besturings- populatie en is daarmee ook een discussiepunt. filosofie te gaan werken. Hierbij wordt de unitstructuur Aan de hand van een kort onderzoekje naar de kennis verlaten en – onder meer - het middenmanagement over landen als Marokko, Turkije en Suriname, wordt binnen de organisatie anders gepositioneerd. In deze een indruk gekregen van het kennisniveau van deze workshop bespreken we hoe dit proces op het ROC workshopgroep en als voorbeeld genomen voor de Leiden is verlopen en we gaan in op de stappen die Nederlandse bevolking. inmiddels zijn gezet en gezet gaan worden. Op basis hiervan wordt in kleine groepjes gediscussieerd over de vraag wat wij daaraan in ons MBO kunnen en Middenmanagement & strategische willen doen. innovatie Strategie Werken aan kwaliteit, Een benadering Onderwijsmanagers in het ROC zijn middenmanagers vanuit instellingsperspectief die werken op de scheiding van het krachtenveld tussen strategisch en operationeel niveau. Zij moeten de balans Strategie vinden tussen de stabiliteit die de professionals op de werkvloer nastreven en de wens voor (organisatorische) Het belang van kwalitatief goed onderwijs kan nauwelijks Maak jouw persoonlijke programma op http://www.cviweb.nl/managementconfzoek.aspx verandering die door het strategisch niveau wordt overschat worden. Het kan niet ontkend worden dat het ROC Leiden is hét ROC in Leiden. Een stads-ROC met een gepredikt.In deze workshop wordt verslag gedaan van MBO hier nog veel te verbeteren heeft. De externe druk - Onderwijs, besturingsfilosofie en een onderzoek naar het gedrag van middenmanagers om beter te presteren neemt hand over hand toe. belangrijke regiofunctie. ROC Leiden biedt een breed organisatiecultuur onder de loep tijdens strategische innovaties. Hoe gaan middenmanagers Onderwijsmensen zijn vooral intrinsiek gemotiveerd. assortiment aan middelbaar beroepsopleidingen en met deze Januspositie om? Zijn zij in staat om innovaties Als die stelling juist is dan is kwaliteit leveren minder volwassenenonderwijs in diverse sectoren voor, door en uit te voeren? Of kiezen zij voor de eigen (persoonlijke) een kwestie van “willen” maar heeft het meer te maken met stad en regio. belangen? Welke rollen vervullen zij tijdens strategische met “kunnen”. Dat roept vanzelfsprekend de vraag innovaties? op welke competenties op instellingsniveau hier in het82 Studenten ontdekken en ontwikkelen hun talenten bij ROC Leiden in spel zijn. Wat moeten we anders doen c.q. wat moeten 83pagina pagina we als instelling leren om de onderwijskwaliteit op een lls bij kleinschalig onderwijs in een grootstedelijke ambiance. ROC Leiden biedt 1 (In)richten van de organisatie – nieuwe your ski opleidingen in de sectoren Handel, Economie, Techniek, Transport & hoger peil te krijgen ? ROC Leiden heeft die vraag voor Move besturingsfilosofie den zichzelf proberen te beantwoorden en heeft er een ROC Lei Logistiek, ICT, Mediavormgeving, Horeca, Bakkerij, Toerisme, Veiligheid, J.Th.M. van Knigge Sport, Laboratoriumtechniek, Onderwijs, Welzijn en Zorg. actieprogramma “werken aan kwaliteit” op gebaseerd. 2 Middenmanagement & strategische innovatie Van 18 locaties gaat ROC Leiden naar twee hoofd locaties. Vanaf schooljaar Ton Kallenberg 2011/2012 volgt een groot deel van de ROC Leiden studenten de opleiding vanuit het nieuwe gebouw direct naast station Lammenschans in Leiden. 3 Implementatie (nieuwe) onderwijsconcept in de nieuwbouw Implementatie (nieuwe) onderwijs- In schooljaar 2013/2014 opent het andere nieuwe gebouw van ROC Leiden, direct naast station Leiden CS, de deuren. Michel Jehee concept in de nieuwbouw 4 Diversiteit en Internationalisering Strategie Op de Vloedlijn, in huisje 6 en 8 biedt ROC Leiden u een blik achter de Hugo Snabilie schermen van een school volop in beweging. Een blik op het onderwijs, ROC Leiden betrekt na de zomer nieuwbouw. Een van de besturingsfilosofie en de organisatiecultuur. Nieuwsgierig? Ervaringen 5 Werken aan kwaliteit, Een benadering vanuit instellingsperspectief de gevolgen hiervan is dat er gewerkt gaat worden met delen? Graag tot ziens bij een van de ROC Leiden workshops. Jaap Haasnoot een nieuw onderwijsconcept. Dat concept is natuurlijk ROC Lei ook gestoeld op recente (onderwijskundige) ontwik- d 6 Besloten bijeenkomst ROC Leiden kelingen, zoals CGO. In deze workshop gaan we in op Vloedlijn en: op de de keuzes die we gemaakt hebben in het verleden, de , huis 6 problemen waar we tegenaan zijn gelopen en de en 8 uitdagingen die er nog zijn tussen nu en september, maar vanzelfsprekend ook voor de komende jaren. Onder meer wordt ingegaan op de gevolgen die de operationalisering van het onderwijsconcept met zich meebrengt, voor bijvoorbeeld de docentrollen, de onderwijslogistiek, enzovoorts.
    • ROC Leiden Vloedlijn 8 Move Your Skills Leren op de werkplek Samenwerking in de beroepskolom (vmbo – mbo – hbo) Samenwerking in de beroepskolom (vmbo – mbo – hbo) Move Your Skills is een idee van de Rabobank dat is Veel opleidingen kennen trajecten in meer of mindere opgepakt en ontwikkeld door ROC Twente en ROC mate op de werkplek of in het bedrijfsleven. In deze Leiden. Binnen Move Your Skills kunnen studenten in workshop staan vragen centraal rond het concept Leren vijf omgevingen activiteiten ontplooien in het kader van op de werkplek: welke eisen stel je over en weer over de hun opleiding en hun loopbaan. onderwijsleersituatie in de praktijk? Waaraan moeten In samenwerking met het ROC worden passende de begeleiders voldoen? Hoe ziet het trainingsprogramma activiteiten gerealiseerd in de vijf omgevingen, ofwel eruit? Welke invloed heeft het bedrijfsleven op het cur- “experiences”: riculum? Wie is verantwoordelijk voor de onderwijsleer- 1. Lounge: voor het organiseren van allerlei evenementen; situatie op de werkplek? Kun je daar afspraken over 2. Hotshop: voor ondernemerschap en zaken doen; maken? Op welk niveau? 3. My town: voor maatschappelijke projecten in de directe omgeving; 4. Media: creatief omgaan met moderne media, informeren o.m. over alle activiteiten van MYS; 5. Careershop: alles m.b.t. solliciteren, netwerken, bijbaantjes, stages etc. http://www.moveyourskills.nl ROC Lei Professionaliseren in netwerken d Vloedlijn en: op de Human Resource Management , huis 6 en 8 ROC Leiden is samen met RdMc gestart met een meerjarig Maak jouw persoonlijke programma op http://www.cviweb.nl/managementconfzoek.aspx professionaliseringsproject voor docenten. De professiona- lisering wordt niet vorm gegeven binnen een formeel ROC Leiden is hét ROC in Leiden. Een stads-ROC met een - Onderwijs, besturingsfilosofie en opleidingstraject of een reeks trainingen, maar richt belangrijke regiofunctie. ROC Leiden biedt een breed organisatiecultuur onder de loep zich op samenwerkend leren en leren in netwerken. assortiment aan middelbaar beroepsopleidingen en Het leereffect belooft hierdoor efficiënter, effectiever en volwassenenonderwijs in diverse sectoren voor, door en duurzamer te zijn. In deze workshop wordt ingegaan op met stad en regio. het ontwikkelingsproces, de eerste fase en de voornemens voor de komende jaren. PINO! Een docentondersteunend84 85 Studenten ontdekken en ontwikkelen hun talenten bij ROC Leiden in instrument bij het ontwerp van nieuwpagina pagina 1 Move Your Skills s bij kleinschalig onderwijs in een grootstedelijke ambiance. ROC Leiden biedt onderwijs. our skill opleidingen in de sectoren Handel, Economie, Techniek, Transport & Hugo Snabilie Logistiek, ICT, Mediavormgeving, Horeca, Bakkerij, Toerisme, Veiligheid, Move y eiden Leiding geven aan onderwijsvernieuwing ROC L 2 Professionaliseren in netwerken Sport, Laboratoriumtechniek, Onderwijs, Welzijn en Zorg. Herman Post, Darco Jansen (Open Universiteit - Ruud de Moor Centrum) ROC Leiden verhuist haar onderwijs. Letterlijk is de Van 18 locaties gaat ROC Leiden naar twee hoofd locaties. Vanaf schooljaar inhuizing in de nieuwbouw aanstaande. Conceptueel 2011/2012 volgt een groot deel van de ROC Leiden studenten de opleiding 3 Devices voor MBO docenten wordt verhuisd naar Het Leids Onderwijs Model. In dit Herman Post vanuit het nieuwe gebouw direct naast station Lammenschans in Leiden. model worden 4 pijlers onderscheiden en omschreven. In schooljaar 2013/2014 opent het andere nieuwe gebouw van ROC Leiden, 4 Leren op de werkplek De Staf Onderwijs speelt een rol om de docenten voor Devices voor MBO docenten direct naast station Leiden CS, de deuren. Peter Stolk te bereiden op het werken in de nieuwbouw volgens Human Resource Management de uitgangspunten van Het Leids Onderwijs Model. Als Op de Vloedlijn, in huisje 6 en 8 biedt ROC Leiden u een blik achter de 5 PINO! Een docentondersteunend instrument hulpmiddel hierbij wordt gebruik gemaakt van het PINO bij het ontwerp van nieuw onderwijs schermen van een school volop in beweging. Een blik op het onderwijs, ROC Leiden is bezig met nieuwbouw. In september (peiling instrument nieuw onderwijs). Dit instrument Ton Kallenberg de besturingsfilosofie en de organisatiecultuur. Nieuwsgierig? Ervaringen 2011 wordt het eerste gedeelte opgeleverd, in 2013 het helpt docenten bij het ontwerp van nieuw onderwijs. In delen? Graag tot ziens bij een van de ROC Leiden workshops. 6 Besloten bijeenkomst ROC Leiden tweede. In de nieuwbouw is er onder meer rekening deze workshop wordt het Leids Onderwijs Model mee gehouden dat studenten eigen devices als laptops gepresenteerd; wordt ingegaan op het PINO-instrument mee kunnen nemen. Gekoppeld aan de verhuizing en wordt de discussie aangegaan over de kaders. wordt ook gewerkt aan een verander- en ondersteunings- traject om docenten verder te professionaliseren op het gebied van ict in het onderwijs. ROC Leiden heeft in samenwerking met Kennisnet onderzoek gedaan naar de vraag: welke devices sluiten nu het best aan bij de wensen en behoeften van docenten? Hierbij wordt vooral ook gekeken naar de devices die ook de komende jaren waardevol kunnen zijn.
    • ROC Mondriaan Paalhoofd 3 t zond er ... Je kunt nie Curriculum Casco en studiepunten digitaal vormgeven Leiding geven aan onderwijsvernieuwing ROC Mondriaan gebruikt het Casco kwalifiactiedossiers om te zetten in opleidingen, waarbij direct een studie- puntensysteem aan de opleidingen wordt gekoppeld. Maak jouw persoonlijke programma op http://www.cviweb.nl/managementconfzoek.aspx In samenwerking met de Overdracht is dit Casco digitaal gemaakt, waardoor het bouwen van opleidingen volgens ROC Mondriaan heeft met de adviesbureaus van Dammis - Opdrachten op het juiste niveau deze methode nog vloeiender gaat. Vroegindeweij en Remco Coppoolse en MBO 2010, een - Ontwikkelen en controleren van methodiek ontwikkeld om opleidingen te ontwerpen. studieprogramma’s Deze methodiek is gedigitaliseerd door De Overdracht, - Gedigitaliseerd Rhoon, in samenwerking met ROC Mondriaan. Ontwer p weer ov en wordt86 erzichte 87 Het Casco lijkpagina pagina Binnen deze methodiek is het mogelijk om het niveau van een opdracht 2 Curriculum Casco en studiepunten digitaal te beoordelen en deze te matchen met het ontwikkelingsniveau van de vormgeven Rico Vervoorn, Dick van der Ent (De student. De ontwikkeling van de student wordt binnen deze systematiek Overdracht) gekwantificeerd met studiepunten. Hierdoor wordt het mogelijk om: 4 Curriculum Casco en studiepunten digitaal - studenten, ouders en de praktijk inzicht te geven in het programma en de vormgeven voortgang; Rico Vervoorn, Dick van der Ent (De Overdracht) - te versnellen in tijd; - te verdiepen op niveau; - programmaonderdelen uitwisselbaar te maken tussen de verschillende opleidingen; - makkelijker over te stappen naar andere opleidingen en HBO. In de bouwwereld is het casco het skelet van een gebouw. Wij spreken over het Casco van een opleidingsprogramma: de structuur is voorgeprogrammeerd, maar daarbinnen kunnen keuzes worden gemaakt ten aanzien van vorm en inhoud. Het Casco is te gebruiken voor alle teams die een Mbo-opleiding (gaan) ontwerpen en uitvoeren. Het is ook een toetsing- en evaluatie-instrument van bestaande opleidingen. In tien overzichtelijke stappen wordt de ontwikkelaar door het ontwikkelproces geloodst. De digitalisering van deze methodiek maakt het mogelijk de stappen inzich- telijk in beeld te brengen.
