Your SlideShare is downloading. ×
Asas keselamatan dalam kejuruteraan (elektrik, mekanikal dan kimpalan)
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Thanks for flagging this SlideShare!

Oops! An error has occurred.

×
Saving this for later? Get the SlideShare app to save on your phone or tablet. Read anywhere, anytime – even offline.
Text the download link to your phone
Standard text messaging rates apply

Asas keselamatan dalam kejuruteraan (elektrik, mekanikal dan kimpalan)

11,718
views

Published on

Asas dalam mencegah kemalangan melalui kaedah ringkas dan mudah C.A.T. Pengenalpastian hazard untuk kerja elektrik, mekanikal dan kimpalan dan cara mengawal kemudharatan dari hazard tersebut

Asas dalam mencegah kemalangan melalui kaedah ringkas dan mudah C.A.T. Pengenalpastian hazard untuk kerja elektrik, mekanikal dan kimpalan dan cara mengawal kemudharatan dari hazard tersebut

Published in: Education

0 Comments
5 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total Views
11,718
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
895
Comments
0
Likes
5
Embeds 0
No embeds

Report content
Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
No notes for slide

Transcript

  • 1. OSH514 : BUDAYA KERJA SELAMAT & SIHAT ASAS KESELAMATAN DALAM KEJURUTERAAN
  • 2. Jurulatih anda Norrazman Zaiha bin Zainol razman.pe@gmail.com MBA (Engineering Management) – UniMAP (2012) Bachelor in Engineering (Mechanical) (Honors) – Uni. Malaya (2002) Cert. in Safety & Health Officer – FMM/NIOSH (SHO-2876-J) Cert. in Training - HRDF Train the Trainer (TTT/8072) Cert. Trainer for Safety Induction for Construction Workers – NIOSH (J-SCW0599-L) Cert. of Wiremen Single Phase (PW-T-1-B-0097-2011)
  • 3. Kandungan kursus • Module 1: Pengenalan kepada Keselamatan Pekerjaan • Module 2: Keselamatan dalam Elektrik • • Module 3: Keselamatan dalam Mekanikal • Module 4: Keselamatan dalam Kimpalan • Module 5: Budaya Kerja Selamat dan Sihat • Module 6: Penilaian dan Ringkasan
  • 4. Abstraks Gambarajah: Safety Institute of Australia
  • 5. Module 1: Pengenalan kepada Keselamatan Pekerjaan • Hazard, risiko dan kemalangan • Peranan dan tanggungjawab para pekerja
  • 6. Hazard, risiko dan kemalangan Ditakrifkan sebagai punca atau keadaan yang mempunyai potensi mengakibatkan kecederaan dan penyakit (ill-health) kepada manusia, Punca hazard kerosakan harta benda, kerosakan sekitaran tempat kerja atau alam sekitar atau gabungannya Hazard adalah sesuatu yang boleh menyebabkan kemudharatan (harm) jika tidak dikawal (uncontrolled hazards) Harimau menyerang – hazard kerana berpotensi menyebabkan kemudharatan
  • 7. Contoh Hazard Jatuh dari tempat tinggi Terlanggar/sepak bahan pembinaan
  • 8. Kategori Hazard Kategori Contoh Fizikal Tersusuk, tertikam, jatuh Elektrikal Wayar terdedah Biologikal Terhidu gas Kimikal Toksid Ergonomiks Kerjaan berulangan Psikososial Stres
  • 9. Risiko Takrifan OHSAS 18002 - Gabungan kemungkinan (likelihood) / kebarangkalian (probability) DAN akibat (consequences/effect) untuk sesuatu hazard berlaku. Takrifan MS1722 – Gabungan kemungkinan (likelihood) berlakunya kejadian hazard di dalam Risiko tinggi tempoh tertentu atau keadaan tertentu DAN tahap ketenatan (severity) hasilan dari kejadian tersebut terhadap kecederaan atau kemerosotan kesihatan manusia, kerosakan harta benda, persekitaran atau sebarang gabungan. Risiko rendah
  • 10. Bahaya Bahaya menerangkan dedahan relatif kepada hazard. Menunjukkan sesuatu keadaan yang berisiko dimana tahap kecenderungan sesuatu hazard terkena/menimpa seseorang pekerja. Contohnya: Pekerja yang kerap mengendalikan bahan-bahan kimia akan lebih terdedah kepada bahaya dari bahan kimia itu daripada pekerja lain yang jarang melakukannya. Asid sulfurik yang lebih pekat lebih berbahaya daripada asid sulfurik yang
  • 11. Kemalangan
  • 12. Takrifan Kemalangan Peristiwa atau keadaan yang tidak dirancang atau dijangka Peristiwa malang akibat daripada kecuaian atau kejahilan Peristiwa yang berlaku secara tidak disengajakan Peristiwa yang berlaku akibat dari sebab-sebab yang tidak diketahui Kemalangan adalah urutan peristiwa yang tidak dijangkakan dan tidak dirancang berlaku melalui urutan yang logik dan akibat gabungan beberapa sebab lampau mengakibatkan kemudaratan sama ada kecederaan atau penyakit kepada manusia, kerosakan harta benda atau alam sekitar, kemalangan nyaris, kerugian, atau gabungan kesan-kesan diatas
  • 13. Punca Kemalangan TATACARA / PROSIDUR PERALATAN / MESIN MANUSIA BAHAN PERSEKITARAN
  • 14. Akibat Kemalangan Kecederaan Kecacatan Hilang upaya Kematian Kerugian Kerosakan Reputasi Ketakutan
