Nagusia Power Point

Kirola eta bizi-itxaropena Kirola praktikatzeak gure bizi itxaropena 2 urte edo gehiago luzatzen duela zientifikoki frogatuta dagoen ebidentzia bat da. Gainera, horretaz aparte, kirolak bizi kalitatea ere hobetzen du eta optimismoa bultzatzen du. Miguel Aizpuru 2.D

Azkenaldian egindako ikerketak frogatu dute atletek batezbesteko bizi itxaropena baino 2 urte gehiago bizi direla, eta eskiatzaile profesionalak 4,3 urte gehiago.
Ikerketa hauen arabera, kirolak bizitza luzatzen du, baldin eta gaztetatik hasten bazara ariketa fisikoak egiten eta regularitatearekin egiten baduzu.

Bizitza luzapen horren arrazoi nagusienetariko bat, zure egoera psikologikoa da. Hau da, kirola eginez zoriontsuago sentitzen zara eta guztia modu positibo batean ikusten duzu, eta horrek osasunean eragin ongarria izaten du. Horregatik, gure gaur egungo gizartearen sedentarismoaren kontra egiteko, kirola sustatu behar dugu.

ZER DA?
Osteoporosia da gaixotasun metabolikorik ohikoena mendebaldeko gizarteetan, hezurrean masa-galera dagoenean gertatzen da. Osteoporosia gaixotasun kronikoa da.
ZERGATIK GERTATZEN DA?
Hezurrek 30-35 urterekin lortzen dute dentsitaterik handiena. Une horretatik aurrera, masa galtzen hasten dira, deskaltzifikazio-prozesuaren eraginez. hauskorrago bihurtzen dira.
ZER SINTOMA DITU ETA ZER ARRISKU?
Artrosiak edo artritisak ez bezala, ez du minik ematen,sarritan hezur-haustura bat gertatu ondoren detektatzen da. Hausturarik usuenak aldaka eta ornoetakoak dira, baina gorputzeko beste edozein hezurretan ere gerta daitezke.
OSTEOPOROSIA

TRATAMENDUA: BOTIKAK ETA KIRURGIA
Bi motakoak:
BOTIKAK :
Hezur-masaren galera murrizten dute eta bizkarrezurrean eta aldakan hezurraren dentsitatea gehitzen dute
KIRURGIA MINIINBIDITZAILEA:
Hautsitako ornoaren albo banatan ziztada bat ematen da, eta kontrol erradiologikoaren laguntzarekin puzteko den baloi bat sartzen da, ornoari lehen zuen altuera emateko. Zementu berezi bat injektatzen da eta inolako presiorik gabe zementu horrek ornoa solidotzen laguntzen du.
PREBENZIOA-OSTEOPOROSIARI AURRE EGITEKO
Egunero, kaltziotan aberatsak diren produktuak hartu
Egizu fruta eta berduratan aberatsa den dieta
Paseatu, 30-50 minutu egunean
Baztertu sedentarismoa eta egin arriskurik gabeko kirolak
Eguzkia hartu, 30 minutuz egunero.
Ez altxa pisu astunik.
Lotarako, koltxoia sendoa izan dadila; burkoa, berriz, baxua
Baztertu eserleku bigunak

Kirolak tabakoa uzten laguntzen du
Kirolak entretenitu eta tabakotik urruntzen gaitu.
 Antsietatea, pisua etab. hobetu
Tabakoak pisua handitu-metabolismoa.
Endorfinen eragina=nikotinaren eragina.
Tabakoa uztean:
 kirolerako energia gehiago.

-3 eta 6 hilabete artean
 hobekuntza izugarria
-Autoestima hobetzen du
-Ona izango litzateke oraindik erretzen dutenek, kirola egingo balute.

Kirolak barizeak galarazten ditu
Odola bihotzera eramateko prestatuta dauden mekanismoak huts egitean. Hauek dira huts ohikoenak:
Zainen hormen tinkotasuna galtzen da.
- Odola gorantz bultzatzen duten balbulak ondo ixten ez dira, eta, ondorioz, ehunak itxuragabetzen dira.
Barizeak zainen gaixotasuna da. Zainen eginkizuna odol “zikina” bihotzera eramatea da eta horretarako grabitatearen indarra gainditu behar du. Baina zergatik agertzen dira?

Horrez gain, barizeak sor dezaketen faktoreak daude: - Genetikoki senide batengandik jaso (heredatu) - Sexua: emakumeek barizeak izateko posibilitate handiak dituzte ( 5 aldiz gehiago).Hilekoa, haurdunaldia edo menopausia denboraldietan barizeak izateko aukera handiak daude. - Zahartzaroa.
Baina egokia da edozein kirol edo ariketa egitea?
Ez, ez da egokia. Ahalegin handiak edo jarraitasun luzea egitea eskatzen duten kirolak ez dira onak, hala nola, futbola, saskibaloi, pesak egitea…
Odolaren mugimendua errazten dutenak edo hankak gerriaren gainetik kokatzen dutenak komenigarriak dira, adibidez, igeriketa, yoga…