    • ROC Nijmegen Eb en Vloed 42 SLB volgens leraar van het jaar José Jansen-Gulen Leiding geven aan onderwijsvernieuwing jaar Collega’s maken kennis met een geheel nieuw SLB pro- r van het gramma. Dit programma is geschreven door de leraar De leraa bij ROCN van het jaar José Jansen-Gulen. Door middel van praktische oefeningen en theorie ervaar je een geintegreerd vorm- werkt ingsprogramma voor studenten. We vragen je uit het denken te stappen en hoofd en hart te koppelen! Je maakt kennis met Big five for live, een EQ training en verschillende leerstijlen. Maar ook enneagrammen, spritualiteit op de werkvloer en reflectie. Op deze manier, hopen we je te leren, op een heel an- dere wijze naar onderwijs te kijken, namelijk vanuit de hart en je roeping. True Colors, te bruiken bij managers, docenten en studenten. De confettigeneratie Leiding geven aan onderwijsvernieuwing Leiding geven aan onderwijsvernieuwing True Colors is een communicatie-instrument welke op Je maakt kennis met een methode om studenten via een simpele en doelmatige manier laat ervaren hoe we praktische oefeningen hun passie en drijfveren te laten met elkaar communiceren. Wanneer iemand vaardig is ontdekken. Onderwerpen die aanbod komen zijn beinv- Maak jouw persoonlijke programma op http://www.cviweb.nl/managementconfzoek.aspx met True Colors, gaat communiceren met anderen en loeding en congruentie. Je leert om in je eigen kracht te met jezelf makkelijker. Door True Colors krijg je een staan en om je passie werkelijkheid te laten worden. ROC Nijmegen leidt mensen op in het hart van de - Workshops van de leraar van het beeld van jouw ‘kleuren’ om zodoende anderen beter De oefeningen hebben oa te maken met koppeling van samenleving. ROCN biedt opleidingen aan in het jaar! te kunnen bereiken. Met deze presentatie krijgt u een beeldtaal en schriftelijke taal die zo kenmerkend is voor beeld wat het voor u en uw organisatie betekenen kan. de confettigeneratie.Dit is de eerste generatie die digitaal middelbaar beroepsonderwijs en in de volwassenen- - De confettigeneratie? Is dat? Het is een interactief en leuk leerproces. Ontwikkeld opvoerd wordt, multiculturele contacten heeft en door educatie. Voor bedrijven en instellingen biedt ROCN - Hart, Hoofd en Handen verbinden vanuit de Myers Briggs Type Indicator en David Keirsey’s de nieuwe communicatiemiddelen wereldburger is. bovendien maatwerk in de vorm van contractonderwijs. onderzoek over Personaliteit Typering -True Colors Bovengenoemde methode sluit aan bij deze confetti- is geaard in theorie - maar wordt geleverd met lichtheid generatie en is ontwikkeld door 2 HBO studenten ism de88 89 ROC Nijmegen is in 1996 ontstaan, als gevolg van een fusie tussen verschil- en een energieke houding. leraar van het jaar 2010 José Jansen-Gulen.pagina pagina lende mbo’s en streekscholen. Het roc-concept is nog steeds in ontwikkeling. 1 SLB volgens leraar van het jaar José Jansen- True Colors reeds 30 jaar een begrip in de USA. Onderwijsvernieuwing vraagt om een daarop afgestemde leeromgeving. Gulen José Jansen-Gulen, Noor van Velthoven Daarom is het partnership met het bedrijfsleven zo van belang. ROC Nijmegen streeft naar korte lijnen tussen praktijk en theorie. Studenten leren actief, 2 True Colors, te bruiken bij managers, veelal met de nieuwste technieken en met de nieuwste apparaten. Vraaggericht leren en blended leren docenten en studenten. Onderwijs van nu dus! Hans Derksen Technovium in hart & soul Leiding geven aan onderwijsvernieuwing Cultuur 3 Vraaggericht leren en blended leren Missie Dr. Ton Bruining (‘senior adviseur KPC en schrijver van Gert-Jan Jacobs, Ton Bruining (KPC Groep) ROC Nijmegen is een ondernemende en betrouwbare partner in de regio. het boek: ‘Logica van vraaggericht leren’) en Gert-Jan Technovium is het samenwerkingsverband van het We willen (jonge) mensen zo goed mogelijk voorbereiden op de arbeidsmarkt 4 SLB volgens leraar van het jaar José Jansen- Jacobs M M&I (teammanager Zorg en Welzijn ROC technische bedrijfsleven en het technisch onderwijs in en de samenleving. Daarom is het ontwikkelen en benutten van talenten Gulen Nijmegen), nemen u in een interactieve workshop mee de regio Nijmegen. Er wordt niet alleen samengewerkt, zo belangrijk. ROC Nijmegen wil met deze missie in 2013 behoren tot de José Jansen-Gulen, Noor van Velthoven op onderzoek in de wereld van vraaggericht leren en maar ook per 1 januari 2011 samengeleefd in het drie beste middelgrote roc’s van Nederland. blended leren. Het doel van de workshop is u als deel- prachtige gebouw Technovium. De workshop is als volgt 5 De confettigeneratie Noor van Velthoven, José Jansen-Gulen nemer ontvankelijk te maken voor de ontwikkeling van opgebouwd: Topopleidingen vraaggericht leren binnen een ‘blended leeromgeving’, 1. Filmpje door een student van ROC Nijmegen over het Naast de vele reguliere opleidingen kent ROC Nijmegen ook drie zogeheten 6 Technovium in hart & soul waarbij op een slimme en positieve manier gebruik onderwijs in Technovium. topopleidingen; voor studenten met een bijzonder talent. Wieteke Hoftijzer, Guido Ronnes gemaakt wordt van concepten, onderzoek en praktijk- 2. Twee mensen (bedrijfsleven en onderwijs) interviewen Deze topopleidingen hebben gerenommeerde en aansprekende boegbeelden. ervaring. In het eerste kwartier zet Ton Bruining in elkaar over ervaringen in Technovium en wordt er Ze staan voor hoog niveau van beroepsbeoefening. Topkwaliteit dus. een ‘zogenaamde ‘quetschapresentatie’ de logica van door een live videoverbinding contact gelegd met vraaggericht leren in een blended leeromgeving partners in Technovium. neer, om vervolgens een paar prikkelende vragen te 3. Actieve werkvorm waarin mensen zelf Technovium Hoofd e stellen. Daarna geeft Gert-Jan Jacobs in een tweede ervaren door te doen. nH verbind art quetschapresentatie de hoofdlijnen en zijn bevinden 4. Terugkoppeling & evaluatie. en weer van zijn onderzoek ‘vraaggericht leren binnen de principes van blended learning’. http://www.technovium.nl
    • ROC Rivor Branding 6 De leergemeenschap: kansen en Onderwijskundig Leiderschap en Piraterij valkuilen Leiding geven aan onderwijsvernieuwing Leiding geven aan onderwijsvernieuwing Leersucces is je corebusiness. Ondertussen spoelen de Het concept van de Leergemeenschap wordt bij ROC golven van doelmatigheid en efficiëntie over je heen. Rivor uitgevoerd in de sector Zorg en Welzijn. De kracht Waar drijft de boei van onderwijskundig leiderschap? van dit concept is flexibiliteit: Leren van en door elkaar Wat is onderwijskundig leiderschap? Hoe vang je, krijg in een gemengd samengestelde groepen, constante je, ontwikkel je, koop je, jat je het? instroom gedurende het jaar, keuzemogelijkheden Laat je inspireren door strand en zee, wind en water. voor deelnemers, onderwijs op maat passend bij de ROC Rivor nodigt je uit om wandelend langs de vloedlijn, zorginstelling. Om het concept te laten slagen zijn in gezelschap van avonturiers en dwarse denkers, er- ook veranderingen in de organisatie en de didactische varingen en ideeën met elkaar te bespreken. Wij keren aanpak nodig. De zeven strategieën voor vernieuwend dan weer huiswaarts met een buit aan verkenningen, onderwijsorganisatie (Waslander, van Kessel 2008) zijn relevante resultaten, actiepunten en wat dies meer zei. omgezet in concrete aanpakken. We delen met u onze Passie voor leren en onderwijs en passende kleding zijn ervaringen en laten zien waar onze successen liggen en een voorwaarde. welke valkuilen er op de loer liggen. De leergemeenschap is een pilot binnen de Academie http://www.rocrivor.nl voor Zorg en Welzijn Rivierenland Learn@work, een sectoroverstijgende http://www.rocrivor.nl aanpak van de BPV Leiding geven aan onderwijsvernieuwing Gastouderproject ROC Rivor 2010 Leiding geven aan onderwijsvernieuwing Een garagebedrijf biedt een stageplaats aan een auto- monteur en een receptioniste, beide studenten van ROC- Maak jouw persoonlijke programma op http://www.cviweb.nl/managementconfzoek.aspx Een uniek grootschalig onderwijsproject onder grote Rivor. Hoe zorgen we ervoor dat het bedrijf te maken tijdsdruk. In 9 maanden tijd hebben meer dan 15.000 krijgt met 1 manier van matching, begeleiding en ROC Rivor is hét opleidingscentrum van regio Rivierenland - Leergemeenschap bij Zorg & Welzijn gastouders van het gastouderbureau Via Viela, het beoordeling? Deze vraag zorgde ervoor dat de onderwijs- diploma Helpende Zorg en Welzijn niveau 2 behaald bij sectoren Techniek en Economie & Dienstverlening samen en biedt iedereen middelbaar beroepsonderwijs, - Kersverse bestuurder ROC Rivor. met het regionale bedrijfsleven aan de slag gingen om volwasseneneducatie en contractactiviteiten. Er zijn 5 ondergedompeld in sociale media Een diplomaroute die wordt gekenmerkt door: het BPV-protocol eenduidig uit te werken. vestigingsplaatsen: Culemborg, Druten, Geldermalsen, - een gemiddelde leeftijd van cursisten van 60 jaar Het project Learn@work heeft een impuls gegeven Tiel en Zaltbommel. - 300 opgeleide assessoren aan de kwaliteit van de BPV, doordat de nieuwe BPV- - meer dan 15.000 praktijkobservaties aan huis systematiek recht doet aan de wensen van deelnemers,90 91 ROC Rivor rust mensen toe voor samenleving, arbeidsmarkt en passend - volledig gedigitaliseerde gastouderdossiers onderwijs en bedrijfsleven.pagina pagina vervolgonderwijs. Dit wordt mede gerealiseerd door intensieve samenwerking 1 De leergemeenschap: kansen en valkuilen - kwalitatief hoogwaardige uitvoering. ROC Rivor presenteert, samen met vertegenwoordigers met de partners in de regio, onder andere gemeentes, scholen, bedrijven Thea Keune-Mocking, Cees Schreuders Hoe is dat in zijn werk gegaan? Welke hordes moesten van de bedrijven, de opbrengsten van het project. en instellingen. worden genomen? In deze workshop een kijkje in de 2 ROC Rivor als Sterk Merk keuken. Lessons learned worden gedeeld. En er is http://www.rocrivor.nl Dimitri Nadorp ROC Rivor bevindt zich, net als veel andere ROC’s, in een fase waarin belang- natuurlijk veel gelegenheid tot het stellen van vragen. rijke keuzes gemaakt moeten worden. In welke opleidingen investeren we? 3 Besturen met sociale media De vrienden van het Vakcollege, Welke onderwijsvormen passen het beste bij onze deelnemers? Hoe kunnen Jeroen van den Berg we onze relatie met het regionale bedrijfsleven intensiveren? Het gaat over praktijkleren in uitvoering. krachtenbundeling met het VMBO, maar ook met het HBO. Hoe bouw je aan 4 Learn@work, een sectoroverstijgende Besturen met sociale media aanpak van de BPV Samenwerking in de beroepskolom (vmbo – mbo – hbo) een onderwijsmerk in een regio met unieke kenmerken als het gaat om Marian Alberts Managementstijl bevolkingsdichtheid, omvang, en opleidingsniveau? Wat doet een grootschalig Een praktisch onderwijsconcept vormgegeven door ROC landelijk onderwijsproject met een relatief klein ROC? 4 Onderwijskundig Leiderschap en Piraterij Sociale media zijn in snel toenemende mate voor bedrijven Rivor, (opleidings)bedrijven en vmbo. Karin Hendrich, Inge Goris en politici een belangrijk communicatiemiddel. Geldt Hoe breng je de praktijk en het praktijkleren al op jonge 5 De vrienden van het Vakcollege, praktijk- dat ook voor het onderwijs? Als kersverse voorzitter leeftijd in beeld? Hoe realiseer je een betere praktijk- ROC Rivor als Sterk Merk leren in uitvoering. van ROC Rivor heeft Jeroen van den Berg zich vanaf begeleiding en -beoordeling binnen leerjaar 3 t/m 6 van PR en marketing Frans van Woesik de herfst van 2010 ondergedompeld in de wereld van het Vakcollege? Hoe werken vmbo, ROC Rivor, bedrijven sociale media. In deze workshop doet hij verslag van en opleidingsbedrijven samen bij de realisatie van 6 Gastouderproject ROC Rivor 2010 Medewerkers maken van ROC Rivor samen een sterk merk. Met als voornaamste zijn zoektocht. Hoe is hij begonnen, hoe heeft hij het gezamenlijke praktijkleerteams? Welke positie neem je Monique Posthumus, Frank Lommers, Jeroen doelstelling een groei van het aantal MBO-deelnemers. Zonder inzet van een duur van den Berg aangepakt, hoe leg je de verbinding tussen de virtuele als ROC in m.b.t. het Vakcollege? merkenbureau of jongerenmarketingspecialisten, maar vooral met elkaar. Een sociale media en de fysieke wereld? Wat betekenen “De vrienden van het Vakcollege” gaven de afgelopen medewerkerspanel durft voor de wervingsaanpak out-of-the-box te gaan en krijgt sociale media voor de rol van bestuurder, wat kan je er twee jaar het praktijkleren samen vorm. De presentatie van het College van Bestuur een ‘status aparte’. Ontdek in deze workshop zelf mee en wat niet? Het zijn enkele van de vragen waarover geeft een inzicht in de opbrengsten van het project tot welke prominente rol de medewerkers krijgen bij het versterken van hun merk. deze workshop gaat. Een persoonlijk verhaal van een dit moment. Wat gaat er goed en wat kan er nog beter ? bestuurder voor een ieder die geïnteresseerd is in het http://www.rocrivor.nl gebruik van sociale media. http://www.rocrivor.nl
    • ROC Ter AA Paalhoofd 4 Als adviseur het onderwijs Implementatie van maatwerk BBL- ondersteunen; hoe doe je dat? opleidingen voor organisaties Managementstijl Strategie Het onderwijsproces wordt ondersteund door een groot ROC Ter AA speelt een rol in de markt van leven lang aantal professionals op het gebied van ICT, Onderwijs, leren. Dit betekent dat er behalve aan jongeren, komend Huisvesting, HRM etc. Zij ondersteunen onderwijsprofes- uit het voortgezet onderwijs, onderwijs wordt gegeven sionals in de vorm van advies en uitvoering. Maar (hoe) aan volwassen werkzoekenden of werkenden. In 2005 krijgen zij dit advies ook daadwerkelijk ‘verkocht’ aan zijn de eerste stappen gezet om onze strategie op dat vlak de onderwijsprofessional en waar heeft de organisatie vorm te geven. Inmiddels werken we samen met com- eigenlijk behoefte aan? merciële opleiders en ontwikkelen we samen met hen Recent onderzoek binnen HRM in MBO-instellingen maatwerk opleidingen voor een diversiteit aan organisaties. heeft een theoretisch model getoetst waarmee inzicht In deze workshop zullen we u meenemen in het proces gegeven wordt in HRM-adviesrollen en positionering. dat ROC Ter AA daarbij doorlopen heeft. Vragen die Daarmee voor de betreffende HRM afdelingen een daarbij aan de orde komen zijn; routekaartje voor verbetering van advisering. Lessons • Wat betekent het voor onze bedrijfsprocessen nu we een learned van HRM; kunnen ook andere adviesdisciplines rol spelen op de commerciële markt? vanuit een dergelijk kader kijken naar hun dienstverlening? • Welke invloed heeft deze activiteit op onze Deze laatste vraag staat centraal. organisatiecultuur? • Welke impact heeft het vormgeven van maatwerk opleidingen gehad op onze werkwijze voor de standaard opleiding voor jongeren? • Welke zaken hebben we geleerd uit de maatwerk bedrijfsopleidingen? Maak jouw persoonlijke programma op http://www.cviweb.nl/managementconfzoek.aspx Nederlands: de weg van hokjesdenken s wel je advie ROC Ter AA is het regionale opleidingencentrum voor - Als adviseur het onderwijs naar samenhang? Helmond en ruime omgeving. Bij ons verwerven jongeren ondersteunen Je moet open’ en volwassenen de kennis, de vaardigheden en de - Van hokjesdenken naar samenhang ‘verk Leiding geven aan onderwijsvernieuwing houding die nodig zijn bij het uitoefenen van een - Exit of vroegtijdige begeleiding Net als vele anderen heeft ROC Ter AA de afgelopen jaren beroep en volwaardige deelname aan de maatschappij. een weg gekozen om Nederlands in het MBO onderwijs92 te revitaliseren. In veel opleidingen was Nederlands tot 93 ROC Ter AA verzorgt tijdens de Managementconferentie vier workshops. in de marges van het onderwijs verdrongen en in hetpagina pagina 1 Als adviseur het onderwijs ondersteunen; beste geval verworden tot een vak in het lesrooster. Als adviseur het onderwijs ondersteunen, hoe doe je dat? Door Paul Sijbers. hoe doe je dat? ROC Ter AA heeft gekozen voor een model waarin Paul Sijbers Het onderwijsproces wordt ondersteund door een groot aantal professionals Nederlands altijd zijn plek krijgt in de beroepscontext op allerlei gebied. Zij ondersteunen het onderwijs met advies en uitvoering. 2 Nederlands: de weg van hokjesdenken naar en waarin alle onderwijsgevenden een rol vervullen. Het Maar (hoe) krijg je dat advies ook daadwerkelijk ‘verkocht’ en waar heeft samenhang ondersteunend aanbod krijgt daarnaast zijn invulling in de organisatie eigenlijk behoefte aan? Frits van de Wiel Begeleiding en zorg: van exitgesprekken de curricula van de opleidingen en voor extra bijlessen kan met terecht in een Expertisecentrum Nederlands. Begeleiding en zorg: van exitgesprek naar vroegtijdige begeleiding. Door 3 Implementatie van maatwerk BBL- naar vroegtijdige begeleiding Om de link tussen de beroepscontext en Nederlands opleidingen voor organisaties Anke Coolen en Frits van de Wiel. ROC Ter AA’s Trajectbureau was vooral Manny Liebregt Leiding geven aan onderwijsvernieuwing te leggen, heeft ROC Ter AA voor al haar 130 in beeld bij intake en plaatsing van studenten en op het moment dat de beroepsopleidingen taaltaken ontwikkeld die in de student het ROC vroegtijdig dreigde te verlaten. De afgelopen twee jaar is 4 Begeleiding en zorg: van exitgesprekken ROC Ter AA had een Trajectbureau dat vooral in beeld beroepscontext. hard gewerkt aan de omvorming van het Trajectbureau naar een Service- naar vroegtijdige begeleiding was bij intake en plaatsing van studenten en op het Frits van de Wiel team Intake, Begeleiding en Zorg. moment dat de student het ROC vroegtijdig dreigde te 5 Nederlands: de weg van hokjesdenken naar verlaten. Ook al was de primaire opdracht van het team die Nederlands: de weg van hokjesdenken naar samenhang. Door Saskia samenhang uitval te voorkomen, veelal bleek het daarvoor al te laat. Huybers en Frits van de Wiel. In veel opleidingen was Nederlands tot in de Frits van de Wiel De afgelopen 2 jaar is hard gewerkt aan de omvorming marges verdrongen en in het beste geval was het een vak in het lesrooster. Tot in de van het Trajectbureau naar een Serviceteam Intake ma verdron rges 6 Als adviseur het onderwijs ondersteunen; ROC Ter AA kiest voor een model waarin Nederlands altijd zijn plek krijgt in Begeleiding en Zorg. Binnen dit serviceteam zijn traject- hoe doe je dat? de beroepscontext en waarin alle onderwijsgevenden een rol spelen. Paul Sijbers coaches, schoolmaatschappelijk werk en een intern am- gen bulant begeleider werkzaam. Implementatie van maatwerk BBL-opleidingen voor organisaties. Door ROC Ter AA is ervan overtuigd dat de verantwoordelijk- Manny Liebregt. ROC Ter AA ontwikkelt samen met commerciële opleiders heid voor de begeleiding van een student primair ligt bij maatwerkopleidingen voor werkzoekenden en werkenden. In deze workshop de Studieloopbaan Begeleider (SLB-er) van de student. wordt u meegenomen in het proces dat ROC Ter AA daarbij doorlopen heeft. Deze SLB-er loopt in de praktijk regelmatig aan tegen problemen.