  • 15. Kos Kemalangan Secara langsung (magnitud 1) Hilang Pendapatan Perubatan Kerosakan Hartabenda Secara tidak langsung (magnitud 8-36) Menggaji & melatih pekerja baru Gangguan kemajuan kerja Masa penyeliaan bertambah Hilang kepercayaan
  • 16. Jenis Kemalangan Terjatuh Terhidu gas beracun Kejutan elektrik Termakan/tertelan bendasing Dilanggar objek Tersusuk benda tajam dll Tertimbus & tanah runtuh Kebakaran dan letupan Tersepit
  • 17. Peranan dan tanggungjawab • MAJIKAN • Peruntukan Bah. 4 i.e. seksyen 15 AKKP 1994 • Melaksanakan sistem yang selamat dan sihat dengan menilai bahaya di tempat kerja, membuat penaksiran risiko dan mengambil tindakan sewajarnya dalam memastikan bahaya dihapuskan atau dibendung • Menyediakan keperluan keselamatan i.e. PPE yang sesuai • Menentukan bila masa PPE digunakan • Menyediakan latihan & arahan • Memantau dan mengkaji KKP dari semasa ke semasa dan mengambil langkah bersesuaian
  • 18. Peranan dan tanggungjawab • PEKERJA • Peruntukan Bahagian 5 i.e. seksyen 24 AKKP 1994 • Perihatin terhadap KKP sendiri, orang lain dan sekitaran • Kerjasama dalam melaksana kerja mengikut arahan/prosidur yang selamat dan mematuhi perundangan KKP • Tidak menyalahgunakan sebarang kemudahan yang disediakan • Guna PPE mengikut arahan & latihan diberikan • Memeriksa PPE setiap hari, menyelenggara dan pastikan ianya di dalam keadaan bersih • Melaporkan sebarang kes-kes insiden atau kemalangan • Menyertai dan menjayakan program-program KKP
  • 19. Module 2: Keselamatan dalam Elektrik • Terminologi & peruntukan undang-undang • Keselamatan elektrik • Installasi/pepasangan elektrik • Hazard elektrik • Kesan/Akibat arus elektrik • Cara penggunaan yang selamat • Bekerja di tempat tinggi
  • 20. Elektrik – sepintas lalu • Tenaga elektrik ialah hazard yang • Tidak kelihatan • Tiada bau • senyap • Tenaga elektrik boleh mengalir menerusi bahan pengalir atau konduktor seperti • Besi dan logam • Air • Tubuh manusia • Bahan yang tidak dapat mengalir elektrik – penebat seperti kayu, plastik, kaca dan getah
  • 21. Terminologi • Arus • Kadar pengaliran cas elektrik melalui satu titik tertentu • Unit Ampere (A) & Simbol ( I ) • Voltan • Beza upaya atau daya gerak elektrik ; tekanan elektrik yang menyebabkan arus mengalir • Unit Volt (V) & Simbol (V) • Rintangan • Sifat menghadkan pengaliran arus dalam pengalir, jasad atau litar • Unit Ohm ( ) & Simbol (R) • Kuasa • Kadar melakukan kerja • Unit kuasa ialah watt (W) dan simbol ialah (P)
  • 22. Peruntukan undang-undang • Tujuan ABE 1990: • Mengadakan peruntukan bagi pengawalseliaan industri pembekalan elektrik dan penetapan harga yang munasabah • Pelesenan dan pengawalan pepasangan, loji dan kelengkapan elektrik • Keselamatan • Penggunaan elektrik yang efisien (cekap)
  • 23. Keselamatan elektrik • Prinsip asas keselamatan elektrik sangat penting untuk perlindungan dan pencegahan dari kejutan/renjatan elektrik, kebakaran dan terbakar hasilan dari sentuhan dengan punca elektrik • Dua kaedah asas dalam perlindungan: • Perlindungan dari sentuhan langsung – insulasi/penebatan • Perlindungan dari sentuhan tak langsung - pembumian
  • 24. Pepasangan elektrik • Pepasangan terdiri: • Sirkit/litar – pengagihan bekalan • Konduktor – bahan/logam membawa cas elektrik • Suis – suis utama, DB • Pemutus litar – memutuskan litar bila arus berlebihan, fius • Soket kuasa dan plug – punca bekalan ke peralatan
  • 25. Pepasangan elektrik - perlindungan FUSE MCCB MCB HRC FUSE ELCB / RCCB CUT OUT FUSE
  • 26. Hazard berpunca dari elektrik • Kejutan/renjatan elektrik • Sentuhan langsung kepada pengalir bertenaga 50 V AU atau lebih • Sentuhan tidak langsung dengan pengalir terdedah yang bertenaga semasa rosak. Pada keadaan normal, tidak membahayakan
  • 27. Faktor mempengaruhi kejutan elektrik • Rintangan • Semakin rendah rintangan badan manusia, semakin besar potensi hazard kejutan elektrik berlaku • Voltan • Semakin tinggi voltan, semakin besar potensi hazard kejutan elektrik berlaku • Voltan melebihi 50 V AU adalah membahaya • Arus • Semakin tinggi arus, semakin besar potensi hazard kejutan elektrik berlaku • Arus melebihi 5 mA adalah membahaya • Arus 10 mA boleh menghasilkan kejutan yang mencukupi untuk menghalang kawalan tubuh ke atas otot-otot
  • 28. Tahap renjatan elektrik • Bergantung kepada: • Perjalanan arus dalam badan • Amaun arus elektrik memasuki badan (amps) • Jangkamasa laluan elektrik dalam badan