    • ROC van Amsterdam / ROC Flevoland Vloedlijn 2 - 4 De plusvoorziening in Amsterdam Baanbrekende concepten voor Samenwerking in de beroepskolom (vmbo – mbo – hbo) werken en leren Leiding geven aan onderwijsvernieuwing Bij de bestrijding van de uitval in het MBO vragen de overbelaste jongeren extra aandacht. Hoe hebben Werken en leren is een beproefd onderwijsconcept in de we in Amsterdam de onderwijsvoorziening voor deze ROC-wereld. De praktijk in het bedrijf en de theorie op jongeren ingericht? Gekozen is voor een aparte school. Zo stringent is het onderscheid allang niet meer ‘plus’school en voor een flankerende voorziening naast in de huidige wereld van onderwijs voor werkzoekenden. het ‘normale’onderwijs. De financiering komt deels van En al helemaal niet in de dynamische wereld van de de gemeente Amsterdam. Wat is het succes van de luchthaven. Daar is geen ruimte voor aparte theorie Amsterdamse plusvoorziening? Graag delen wij met lessen en vraagt de praktijk elke keer om nieuwe collega’s onze ervaringen en bespreken we tips hoe voor aanpassingen. Graag delen we met onze collega’s de de groep overbelaste jongeren goed beroepsonderwijs inzichten die we hebben opgedaan bij de werken & mogelijk is. leren trajecten in Flevoland en op luchthaven Schiphol. De Roy Heiner Academy : scherp zeilen in beroepsonderwijs an Scherp a en! Samenwerking in de beroepskolom (vmbo – mbo – hbo) zeil de wind De Roy Heiner Academy is een nieuw onderwijsconcept in september 2011 van wal gaat. Team Heiner is de samenwerking met de Hogeschool Windesheim en het ROC Flevoland/ROC van Amsterdam aangegaan voor een mbo- en hbo-instituut waar studenten worden opgeleid Maak jouw persoonlijke programma op http://www.cviweb.nl/managementconfzoek.aspx tot toptalent voor het bedrijfsleven. Binnen de Academy zijn topsportmentaliteit en wedstrijdzeilen een integraal Aan de Vloedlijn 2-4 nemen ROC Flevoland en ROC van - Goed beroepsonderwijs is altijd een onderdeel van de studieprogramma’s. Met de komst van de Academy krijgt Lelystad unieke opleidingen gericht Amsterdam avontuurlijke collega’s mee op een reis coproductie. Slim organiseren van ICT: op één van de sterke punten van Lelystad: de watersport. langs spannende concepten die een antwoord willen - Rietvinck College: kijk hoe werken, bieden op de actuele vragen die in MBO land spelen. leren, zorgen samen gaan. de informationboard Let op: er is een risico op een nat pak! Bekostiging / Financieel beleid94 95 Sinds januari 2009 bundelen ROC van Amsterdam en ROC Flevoland de In grote onderwijsinstellingen vormt een up to date, Voor ied e een star reenpagina pagina krachten. Geen fusie maar een innige samenwerking die de kwaliteit van 1 De plusvoorziening in Amsterdam vraaggerichte en dienstverlenende organisatie van ICT het beroepsonderwijs voor jongeren in de Noordvleugel van de Randstad Dirk Huiberts (ROC van Amsterdam) een verhaal apart. Het afstemmen van de vraag vanuit het onderwijs met de techniek is een van de vraagstukken. tbaan! ten goede komt. Graag delen we met onze collega’s een aantal inzichten 2 Slim organiseren van ICT: de information- Met vallen en opstaan wijs geworden hebben het ROC die we in deze tijd hebben opgedaan. Daarbij willen we met jullie het board gesprek aangaan of de concepten die we hebben uitgewerkt ook voldoende Harry Mauw, Bastiaan Smits (ROC van van Amsterdam en het ROC Flevoland gekozen voor het toekomst proof zijn. De uitdaging liegt er niet om: professionele kwaliteit Amsterdam) inrichten van een informationboard. De informationboard dient meer in het fundament van onze instellingen te worden ingebracht vormt de ontmoetingsplek van de onderwijsvraag met terwijl de golven hoger worden. Onze workshops gaan over het inrichten 3 Marketing en communicatie in moeilijke de realisatie, in de zin van financiele en technische Het Rietvinck College werkt en zorgt tijden haalbaarheid. van het onderwijs in coproductie met diverse partners. De inrichting van de Sandra Kamminga (ROC van Amsterdam), Leiding geven aan onderwijsvernieuwing entree opleidingen voor risicojongeren komt aan de orde, baanbrekende Janneke Toet (ROC Flevoland) concepten voor werken en leren in de dynamische omgeving van Schiphol, OsiraGroep en ROC van Amsterdam hebben samen Het maar ook in de betrekkelijke rust van een verzorgingstehuis (de Rietvinck) 4 Baanbrekende concepten voor werken en Rietvinck College opgericht, ‘de school met de meest leren in Amsterdam. We zeilen scherp aan de wind met het Roy Heiner College Jeroen Ankersmit (ROC van Amsterdam), Marketing en communicatie in ervaren leraren van Nederland’, een unieke leer- en (ook samen met hogeschool Windesheim). Daarnaast krijgen de onderste- werkomgeving voor studenten die zich op moderne unende processen aandacht. Er is een presentatie over de onze ICT ‘infor- Paul Ponten (ROC Flevoland) moeilijke tijden wijze willen ontwikkelen. mationboard’ en over PR en marketing in moeilijke tijden. Een verfrissende 5 De Roy Heiner Academy : scherp zeilen in PR en marketing In een real life-omgeving maken tachtig studenten elke wandeling langs de vloedlijn. beroepsonderwijs dag kennis met alle facetten van een woonzorgcentrum. Hetty van Stratum (ROC Flevoland) In een tijd waarin de ROC’s het in de publiciteit zwaar te Vanzelfsprekend onder professionele begeleiding van 6 Het Rietvinck College werkt en zorgt verduren hebben, wordt een extra inspanning gevraagd werk- en opleidingscoaches en een coach van ROCvA die Tineke Wubs, Herbert Prange (ROC van van de afdelingen marketing en communicatie. Hoe permanent aanwezig is. Amsterdam) gaan we hiermee om in de samenwerkende ROC’s van Niet alleen leerlingen van de opleidingen Zorg & Amsterdam en Flevoland? Niet louter reactief in de Welzijn, worden in De Rietvinck opgeleid. Het Rietvinck verdediging gaan, maar onze merken positief ‘laden’. College heeft tachtig leerwerkplekken; dit betekent dat ROC’s hebben zoveel moois te bieden, daar meoten we er in de praktijk dagelijks zo’n dertig mbo-studenten in vooral zelf van overtuigd zijn. wisselende diensten aanwezig zijn.
    • ROC van Twente Golfbreker 15 Manage je lichaam, manage je organisatie Managementstijl Ontdek dat leidinggeven hartstikke simpel is! Je lichaam vertelt je namelijk precies hoe het moet. Ondervind in deze workshop aan den lijve wat de processen zijn om meer te bereiken dan je kon voorzien. Twentse Poweryoga-docenten Esther Homan en Marieke ten tips in d Vaarwerk verzorgen deze unieke workshop, waarbij Zeeuws e yoga- en managementprincipes aan elkaar worden e zon gelinkt. Beweeg mee en ontdek dat je zoveel meer kunt halen uit je lichaam én daarmee uit je organisatie. Waar liggen kansen, welke grenzen zijn er? Ervaar het nut van focussen, vertrouwen en loslaten (en kom daarmee tot betere resultaten). Beleef de werking van je lichaam en weet welke invloed je hebt om je organisatie soepeler te laten bewegen! Belangrijk: poweryoga is niet voor watjes.. Rust of gedonder - kosten/baten- Strategie zit in je ! analyse van verandering Strategie Human Resource Management Een ROC beraadt zich elke dag op toekomstige ontwik- U onderzoekt een voorgenomen verandering in uw kelingen en vragen/eisen die aan de instelling worden organisatie (bijvoorbeeld: een herstructurering, een Maak jouw persoonlijke programma op http://www.cviweb.nl/managementconfzoek.aspx gesteld. De uitkomst van dat beraad noemen wij: bepaalde onderwijsvernieuwing, een verandering in externe strategie. Deze externe strategie is het antwoord leiderschap etc.). U doet dit via de kosten/batenanalyse, Een zomer in Zeeland kan niet zonder een lente uit Twente. - Strategie zit in jezelf op nieuwe ontwikkelingen. Ook proberen wij invloed waarbij u niet alleen de stimulerende, maar ook de Daarom moet je zeker even langs in Golfbreker 15. - Kennis delen = kennis uit te oefenen op onze omgeving. ROC van Twente remmende factoren voor de verandering in kaart Daar verzorgen collega’s van ROC van Twente tal van vermenigvuldigen kent daarnaast een interne strategie. Die strategie brengt. Op basis van deze analyse kunt u beoordelen of boeiende workshops en inspirerende sessies. - Rust in de tent? moet leiden tot een onderwijsinstelling waar het voor de voorgenomen verandering rust of gedonder in uw studenten en medewerkers uitdagend en prettig leren organisatie brengt. Zal de verandering u brengen wat u en werken is. Dat beide strategieën met elkaar te maken er van verwacht? Moet u ondersteunende maatregelen Tja, we kunnen hier natuurlijk gaan vertellen dat ROC van Twente de96 hebben, is evident. Tijdens deze presentatie is het de nemen om uw doel te behalen? Wilt u wellicht van (een 97 grootste onderwijsinstelling in het oosten van het land is. Waar het voor bedoeling om samen met u de elementen van de internepagina pagina deel van) de verandering afzien, omdat de prijs te hoog is? studenten en medewerkers uitdagend en prettig leren en werken is. 1 Manage je lichaam, manage je organisatie strategie te benoemen. Het College van Bestuur daagt Waar docenten eigenaar zijn van onderwijsinnovaties. Waar we zo’n beetje Esther Homan, Marieke ten Vaarwerk u uit om over de Twentse strategie in gesprek te gaan; de laagste uitvalpercentages van ‘t land hebben en waar we de ene prijs na 2 Strategie zit in je ! durft u? de andere binnenhalen voor indrukwekkende vernieuwingen met respect Gerrie van Sunder, Hans Schutte voor het verleden. Maar ja, Tukkers zijn niet zo borstklopperig, hoe trots ze ook zijn op hun Twente. 3 Onderwijsinnovatie en PDCA: de juiste mix Leercoach makelaar onderwijs- Jos Toebes, Gerard Hazewinkel, Bert van de Daarom dagen we je liever uit kennis te maken met de Twentse aanpak en Kuilen innovaties: casus Trigionacademie samen met ons te onderzoeken hoe we die aanpak nog succesvoller kunnen Leiding geven aan onderwijsvernieuwing 4 Manage je lichaam, manage je organisatie Onderwijsinnovatie en PDCA: de juiste mix maken. In Twente, maar zeker ook daarbuiten. Esther Homan, Marieke ten Vaarwerk Leiding geven aan onderwijsvernieuwing In het MBO College voor Dienstverlening & Gastvrijheid Want samenwerken staat hoog in ons vaandel. De kennis die we hebben, 5 Rust of gedonder - kosten/batenanalyse van (ROC van Twente) worden grootschalige onderwijsin- delen we graag met anderen, de inzichten van anderen passen we graag verandering Het ROC van Twente werkt niet alleen op papier maar novaties door leercoaches begeleid. Leercoaches zijn Catharina Lautenbach, Adrie Michels toe in onze organisatie. Da’s ook typisch Twents: doen waar je goed in bent ook in de praktijk met de cyclus van planning en controle. docenten, of managers die vanuit een lerend perspectief en van anderen leren hoe ‘t nog beter kan! Doe je mee? 6 Leercoach makelaar onderwijsinnovaties: De P&C cyclus komt echt tot werking wanneer de docent een innovatie begeleiden. De leercoach beheerst de casus Trigionacademie eigenaar is het onderwijs. Interessante en creatieve kunst van het reflecteren op onderwijsveranderingen. Henk Ritzen ideeën ontstaan binnen teams van docenten. Onderwijs- Hiervoor moet de leercoach op de hoogte zijn van de innovatie en de PDCA –cyclus zijn binnen het ROC van inhoud (het wat) en de werkwijze (het hoe) van de Twente dan ook onlosmakelijk aan elkaar verbonden. innovatie. Een reflectieve houding veronderstelt open- Op deze wijze ontstaat een lerende organisatie, waarbij heid en passie van de begeleiders. In deze presentatie kennisdeling en de kwaliteitsverbetering van het onder- wordt vanuit de leercoachbenadering ingegaan op het ga: Poweryo tjes..! wijs hand in hand gaan, vanzelfsprekend zijn en continu managen van het contractonderwijs dat binnen de r wa plaatsvindt. Trigionacademie aan 3000 studenten wordt aangeboden. niet voo Tijdens de presentatie vertellen wij u over onze ervaringen: hoe kom je van onderop tot gemeenschappelijk beleid? Welke valkuilen kom je als coachende manager tegen en wat leer je ervan?
    • ROC van Twente Golfbreker 17 De voorlichter als vuurtoren Doorbraakprojecten: docent eigenaar Samenwerking in de beroepskolom (vmbo – mbo – hbo) van onderwijsinnovaties Leiding geven aan onderwijsvernieuwing Jaarlijks kiezen duizenden vmbo-leerlingen een beroepsopleiding in een ROC. Vmbo-decanen begeleiden Binnen ROC van Twente worden twee doorbraakprojecten hun leerlingen bij hun beroepskeuzeontwikkeling en uitgevoerd: ELEO (onderwijslogistiek) en Werkplekleren vanuit het ROC worden acties ontwikkeld om die keuze (stage). De docenten zijn eigenaar van de innovaties. verantwoord te laten verlopen. Daarbij spelen de voor- Zij geven aan wat in hun werksituatie nodig en haalbaar lichtingen over de opleidingen die een ROC biedt een is en… wat werkt. Hierdoor voelen zij zich verantwoor- belangrijke rol. In deze workshop maken de deelnemers delijk voor het proces en het product van de innovaties. kennis met het “professionaliseren van de voorlichtingen”. Bij sommige beroepsopleidingen is de innovatie duidelijk De presentatie heeft drie thema’s: (1) de organisatie van beter ontwikkeld en geïmplementeerd, dan bij andere de voorlichtingen; (2) de inhoud van de voorlichtingen; opleidingen. Wat is hiervan de oorzaak, wat zijn succes- (3) de competenties van de voorlichter. factoren en welke rol hebben onderzoek en management in de doorbraakprojecten? In deze workshop wordt in dialoog met u de doorbraak van een onderwijsinnovatie besproken. Worden in uw instelling ook doorbraak- projecten uitgevoerd? De docent als linking pin http://www.rocvantwente.nl Human Resource Management Een zee aan informatie; ik worstel en Voortijdig schoolverlaten is een proces waarop verschil- kom boven! lende factoren invloed hebben. Een groot aantal van deze factoren is niet door docenten te beïnvloeden, Strategie bijvoorbeeld echtscheiding, de buurt waarin studenten Maak jouw persoonlijke programma op http://www.cviweb.nl/managementconfzoek.aspx opgroeien, de sociaal economische status en (fysieke) De snelle veranderingen in het MBO betekenen een beperkingen. Wel hebben docenten invloed op de steeds groter wordende belasting voor docenten en Golfbreker 17: een dijk van een huis met een zee aan - Voorlichter als vuurtoren studentbetrokkenheid. Zeker op de niveau 1 en 2 ondersteunende medewerkers. Zowel studenten als informatie. Voor collega’s die worstelen met dezelfde - Docent als linking pin opleidingen is het van belang dat de docent ervoor docenten hebben respectievelijk voor hun studie en hun vragen. Niet dat die Tukkers alle oplossingen hebben op - Samen werken = samen maken zorgt dat de studenten betrokken raken bij het onderwijs. werktaken informatiebehoeften en informatieverplich- die vragen. Maar ze gaan met Twentse nuchterheid op Betrokkenheid is een voorwaarde voor het leerproces tingen. De uitdaging is om studenten en medewerkers zoek naar oplossingen en doorbraken. van risicoleerlingen. In deze presentatie wordt op basis ROC-breed tijd- en plaatsonafhankelijk van informatie van onderzoek besproken welke motieven, competenties te voorzien. Het ROC van Twente heeft hierbij als ambi-98 en docenteigenschappen van invloed zijn op het vergroten tie ‘Informatie at your fingertips’. Dat bereiken we door 99 Luctor et emergo: Ik worstel en kom boven. Zeg nou zelf: het devies vanpagina pagina van de betrokkenheid van niveau 1 en 2 studenten. zoveel mogelijk documenten te digitaliseren, bijvoorbeeld Zeeland is toch eigenlijk van toepassing op iedereen in het onderwijs. 1 De voorlichter als vuurtoren Els van Riel - Smit, Jan Dronkert door: niet zoeken maar vinden; minder administratie Docenten en managers, beleidsmakers en uitvoerders. Worstelen we niet hebben en meer informatie; het systeem voor U werkt allemaal met een zee van informatie, wensen en eisen. Van de overheid, 2 De docent als linking pin en niet dat U voor het systeem werkt; maatwerk leveren van studenten, van het bedrijfsleven. Jolien van Uden, Annette van Liere op basis van standaarden. Hoe gaan we daar mee om? Hoe gebruiken we onze kwaliteiten om antwoorden te vinden en oplossingen te bedenken. 3 Achter de coulissen van RBA-4: co-makership Achter de coulissen van RBA-4: In Twente hebben we daar zo onze ideeën over. Ideeën die we graag delen en coöperatie met anderen. Omdat wij er van overtuigd zijn dat door samen met een Jane Groenendijk (Examenbank RBA-4), Margo co-makership en coöperatie probleem te worstelen, de doorbraak sneller komt en het resultaat staat als Koopman Leiding geven aan onderwijsvernieuwing Leercoach makelaar onderwijsinnovaties. een dijk. Met de overtuiging dat het resultaat meer is dan de som der delen. 4 Doorbraakprojecten: docent eigenaar van Leiding geven aan onderwijsvernieuwing onderwijsinnovaties Gedurende 12,5 jaar zijn bestuurlijke ervaringen binnen Samen staan we sterker: Vis unita fortior, zogezegd! Edith Wanschers, Gerard Rikken, de Examenbank RBA-4 opgedaan. Een zilveren jubileum, Studenten oriënteren zich via digitale kanalen op hun Jan Lammerink dat blijk geeft van een langdurige samenwerking tussen onderwijs- en leerproces. ROC’s sluiten op deze studenten- 5 Een zee aan informatie; ik worstel en kom Deltion College, ROC van Twente en Landstede. De behoeften aan en organiseren vervolgens digitaal student- boven! samenwerking leidde tot oprichting van een coöperatie. vriendelijke omgevingen. Centraal in deze omgeving ar op, Frans van Eekelen Deze rechtsvorm staat voor leden als voor niet-leden staan flexibele communicatiekanalen als: Google apps, Kom ma rft! 6 Leercoach makelaar onderwijsinnovaties. garant voor competentiegerichte toetsen, die worden Live@edu, MSN, Skype, linkedIn, Twitter, Hyves, FaceBook, als je du ontwikkeld en ‘vermarkt’. Centrale spil in dit proces Yammar en instant messaging. Deze communicatietools Andre Wessels is het co-makerhip met instellingen uit het werkveld, besparen lestijd en verhogen de onderwijsproductiviteit. waarop de examenbank drijft. Hoe wordt binnen de Maar, dan moet de docent deze tools beheersen! Voor Worstel coöperatie samengewerkt? Hoe worden deze processen kom bov en docenten en managers is de invoering van sociale media aangestuurd en hoe vindt de borging van de examen- een cultuuromslag. In deze presentatie wordt ingegaan maar nie en… kwaliteit plaats? Hoe verhouden leden en niet-leden op deze cultuuromslag, bijvoorbeeld door de toegevoegde t alleen! zich tot elkaar? Vragen die in deze presentatie worden waarde te meten, de inzet van het menselijke aspect, de toegelicht. beveiligingsproblemen en de kosten.
    • ROC West-Brabant Eb en Vloed 14 De kleur van Succes Opnieuw schakelen.... Cultuur Samenwerking in de beroepskolom (vmbo – mbo – hbo) De workshop laat zien hoe je de missie van het Florijn De aansluiting van leerlingen van de Internationale College “Studenten opleiden tot succesvolle wereldburger Schakelklas (ISK) met het VMBO en het MBO verloopt die een tastbare bijdrage leveren aan Handel en Zakelijke nogal eens moeizaam en er is sprake van voortijdige dienstverlening” voelbaar maakt in de organisatie. schooluitval. Bij het Kellebeek College zijn er twee 3 activiteiten zorgen voor een concrete aanpak: projecten gestart met als doel de doorstroming van In het programma “Lessen in Succeskunst” (van Abkader ISK-ers te verbeteren. Wij delen onze ervaringen graag Chrifi/Le Succès) worden studenten geholpen bij de vragen: met u! wie ben ik? wat wil ik? wat kan ik? hoe behaal ik mijn doelen? In 7 stappen leren studenten zich positief te Europese en internationale uiten en verder te ontwikkelen op school, werk, thuis en in hun omgeving/relaties. leeromgeving in de school De begeleidingssystematiek wordt aangepast volgens de Strategie visienotitie “Vitamine A”, waar de A staat voor aandacht. Flexibel, uitdagend onderwijs en maatwerk horen daar bij. Heeft Europa toegevoegde waarde voor ROC’s, voor de jongeren en de volwassenen die bij ons onderwijs en opleidingen volgen? Kunnen Europese ontwikkelingen en internationalisering in brede zin de bedrijfsvoering Leiderschap, dienstbaarheid en van opleidingsinstituten versterken? ROC West-Brabant (ROC WB) beantwoordt deze vragen met een overtuigd merkidentiteit. “JA”. In dit kader zijn sterke ambities op het gebied van PR en marketing internationalisering geformuleerd. Naast de verdere ontwikkeling van het International Office, is zelfs de Het ROC West-Brabant heeft een besturingsmodel dat stap genomen het ROC direct in Brussel te laten vertegen- afwijkt van dat van de meeste ROC’s in ons land. Het woordigen. Tijdens de Conferentie voor Onderwijsver- Maak jouw persoonlijke programma op http://www.cviweb.nl/managementconfzoek.aspx ROC West-Brabant als corporate organisatie is een nieuwing en ICT zal gepresenteerd worden hoe ROC WB bestuurlijke entiteit die, zoals Unilever, een aantal haar beleid in de praktijk brengt. Geen talent onder de korenmaat - Sociale innovatie merken in de markt zet. ROC West-Brabant stimuleert groei en vakmanschap van - Van 3 naar 4 O’s De Raad van Bestuur is eigenaar van die gediversifieerde http://www.letsgoabroad.nl studenten en medewerkers. We bevorderen talentont- - Ruimte voor talent merkenportefeuille en stuurt op scherp onderscheiden identiteiten binnen die portefeuille. De directies van de wikkeling zodat zij op een duurzame manier bijdragen aan - Zinnoveren verschillende scholen zijn eigenaar van hun eigen merk. de verdere ontwikkeling van zichzelf en de maatschappij. Als merkeigenaars bestaat hun opdracht erin maximaal Innovat100 de eigen specifieke merkbelofte op alle aspecten van ie smaak 101 Optimale talentontwikkeling is onze missie; geen talent onder de korenmaat. de organisatie waar te maken. Zo krijg je een sterk merk naar me tpagina pagina Drie kernwaarden vormen ons kompas bij ons handelen: 1 De kleur van Succes dat eigen aanhangers aantrekt. er Joris Peeters, Lisan van Beurden In de workshop nemen we u mee langs de hoofdlijnen De mens centraal van de filosofie, het proces. 2 Leiderschap, dienstbaarheid en merkiden- Iedereen heeft talenten en heeft het recht al deze talenten te kunnen titeit. aanspreken en ontwikkelen. Denken vanuit het belang van de mens. Ed Ottevanger World Class Maintenance: dé Ondernemingszin 3 Leren Kiezen samenwerking van de 4 O’s Eigenaarschap van het onderwijs staat hoog in het vaandel. Niet louter Peter den Boer Leren kiezen leren begeleiden Strategie gestuurd worden, maar eigen ruimte nemen voor zelfsturing, ruimte geven 4 Opnieuw schakelen.... Samenwerking in de beroepskolom (vmbo – mbo – hbo) aan innovatie. Walter Buitendijk World Class zijn doe je niet alleen. De presentatie gaat Om het proces van het kiezen van een opleiding en over de 4 O’s van onderwijs, onderneming, overheid Duurzaamheid 5 Europese en internationale leeromgeving in beroep te verbeteren werken in de regio West Brabant en onderzoek die samen een Dutch Institute for World de school Duurzaamheid in ecologische zin en in de zin van duurzame partnerships vmbo- en mbo-colleges samen op basis van wetenschap- Class Maintenance vormen. Het is een uniek bouwwerk Annejet Goede, Kim van der Steen (ROC West- en beleid. Pedagogisch-didactisch gezien gaat het verder dan het ‘aange- Brabant International Office) pelijke kennis en inzichten. Scholen organiseren ervarings- waarin kennisontwikkeling, kennisdeling en kennis- leerde kunstje’ of het behaalde papiertje. Gaat om de ontwikkeling van het momenten in de beroepspraktijk, begeleiders leren toepassing met elkaar verbonden zijn. Het bouwwerk zelfsturing en leren blijvend te leren. 6 World Class Maintenance: dé samenwerking daarover met leerlingen goede reflectiegesprekken te start bij vmbo en eindigt bij het universitair onderwijs. van de 4 O’s voeren en teams organiseren de flexibiliteit die nodig De presentatie gaat in op de inrichting van het Dutch Emmy Bakker Naast onze kernwaarden zijn er enkele houdingsaspecten die ons ken- is om de vragen die dat oproept te beantwoorden. Er Institute, de strategie die gevolgd is en de ambities van merken. We nemen onze publieke taak en maatschappelijke opdracht wordt onderzoek gedaan om feedback te organiseren het Dutch Institute. Uniek in het concept is de organisatie serieus en handelen daarbij steeds integer. We willen transparant zijn, over de mate waarin dat allemaal lukt, wat er goed gaat van de leerstoelen, de aansturing van lectoraten en de intern en extern. We denken out of the box. Innovatie – altijd op basis van abantse en wat niet, zodat tijdig kan worden bijgestuurd. uitwerking op het mbo onderwijs en het bedrijfsleven. zame Br id efficiency en effectiviteit – staat hoog op de agenda. We denken hierbij altijd In de presentatie laten we concreet zien wat we doen De presentatie zal ook ingaan op het positieve effect op vanuit de belevingswereld van onze leerlingen en studenten. Duur he en hoe het onderzoek ons daarbij helpt. het imago van de Maintenance branche. Hierdoor durven we onszelf te kwalificeren als FUTURE PROOF. gezellig http://www.keuzeprocessen.nl http://www.worldclassmaintenance.com
    • ROC West-Brabant Eb en Vloed 16 Toegevoegde waarde van Verhoog uw team innovatiekracht door managementactiviteiten in RVT’s Sociale Innovatie !! Managementstijl Leiding geven aan onderwijsvernieuwing Resultaatgericht werken vraagt managementactiviteiten Innovaties in het onderwijs, zoals loopbaandialoog en op ieder niveau, van docent tot het topmanagement flexibel organiseren, lopen vaak vast op de uitvoering binnen uw schoolorganisatie. Met andere woorden, niet op de werkvloer. Eigenaarschap en het durven aangaan alleen managers, maar ook docenten voeren management- van risico’s blijken dé parameters te zijn die de innovatie- activiteiten uit. Er is wel verschil in reikwijdte en com- kracht van een team bepalen. Het Maintenance Education plexiteit. Hoe kunt u als manager dienstbaar en krachtig Consortium zet een methodiek in die beide parameters een bijdrage leveren met de juiste activiteiten? In deze aanpakt. De methodiek is gebaseerd op Large Scale workshop wordt uw huidige meerwaarde als manager Interventions met alle stakeholders. Een innovatiescan in kaart gebracht door een korte zelfevaluatie. U krijgt en een monitoring & evaluatie instrument geven een informatie over vijf functies van levensvatbaarheid voor goed inzicht in de competentiegroei van het team. De resultaatverantwoordelijke teams. En hopelijk bent u in methodiek is een procesmatige aanpak van een verander- staat om met de informatie uit de workshop de manage- proces waarbij het docenten uiteindelijk de regelruimte mentactiviteiten binnen uw team verder te ontwikkelen optimaal gebruiken en het management meer gaat en te borgen. sturen op de professionaliteit van de docenten. http://www.worldclassmaintenance.com/index.php/nl/maintenance- Book2fit education-consortium/projecten Leiding geven aan onderwijsvernieuwing Met Book2Fit kan een docent zijn eigen schoolboeken arrangeren. In Book2Fit staan complete methodes van verschillende grote en kleinere uitgevers waaruit Samenwerking met de 3O’s en dan nu docenten kunnen kiezen wat ze in hun lessen willen Maak jouw persoonlijke programma op http://www.cviweb.nl/managementconfzoek.aspx in de praktijk! gaan inzetten. Je betaalt alleen voor de pagina’s die je hebt gebruikt. Naast uitgeverscontent kan je ook eigen Leiding geven aan onderwijsvernieuwing Geen talent onder de korenmaat - Sociale innovatie materiaal toevoegen. Zo’n arrangement kan je delen ROC West-Brabant stimuleert groei en vakmanschap van - Van 3 naar 4 O’s met collega’s in het onderwijsveld. Door middel van In beeld brengen hoe de 3 O’s via Zinc samenkomen. studenten en medewerkers. We bevorderen talentont- - Ruimte voor talent QR codes wordt zelfs digitale content zoals filmpjes of En hoe deze samenwerking binnen de 3O’s in de praktijk wikkeling zodat zij op een duurzame manier bijdragen aan - Zinnoveren oefenmateriaal bij een methode in een handomdraai wordt gebracht binnen de contextrijke leeromgeving. beschikbaar voor de student. Welke rol speelt ondernemendheid en flexibiliteit bij de verdere ontwikkeling van zichzelf en de maatschappij. student en docent hierin.102 http://www.book2fit.nl 103 Optimale talentontwikkeling is onze missie; geen talent onder de korenmaat.pagina pagina Drie kernwaarden vormen ons kompas bij ons handelen: 1 Toegevoegde waarde van mananagement- activiteiten in RVT’s Andries Boer (Markiezaat College) bantse ame Bra De mens centraal Iedereen heeft talenten en heeft het recht al deze talenten te kunnen 2 Book2fit Duurz heid aanspreken en ontwikkelen. Denken vanuit het belang van de mens. Jan Broeken (ROC West-Brabant), Sijko Wierenga (Ricoh Nederland bv) gezellig Besloten bijeenkomst voor ROC West- Ondernemingszin Brabant medewerkers 3 Zinnoveren Eigenaarschap van het onderwijs staat hoog in het vaandel. Niet louter Managementstijl Gert Kruitbosch, Kees van Noord gestuurd worden, maar eigen ruimte nemen voor zelfsturing, ruimte geven aan innovatie. 4 Verhoog uw team innovatiekracht door Toekomstverkenningen servant leadership. Sociale Innovatie !! Zinnoveren In het ROC West-Brabant is strategievorming de resultaat Duurzaamheid Emmy Bakker, Rene Strijbosch (KPC groep) Samenwerking in de beroepskolom (vmbo – mbo – hbo) van een dialogisch proces waarbij we alle stakeholders Duurzaamheid in ecologische zin en in de zin van duurzame partnerships intensief betrekken. Uiteraard gaat het om de werkvloer, 5 Samenwerking met de 3O’s en dan nu in de en beleid. Pedagogisch-didactisch gezien gaat het verder dan het ‘aange- praktijk! Het Innovatienetwerk ROC West-Brabant presenteert maar ook om leerlingen en studenten en andere externe leerde kunstje’ of het behaalde papiertje. Gaat om de ontwikkeling van het Koen Oosterwaal, Henny van Eil-Goossens zich. Wij willen met u delen waar wij mee bezig zijn en belanghebbenden in de regio. zelfsturing en leren blijvend te leren. u betrekken bij ons netwerk. Het beeld van de opvattingen en voorkeuren van de 6 Besloten bijeenkomst ROC West-Brabant Wij zoeken innovaties die binnen een ROC te gebruiken meest direct betrokkenen bij de strategische vraagstukken medewerkers Naast onze kernwaarden zijn er enkele houdingsaspecten die ons ken- zijn. Op dit moment zijn we druk bezig met de invloed van de organisatie wordt op verschillende manieren merken. We nemen onze publieke taak en maatschappelijke opdracht van licht en geluid op leren. Binnen een van de locaties via (live en digitale) dialoog opgebouwd. Meestal in serieus en handelen daarbij steeds integer. We willen transparant zijn, zijn we een FAB-LAB aan het opzetten. direct contact tussen Raad van Bestuur en werkvloer. intern en extern. We denken out of the box. Innovatie – altijd op basis van Zowel binnen het vmbo als het mbo willen we samen Leiderschap en professionals in direct debat. Zonder efficiency en effectiviteit – staat hoog op de agenda. We denken hierbij altijd Innovat met ons netwerk innovaties opsporen en ontwikkelen. tussenkomst, maar wel met betrokkenheid van directies ie sma naar me akt vanuit de belevingswereld van onze leerlingen en studenten. Ook de invloed van ict op gedrag en management. Een aanpak die garanties geeft Hierdoor durven we onszelf te kwalificeren als FUTURE PROOF. er http://www.youtube.com/watch?v=8vK4OVaR61g zijn we aan het onderzoeken. voor de klant als uitgangspunt en betrokkenheid van medewerkers.
    • ROC Westerschelde Eb en Vloed 24 Onderwijs en ICT, een moeizaam proces. Leiding geven aan onderwijsvernieuwing Onderwijs & ICT: de opmars van ICT in het onderwijs verloopt vaak moeizaam. Hoe komt dat toch? Er zijn immers tal van mogelijkheden om met behulp van ICT het onderwijs leerproces te faciliteren. In het kader van een MD traject hebben Bart Verstraeten en Mike van Eck hiervoor een paper geschreven met als titel “Digitale leermiddelen in het onderwijs.. dat is toch vanzelfsprekend?”. Het paper beschrijft de analyse en het advies voor een te volgen strategie om onderwijs en ICT dichter bij elkaar te brengen. Tijdens deze workshop willen we graag interactief aan de slag door ervaringen en ideeën uit te wisselen. Helix Learning (gelieerd aan ROC Westerschelde) is al jaren actief in het ontwikkelen van onderwijsonder- steunende digitale middelen. Zij gaan tijdens deze presentatie praktische voorbeelden laten zien. Kom langs en overtuig jezelf van de meerwaarde van ICT in het onderwijs! Maak jouw persoonlijke programma op http://www.cviweb.nl/managementconfzoek.aspx Onderwijs in Vlaanderen: de grens over. Strategie ROC Westerschelde is sterk verbonden met Zeeuws- - Interessante discussies ijs in Vlaanderen en vervult daar de rol van opleider. - Good practice in professionalisering Onderw n: Veel Zeeuws Vlaamse leerlingen verlaten na het voort- re Wij verzorgen praktijkgericht (beroeps)onderwijs en - Optimale ondersteuning van docent Vlaande er! gezet onderwijs de regio om elders te gaan studeren s ov aan Hogeschool of Universiteit. staan middenin de maatschappij. Ook als kennisleverancier en leerling de gren Veelal keren deze jonge mensen niet meer terug naar voor bedrijven en organisaties. de geboortestreek. Door te kiezen voor een studie in Vlaanderen wordt de kans dat men in de regio blijft104 105 Helix Learning en ROC Westerschelde groter.pagina pagina Het Steunpunt Onderwijs & ICT van ROC Westerschelde wordt uitgevoerd 1 Onderwijs en ICT, een moeizaam proces. Studeren in Vlaanderen - een ultiem middel tegen krimp? door Helix Learning. Mike van Eck Binnen het ROC Westerschelde houdt het Steunpunt Onderwijs & ICT 2 Onderwijs en ICT, een moeizaam proces. ( http://elearning.rocwesterschelde.nl ) zich vooral bezig met het onder- Mike van Eck steunen van docenten en studenten bij het gebruik van ICT in het onderwijs: • trainingen in digitale didactiek, 3 Professionalisering, loopbaan- en Professionalisering, loopbaan- en • gebruik Smartboards, organisatieontwikkeling Martin van der Plas organisatieontwikkeling • ondersteuning bij aankoop van digitale leermiddelen, • beheer elektronische leeromgeving, 4 Onderwijs in Vlaanderen: de grens over. Human Resource Management • productie instructiefilmpjes, Patrick de Bruijn, Martin van der Plas • productie van webapplicaties t.b.v. het onderwijsproces, Sinds 2009 is ROC Westerschelde als pilotpartner betrokken • verzorgen van de communicatie tussen de ICT dienst en de 5 Professionalisering, loopbaan- en bij het ‘Loopbaan Lab’. Het loopbaan lab is een profes- Onderne me ook buit nd, organisatieontwikkeling onderwijswerkvloer,etc. sionaliseringstraject voor medewerkers die bewust stil Patrick de Bruijn, Martin van der Plas de eigen en willen staan bij het verloop van hun carrière. Het dient Helix Learning wil u kennis laten maken met het nieuwe leerplatform 6 Onderwijs in Vlaanderen: de grens over. meerdere doelen: Chamilo 2.0. Het leerplatform dat gebruikers optimaal ondersteunt zonder Patrick de Bruijn, Martin van der Plas • Het bespreekbaar maken van loopbaanontwikkeling in regio! te complex te worden. een 1 op 1 gesprek Helix ontwikkelde een systeem voor het School Maatschappelijk Werk om • Het koppelen van organisatiedoelen aan persoonlijke de informatie betreffende risisco-leerlingen tussen VMBO en MBO te leerdoelen optimaliseren. Het systeem werkt geheel web-based. • Bevorderen van leeftijdbewust en loopbaanfasegericht Helix Learning ontwikkelde verder ook een online Academy waarmee de personeelsbeleid door direct leidinggevenden scholing van personeel georganiseerd wordt, online gecommuniceerd wordt • Het vernieuwen van het psychologische contract van en automatische rapportages gegenereerd worden t.b.v. het management. een medewerker met de organisatie Info: www.helixlearning.nl . • Het voorkomen van arbeidsconcentratie en stagnatie in de tweede helft van de loopbaan.