  • 29. Kesan arus AU 50 Hz Nilai arus Kesan < 1 mA Tidak mengakibatkan sebarang kesan, (tahap ambang persepsi) 1-8 mA Memberikan kesan kejutan, tidak berapa menyakitkan dan kehilangan kawalan otot sementera 8-15 mA Kesan kejutan menyakitkan, hazard dapat dilepaskan dengan sendiri 15-20 mA Kesan kejutan menyakitkan, hazard tidak dapat dilepaskan dengan sendiri dan kehilangan kawalan otot 20-50 mA Menyakitkan; pengecutan yang teruk pada otot dan kesusahan untuk bernafas 100-200 mA Fibrilasi otot ventrikal (ventrikular fibrillation) iaitu suatu keadaan pada jantung boleh mengakibatkan kematian > 200 mA Kesan terbakar yang teruk dan pengecutan yang teruk pada otot sehingga menyebabkan otot pada dada menekan jantung dan menyebabkan jantung terhenti dalam tempoh masa kejutan
  • 30. Hazard elektrik • Kelecuran • Bersentuhan dengan pengalir yang hidup • Pada titik kemasukan dan keluar arus elektrik yang mengalir menerusi badan • Arus elektrik yang mengarka (contoh kilat)
  • 31. Hazard elektrik - Kebakaran • Kebakaran • Tenaga elektrik adalah punca biasa bagi kebanyakan kejadian kebakaran • Punca bagi pencucuhan elektrik meliputi: • Percikan di antara pengalir • Arka – perlepasan tenaga yang lebih besar • Litar pintas – litar elektrik • Lebih beban • Pendawaian lama dan mengalami kerosakan
  • 32. Hazard elektrik • Letupan • Disebabkan oleh litar pintas atau percikan dari sambungan elektrikal • Elektrik statik • Kesan yang dihasilkan oleh cas elektrik yang terperangkap di dalam penebat, contoh: cas wujud dalam barangan tekstil seperti nylon dalam industri tekstil • Elektrik statik boleh menjadi punca bahaya jika percikannya di dalam ruang udara mudah terbakar yang akan mengakibatkan petupan dan kebakaran cth: non-conductive floor mat dalam bilik tertutup
  • 33. Bahaya akibat elektrik KES KEMALANGAN ELEKTRIK MAUT DI KG NAM DAM, PENDANG, KEDAH LOKASI MANGSA DIJUMPAI PENGUKURAN KETINGGIAN TALIAN
  • 34. Bahaya akibat elektrik KES KEMALANGAN ELEKTRIK MAUT DI KG NAM DAM, PENDANG, KEDAH JENTUAI YANG TERLIBAT DALAM KEMALANGAN KESAN TERBAKAR PADA JENTUAI
  • 35. Bahaya akibat elektrik KES KEMALANGAN ELEKTRIK MAUT DI KG BATAS KABU, KODIANG, KEDAH LOKASI DIMANA KEJADIAN BERLAKU JENTUAI YANG TERLIBAT
  • 36. Bahaya akibat elektrik KES KEMALANGAN ELEKTRIK MAUT DI KG BATAS KABU, KODIANG, KEDAH KEADAAN MANGSA KESAN KEBAKARAN PADA JENTUAI SELEPAS KEMALANGAN
  • 37. Bahaya akibat elektrik KERATAN AKHBAR KEMALANGAN FLASHOVER
  • 38. Bahaya akibat elektrik KES KEMALANGAN ELEKTRIK MAUT DI TIKAM BATU, KEDAH LOKASI KEMALANGAN KESAN ARKA PADA JENTUAI
  • 39. Bahaya akibat elektrik Kes kemalangan maut di Kg Hutan Kampung Alor Setar Kedah. Soket Alir Keluar buatan mangsa yang menjadi punca kejadian Kelihatan satu lembar wayar kuprum terjuntai keluar dari terminal ‘LIVE’ hampir menyentuh terminal ‘EARTH’
  • 40. Bahaya akibat elektrik Membuat penyambungan sendiri- sambungan haram
  • 41. Cara penggunaan elektrik yang selamat • Perlindungan litar – fius dan pemutus litar • Suis pengasingan – suis pengasingan dilabelkan untuk • • • • • • • mudah dikenalpasti (jika di”off” mesti dikunci) Penyelenggaraan – rutin, berkala ataupun pembetulan Pembumian – setiap peralatan elektrik mesti dibumikan Penebatan – pendawaian dan peralatan elektrik Suis kecemasan – memutuskan litar secara automatik atau manual Suis interlock/limit – menghadkan parameter Papantanda – amaran, larangan atau arahan PPE – sesuai dengan kerja
  • 42. Bahaya bekerja di tempat tinggi • Pekerjaan elektrik melibatkan tempat tinggi selalunya • Tangga – step/type A @ straight/extension • Platform sementara – staging/skylift/perancah • Hazard terlibat • Kerosakan peralatan i.e. staging/tangga/perancah • Terjatuh dari tempat tinggi • Ditimpa objek
  • 43. Bahaya bekerja di tempat tinggi • Periksa setiap peralatan – tangga/staging • Pastikan beban diambil kira semasa menggunakan tangga/staging • Tangga/staging mesti kukuh dan stabil • Guna “buddy system” • Prosidur kerja yang selamat • Guna PPE sesuai
  • 44. Module 3: Keselamatan Mekanikal • Peruntukan perundangan • Keselamatan jentera • Hazard jentera/mekanikal • Perlindungan dari hazard jentera • Keselamatan penggunaan peralatan berkuasa (power tool) • Penyelenggaraan jentera, penghadang & peralatan • Pengendalian mekanikal
  • 45. Peruntukan perundangan • Kebanyakan peruntukan di bawah AKJ 1967 dan OSHA 1994 • Peruntukan seksyen 15 keatas majikan untuk melaksanakan perkiraan agar tiada risiko keatas KKP kepada sesiapa yang mengunakan, menjalankan atau mengendalikan loji atau bahan • Dibawah peraturan AKJ (Pemagaran & Keselamatan Jentera) 1970 berkaitan keselamatan mesin/jentera dimana majikan perlu memastikan KKP pekerja dijaga
  • 46. Keselamatan mekanikal • Kemalangan melibatkan mesin • Tersepit • Dilanggar @ melanggar objek • Terpotong • Tersangkut/tertarik kedalam • Lenyek • Geseran dan lelasan • Tertikam