    • ROC Zeeland Eb en Vloed 56 VAKMANschap is MEESTERschap TechKNOWlogy, promotie Human Resource Management technische opleidingen PR en marketing Het professionaliseringstraject VAKMANSCHAP is MEESTERSCHAP richt zich op het tot stand brengen van Het scheelt maar twee letters en het klinkt bijna hetzelfde. een duurzaam proces van continue verbeteren van het Toch is er een enorm verschil tussen het Engelse woord onderwijs. Docenten en bedrijfsleven (op dit moment al ‘technology’ en ‘techknowlogy’, zoals ROC Zeeland dat meer dan 50 bedrijven en instellingen) werken samen in presenteert. De nieuwe vlag waaronder de techniekop- “broedplaatsen” aan de verbetering van het onderwijs leidingen op niveau 4 aan de man worden gebracht, (zowel vakinhoudelijk als pedagogisch didactisch). komt voort uit het ‘bèta mentality-model’, dat hiermee Daarnaast worden docenten en teams d.m.v. les-en nu voor het eerst in de praktijk wordt toegepast. Een teamobservaties en daarvan afgeleidde scholingtrajecten gedeelde tweede prijs in de nationale uitverkiezing verder ondersteund in hun persoonlijke-en teamontwik- ‘Het beste van Pragma’, illustreert dat de campagne veel keling. Een onderzoeksteam bestudeerd welke leerlijnen waardering krijgt. er nu reeds actief zijn, welke gewenst zijn om tot continue zelflerende teams te komen en wat het effect is van de http://www.techknowlogy.nl interventies die we plegen. http://www.vakmanmeester.nl/ PLUS = meer dan maatwerk PR en marketing Publiek-private samenwerking: recept U maakt kennis met het projectplan van ROC Zeeland in voor succes! het kader van de PLUS voorziening voor overbelaste Leiding geven aan onderwijsvernieuwing jongeren. De volgende thema’s zijn onderwerp van gesprek: - MBO reboundvoorziening Vrienden van Elektro Zeeland (VVE Zeeland) is een - Extra zorg in de HEXBO groep Maak jouw persoonlijke programma op http://www.cviweb.nl/managementconfzoek.aspx samenwerkingsverband dat momenteel bestaat uit 9 - Ontwerp van een gemeenschappelijke zorgschil Zeeuwse elektrotechnische bedrijven en 7 Zeeuwse - Verbeterde intake voor ongediplomeerde instroom Welkom in De Honte. Bij u waarschijnlijk beter bekend - Maak kennis met de Zeeuwse onderwijsinstellingen. De leden zijn er zich van bewust, - Verbeterde doorstroom niveau 1 -> 2 als de Westerschelde. Deze riviermonding is voor Zeeland filosofie dat zij moeten samenwerken om er voor te zorgen, dat - Ambulante begeleiding (en Antwerpen) van groot belang. Via de Westerschelde - Recepten voor succes er op de lange termijn voldoende nieuwe vakmensen weten schepen de op een na grootste haven van Nederland - Ontdekkend leren worden opgeleid om aan de vraag vanuit het bedrijfs- te bereiken: Vlissingen-Oost. leven te kunnen voldoen. Het innovatieve karakter van dit project schuilt in de106 107 ordt wijze, waarop onderwijs en bedrijfsleven samenwerken. nschap w De Westerschelde heeft dus voor Zeeland een grote economische waarde.pagina pagina Er is sprake van structurele deelname van het bedrijfsleven Vakma Wist u bijvoorbeeld dat wij mede dankzij haar, op Rotterdam na, de meeste 1 VAKMANschap is MEESTERschap in het onderwijs. In deze presentatie zullen we stilstaan hap eestersc multinationals hebben? Echt waar! Jeroen van den Oord, John Leeman 2 Publieke-private samenwerking: recept voor hoe je deze samenwerking succesvol kan maken. m De bedrijvigheid in de Westerschelde kunt u op geen betere plek bekijken succes! dan aan de boulevard van Vlissingen. In geen enkele stad varen zeeschepen Kees Nieuwenhuyzen zo dicht langs de boulevard. Het is dus niet zo gek dat ons Maritiem Instituut Interactie Teamleiders en Informatie- de Ruyter zich aan deze boulevard heeft gevestigd. 3 Natuurlijk Leren in de gehandicaptenzorg Dick Hoogstrate, Harry Neger managers Als Zeeuwen hebben wij geleerd om in te spelen op onze omgeving. 4 TechKNOWlogy, promotie technische Strategie Die instelling om de omgeving optimaal te benutten, ziet u ook terug in Natuurlijk Leren in de gehandicaptenzorg opleidingen ons onderwijs. Zo staat onze locatie Podium in Middelburg middenin in het Jeroen van den Oord, John Leeman ROC’s gebruiken op verschillende manieren, verschillende Leiding geven aan onderwijsvernieuwing Zeeuws Evenementen Platform. De bezoekersstromen van dit park worden databronnen om de verantwoording over hun (financiële) 5 PLUS = meer dan maatwerk optimaal benut in het praktijkonderwijs, waardoor de clusters Economisch resultaten en hun beleidsvorming te ondersteunen. Data ROC Zeeland verzorgt al jaren een BBL-opleiding voor Els Bus-Verdult, Dineke Schroevers-Loos College Zeeland en Horeca, Toerisme en Voeding een integraal onderdeel worden (gemiddeld) niet volledig benut bij beleidsvorming, de Stichting Arduin, een grote innovatieve instelling uitmaken van de Leisure-formule. En zo hebben we nog veel meer voor- 6 Interactie Teamleiders en Informatie- vooral op de uitvoerende niveaus binnen ROC’s: de voor mensen met een beperking. Bij deze opleiding beelden! Spreek ons er gerust eens over aan. managers teamleiders en de onderwijsteams. wordt gebruik gemaakt van de methode ‘natuurlijk Jeroen van den Oord, Paula Willemse (IVA) Het IVA heeft in, samenwerking met kennisnet, onder- leren’. Deze manier van werken wordt zowel door de Want hoewel wij Zeeuwen nuchter met ons beide voeten in de zilte klei staan, zoek verricht bij een vijftal ROC’s over bovengenoemde deelnemers als de docenten erg gewaardeerd. Het biedt zijn we best een beetje trots op wat wij doen. Die trots delen we graag! problematiek. de mogelijkheid aan deelnemers om heel individueel te Bent u nieuwsgierig hoe? Woon dan een van onze presentaties bij en laat Het vertrekpunt bij het onderzoek lag bij de (verbeter) werken aan de eigen ontwikkelpunten. Aan de andere uw hersengolven stromen. De meer plannen van de teams. Met welke type informatie zijn kant is het ook een heel sociale manier van leren, omdat w van maa aarde deze teamleiders geholpen om hun plannnen waar het wél in de groep plaatsvindt. Deze manier van werken twerk te maken? Zij moeten als het ware hun informatie- managers uitdagen of prikkelen om hen de gewenste is niet alleen uitstekend bruikbaar in maatwerktrajecten zoals bij de stichting Arduin, maar ook in het regulier informatie te leveren. onderwijs.
    • ROC Zeeland Eb en Vloed 15 Resultaatverantwoordelijke teams: een AKA - ik worstel en kom boven! instrument om ambities Samenwerking in de beroepskolom (vmbo – mbo – hbo) Strategie In de huiskamer van AKA wordt u warm ontvangen. Het concept ‘Resultaatverantwoordelijk team’ is een De AKA opleiding is inmiddels de kinderschoenen integraal organisatieconcept, dat betrekking heeft op ontgroeid. Het nut en de noodzaak van de opleiding het functioneren van de organisatie als geheel met als staat niet ter discussie. Toch is het bestaansrecht van de focus het functioneren van teams in het primaire proces. opleiding AKA nog regelmatig onderwerp van gesprek. Een centraal thema hierin is de overdracht van regelcapa- De positie in het beroepsonderwijs, de toelating tot het citeit tussen management en teams. vervolgonderwijs, de keuze van de startkwalificatie, Hoe hebben we bij ROC Zeeland resultaatverantwoor- gediplomeerde of ongediplomeerde uitstroom. De delijke teams geformeerd? Hoe worden teamdoelen overbelaste jongere in de samenleving vraagt uw aandacht. bepaald en teamactiviteitenplannen opgesteld? Welke In een interactieve presentatie wordt u uitgedaagd met fasen onderscheiden we in de ontwikkeling van de ons van gedachten te wisselen. Laat u verrassen en durf teams en hoe gaan we daar mee om? Hoe ondersteunen de uitdaging aan! en borgen we dit ontwikkelingsproces op ROC niveau, op cluster- en teamniveau? Hoe werkt de interne audit De audit als instrument tot op dit proces? Deze presentatie neemt u mee in dit ontwikkelingsproces. kwaliteitsverbetering Strategie Ferenc Weisz, clusterdirecteur van het cluster Horeca Teamontwikkeling ondersteunt met Toerisme en Voeding van ROC Zeeland en Peter Hakvoort, productgroepmanager MBO van Cito, nemen u mee in 7 eigenschappen van Covey de wondere wereld van de audit. Managementstijl Zij zullen in deze presentatie aangeven stapsgewijs Maak jouw persoonlijke programma op http://www.cviweb.nl/managementconfzoek.aspx aangeven op welke wijze de audit is uitgevoerd: Stephen Covey’s boek ‘the 7 habits of highly effective 1. Voorbereiding van de audit Welkom in het Deltahuis! Als men in Zeeland denkt aan - Duik mee in de wereld van people’ is al meer dan 25 jaar een managementboek in 2. De auditdagen de Delta, dan denkt men natuurlijk aan de Oosterschelde: onderwijsvernieuwing de top 10. De 7 eigenschappen hebben vele mensen 3. Verantwoording en rapportage geholpen om meer inzicht in hun eigen gedrag te krijgen 4. Uitgevoerde activiteiten naar aanleiding van de audit de wilde zeearm die onder bedwang wordt gehouden - Vernieuwend en verhelderend De audit is een belangrijke schakel in het proces ter en vooral in de effectiviteit hiervan. Vervolgens onder- door Stormvloedkering, het grootste onderdeel van de - Actief en uitdagend steunen de eigenschappen om meer effectief gedrag, verbetering van de kwaliteit. Ze zullen aangeven wat Deltawerken. gewoonten te ontwikkelen. Gedrag wat je helpt om dat het cluster met de conclusies en aanbevelingen heeft wat je voor elkaar wilt krijgen ook echt te realiseren. gedaan en op welke wijze de kwaliteit van het onderwijs-108 109 Met de komst van de Oosterscheldekering kan vanaf 1986 de Oosterschelde Het gaat over wat je persoonlijk voor elkaar wilt krijgen leerproces en het examineringsproces verbeterd.pagina pagina volledig worden afgesloten van de zee. Daarmee wordt Zeeland beschermd 1 Resultaatverantwoordelijke teams: een en wat je in samenwerking met anderen wilt realiseren. tegen overstromingen zoals we die gekend hebben in 1953. Wanneer er instrument om ambities Hoe heeft het nieuwe team uniformberoepen deze Rien Kuijken geen gevaar op overstroming dreigt, stroomt het water van de Noordzee eigenschappen gebruikt om de basis neer te zetten en door de Oosterschelde, zo blijft het water zilt en heeft zij haar getijden 2 Teamontwikkeling ondersteunt met 7 eigen- zichzelf te ontwikkelen? behouden. Dit met grote gevolgen voor de natuur: De onderwaterwereld schappen van Covey Luctor e van de Oosterschelde is met recht adembenemend. Het leven is er zeer Camiel Volmer, Lies de Bruijn (De Bruijn Advies) t Eme gevarieerd en voor veel soorten is de Oosterschelde een belangrijke kraam- worstel rgo: 3 Wat werkt op school (Research in actie) e kom bov n kamer. Wist u bijvoorbeeld dat u al duikend zeepaardjes, kreeften, sepia’s Jan Eversdijk, Albert de Bruijn (RPCZ/Bazalt) Wat werkt op school (Research in actie) en snotolf tegen kunt komen? Echt waar! 4 AKA - ik worstel en kom boven! Leiding geven aan onderwijsvernieuwing en! In het Deltahuis nodigen we u uit om met ons mee te duiken in de onder- Els Bus-Verdult, Jac Hoek, Joan de Quartel waterwereld van ROC Zeeland. Soms moet je de stormvloed even keren om Dr. Robert J. Marzano, is een internationaal bekende 5 De audit als instrument tot kwaliteitsver- je eigen processen te optimaliseren. Stil staan voordat je weer verder holt, wetenschapper. Marzano voerde een meta-analyse uit betering dat is wat we tijdens de conferentie gaan doen in het Deltahuis. Ferenc Weisz, Peter Hakvoort (Cito) op de onderwijsresearch van de laatse 35 jaar. Daarbij maakte hij gebruik van zowel Canadees, Amerikaans als Hoe kunt u uw team ontwikkelen aan de hand van de zeven eigenschappen 6 Ouderbetrokkenheid Europees onderzoek. Marzano concentreerde zich Ouderbetrokkenheid van Covey? Wat doet er werkelijk toe als het gaat om onderwijsvernieuwing? Marcel Starmans, Yvonne Oomen uitsluitend op die onderwijsveranderingen die daad- Leiding geven aan onderwijsvernieuwing Hoe betrekt u ouders bij uw onderwijs? Bezoek onze presentaties, worstel werkelijk invloed blijken te hebben gehad op de met ons mee én kom boven! leerprestaties van leerlingen. Inhoud: Het belang van goede communicatie richting In deze presentatie zal Albert de Bruijn ingaan op de 11 ouders is gelegen in het feit dat ouders simpelweg het nde factoren die een positieve invloed hebben op de leer- beste voor hun kinderen willen. Bren g voldoe ! prestaties. Deze worden gerangschikt op drie niveau’s: Ze hebben dus belang bij en zijn van belang voor een mee schoolniveau, leraarniveau en leerlinniveau. succesvolle studieloopbaan van hun kinderen. Kortom: zuurstof Ook zal hij vertellen hoe ROC Zeeland binnen haar in- betrokkenheid van ouders bij opleidingen verhoogd het novatie traject gebruikt maakt van deze informatie. succesvol doorlopen van de studie van hun kind.
    • saMBO~ICT/Kennisnet Eb en Vloed 1 - 3 Hoe gebruiken docenten ict in het MBO? Triple A voor uw docenten Leiding geven aan onderwijsvernieuwing Leiding geven aan onderwijsvernieuwing Hoe gebruikt een docent ict in het MBO? Waar loopt Wat betekent Triple A voor uw docenten en docenten hij of zij tegenaan? Wat zijn de kans en mogelijkheden teams? Welke scenarios zijn er voor de invulling van hierbij? Wat kan u doen om docenten hierin te onderwijslogistiek en wat betekent dit voor uw docent- stimuleren, te ondersteunen en begeleiden? teams en uw organisatie? Hoe zit het met de processen rond begeleiding? Zijn daar ook scenario’s denkbaar? En hoe kunt u met uw onderwijsteams aan de slag gaan met de vulling van de onderwijscatalogus. Centrale examinering, een organisatorische uitdaging! Leiding geven aan onderwijsvernieuwing De centrale examinering Taal en Rekenen komen er aan. In het voorjaar 2010 zijn de eerste prepilots gehouden Trends in onderwijs en ict, wat moet je binnen instellingen. Wat moet u binnen de instelling ermee als manager? regelen om tot succesvolle uitvoer te komen? Welke consequenties heeft dit voor roostering, facilitair en ict. Leiding geven aan onderwijsvernieuwing Wat zijn de laatste ontwikkelingen in ict en onderwijs. Welke trends zijn hierin te ontdekken? Wat staat u komende jaren te wachten? EN nog belnagrijk wat Maak jouw persoonlijke programma op http://www.cviweb.nl/managementconfzoek.aspx hebben uw docenten en studenten eraan? saMBO-ICT is een zelfstandige organisatie van en voor - Door samenwerking nog sterker r de n en vóó n alle MBO-instellingen en heeft sterke banden met de - belangenbehartiging MBO Raad en met Kennisnet. De belangrijkste pijlers - kennisdeling va ge binnen saMBO-ICT zijn belangenbehartiging, kennisdeling - concreet: projecten instellin en gezamenlijke projecten.110 111 saMBO-ICT is van en vóór de instellingen in het mbo. Doel is ICT beter,pagina pagina efficiënt en vernieuwend in te zetten voor onderwijs en onderwijsprocessen. 1 Hoe gebruiken docenten ict in het MBO? Die combinatie vindt saMBO-ICT belangrijk: we leggen de verbinding tussen John Hanswijk (Kennisnet), Jan Kees Meindersma (Kennisnet) onderwijs, organisatie en ICT. saMBO-ICT brengt onderwijsinstellingen in het MBO bij elkaar. We stimuleren 2 Centrale examinering, een organisatorische en ondersteunen samenwerkingsinitiatieven van die instellingen zelf, uitdaging! maar organiseren samenwerking ook actief. We bundelen, verspreiden én Jan Bartling, Jan Paul de Vries (College voor ontwikkelen kennis. Ook initiëren we innovatieprojecten en activiteiten die Examens) leiden tot concrete oplossingen en ideeën voor ICT-problemen en vernieuwing. concrete 3 Visieontwikkeling; visie op onderwijs en ict Tot slot behartigen we de belangen van de onderwijsinstellingen in het oplossin ge en ideeë n Bob Klaasen (Kennisnet), Mieke van Keulen mbo en werken we samen met partners zoals de MBO Raad, Kennisnet, CvI (Kennisnet) en SLB Diensten. 4 Triple A voor uw docenten n Visieontwikkeling; visie op Eric Jongepier Aan de slag! onderwijs en ict 5 Trends in onderwijs en ict, wat moet je Aan de slag met ICT betekent voor saMBO-ICT heel concreet: de komende ermee als manager? Leiding geven aan onderwijsvernieuwing jaren een aantal projecten uitvoeren die bijdragen aan (nog) beter onderwijs Marien van Breukelen (Kennisnet), Jan Kees en (nog) betere onderwijsorganisatie in het mbo. Vandaar ons motto ‘Door Meindersma (Kennisnet) Laptops voor studenten. De opkomst van digiborden. samenwerking nog sterker. Digitale interactie en communicatie met uw leerling en leerbedrijf. In verschillende onderwijsconcepten en De komende jaren gaan we aan de slag met vier programma’s: aanpakken in competentiegericht onderwijs kan ict een 1 Onderwijs belangrijke bijdrage leveren. In hoeverre heeft u al 2 Voorbereiding onderwijs binnen uw opleiding of een school een visie op onderwijs 3 Administratieve processen en ict? Hoe krijgt u een gedragen visie met uw onderwijs- 4 De IT functie in het mbo teams? En hoe zou die visie ervanuit docent en student Meer is te vinden op de website www.sambo-ict.nl perspectief eruit moeten zien?
    • SintLucas - de eindhovense school Branding 17 Op weg naar een betekenisvolle Ugrade: Part II. leeromgeving stant Leiding geven aan onderwijsvernieuwing The only con Cultuur e is chang Op de laatste ICT-conferentie is het sociaal medium ‘Ugrade’ gepresenteerd in aanwezigheid van studenten Sintlucas en de eindhovense school zijn sinds juni 2009 van SintLucas en ROC de Leijgraaf die dit medium hebben gefuseerd. Er is voor de stichting een visie uitgeschreven ontworpen/gebouwd. Dit medium, waarop buitenschoolse tot en met 2014 waarin wij de richting, de kernwaarden, leeropbrengsten ter validering kunnen worden geplaatst, de kernkwaliteiten en het gewaagde doel hebben is toen door de aanwezigen met enthousiasme ontvangen beschreven waar wij met beide scholen naar toe willen met als gevolg een klankbordgroep. In de tussenlig- c.q voor staan. gende periode is n.a.v. de input van de klankbordgroep Uiteraard betekent een betekenisvolle leeromgeving iets het medium verbeterd en is er een marketingstrategie voor de faciliteiten en fysieke uitstraling van de leerom- ontwikkeld om een gedragen product in onderwijsland geving. Daarnaast is minstens zo belangrijk dat er ook te creëren. Ook zijn er gesprekken gevoerd met het daadwerkelijk op betrekkingsniveau iets gebeurt tussen ministerie van OC&W, die een toekomst zien voor het docenten en studenten. Hoe kunnen zij deze elkaar valideren van het buitenschools geleerde. Tijdens deze inspireren en waar zit m dat dan in. presentatie praten wij u bij over de stand van zaken. In de presentatie wordt ingegaan op visie en en de vertaling van de visie naar de inrichting maar ook de http://www.ugrade.nl + http://www.sintlucas.nl + beleving van een betekenisvolle leeromgeving. http://www.rocdeleijgraaf.nl De docent: heer èn meester eigen Netwerkschool SintLucas:Invloed van onderwijs cultuur op ICT&Onderwijs Cultuur Cultuur Binnen het competentiegericht onderwijs zoals het zich Maak jouw persoonlijke programma op http://www.cviweb.nl/managementconfzoek.aspx op Sintlucas aan het ontwikkelen is word de docent Medio 2010 startte Stichting SintLucas - de eindhovense op veel meer competenties aangesproken dan zo’n 8 school met het project De Netwerkschool, waarvoor SintLucas en de eindhovense school zijn twee mbo- - Talent krijgt vorm jaar geleden, het is een landelijke trend. Er gaat veel ‘flexibilisering’ en ’met minder meer doen’ belangrijke aandacht naar begeleiden, organiseren, communiceren, doelstellingen zijn. vakscholen die sinds 1 augustus 2009 hun krachten - Een frisse wind samenwerken met collega’s, legitimeren, en didactische- Als start werd een Cultuurkaart vastgesteld, met als uit- gebundeld hebben. Onze workshops geven een beeld - 1+1=3 en pedagogische aanpak versterken. Al deze aspecten komst de 5 belangrijkste en zeer ambitieuze kernwaarden van ons onderwijsconcept, de samenwerking met de komen we tegen bij het ontwikkelen van pedagogische/ voor de realisatie van de Netwerkschool. beroepspraktijk en interne ontwikkeltrajecten. didactische werkvormen. We kunnen ons onderwijs De werkelijkheid was dat ondanks deze hoge ambitie er inhoudelijk verbeteren met passende en efficiënte op het gebied van pedagogische/didactische begeleiding112 werkvormen. Het clichébeeld van de docent die in een met behulp van ICT, een grote ‘gap’ bestond. 113 De student staat centraal binnen ons onderwijsconcept. Dat vraagt om eenpagina pagina goede aansluiting op hoe, wanneer en wat een student leert. Naast de 1 Op weg naar een betekenisvolle leeromgeving lokaal 32 leerlingen aan een tafeltje doceert kan nog Het projectplan is echter qua ICT-doelstellingen in deze inhoud van het onderwijs is ook het creëren van een geschikte en betekenis- Ruud Rabelink steeds een van de werkvormen zijn, maar dan bewust duidelijk: Al na 1 jaar zal een elektronische leeromgeving volle leeromgeving die verbonden is met de praktijk een belangrijk doel. gekozen en niet bepaald door de roostermaker. breed ondersteuning bieden en moeten worden 2 De docent: heer èn meester eigen onderwijs toegepast. De inzet en rol van onze medewerkers is van essentieel belang om dit Dirk Roebroek Interne ontwikkeltrajecten. Wij vertellen het verhaal van onze reis: van keuzes tot onderwijsconcept te laten slagen. We verwachten van onze medewerkers dat 3 Interne ontwikkeltrajecten. Human Resource Management realisatie. ze optimaal gemotiveerd en toegerust zijn om het leren van leerlingen en Frank Heezemans, Ruud Rabelink, Dirk Roebroek, Marjon Roijmans http://www.sintlucas.nl + http://www.deeindhovenseschool.nl studenten centraal te stellen. Na een brede oriëntatie binnen de stichting SintLucas 4 Ugrade: Part II. - de eindhovense school is bewust gekozen voor een in- SintLucas - de eindhovense school wil een waarden gedreven organisatie Frank Heezemans, Bart van Kuik (KPC groep) tern scholingstraject voor docenten met coördinerende zijn waar medewerkers geïnspireerd worden. Een cultuur ontstaat niet in taken en HighPotentials. Onderwijsflexibilisering: PRETPARK het hoofd maar in het hart. Wil een organisatie erin slagen een visie tot een 5 Netwerkschool SintLucas:Invloed van cultuur Dit scholingstraject volgt het onderwijsconcept dat Leiding geven aan onderwijsvernieuwing op ICT&Onderwijs succes te maken, dan zullen zij ervoor dienen te zorgen dat deze tot in de dagelijks bij de studenten wordt gehanteerd, zoals: Frank Heezemans, Pieter Vorstenbosch haarvaten van de organisatie wordt gevoeld. Een visie welke niet tot cultuur - ‘On-the-job’-projectopdracht ondersteunt met Binnen de eindhovense school is gestart met het project is gestold, is krachteloos. 6 Onderwijsflexibilisering: PRETPARK ‘Just-in-time’-trainingen onderwijslogistiek. Doel is de leerbehoefte van de Marjon Roijmans, Pieter Vorstenbosch - Uit functiebeschrijvingen afgeleide beoordelings- student centraal te stellen waarbij wordt gekeken naar modellen, gelijk aan de beoordelingsmodellen voor Wat, Wanneer en Hoe de student leert. studenten bij de meesterproeven Deze benadering vraagt een grote flexibiliteit in het - Projectbegeleiding/studieloopbaanbegeleiding aanbod van ‘onderwijscomponenten’, om zoveel als Kansen De presentatie geeft u inzicht in de wijze waarop deze mogelijk aan te sluiten bij de individuele behoefte van zie ook een n is scholingstrajecten momenteel worden ingevuld. Bij de deelnemer. deze presentatie zijn ook twee deelnemers aan het vak traject aanwezig om uw vragen te beantwoorden. Het plannen, ofwel het creëren van leermomenten, bestaat uit het zo efficiënt en effectief mogelijk bij elkaar brengen van de juiste combinatie van een groep http://www.sintlucas.nl + http://www.deeindhovenseschool.nl studenten, een groep docenten en bijbehorende faciliteiten.
    • Slimmerikenhuis Golfbreker 21 he box Out of t nen e met de b nd Lectoren in het mbo, wandelen met een De rol van docent en leidinggevende bij o op de gr lector naar keuze sociale innovatie Leiding geven aan onderwijsvernieuwing Leiding geven aan onderwijsvernieuwing Na een kort zeemeeuw-zicht op de 5 lectoren en hun In het algemeen wordt gedacht dat voortijdig schoolverlaters werk kunt u wandelend verder met hen in gesprek. die kunnen leren zich redden. Niets is minder waar. Met Niek van den Berg: hoe het Zadkine Lectoraat zich Vooral mogelijkheden om je als laagopgeleide heeft ontwikkeld rond onderzoek en innovatie. schoolverlater te ontwikkelen ontbreken. Deze jongeren Met Marianne Steenvoorde: hoe bij het Flex College in zijn geholpen met de ontwikkeling van sociale compe- Nijmegen actieonderzoek rond VSV bijdraagt aan profes- tenties, communicatieve vaardigheden en sociaal kapitaal. sionalisering van docenten. Voor ROC’s liggen hier mogelijkheden om samen met Met Peter den Boer: over onderzoek naar keuzeprocessen gemeenten en andere maatschappelijke partijen van jongeren en de ontwikkeling van het leren binnen arrangementen voor laagopgeleiden te ontwikkelen. en tussen organisaties in West-Brabant. Welke vormen van sociale innovatie zijn nodig om de Met Henk Ritzen: hoe zijn onderzoek naar VSV bijdraagt betrokkenheid, motivatie en inzet van jongeren te aan het oplossen van problemen in en om het Twentse vergroten? Hoe kunnen sociale media worden ingezet beroepsonderwijs. om die innovatie te realiseren en tevens aan de ontwik- Met Ineke Delies: hoe in Groningen mbo, hbo en bedrijfs- keling van sociale competenties en sociaal kapitaal bij te leven de onderzoeksagenda van het lectoraat hebben dragen? vormgegeven. Deze 1e van 2 samenhangende workshops (apart en OOG in OOG met samen te bezoeken) biedt zicht op de inhoud van elk van de lectoraten. Al wandelend kunnen gasten nader Strategie met de lectoren in gesprek over hun aanpak, hun partners en concrete producten. OOG voor het MBO staat voor ‘Onafhankelijke Onderwijs- groep voor het MBO’. Maak jouw persoonlijke programma op http://www.cviweb.nl/managementconfzoek.aspx Een groep onderwijskundig strategische denkers, die hun sporen verdiend hebben binnen de BVE sector, benadert de ontwikkeling van de sector op onconven- Het onderzoekend en innoverend vermogen van een - Passie voor onderwijs, liefde voor Lectoren in het mbo, wat doen ze en tionele wijze. Dat wil zeggen, dat gedacht wordt vanuit ROC dragen bij aan verbetering van de onderwijsop- innovatie zowel deelnemersperspectief en de inhoud als vanuit brengsten. In dit huisje bent u de slimmerik, die samen - Slimmeriken helpen elkaar wat levert het op? het perspectief van de bedrijfsvoering, en dat wars van met de presentator(en) over de grenzen van uw ROC Leiding geven aan onderwijsvernieuwing instituties en instituten. heen kijkt. Realistisch en out of the box. Dat gecombineerd met out of the box denken levert Enkele roc’s hebben lectoren aangesteld om een leidende boeiende standpunten op. Nog interessanter wordt het114 rol te hebben in het lerend en onderzoekend innoveren als deze groep dat doet aan de hand van de thema’s 115 Wees eerlijk: bij onderzoek en innovatie denk je al snel aan saaie studies,pagina pagina van hun professionals. die er op dit moment toe doen zoals de positie van de langdurige processen en lastige projectleiders; niet iets waar je als onder- 1 Lectoren in het mbo, wandelen met een lector naar keuze In deze 2e van 2 workshops (apart en samen te bezoeken) BVE-sector in het totale onderwijsbestel in Nederland, wijsmens warm voor loopt. Bovendien, met ingewikkelde modellen en ver Niek van den Berg (Zadkine), Henk Ritzen presenteren Niek van den Berg, Peter den Boer, Ineke ‘examinering’ en ‘taal en rekenen’om maar eens drie weg van de onderwijspraktijk… (ROC van Twente), Marianne Steenvoorde (KPC Delies, Henk Ritzen en Marianne Steenvoorde via ‘flitsen’ thema’s te noemen. Groep), Ineke Delies (Alfa-College), Peter den hun lectoraten. Wat is hun opdracht? Hoe pakken ze die Dat is jammer! Want onderzoek en innovatie moeten het onderwijs verbeteren, Boer (ROC West-Brabant) aan? Hoe zijn docenten, management, beroepspraktijk http://www.oogvoorhetmbo.nl theorie en praktijk dichter bij elkaar brengen. Dat is de ultieme opdracht 2 Lectoren in het mbo, wat doen ze en wat en studenten betrokken? Welke opbrengsten zijn er in van de onderzoeker. levert het op? termen van kennis en input voor het onderwijs? Niek van den Berg (Zadkine), Henk Ritzen Samen met de zaal verkennen ze wat een roc kan hebben Onderzoek en innovatie zijn spannend en dagen onderwijsmensen juist uit (ROC van Twente), Marianne Steenvoorde (KPC aan een lectoraat. Wat levert het op voor de instelling Leerplankundige Professionalisering, hun resultaten te verbeteren. Groep), Ineke Delies (Alfa-College), Peter den Boer (ROC West-Brabant) en het bestuur? Wat heeft het middenmanagement ook als er weinig tijd is. eraan? Welk profijt hebben docenten ervan? Wie zijn Onderzoekers moeten docenten niet alleen ‘gebruiken’ in hun rol van Leiding geven aan onderwijsvernieuwing 3 De rol van docent en leidinggevende bij (andere) kennispartners? respondenten voor hun onderzoek, maar vooral als actieve partners die weten sociale innovatie waar ze het over hebben. Experts met kennis en eigen vraagstukken en Paulo Moekotte (ROC van Twente), Henk Het opleidingsteam Timmerman BBL niveau 2 van ROC inzichten rond belangrijke mbo-thema’s. Ritzen (ROC van Twente) van Twente heeft via een pilot meegewerkt aan de ontwikkeling van de leerplananalysescan van SLO.Met Een goede onderzoeker creëert draagvlak bij docenten en betrekt hen actief 4 De effectiviteit van persoonlijk leiderschap De effectiviteit van persoonlijk leiderschap behulp van de scan heeft het opleidingsteam (in 2 x 3 Els Brendel (Trans Forta) bij een onderzoeksproces of innovatieproject. Leiding geven aan onderwijsvernieuwing uur) de leerplankundige kennis verworven die nodig is 5 OOG in OOG met om hun opleiding gestructureerd en efficiënt te verbeteren. Onderzoek en innovatie brengen beweging in de school of zijn daar een Jeroen van den Oord (ROC Zeeland), Edwin Op basis van ervaringen als CvB-er en op basis van theorie In de workshop presenteert het opleidingsteam hoe gevolg van. Ze zijn aanstekelijk en zetten veranderingen in een positieve Verlangen (ROC Eindhoven) (‘Persoonlijk leiderschap’van Veenbaas en Weisfelt, zij met behulp van de leerplan analysescan een eerste flow. Een flow gebaseerd op een urgente en persoonlijke vraag van docenten. ‘Prioriteiten’ van Covey en ‘Kun je een rups leren vliegen’ kwaliteitsslag gemaakt hebben. Daarnaast krijgen de 6 Leerplankundige Professionalisering, ook als Heeft u ook passie voor onderzoek en innovatie? Denk in het Slimmerikenhuis van Bommerez en van Zijtveld) aantonen dat werken deelnemers de mogelijkheid hun eigen leerplankundige er weinig tijd is mee, deel uw ervaringen en zoek samen naar slimme oplossingen! Gerard Hazenwinkel (ROC van Twente), Ruud volgens de principes van persoonlijk leiderschap effectief kennis ter verrijken door aan de hand van de scan hun Reenalda (SLO) en ontstressend kan zijn. eigen opleiding te analyseren.
    • Stichting Praktijkleren Golfbreker 29 Samen komen we ver(der) Strategie Stichting Praktijkleren wordt gezien als sectoraal voorbeeld van hoe scholen zelf hun verantwoordelijkheid nemen en de krachten bundelen om samen te werken aan betere exameninstrumenten, goede invulling van binnen- en buitenschools onderwijs en deskundigheidsbevordering van docenten. Drs. A.H. Remeeus, directeur van Stichting Praktijkleren, schetst hoe roc’s, de MBO Raad en kennis- centrum ECABO succesvol samenwerken om competentie- gerichte examen- en leerproducten te ontwikkelen die voldoen aan de strenge eisen van de onderwijsinspectie. Wat doet de stichting voor de scholen en hoe, en in welke samenwerkingsverbanden werkt zij? Deze presentatie houdt de heer Remeeus samen met vertegen- woovertegenwoordigers van de eerder genoemde organisaties. http://www.stichtingpraktijkleren.nl Wat verwacht ik van Praktijkleren als examenleverancier? Leiding geven aan onderwijsvernieuwing Stichting Praktijkleren ontwikkelt examenproducten Maak jouw persoonlijke programma op http://www.cviweb.nl/managementconfzoek.aspx voor de competentiegerichte beroepsopleidingen in de sector economie in samenwerking met de roc’s. Het Van, voor én door het onderwijs, dat is Stichting - Kom bij ons en doe mee: hoe gaat daarbij om proeven van bekwaamheid, examen- projecten en tentamens. Minister van Onderwijs Marja Praktijkleren. Opgericht door roc’s en met docenten als bundelen we onze krachten? door van Bijsterveldt spreekt in haar actieplan mbo over een ontwikkelaars van onze examen- en leerproducten voor - Kom bij ons en denk mee: hoe Van, voor én js keurmerk voor examenleveranciers. Stichting Praktijkleren de economische beroepsopleidingen zijn wij stevig erwi het ond krijgen we de examinering op orde? werkt hier alvast naar toe. Samen met de deelnemers verankerd met de ‘werkvloer’. aan deze workshop willen we onderzoeken wat jullie als klant van ons verwachten. We geven jullie ook alvast116 een inkijkje in hoe wij de kwaliteitsborging van onze 117 Samenwerkingpagina pagina Stichting Praktijkleren wordt in ‘Haagse kringen’ genoemd als voorbeeld 1 Samen komen we ver(der) examenproducten en de examenorganisatie ter hand van hoe binnen een mbo-sector effectief wordt samengewerkt om actueel Ton Remeeus hebben genomen. en competentiegericht onderwijs te verzorgen. Alle roc’s zijn lid van onze 2 Samenwerken in het Onderwijsleerbedrijf http://www.stichtingpraktijkleren.nl stichting en maken met hun economische opleidingen gebruik van onze vmbo-mbo-hbo examen- en leerproducten. Gina Keetman Examenleverancier 3 Samenwerken in het Onderwijsleerbedrijf vmbo-mbo-hbo De Inspectie van het Onderwijs legt steeds meer nadruk op de kwaliteit Gina Keetman van de examinering van roc’s. Een betrouwbare examenleverancier is voor Samenwerken in het Onderwijsleer- scholen dus onmisbaar. Wij werken nauw samen met CINOP en ECABO 4 Wat verwacht ik van Praktijkleren als om ‘inspectieproof’ examenmateriaal te maken. Onze leerproducten zijn examenleverancier? bedrijf vmbo-mbo-hbo ondersteunend aan de examenproducten. Maria Wessels Samenwerking in de beroepskolom (vmbo – mbo – hbo) 5 Wat verwacht ik van Praktijkleren als w stichting ww. Onderwijsleerbedrijf examenleverancier? Het onderwijsleerbedrijf is een uitstekend middel om te Leerlingen moeten praktijkervaring opdoen om goed voorbereid op de Maria Wessels leren en te worden beoordeeld in de praktijk. Binnen een arbeidsmarkt te komen. Het onderwijsleerbedrijf draagt hieraan bij: een praktijk 6 Samen komen we ver(der) actief onderwijsleerbedrijf kunnen vmbo-, mbo- en hbo- leren écht bedrijf binnen het roc, waaraan leerlingen vanaf jaar één kunnen deelnemen. Wij ondersteunen roc’s bij het starten ervan. Ton Remeeus leerlingen van elkaar leren en ontstaan er kenniskringen .nl rondom gezamenlijke vraagstukken. In de presentatie bespreken we onder meer de samenwerking tussen Advies, ondersteuning, trainingen onderwijs, overheid en ondernemingen. Er is aandacht Onze verantwoordelijkheid stopt niet bij het produceren van examen- en voor financiële en juridische consequenties die een rol leermateriaal. We adviseren ook over de wijze waarop opleidingen onze spelen wanneer een roc een onderwijsleerbedrijf herbergt producten kunnen inzetten in het curriculum en trainen docenten, zodat en voor de rol van de docent. We doen een boekje open ze het materiaal adequaat kunnen gebruiken. over didactische werkvormen, maatwerk, flexibilisering en bevindingen van ervaringsdeskundigen.