  • 47. Punca kemalangan melibatkan jentera
  • 48. Hazard mekanikal • Hazard terpotong – gergaji, bilah pisau atau disk
  • 49. Hazard mekanikal • Hazard tericih - terpotong anggota badan secara mericih
  • 50. Hazard mekanikal • Hazard tertikam atau tercucuk – jarum, objek kecil, paku dll
  • 51. Hazard mekanikal • Hazard impaks/langgar – dilanggar/melanggar objek
  • 52. Hazard mekanikal • Tersangkut/tertarik ke mesin
  • 53. Hazard mekanikal • Hazard geseran/lelasan
  • 54. Hazard mekanikal • Hazard terlenyek – dilenyek oleh bahagian mesin
  • 55. Hazard mekanikal • Hazard ejeksi/lemparan – bahan/mesin terlempar keluar secara tiba-tiba dan pantas
  • 56. Akibat kelalaian
  • 57. Akibat kelalaian
  • 58. Perlindungan dari hazard mekanikal Kategori Faktor pemilihan JENIS MESIN/LOJI GUARD/HADANGAN SEKITARAN DEVICE/ALATAN ISOLASI/ASINGAN OPERASIAN DAN LAIN-LAIN CARA OPERASI SAIZ/BENTUK MESIN BAHAN ASAS/MENTAH KEPERLUAN PRODUKSI
  • 59. Contoh perlindungan mekanikal Penghadang tetap/ Fixed Guard Interlocking guard
  • 60. Contoh perlindungan mekanikal Pull back device Adjustable guard
  • 61. Contoh perlindungan mekanikal Aplikasi sensor Elektro-mekanikal
  • 62. Contoh perlindungan mekanikal Body bar Two hand control
  • 63. Contoh perlindungan mekanikal Warning guard Tooling
  • 64. Keselamatan peralatan berkuasa Seksyen 147 – 153 BOWEC – Hand & Power Tools
  • 65. Keselamatan asas peralatan • Diselenggara dengan baik • Gunakan peralatan yang betul bagi sesuatu kerja • Periksa sebelum guna • Guna mengikut arahan pembuat • Pakai pakaian perlindungan diri yang betul
  • 66. Peralatan berkuasa elektrik • Jangan guna peralatan yang telah retak, pecah kerana ini akan membahayakan diri anda dan juga pekerja lain • Mesti dilengkapi dengan pelindung yang sesuai
  • 67. Keselamatan asas peralatan • Jangan membawa peralatan dengan cara tergantung melalui kabel • Jangan gunakan kabel elektrik untuk mengangkat/menurunkan peralatan • Jauhi kabel dari sumber panas minyak dan bucu tajam
  • 68. Keselamatan asas peralatan • Gunakan mengikut keupayaan yang telah ditetapkan oleh pembuat • Gunakan sarung tangan dan kasut keselamatan • Simpan di tempat yang kering • Berhatilah jika bekerja di tempat yang lembap • Pastikan cahaya di tempat kerja adalah cukup terang
  • 69. Akibat penggunaan alatan yang diubahsuai
  • 70. Hazard bising dan getaran • Saling berkait dimana bising berpunca dari sesuatu yang bergetar • Bising adalah normal jika dibawah tahap 90 dBa • Kecederaan dari kebisingan – kehilangan pendengaran • Cara selamat • PPE yang sesuai - Alat perlindungan pendengaran spt ear plug • Giliran kerja • Pemantauan
  • 71. Kadaran kebisingan
  • 72. Hazard bising dan getaran • Getaran adalah pergerakan secara berayun jasad atau badan • Getaran pekerjaan berpunca dari penggunaan mesin yang beroperasi secara getaran seperti jack hammer • Kecederaan dari getaran • “Tingling” dan kebas • Kerosakan saraf dan tulang • Cara selamat • Perlatan yang mempunyai pemegang anti-getaran • Hapuskan punca dengan kaedah kejuruteraan seperti penyerap hentakan • Loji/peralatan diselenggara dengan baik untuk mengelakkan getaran berlebihan • Sistem gilir kerja • PPE yang sesuai - glove
  • 73. Penyelenggaraan jentera, penghadang & peralatan • Setiap peralatan yang digunakan haruslah diselengara dengan baik • Sebelum memulakan kerja, setiap peralatan/mesin/bahan diperiksa terlebih dahulu • Kaedah selenggara sesuai i.e. rutin, berkala atau pembetulan/kerosakan; bergantung kepada • Jenis proses • Jenis mesin • Penggunaan • Polisi syarikat, OEM atau pematuhan regulasi • Kekemasan tempat penting untuk menghapuskan bahaya atau mengurangkan risiko kemalangan •
  • 74. Pengendalian mekanikal • Guna pakai ekuipmen berkuasa (hidraulik, elektrikal @ mekanikal) untuk: 1) 2) 3) 4) Bergerak (moving) Mengangkat (lifting) Mengalih (shifting) Memindah (transferring) sesuatu beban dari satu tempat ke tempat lain • Contoh ekuipmen mekanikal:• Lif, dumbwaiter, conveyors • Eskalator, walkalator • Kren, hoist • Forklift, pallet jack
  • 75. Hazard pengendalian mekanikal Ekuipmen Hazard Lift, Eskalator, Walkalator, Tersepit, terjatuh, Travelator renjatan Conveyor Tersepit (roller atau tali sawat) Forklift, kren Terlanggar, terlenyek, tersepit
  • 76. Kawalan hazard dan risiko • Pemeriksaan rutin, berkala untuk setiap alatan • Tatacara penggunaan yang selamat (i.e. SOP) • Latihan/kursus kepada pengendali supaya kompeten • Penaksiran hazard dan risiko sebelum memulakan kerja • Guna pakai peralaatn yang disahkan selamat – SIRIM, • • • • OEM Penyeliaaan yang berkesan Notifikasi/Komunikasi – hebahan, papan tanda Kawalan trafik, penghadangan, isolasi Pasang “safety devices” – sensor, safety switches, sirens, obstruction light