    • Toekomst huis Branding 34 ‘Terug naar Daarom’ Excellent leiderschap + onderwijs- Strategie vernieuwing: Duidelijkheid! Leiding geven aan onderwijsvernieuwing Mbo-instellingen zijn er uitzonderlijk in geslaagd onder- wijsorganisaties te worden. Honderden schoolleiders en complete onderwijsorganisaties De verzakelijking en veranderende schaalgrootte houden hebben gebruikgemaakt van het programma De Excellente geen gelijke trend met betrokkenheid van docenten. Schoolleider. Dit programma is gebouwd rondom Los van onderwijsinhoudelijke en organisatiestructurele 360-gradenfeedback betreffende competenties, leider- ontwikkelingen resteert vanuit het arbeidsmarktperspectief schapsstijlen en het werkklimaat in een organisatie. Alle maar een vraag: ‘Waarom u?’ leidinggevenden hebben feedback ontvangen van hun Waarin onderscheidt uw organisatie zich van anderen? medewerkers, directe collegae en leidinggevenden en ‘Waarom zou ik mijn kind eerder naar jullie dan naar vertaald naar ontwikkelactiviteiten. Een jaar naar dato een andere organisatie moeten sturen?’ ‘Waarom zou ik worden met een feedbackronde successen zichtbaar. hier moeten gaan werken?’ Wat kunnen wij hiervan leren als het gaat om leiding- De confrontatie met die vraag biedt antwoord op de geven aan onderwijsvernieuwing? vraag: ‘Waar zit onze professionaliteit?’ Met het ROC Erika Krone deelt graag de verkregen inzichten met waar BMC een leiderschapsprogramma uitvoert u om vervolgens over deze vraag met u in gesprek te entameren wij met u een discussie over datgene waar gaan. U krijgt daarmee de gelegenheid om te reflecteren uw organisatie voor staat. op uw eigen organisatie. Management ontwikkelpool; http://www.bmc.nl/node/591 toekomstig Onderwijs en Management Van contacten tot olympische Leiding geven aan onderwijsvernieuwing samenwerking: Creëer winnaars! Met verschillende onderwijsinstellingen zoekt BMC naar Strategie ontwikkeling van onderwijskundig leiderschap. Met Helicon Maak jouw persoonlijke programma op http://www.cviweb.nl/managementconfzoek.aspx en Zadkine is zo een management ontwikkelpool ingericht. BMC, actief op het gebied van het Olympisch Platform. Vergelijkbaar met competentiegericht onderwijs wordt BMC verbindt disciplines aan elkaar met als belangrijkste ‘The best way to predict the future is to create it.’ - Create the future met deelnemers aan de managementpool de vraag bindmiddel de sport. Niet alleen Topsport, maar ook In het Toekomst Huisje van BMC verkent u samen met - Inspiratie en innovatie beantwoord welke competenties zij te ontwikkelen hebben breedtesport, sport in de strijd tegen overgewicht van de onderwijsexperts van BMC de toekomst van het - Future-note Speaker om hun onderwijskundig leiderschap op het gewenst kinderen, sport als integratiecomponent, sport als niveau te brengen. Door de instellingen genoemde onderdeel van de buitenschoolse opvang enz. Juist BMC middelbaar beroepsonderwijs. - Toekomstbestendig mbo voordelen zijn: kan door haar contacten dit thema benaderen vanuit - het ontstaan een flexibele schil van managers; Onderwijs, Openbaar Bestuur en Sport. Op weg naar 2020 mixen we alle ingrediënten die nodig zijn om te komen118 - de inbreng van BMC Young Proffesionals geeft een Het voorbeeld van FC Twente laat zien hoe in de 119 tot een krachtig en toekomstbestendig mbo. Samen naar beter. impuls van resultaatgerichtheid; loop van een aantal jaren een contact uitgroeit naarpagina pagina 1 ‘Terug naar Daarom’ - meer kwaliteitsdenken bij de inzet leidinggevenden; duurzame strategische samenwerking. Uitgangspunten: Ons uitgangspunt is dat elke vernieuwing moet bijdragen aan versterking Gijs de Bont - talent ontdekken, talent ontwikkelen; aansluiten bij de cultuur van een regio, gebruik maken van het primaire proces. Vanuit deze grondhouding en onze onderwijs- 2 Van contacten tot olympische samen- - versterken managemenprofessionaliteit; van ieders sterke punten en elke speler winst ‘gunnen’. ervaring die is opgedaan in talloze opdrachten, ontwikkelen we nieuwe werking: Creëer winnaars! - versterking wervingskracht hoger. Burgers in de regio, de studenten en de professionals ideeën en denken na over de praktische toepassingen hiervan in complete Anneke Beukers worden de winnaar. arrangementen. Besturen met lef, de bestuurder van de 3 Zorg voor de toekomst! In het Toekomst Huisje van BMC komt u niet alleen om te luisteren of te Hans Schuit toekomst! Zorg voor de toekomst! consumeren. Van u wordt verwacht dat u aan het werk gaat. In een caleido- Leiding geven aan onderwijsvernieuwing Samenwerking in de beroepskolom (vmbo – mbo – hbo) 4 Excellent leiderschap + onderwijsver- scoop van onderwijsworkshops wordt stilgestaan bij de toekomst van het nieuwing: Duidelijkheid! beroepsonderwijs. Zes praktijkvoorbeelden passeren de revue, waarbij Erika Krone Een BMC’er wordt geconfronteerd met een ongekende De invoering van CGO is complex en de inbreng vanuit thema’s als toekomstgericht HRM, krachtige regionale samenwerking en hoeveelheid aan systemen en structuren. Deze presentatie het werkveld onontbeerlijk. Binnen het Nijmeegse inspirerend leiderschap centraal staan. We presenteren u uitdagende visies 5 Management ontwikkelpool; toekomstig maakt met een voorzitter CvB van een grote mbo- zorgveld bestond een zekere mate van scepsis ten Onderwijs en Management en samenwerkingsbruggen om het mbo effectiever te maken. Ook zal instelling, inzichtelijk hoe de systemen en structuren in aanzien van de invoering van CGO bij de opleidingen Wijnand Schilperoort, Theo Koolen (Helicon een inspirerende ‘Future-note Speaker’ een inhoudelijke bijdrage leveren, Opleidingen) het onderwijs leiden tot vervreemding van de professional Verzorgende-IG en MBO-Verpleegkundige. onder de titel: ‘Back to the future’. De toekomst begon gisteren, zou je van het primaire proces. In een projectmatige aanpak wordt ‘aan de voorkant’ kunnen zeggen. Want de weg naar vooruitgang is in het verleden ge- 6 Besturen met lef, de bestuurder van de Frustratie, verminderde betrokkenheid en minder veel tijd geïnvesteerd. Door werkveld en ROC, is onder plaveid, maar… de toekomst wordt vooral door de stappen en keuzes van toekomst! vertrouwen in het onderwijs zijn het gevolg. Terwijl de leiding van een externe projectleider constructief Anneke Beukers vandaag bepaald. professionals het gevoel hebben dat de werkdruk stijgt, gewerkt aan de invoering van CGO. Resultaat van het leiden hun grotere inspanningen niet tot verbetering invoeringstraject is een opleidingspraktijk die voor het a’s: van de leersituatie van de deelnemer. werkveld meer herkenbaar en beter uitvoerbaar is. Zes them t Een blik Hoe keren we het tij, welke leiderschapstijlen geven Betere afspraken zijn gemaakt over het aannemen en een scha tie de toeko p o ruimte aan de professional en creëren de ruimte binnen begeleiden van studenten. Kwalitatief en kwantitatief het systeem om te excelleren. De presentatie laat zien voorzien de vernieuwde opleidingen beter aan in de rma die giste mst aan info r begon hoe systeemdruk verminderd kan worden. zorg van morgen.
    • Zadkine Branding 11 Netwerkleren Twinkelende ogen: Zadkine innoveert Cultuur en leert Leiding geven aan onderwijsvernieuwing Cocreatie in een netwerkorganisatie In de presentatie willen we het Zadkine – Kennisnet Hoe trachten wij bij Zadkine innovaties goed te borgen? project WIzadKIne presenteren (gebruik van Wiki’s in Hoe gaan wij om met opbrengsten van in het oog het primair proces) en de discussie aangaan over het springende projecten? Dat doen wij door lerend, onder- zinvol gebruik van wiki’s in de organisatie. zoekend en reflectief om te gaan met innovaties. De Wiki-technologie kan op diverse manieren worden Dit proces start met innovatieve ideeën vanuit de organi- ingezet. Bekend is natuurlijk de wikipedia, waarin satie (docenten, teams en management). Een interne kennis vergaard wordt vanuit de “wisdom of the crowd” innovatiecommissie ondersteunt in het verder brengen gedachte, een langdurig project. Echter, wiki-technologie van ideeën tot projecten met behulp van tools. Voor alle leent zich ook voor kortdurende activiteiten, faciliteren betrokkenen worden ‘innoveren en leren’ bijeenkomsten van een scholing, samenwerken aan een beleidsdocument gehouden. Bovendien is dit schooljaar een leergang of het presenteren van projectresultaten. gestart voor innovatieve professionals, gebaseerd op de Hoe wordt in onze en uw organisatie Wiki technologie door Van den Berg & Geurts ontwikkelde 5 sleutels voor ingezet? Welke resultaten zijn geboekt? Welke lessen succes (inspirerend concept, eigenaarschap, duidelijke hebben wij geleerd? resultaten, professionele aanpak, expliciet leren). http://www.zadkine.nl/lectoraatberoepsonderwijs dat Zo doen we : Yammer als brug voor eilandbewoners Nieuwe media: studenten als rdam in Rotte sch Cultuur communicators ti pragma Instellingen kennen vaak een typische eiland cultuur. Leiding geven aan onderwijsvernieuwing Naast interne informatie verstrekking staat kennisdeling Maak jouw persoonlijke programma op http://www.cviweb.nl/managementconfzoek.aspx en kenniscreatie hoog op de agenda. Via nieuwsbrieven ‘In 2015 zal meer dan 90% van het internet verkeer en email is dit lastig vorm te geven. Intranet ondersteunt bestaan uit videocommunicatie (prognose CISCO)’ Zadkine is een van de grootste opleidingencentra voor - vernieuwend dit wel, maar hiërarchisch, statisch en traag. Microblog- Het Mediabedrijf van Zadkine laat studenten een ging is een mogelijk antwoord om het gat tussen email gedeelte van de interne en externe communicatie middelbaar beroepsonderwijs in Nederland. Wij leiden - betrokken uitvoeren door middel van video en netwerksites. In en intranet op te vullen. vakmensen op en bereiden studenten voor op een - inspirerend Zadkine en ROC Leiden experimenteren sinds kort met het Mediabedrijf van Zadkine vervullen studenten alle zelfstandige, actieve en perspectiefrijke positie in de - en vooral ook leuk Yammer om microblogging binnen de instellingen te essentiele rollen. Zadkine heeft geen media-opleiding, maatschappij, in het algemeen en in de regio Rijnmond. faciliteren. Beide instellingen zijn kleinschalig begonnen dus het Mediabedrijf moet innovatieve wegen Leren, denken, durven, doen! en proberen uit te vinden wat de meerwaarde kan zijn. bewandelen om studenten op zinvolle wijze hun stage120 De eerste resultaten zijn bemoedigend, maar ook de te laten uitvoeren. Tot op heden liepen studenten ICT, 121pagina pagina 1 Netwerkleren valkuilen komen in beeld. SCW, Marketing & Communicatie, Popacademie, Juridisch De visie van Zadkine op onderwijs luidt: Leren is samen denken, durven en Theo Broeren, Mar Gagestein -Hoe implementeer je social media binnen je ROC? Medewerker en Secretarieel Medewerker stage bij doen. Zadkine is geworteld in het Rotterdamse, een multiculturele stad met -Versterkt microblogging onze organisatie? het Mediabedrijf. Het Mediabedrijf vervaardigde in een groot aantal jongeren en een grote vraag naar arbeidskrachten. 2 Yammer als brug voor eilandbewoners 2009/2010 meer dan 70 producties voor klanten binnen We investeren via de pijlers van onze visie in de talentontwikkeling van onze Mar Gagestein, Herman Post (ROC Leiden) en buiten Zadkine. jongeren en in hun ontwikkeling naar de arbeidsmarkt. Daarvoor doen we een beroep op de passie van onze medewerkers voor hun studenten en hun 3 Met minoren beter beslagen vak. Niet alles gaat van een leien dakje, maar we zijn voortdurend bezig Roger Zandvliet Hoe weet de leerling/student waarvoor om ons onderwijs en onze organisatie te verbeteren zodat talent tot leven 4 Twinkelende ogen: Zadkine innoveert en Met minoren beter beslagen hij/zij kiest? kan komen. leert Jan Smallegange, Sandra Bijwaard, Arend van Leiding geven aan onderwijsvernieuwing Samenwerking in de beroepskolom (vmbo – mbo – hbo) De innovatieprojecten zijn een goed voorbeeld van hoe Zadkine investeert der Lee, Niek van den Berg in onderwijs en onderwijsprofessionals. We pakken innovatie pragmatisch Zadkine is bezig met de implementatie van minoren. Zadkine zet zich in om samen met de VMBO-er de juiste 5 Nieuwe media: studenten als communicators aan, om zo veel mogelijk te bereiken voor onze studenten, bedrijven en Met minoren kunnen studenten hun diploma “opwaar- keuze te maken voor een MBO-opleiding. Daartoe Peter Hoogerbrugge eigen personeel. Daarin hebben we het nodige bereikt en dat willen we deren”, door binnen hun domein (of zelfs daarbuiten) hebben we z.g. MBO-punten ingericht in VMBO-scholen ook laten zien. Het gaat om veel ideeën, nieuwsgierigheid, enthousiasme 6 Hoe weet de leerling/student waarvoor hij/zij kennis en vaardigheden te vergaren waarmee zij voor om de overstap naar het MBO te begeleiden. Warme en trots. Daarbij is actieve kennisdeling één van de hoofditems. kiest? toekomstige werkgevers aantrekkelijker zijn. Zo kunnen overdracht, duurzame plaatsing zijn de doelen van Lida Kappetijn beveveiligers een module Facilitaire Dienstverlening deze vorm van samenwerking. Na de intakebegeleiding Om opbrengsten (positief of negatief) optimaal te kunnen benutten, zul je immers scherp moeten evalueren en je conclusies met anderen delen. volgen, of popartiesten een module Ondernemen. wordt de studieloopbaanbegeleiding ingezet. Deze is Het Zadkine Jongerenpanel heeft er zijn licht over laten er al vroeg in de opleiding op gericht om leerlingen/ Kennisdeling krijgt onder meer vorm door samenwerking tussen opleidingen- schijnen en heeft ook input geleverd. Met behulp van studenten inzicht te geven in de voor hem/haar passende centra en presentaties over aanpakken en opbrengsten. Kennisdeling krijgt Innover deze minoren denkt Zadkine de studenten beter op de loopbaankeuzen: werken, verder leren, werkend leren en als toekomst te kunnen voorbereiden en hun kansen op of ondernemen. En na een bewust gemaakte keuze bieden ook vorm in de workshops die in Branding 11 op het programma staan. uitgang spu werk te vergroten. we ondersteuning om in de gekozen route zo goed van bele nt Deze zijn een doorkijkje door innovatief Zadkine en de zaken waar onze ogen van gaan twinkelen. Welkom! mogelijk voorbereid aan de slag te gaan om daarmee de id http://www.zadkine.nl kans op succes te optimaliseren.