  • 77. Module 4: Keselamatan Kimpalan • Jenis-jenis kimpalan • Hazard dari kimpalan • Kesan ke atas Fizikal • Kesan keatas Kesihatan • Langkah keselamatan dalam Kimpalan
  • 78. Jenis kimpalan Kimpalan oksi-asitilin Kimpalan arka
  • 79. Hazard dari kimpalan – Fizikal • Letupan/terbakar - Punca dari arka, nyalaan atau percikan bunga api • Melecur - Permukaan bahan kerja panas • Tegasan haba - Terdedah pada haba/suhu tinggi • Renjatan - Kebocoran arus – kimpalan arka • Radiasi – Sinaran cahaya dari kimpalan
  • 80. Hazard dari kimpalan – Kesihatan • Terdedah kepada kimia • Terhidu wasap kimpalan i.e. CO, wasap ferum oksida & gas nitrus • Masalah pernafasan & keracunan
  • 81. Langkah keselamatan dalam Kimpalan • Perhatikan kawasan kerja bebas dari bahan berbahaya • Tentukan suis set kimpalan berada di lokasi yang mudah capai. • Semua kabel mesti selalu diperiksa oleh orang yang kompeten dan hendaklah bebas dari sebarang kecacatan. • Sekiranya ada kerosakan, laporkan kepada penyelia supaya ianya dapat dibaiki atau diganti dengan serta merta.
  • 82. Pengudaraan semasa kerja kimpalan • Ventilasi yang terbaik ialah di kawasan terbuka semulajadi. • Pekerja mestilah memposisikan dirinya supaya asap kimpalan tidak ditiup angin kearahnya. • Jika kimpalan dibuat di dalam bangunan, alat ventilasi udara khusus untuk kerja kimpalan mesti digunakan. • Semua bahan-bahan mudah terbakar mestilah diletakkan jauh dari tempat kimpalan dan pastikan tiada gas-gas mudah terbakar di persekitaran tempat kimpalan.
  • 83. Penyimpanan & kekemasan • Silinder gas hendaklah disimpan secara berdiri, di dalam sangkar khas yang mempunyai ventilasi udara yang baik dan jika boleh jauh dari bangunan serta kawasan penggalian. • Gas-gas mudah terbakar mesti diasingkan dengan jarak minima 3m dan alat pemadam api disediakan berdekatan. • Silinder gas hendaklah dilabel dengan gas yang ada di dalamnya serta asingkan silinder yang kosong dan berisi. • Jangan simpan silinder gas di bawah tanah atau diruang yang tertutup termasuk di dalam pondok.
  • 84. Kebakaran • Berpunca dari kerja elektrik, mekanikal atau kimpalan
  • 85. Jenis dan kelas api • Kelas A - Kayu, kertas, kain, sampah • Kelas B - Cecair mudah terbakar, minyak, geris, gas, • Kelas C - Gas • Kelas E - Elektrikal
  • 86. Kebakaran • Jika berlaku kebakaran • Bunyikan loceng kecemasan terdekat • Keluar dari bangunan dengan segera ke tempat selamat • Maklumkan kepada Pegawai Bertugas (BOMBA) maklumat individu yang masih terperangkap dalam bangunan • Jika terdengar loceng kecemasan, JANGAN ANGGAP ianya satu latihan kebakaran biasa
  • 87. Jenis pemadam api 4 JENIS UTAMA: • Air • Carbon Dioksida • Serbuk Kering Serbaguna • Serbuk Kering
  • 88. Tatacara guna pemadam api
  • 89. Module 5: Budaya Kerja Selamat dan Sihat • Kaedah pencegahan kemalangan i.e. C.A.T • Analisis Keselamatan Kerja (JSA) • Arahan Kerja Selamat • Permit untuk Bekerja • Log Out Tag Out (LOTO) • Keperluan PPP/PPD
  • 90. Kaedah pencegahan kemalangan - C.A.T • Singkatan • C = Camkan bahaya • A = Analisis risiko • T = Tindakan • Camkan bahaya • Pemerhatian, rekod kemalangan, MC etc • Audit keselamatan dan kesihatan perkerjaan • Analisis risiko • Analis mudah, generik dan kompleks • Analisis yang selalu digunakan 2 dimensi (risk matrix) • Tindakan • Hirarki tindakan
  • 91. Hirarki kawalan risiko • Kawalan pada punca hazard Penghapusan (Elimination) Buang/keluarkan hazard dari tempat kerja Jangan lakukan kerja-kerja atau amalan berbahaya Hapuskan peralatan, proses, peralatan, mesin atau bahan-bahan yang berbahaya
  • 92. Hirarki kawalan risiko • Kawalan pada punca hazard Penggantian (Substitution) Gantikan bahan, peralatan, mesin kepada yang kurang bahaya dan lebih selamat. Lakukan kerja yang sama tetapi tatacara yang lebih selamat dan kurang berbahaya
  • 93. Hirarki kawalan risiko • Kawalan kejuruteraan (Engineering Control) Pengasingan (Isolation) Hazard diasingkan, dibendung atau dijauhkan daripada pekerja Hazard dijauhkan melalui kawalan kejuruteraan seperti pemasangan dinding pemisah, pengadang atau pagar keselamatan Lock off /sistem interkunci
  • 94. Hirarki kawalan risiko • Kawalan kejuruteraan (Engineering Control) Pengubahsuaian (Modification) & Reka bentuk semula (Redesign) Kerja dan proses boleh direka bentuk semula untuk menjadikannya lebih selamat. Sebagai contoh, bekas boleh dijadikan lebih mudah dipegang dan diangkat.
  • 95. Hirarki kawalan risiko • Kawalan kejuruteraan (Engineering Control) Automasi Proses berbahaya boleh diautomasikan atau dimekanikkan. Sebagai contoh, robot kawalan komputer boleh mengendalikan operasi kimpal titik di dalam kilang pemasangan kereta. Langkah berhati-hati hendaklah diambil untuk melindungi pekerja daripada hazard robotik.
  • 96. Hirarki kawalan risiko • Kawalan kejuruteraan (Engineering Control) Pengadang (barriers) Hazard boleh disekat sebelum ia sampai ke pekerja. Sebagai contoh, pelindung khas boleh mencegah kecederaan mata daripada sinaran arka kimpalan. Pengadang kelengkapan yang sesuai akan melindungi pekerja daripada terkena alat yang bergerak.
  • 97. Hirarki kawalan risiko • Kawalan kejuruteraan (Engineering Control) Penyerapan (absorption) Sesekat (baffle) boleh menyekat atau menyerap hingar. Biasanya, semakin jauh satu-satu kawalan itu mengasingkan hazard daripada pekerja, semakin efektif kawalan itu.
  • 98. Hirarki kawalan risiko • Kawalan kejuruteraan (Engineering Control) Pencairan (dilution) Sesetengah hazard boleh dicairkan atau disebarkan. Sebagai contoh, sistem pengalihudaraan boleh mencairkan gas toksik sebelum ia sampai kepada pengendali. Tambah air
  • 99. Hirarki kawalan risiko • Kawalan pentadbiran Papantanda Papantanda amaran atau larangan mengenai suseuatu bahaya Papantanda peraturan atatu kerja selamat Promosi OSH Promosi OSH dengan mengadakan program tertentu seperti kempen kesedaran OSH, sambutan hari OSH, dll
  • 100. Hirarki kawalan risiko • Kawalan pentadbiran Prosedur kerja selamat Pekerja dikehendaki menggunakan prosedur kerja selamat yang standard. Majikan diharap dapat memastikan pekerja mematuhi prosedur kerja selamat ini. Prosedur kerja selamat hendaklah disemak secara berkala bersama-sama pekerja dan sentiasa dikemas kini. Pengawalseliaan dan latihan Latihan awal tentang prosedur kerja selamat dan latihan ulangan hendaklah disediakan. Pengawalseliaan yang sesuai untuk membantu pekerja mengenal pasti hazard yang mungkin dan menilai prosedur kerja.
  • 101. Hirarki kawalan risiko • Kawalan pentadbiran Pergiliran kerja Pergiliran kerja dan prosedur lain boleh mengurangkan masa pekerja terdedah kepada hazard. Sebagai contoh, pekerja dihadkan bekerja dalam tempoh tertentu untuk kerja melibatkan masalah ergonomik untuk mencegah kecederaan trauma kumulatif. Proses hingar boleh dijadualkan apabila tiada sesiapa berada di tempat kerja. Program pengemasan (housekeeping) & kebersihan (cleanliness) di tempat kerja, pembaikan dan penyenggaraan Pengemasan di tempat kerja termasuk pencucian, pelupusan sisa dan pembersihan selepas selesai sesuatu pekerjaan. tumpahan. Amalan kebersihan boleh mengurangkan risiko bahan toksik yang diserap oleh pekerja atau dibawa pulang kepada keluarga mereka. Pakaian rumah hendaklah disimpan di dalam lokar yang berasingan untuk mengelakkannya daripada dicemari oleh pakaian kerja.