    • Wildcard Broekenhuis Golfbreker 19 Verbindend organiseren Goed businessmodel creëert Human Resource Management toegevoegde maatschap. waarde Strategie Hoe organiseer je een onderwijsorganisatie die uit zeer verschillende branch-opleidingen bestaat zodanig dat ROC Tilburg is een normaal ROC. Toch springen wij eruit ieder zich kan richten op de eigen branche en waarbij voor wat betreft onze besturingsfilosofie. Vanuit het tegelijkertijd meerwaarde wordt gecreerd door intern uitgangspunt dat wij de menselijke maat hanteren bij de samenwerking te optimaliseren. Tijdens deze presentatie de inrichting van onze organisatie, zijn wij aan de slag leggen we u uit hoe wij onze visie en identiteit hebben gegaan met het opknippen van de onderwijsorganisatie vertaald naar een resultaatverantwoordelijke organisatie in scholen, aangestuurd door integraal managers en en hoe het implementatie traject is verlopen en nog ondersteund door SSC’s (gedeelde diensten). gaande is. We geven een inkijk in de rationele en Onze ervaring is dat deze wijze van organiseren betrokken- emotionele ontwikkelingen tijdens ons traject. heid oplevert bij zowel de docenten als bij de directeur en zeker ook bij de studenten die deze kleinschaligheid zeer weten te waarderen. In deze workshop willen wij met u verkennen hoe wij op deze manier erin slagen zoveel mogelijk middelen te bestemmen voor het primair proces. Navigeren met werkervaringen: ruimte voor talenten Samenwerking in de beroepskolom (vmbo – mbo – hbo) Samenwerking tussen onderwijs De presentatie geeft een inzicht in de keuzeprocessen van een leerling en de invloed van werk- en leerervaringen en bibliotheken op dat proces. Ook zal de Loopbaandialoog, zoals die Strategie Maak jouw persoonlijke programma op http://www.cviweb.nl/managementconfzoek.aspx ontwikkeld is voor het Maintenance Education Consortium gepresenteerd worden. Speciaal daaraan is de doorlopende Het onderwijs en de bibliotheek hebben van nature veel Voor elk wildcardhuisje hebben we iemand verzocht als - Onderwijsgroep Tilburg / leerlijn vmbo-mbo-hbo (aanleggen van een loopbaan- raakvlakken.Gestart in Overijssel en nu op veel meer dossier) als start van Lifelong Learning. Er zal specifiek plekken in het land werken bibliotheken en scholen “eigenaar” op te treden. In dit huisje is dat JAN BROEKEN. ROC Tilburg ingegaan worden op het benoemen van loopbaancom- samen onder de naam Biebsearch. In deze presentatie Wij zijn blij dat we mensen in de sector hebben die dit - Overijsselse Bibliotheek Dienst petenties en de ontwikkeling daarvan, in samenhang. delen we ervaringen vanuit de samenwerking met onder soort zaken belangeloos doen, we hopen dat u zich te - ROC West Brabant De presentatie gaat ook in op de implementatie- andere het Deltion college in Zwolle (onder de naam gast zullen voelen in zijn huis. vraagstukken van de (leer)loopbaandialoog. Tips en tops Fiducia), Landstede MBO en VO en een groot aantal om de loopbaandialoog met goed succes in te voeren, scholen voor het voortgezet onderwijs. De integratie122 123 De wildcardhuisjes geven ruimte aan workshops die niet pasten in de huisjes in een coproductie met toeleverende en afnemende van betrouwbare bronnen, informatie uit de eigen ELO,pagina pagina van de instellingen. 1 Verbindend organiseren scholen én niet te vergeten het bedrijfsleven. ICT en mensen maakt het een bijzonder innovatief project. Daarvoor kunnen een aantal redenen zijn: Henny Verbeek (Vitalis College), Patrick Koek- koek (Effect Consulting), Peter Juffer (Effect http://www.worldclassmaintenance.com/index.php/nl/maintenance- http://www.biebsearch.nl • De instelling heeft zoveel workshops dat er extra ruimte nodig is Consulting) education-consortium/documenten/cat_vi • De instelling van de workshopleider heeft geen eigen huisje • Wellicht wilde de eigen instelling de workshop niet opnemen en vonden 2 Navigeren met werkervaringen: ruimte voor wij het juist een goed verhaal dat we de sector niet wilde onthouden. talenten Daarover het volgende: Emmy Bakker, Mazze van Hoboken (ROC West- ijken, Brabant) teit, Afw Creativi kijkers Over historische fouten en de waarde van afwijkende denkers deel 1: 3 Strategische meerjarenplanning Fris Jan Broeken, Frans Bleumer (ROC West-Brabant) Televisie – Saai 4 Goed businessmodel creëert toegevoegde Strategische meerjarenplanning Strategie maatschap. waarde Televisies werden voor het eerst verkocht rond de dertiger jaren. Darryl Carl Govers (Onderwijsgroep Tilburg), Hilde Zanuck, multi-Oscar winnaar en oprichter van 20th Century Fox, voorspelde Adriaenssens (ROC Tilburg) De Onderwijscalculator is een begrip voor ROC Nederland. in 1946 : “mensen zullen snel verveeld raken van het staren naar een De Strategische meerjarenplanning applicatie is een houten kastje aan de muur”. 5 Samenwerking tussen onderwijs en logische uitbreiding. bibliotheken De applicatie stel het management in staat om een Annemarie van Essen (Overijsselse Bibliotheek Afwijkende denkers in je organisatie worden vaak beschouwt als lastpakken planning voor meerdere jaren te ontwerpen. Er wordt Dienst) ze produceren vaak echter veel “rakelingen”. Een rakeling is iets nieuws rekening gehouden met het verloop en verwachting van dat terecht is ondernomen maar dat (nog) niet tot het gewenste resultaat studentenaantallen en personeelsverloop. heeft geleid. Maar ondanks dat nog niet bereikte resultaat veel positieve Wat is de invloed op het budget bij het aanpassen van energie bij mensen los heeft gemaakt. groepsgrootte, onderwijsplanning, inzet van instructeurs Afwijkers met veel rakelingen wil je graag bij je overleg betrekken maar Anders in een meerjaren perspectief. be Buitenst keken, meestal niet in dienst hebben. In de huidige bezuinigingsronde hebben zij Tijdens de presentatie zal ook de koppeling en relatie het zwaar. aanders met de onderwijscalculator worden gedemonstreerd.
    • Wildcard Burgerhuis Golfbreker 25 Intensivering taal & rekenen: van plan Samenwerken aan de doorlopende naar uitvoering route vmbo mbo: werkt dat? zen, W ilde Gan s Cultuur Samenwerking in de beroepskolom (vmbo – mbo – hbo) aad Tegendr In een korte inleiding worden de belangrijkste maatregelen In schooljaar 2006-2007 startte het project Bruggen uit het implementatieplan taal & rekenen geschetst: bouwen in Waterland gesubsidieerd door het Platform inzet van taalregisseurs in de opleidingsteams, inzet van Beroepsonderwijs. Het project beoogde het ontwikkelen taaldocenten in vaklessen, uitbreiden van taal en reken van een doorlopende loopbaanmethodiek van vmbo op de lessentabel, centraal georganiseerde extra taal- en naar mbo. De ambities waren hoog. In het eerste school- rekenlessen voor leerlingen met een grote achterstand, jaar waren 14 docenten iedere donderdag samen aan 0-meting, voortgangs- en eindtoetsing waarmee het de slag om de ingrediënten van de methodiek helder te effect van verschillende interventies geëvalueerd kan krijgen. Na anderhalf jaar was er een audit en werden worden. de ambities bijgesteld. Tweemaal lukte het om de Daarna worden met de deelnemers een aantal dilemma’s projectlooptijd te verlengen, dit omdat, dat wat men besproken, zoals: wilde bereiken, meer tijd nodig had. In augustus 2011 • Verbetering van het taal- en rekenonderwijs in de loopt het project definitief ten einde. Wat is er terecht opleidingen is noodzakelijk, maar het gevoel van gekomen van de bijgestelde ambities, leidt het project urgentie wordt niet door alle opleidingsteams tot een doorlopende route en wat is dat dan, wat en gedeeld. wie waren nodig om dit project succesvol te maken en • Organiseren van overstijgend aanbod van extra wat is er kwalitatief en kwantitatief onderzocht? taal- en rekenlessen komt de kwaliteit ten goede maar past slecht in de organisatie en het zelfbeeld van de www.regiocollege.nl/schoolenbedrijf/samenwerking/bruggenbou- opleidingsteams. weninwaterland en www.mijnopleidingjouw Servicemanagement ICT, van proces tot Taalassessments: daar zit het MBO op uitvoering. Maak jouw persoonlijke programma op http://www.cviweb.nl/managementconfzoek.aspx te wachten! Strategie Voor elk wildcardhuisje hebben we iemand verzocht als - Albeda College Leiding geven aan onderwijsvernieuwing “eigenaar” op te treden. In dit huisje is dat ANKE BURGER. - Hoornbeeck College ICT ontwikkelingen en exploitatie worden steeds meer Hoe geven we vorm aan de instellingsexamens Nederlands? vanuit de “businessview” ingericht. Daarnaast worden Wij zijn blij dat we mensen in de sector hebben die dit - CINOP binnen veel organisaties een traject ingezet richting Vele ROC’s worstelen ermee. soort zaken belangeloos doen, we hopen dat u zich te - REGIO College Het Albeda college heeft een ultiem instrument ontwikkeld, professionalisering. Aan leveranciers van ICT (zowel gast zullen voelen in haar huis. waarbij alle vaardigheden middels een integratief Intern als extern) worden hogere eisen gesteld qua examen in de beroepscontext afgenomen worden. betrouwbaarheid, schaalbaarheid, flexibiliteit en inlevings-124 125 De wildcardhuisjes geven ruimte aan workshops die niet pasten in de huisjes Het instrument sluit aan op het CGO onderwijs, past vermogen in de gebruikers en organisatie. Het is nu vanpagina pagina van de instellingen. 1 Intensivering taal & rekenen: van plan naar in de Proeve van Bekwaamheid en wordt door zowel belang dat we deze aspecten niet alleen initiëren maar Daarvoor kunnen een aantal redenen zijn: uitvoering docenten als studenten ervaren als een praktisch, leuk ook sturen, bewaken en implementeren. Anke Burger, Jo Frijns, Marcelle van Proosdij, Bij de ICT afdeling van het Albeda College in Rotterdam • De instelling heeft zoveel workshops dat er extra ruimte nodig is en zinvol examen. Daarnaast biedt het Taalassessment Emma Dijkstra (Regio College) • De instelling van de workshopleider heeft geen eigen huisje uitgelezen mogelijkheden voor de integratie van vak en zijn we in het jaar 2010 druk aan de gang gegaan met • Wellicht wilde de eigen instelling de workshop niet opnemen en vonden 2 Taalassessments: daar zit het MBO op te taal. Bovendien is het instrument uitstekend bruikbaar het opzetten van een nieuwe ICT regieorganisatie. wij het juist een goed verhaal dat we de sector niet wilde onthouden. wachten! voor de moderne vreemde talen. In de workshop gaan Daarover het volgende: Willy Korteweg (Albeda College), Joyce in het wij –ondersteund door filmfragmenten-in op inhoud en Kwaliteit?! Hoe wordt het een Veld - Melis (Albeda College) organisatie. De assessments hebben inmiddels landelijk veel aandacht gekregen. gedeelde verantwoordelijkheid? Over historische fouten en de waarde van afwijkende denkers deel 2: 3 Servicemanagement ICT, van proces tot uitvoering. Strategie Computers zijn niet voor thuisgebruik Sander Peters (Albeda College) Besproken wordt hoe het Albeda College op Digital Equipment Corp, beter bekend als DEC, waren pioniers in de USA op 4 Samenwerken aan de doorlopende route Van implementatieplan naar actie vernieuwende en inspirerende wijze (volgens de principes vmbo mbo: werkt dat? het gebied van computers. Een van de oprichters, Ken Olsen, voorspelde Gertrud de Wit, Anke Burger (Regio College) Leiding geven aan onderwijsvernieuwing van Appreciative Inquiry = AI) aan de slag is gegaan met in 1977, dat er geen reden is voor welk individu dan ook om thuis een het aanpassen van het kwaliteitszorgsysteem. Vervolgens computer te hebben. 5 Van implementatieplan naar actie Taal en rekenen op het Hoornbeeck College vanuit zal uitleg gegeven worden over AI en wat de achterlig- Kees den Bok (Hoornbeeck College), Ad Blonk managementperspectief. gende werkzame elementen hiervan zijn. Om het effect (Hoornbeeck College), Marianne Driessen Met zijn systematiek van de zesdenkhoeden laat de de Bono de waarde van Het Hoornbeeck College heeft in 2010, net als alle van deze nieuwe werkwijze te ervaren krijgen de deel- (CINOP) “zwart denkers” zien, het zijn de mensen die uw positieve verhaal larderen andere roc’s, een implementatieplan geschreven om het nemers een korte AI-opdracht voorgelegd. Vervolgens met knelpunten en risico’s. Het vervolgens 6 Kwaliteit?! Hoe wordt het een gedeelde taal- en rekenonderwijs opnieuw vorm te geven met zullen de positieve ervaringen van het Albeda College bespreken van deze risico’s en knelpunten verantwoordelijkheid? als doel leerlingen in staat te stellen straks de vereiste en andere good practices aan bod komen. Een belangrijke maakt de implementatie van uw goed Yvonne Verhulsdonk (Albeda College) eindniveaus te behalen. Vanaf 2010 is ook gestart met volgende stap daarna is de verbinding met het eigen bedoelde plan sterker. Buiten d de uitvoering van dit plan. werk. In een discussie zullen de deelnemers ingaan op ek Out of t aders, In deze presentatie vertellen we over de manier waarop de meerwaarde van AI binnen het eigen werk en de dit implementatieplan tot stand is gekomen. toepasbaarheid van AI voor de eigen organisatie. he Box
    • Wildcard Koekkoekhuis Paalhoofd 2 Professionaliseren dé sleutel tot succes Koers en kaders in een dashboard in in cgo! relatie tot kwaliteit Human Resource Management Strategie Amarantis Onderwijsgroep kiest voor een organisatiebrede ROC Nijmegen heeft prestatie indicatoren op basis van CGO professionalisering voor docenten, instructeurs en koers en kaders vastgesteld. Om op de indicatoren te ondersteuning. Professionalisering is dé sleutel voor het kunnen sturen is een eenvoudig en flexibel management verhogen van de kwaliteit van onderwijs. dashboard ontwikkeld. Dit dashboard geeft inzicht in Tijdens de presentatie wordt u meegenomen in het de actuele scores op de prestatie indicatoren, ontwerp van professionalisering binnen Amarantis. Dat gerelateerd aan de beoogde normen en eerder behaalde op basis van Amarantisbrede kaders voor cgo! resultaten. Daarnaast voorziet het dashboard in de Bovendien worden de resultaten van het eerste profes- mogelijkheid van (interne) benchmarking en biedt het sionaliseringsjaar gegeven. toegang tot achterliggende detailinformatie. Voor Managers op verschillende niveaus is het dashboard een onmisbare bron van sturingsinformatie. Wie springt er mee over de Waal? Strategie De komende jaren zal de gemeente Nijmegen zich uitbreiden met zo’n 15.000 huizen aan de overkant van De docent en sociale innovatie de Waal. Dat biedt een ROC geweldige mogelijkheden Leiding geven aan onderwijsvernieuwing om studenten zinvolle leerervaringen op te laten doen. De uitdaging is om dergelijke activiteiten in te passen in Innovaties in het beroepsonderwijs beklijven alleen het curriculum. Wie hebben ervaring met het signaleren wanneer de docent daadwerkelijk betrokken is in het van de mogelijkheden en op welke manier wordt dat vernieuwingsproces en zeggenschap heeft over te georganiseerd binnen de ROC’s. De workshop nodigt bereiken innovatie. De insteek van Het Platform Beroeps- Maak jouw persoonlijke programma op http://www.cviweb.nl/managementconfzoek.aspx deelnemers uit om de opgedane ervaringen met elkaar onderwijs bij innoveren is het hanteren van de vijf te delen. sleutels: de basisvoorwaarden voor succesvol innoveren. Voor elk wildcardhuisje hebben we iemand verzocht - Amarantis Onderwijsgroep Wat houden de sleutels in en op welke manieren kun je als “eigenaar” op te treden. In dit huisje is dat WILFRIE - Onderwijsbureau Dekkers bv die basiscondities versterken? KOEKKOEK. - Het Platform Beroepsonderwijs Wij zijn blij dat we mensen in de sector hebben die dit http://www.hetplatformberoepsonderwijs.nl/artikel.php?artikel_id=3002 - ROC Nijmegen jk, soort zaken belangeloos doen, we hopen dat u zich te Ideeënri l, Bri126 gast zullen voelen in zijn huis. Andere 127 iteit Originalpagina pagina De wildcardhuisjes geven ruimte aan workshops die niet pasten in de huisjes 1 Professionaliseren dé sleutel tot succes in cgo! Jos van Odijk (Amarantis Onderwijsgroep), van de instellingen. Peter Loonen (Onderwijsadviesbureau Dekkers Daarvoor kunnen een aantal redenen zijn: bv), Gerda Walst (Amarantis Onderwijsgroep) MplusH = MBO plus HBO = • De instelling heeft zoveel workshops dat er extra ruimte nodig is MBO plus Huisje • De instelling van de workshopleider heeft geen eigen huisje 2 Wie springt er mee over de Waal? • Wellicht wilde de eigen instelling de workshop niet opnemen en Wilfrie Koekkoek (ROC Nijmegen), Ed Clevers De goede projecten doen én de projecten Samenwerking in de beroepskolom (vmbo – mbo – hbo) (ROC Nijmegen) vonden wij het juist een goed verhaal dat we de sector niet wilde onthouden. goed doen Daarover het volgende: MplusH is een project waarin het MBO (onder meer 3 De goede projecten doen én de projecten goed doen Strategie ROC Nijmegen) nauw samenwerkt met het HBO. En wel Over historische fouten en de waarde van afwijkende denkers deel 4: Bram Esselink (ROC Nijmegen), Christiaan Klerk op dusdanige wijze dat er toegewerkt wordt naar één (Arlande bv) In januari 2010 is ROC Nijmegen gestart met projectport- MBO-HBO opleidingstraject. Uitgangspunt hierbij zijn De iPod: een mislukking 4 Koers en kaders in een dashboard in relatie foliomanagement onder het motto: de goede projecten bedrijfsopdrachten. ROC Nijmegen heeft in het project doen én de projecten goed doen. MplusH dit vorm gegeven met de Hogeschool Arnhem tot kwaliteit Sir Alan Sugar, voorspelde in een interview in 2005: “Met kerst, zal de iPod Erik Weijers (ROC Nijmegen), Ingrid van der De bedoeling is de grote hoeveelheid projecten beheers- Nijmegen. De workshop: dood, weg, kaput zijn”.De media player, ontworpen door Apple, bleek Pluym, Peter Rutten (ROC Nijmegen) baar te houden, vanuit de volgende vragen: doen we • Teammanagers van ROC Nijmegen poneren een aantal echter een van de meest populaire technische sensaties te zijn. de goede projecten? Welke zijn het meest relevant? Dit stellingen van studenten. Deelnemers worden 5 De docent en sociale innovatie heeft geleid tot een portfolio van zo’n honderd projecten. uitgedaagd hierop te reageren. Lex Sanou (Het Platform Beroepsonderwijs), Organisaties denken vanuit een, door het verleden gevormd kader; een In het portfolio zitten alle grotere projecten. Deze • In groepjes gaan deelnemers uiteen om een oplossing Peter Sprinkhuizen (Het Platform Beroeps- dergelijk kader is erg nuttig in het dagelijkse gebruik, maar kan je ook onderwijs) worden aangestuurd binnen de regiegroepen Onderwijs voor een case te zoeken. Hierbij krijgen de deelnemers behoorlijk afremmen als je iets nieuws wilt en Bedrijfsvoering. Een ICT-tool helpt het overzicht te verschillende rollen aangemeten. bedenken. (bijvoorbeeld nu door de noodzaak 6 MplusH =MBO plus HBO = MBO plus Huisje houden. • Iedere groep presenteert een oplossingen voor de case. Joris Bovy (ROC Nijmegen) Onderwerpen: het vaststellen van het portfolio, starten • Afgesloten wordt met een filmpje van een student die van bezuinigingen), een aantal dwarse denkers in de organisatie kan dan creativiteit brengen. Inspirati en bijsturen van projecten, digitale tool, professiona- mee heeft gedaan aan MplusH. Aternat e, liseren projectleiders, rol van projectleider, opdrachtgever, ieve Chindog n, regiegroep en CvB. http://www.roc-nijmegen.nl u
    • Wildcard Pothuis Golfbreker 8 Managen van late instroom Reflectie op praktijkleren: benutten van Samenwerking in de beroepskolom (vmbo – mbo – hbo) netwerken Leiding geven aan onderwijsvernieuwing Jaarlijks hebben we te maken met steeds latere inschrijving van nieuwe studenten. Landstede is in drie opleidingen begonnen met een De problemen en vooral de (mogelijke) praktische verdieping van het coachen van praktijkleren. oplossingen om deze instroom een goede plaats te geven, Uitgangspunt is dat de praktijk onvoorspelbaar divers