  • 102. Hirarki kawalan risiko Peralatan perlindungan peribadi/diri (PPE)
  • 103. Analisis Keselamatan Kerja Tindakan proaktif mencegah kemalangan secara sistematik dengan menalpasti hazard untuk setiap langkah/aktiviti dalam tugasan Guna prinsip SREDIM (select, record, examine, develop, install & maintain) Menjadi asas dalam pembentukan dasar keselamatan, sistem kerja selamat atau prosidur kerja selamat yang dapat digunakan dalam bidang latihan (i.e. kursus atau OJT) Faktor penting untuk dipertimbangkan semasa pembentukan AKK. Frekuensi kemalangan dan tahap ketenatan Pekerjaan baru atau jarang dilakukan
  • 104. Tatacara Analisis Keselamatan Kerja Pilih pekerjaan atau proses Pecahkan kepada aktiviti kecil yang signifikan Perhatikan dan analisa secara terperinci setiap hazard dalam aktiviti Bangunkan langkah kawalan mengikut hirarki Gubal sistem kerja selamat dan arahan kerja selamat Semak semula secara berterusan Normal, 10 langkah adalah memadai Kategori hazard
  • 105. Analisis Keselamatan Kerja TUGASAN: Menukar bulb lampu incandescent (mentol) jenis pin AKTIVITI Periksa suis lampu dalam keadaan OFF Tanggalkan bulb dengan menekan sedikit bulb lampu kedalam soketnya HAZARD 1.1 kejutan elektrik 3.1 kejutan elektrik 3.2 bulb meletup 3.3.kaca tajam KAWALAN 1.1.1 Matikan suis utama DB dan guna pen ujian untuk memastikan bekalan benar-benar putus 2.1.1 Pastikan suis dimatikan 2.2.1 Pakai cermin mata keselamatan 2.3.1 Pakai saring tangan keselamatan 1. Tukar bulb lampu baru 3.1 kejutan elektrik 3.2 bulb meletup 3.3.kaca tajam 3.1.1 Pastikan susi dimatikan 3.2.1 Pakai cermin mata keselamatan 3.3.1 Pakai sarung tangan keselamatan 1. Nyalakan lampu (ON suis) 4.1 kejutan elektrik 4.2 bulb meletup 4.1.1 Pastikan suis ditebatkan dengan sempurna 4.2.1 Pakai cermin mata keselamatan 1. Discaj bulb lampu rosak ke 5.1 bulb meletup dalam bekas khas 5.2.kaca tajam 1. 1. 5.1.1 Pastikan bulb dibuang kedalam bekas khas yang tak mudah koyak dan di”seal” 5.1.1. Pakai cermin mata keselamatan 5.2.1 Pakai sarung tangan keselamatan
  • 106. Arahan Kerja Selamat Merupakan elemen dalam Sistem Kerja Selamat Dibangunkan selepas HIRARC atau teknik penaksiran lain (i.e. JSA) Salah satu komponen dalam Sistem Kerja Selamat Ia adalah dokumen yang menerangkan secara bertulis bagaimana proses kerja dilakukan dengan mengikut aturan yang ditetapkan dan selamat. Memperincikan hazard dan kawalan risiko yang perlu diambil
  • 107. Permit untuk Bekerja • Takrifan: Sistem PTW merupakan sistem bertulis rasmi yang digunakan untuk mengawalselia pekerjaan tertentu yang telah dikenal pasti sebagai berpotensi memzahirkan hazard dan risiko dan juga salah satu alat komunikasi di antara majikan (yang mengwujudkan kerja & bahaya) dan pekerja. • Tujuannya: • Untuk mengelakkan atau mengurangkan risiko kemalangan yang serius atau kejadian untuk kerja-kerja yang akan dijalankan • Untuk mengawal dan menyelaras aktiviti-aktiviti kerja • Untuk menyediakan satu sistem komunikasi antara penghuni atau majikan dengan subkontraktor • Bukti atau rekod keterangan
  • 108. Contoh pekerjaan memerlukan PTW Kerja panas seperti kimpalan, memotong logam menggunakan oksiasitailin, dan lain-lain pengisaran Kerja-kerja elektrik Bekerja dengan bahan-bahan berbahaya Ruang terkurung Bekerja di atas air atau air Mengendalikan bahan-bahan radioaktif dan letupan Mengangkat bahan-bahan berat dan lain-lain
  • 109. Contoh PTW Hot work Permit General Work Permit i.e. Cold Work Electrical Work Permit Radiation Work Permit Pressure Testing Permit Lifting Permit Blasting Permit etc
  • 110. Log Out Tag Out (LOTO) • Kaedah sesuai semasa penyelenggaraan atau shutdown sistem elektrikal, pneumatik, hidraulik dan mekanikal • Sistem di”off” atau shutdown dan keseluruhan sistem di”isolate”/asingkan • Tatacara isolasi • Kenalpasti setiap punca tenaga bagi sistem/loji/ekuipmen yang hendak dimatikan • Matikan setiap punca tenaga • Kuncikan suis/tuil dan letak tag amaran pada setiap punca tenaga • Periksa semula ekuipmen untuk memastikan ianya benar-benar dimatikan • Guna sistem interlock jika punca tenaga menyalur bekalan ke beberapa loji/ekuipmen
  • 111. Contoh Log Out Tag Out (LOTO)
  • 112. Keperluan PPP/PPD • Tanggungjawab Majikan • Menilai bahaya di tempat kerja • Menyediakan PPE yang sesuai • Menentukan bila masa PPE digunakan • Menyediakan latihan & arahan penggunaan PPE • Tanggungjawab Pekerja • Guna PPE mengikut arahan & latihan diberikan • Memeriksa PPE setiap hari, menyelenggara dan pastikan ianya di dalam keadaan bersih • Peralatan pelindung diri hendaklah mempunyai kualiti yang baik, jenisnya mengikut spesifikasi yang telah ditetapkan oleh peraturan keselamatan/JKKP.
  • 113. Contoh PPP/PPD Bahagian badan PPE yang sesuai Mata Kacamata keselamatan, gogel Muka Pelindung muka Kepala Topi keselamatan Kaki Kasut keselamatan Tangan & Lengan Sarung tangan Badan Ves & Abah-abah (body harness) Pendengaran Pelindung telinga, earmuffs
  • 114. Topi keselamatan • Semua aktiviti kejuruteraan memerlukan supaya pelindung • • • • kepala dipakai kerana objek-objek yang terjatuh boleh menyebabkan kecederaan yang serius. Topi keselamatan mesti sentiasa dipakai kerana bila-bila masa sahaja kepala akan terhantuk kepada objek. Topi keselamatan mesti dipakai dengan betul dengan chin strap kemas. Topi keselamatan hendaklah dijaga dengan baik kerana ia boleh menyelamatkan anda. Jangan mengecat atau melekatkan berbagai pelekat di topi keselamatan
  • 115. Punca kecederaan kepala • Ditimpa peralatan atau bahan binaan • Terlanggar objek seperti paip, palang besi • Tersentuh kabel elektrik atau komponen elektrikal lain
  • 116. Akibat tidak memakai topi keselamatan
  • 117. Perlindungan mata dan muka • Mempunyai rangka logam/plastik • Memberi perlindungan hingga bahagian tepi mata • Digunakan bagi melindungi dari impak sederhana yang diakibatkan dari serpihan partikel semasa aktiviti gergaji, mengisar dan kerja kayu lain
  • 118. Perlindungan mata dan muka Ciri-ciri pemilihan PPE • • • • • Melindungi mata dari bahaya dengan maksima Selesa dipakai Tidak mengganggu penglihatan /aktiviti Tahan dan senang dibersihkan Tidak mengganggu fungsi peralatan PPE lain Bila masa terdapat bahaya-bahaya berikut: • • • • • Debu dan lain-lain partikel berterbangan Gas, wap dan cecair yang korosif Kemungkinan percikan logam cecair Bahan yang memudaratkan seperti darah dan bahan kimia Cahaya terlampau terang dari aktiviti mengimpal serta penggunaan laser
  • 119. PPE untuk kimpalan Melindungi mata dari cahaya terlampau terang semasa mengimpal dan memotong
  • 120. Kecederaan mata
  • 121. PPE - pendengaran Earmuffs Earplugs Canal Caps Pekerja tidak dibenarkan terdedah secara berterusan kepada kadar bunyi melebihi 90 dB(A) atau melebihi tahap harian yang dibenarkan dan tidak boleh terdedah kepada bunyi melebihi 115 dB(A) pada bila-bila masa (Regulation 5 – Permissible Exposure)
  • 122. Tahap kebisingan
  • 123. PPE - Kaki • Kasut keselamatan yang dilengkapi dengan alat penahan di tapak dan bahagian jari kaki adalah penting digunakan di tapak bagi mengelakkan kecederaan ke kaki akibat objek yang terjatuh dan bagi menghindar tercucuk benda tajam ke tapak kaki. Diperlukan apabila terdapat kemungkinan bahaya berikut: • Bahan berat menimpa kaki • Bahan tajam yang boleh menembusi kasut biasa • Logam cair yang terpercik ke kaki • Permukaan panas, lembap atau licin
  • 124. Kecederaan kaki
  • 125. PPE - tangan Kerja- kerja elektrikal Kerja-kerja lasak dan berat (heavy duty)
  • 126. PPE - tangan Nitrile – melindungi tangan dari bahaya bahan kimia cecair dan bahan petroliam toksik Butyl – melindungi tangan dari gas beracun dan wap air
  • 127. PPE - tangan Kevlar – melindungi tangan dari terhiris dan tergesel Stainless steel mesh – melindungi tangan dari terpotong/terluka
  • 128. Contoh PPE – Badan Cooling Vest Full Body Suit Sleeves and Apron
  • 129. PPE – Terjatuh dari tempat tinggi Lifeline Tahan 5,000lb/pekerja
  • 130. Menangani kemalangan • Jika berlaku kemalangan di tempat kerja: • Panggil first aider terlatih/doktor/ambulan • Memberi perhatian supaya anda sendiri tidak menjadi mangsa • Asingkan penyebab kemalangan dan mangsa dimana mungkin (elektrik) dan jangan alihkan mangsa kecuali untuk menghindar dari kecederaan yang lebih teruk. • Periksa jantung dan pernafasan; berikan rawatan kecemasan sepatutnya dan hentikan sebarang pendarahan, naikkan bahagian cedera dan beri tekanan. • Tentukan mangsa tidak kesejukan dan beri perangsang. • Jangan alihkan sebarang bukti dan beritahu penyelia atau pengurus.
  • 131. Latihan bantuan kecemasan • Syarikat mesti menyediakan sekurang-kurangnya seorang First Aider terlatih untuk setiap 20 pekerja dan mereka mestilah mudah dikenali seperti memakai armband/topi yang boleh dicam dengan mudah. • Pekerja adalah digalakkan menjalani kursus First Aid agar dapat membantu rakan sekerja/orang lain sekiranya berlaku kejadian yang tidak diingini di samping membantu anda supaya bertenang dan terkawal apabila berlaku kemalangan di tempat kerja
  • 132. Kemudahan kecemasan – First Aid Box • First Aid/perkakas penyelamat haruslah berada di tempat kerja kerana tempat berkenaan merupakan kawasan yang berpotensi mendatangkan bahaya. • Tempat kerja yang mempunyai lebih 200 orang pekerja maka sebuah bilik kecemasan yang lengkap hendaklah diadakan.
  • 133. TAMAT TERIMA KASIH