Kirola lesioak erreabilitatzeko
Zirkulazioa martxan jartzeko
Atrofia saihesteko
Akondizionamendu fisiko egokia lortzeko
Lesionatutako atalari mugikortasuna emateko

Erreabilitatzeko kirolak
Pilates
Makinekin (“ahulkia”, “upela”, “cadillac”…)
Lurrean (“ehuna”, “aingeruaren jauzia”…)
Igeriketa
…

KIROLA EGITEAK ZIRKULAZIO APRATUA GARATZEN DU:
Intentsitate baxuko(120-140 pults.)aktibitate fisikoa burutzean:
Odol gehiago sartu aurikuletan, bentrikuletan
Bihotzaren paretak loditu
Hori dela eta:
Bihotzak indar gehiagoz bidali odola
Taupada berdinekin bolumen handiagoa bidali bihotza erosoago lan egin

Kirola egitean insulinak gora egiten du eta glu-kosak errezago sar daitezke zelula muskularretan.
Ondorioz: gluzemiaren oreka mantendu daitezke eta medikazio gutxiago artu behar da.
Hoberena modu lasaian korrika egitea da, erritmo aldaketa handirik gabe.
Erresistentzia kirolak errekomendagarrienak dira: atletismoa, ziclismoa, natazioa…

Riego sangineoa hobetzen du eta osasuntzua da bi-hotzarentzako.
Insulinaren beharra beheratzen da.
Pizu beheraketan lagungarria izaten da.
Lan kapazitatea hobetzen du.
Bizi kalitatea hobetzen du.

Kirola egiteak inmunologia sistema hobetzen du. Zer da inmunologia sistema? Inmunologia sistema organismoak infekzioen aurrean defendatzeko duen mekanismo multzoa da. Mekanismo hauen bitartez organismoak mikrobia patogenoei aurre egiten die, eta barnean geratzen diren zelula tumoralak suntsitzen ditu.

Zer egiten du kirolak inmunologia sistema hobetzeko?
Infekzioen eta zenbait minbiziren aurkako erantzun inmunologikoa hobetzen du. Erantzun bat eman behar duen momentuan arinago egingo du, kirola eginten duen pertsona bati egiten ez duenari baino.

Muskuluak garatzen ditu
Hasieran beroketa bat egitea komeni da.
Ondoren garatu nahi denaren muskuluaren arabera ariketa bat edo beste egin behar da.
Bukatzeko luzaketa batzuk egin behar dira.
Muskuluak garatzea gorputza forma hobean egotea dakartza.
Lesio gutxiago edukitzea ekar dezake.
Ariketa fisikoa egitean zoriontsuagoak sentitzera heltzen gara.

BIZI KALITATEA HOBETZEN DU Bihotza eta odol sistemaren egokitzapena Arnasketa gaitasunaren hobekuntza Garraio sistemaren sendotzea Gorputzaren egitura orekatzea Estresa gutxitu, eta ongizatea bultzatzea Adiskidetasuna bultzatu eta lagun berriak egiteko aukera zabaltzea Nerbio sistemaren hobekuntza

Horrek laguntzen du:
Eskailerak igotzean ez fatigatzea
Lo hartzea errazago
Alaiago egotea
Autobusa galtzear zaudenean korrikan joatea
…

KIROLA EGITEAL GAIXOTASUN KADIOBASKULLARRETAN LAGUNTZEN DU
Kolesterol mailak jaisten dira
HDL-a (kolesterol ona) igo egiten da
Diabetesa dutenak lagundu zelulen sensibilitatea insulinarekiko handitu
Arrisku faktoreak murrizten lagundu hainbat gaixotasunetan: * Hipertensio arteriala ( presio arteriala 139/89 139/89 baino altuagoa)
* Arterioesclerosia ( arterien gogorpena )
* Obesitatea
* Hiperkolesterolemia ( kolesterol maila altua )

Ekintza fisikoak impotentzia prebenitzen laguntzen du.
Gizonezkoetan gertatzen den arazoa da.
Aktibitate fisiko falta da impotentzia edukitzearen kausa nagusienetarikoa.
Hau gertatzen da odol fluxua gorputzeko organoetan murriztean.Beraz, kirola egiteak odol hori gorputzeko atal guztietara bidaltzeaz arduratuko da.
Egunero 200 kaloria erretzearekin nahikoa izaten da gaixotasun hau prebenitzeko.

KIROLA BIZKARREKO MINA PREBENITZEKO Kirola egiteak,batzuetan bizkarrezurrari txarrerako eragiten dio, batez ere udan kirola egiten dutenei,baina urtean zehar praktikatzen ez dutenei Hainbat gomendazio daude hori ekiditzeko: -Kirolaren praktika erregularra egitea -Abdominalak eta bizkarreko muskuluak garatu behar dira,haien praktika eskatzen duten kirolak praktikatu baino lehen -Entrenamendu egokia egin behar da: bereziki praktikatuko duzun kirolean erabiliko dituzun giharrak garatu begar dira -Estiloa: oinarrizkoa da estilo egokia erabiltzea -Kirolezko materiala: material egokia erabiltzeak mina izatea ekiditu dezake

Intentzitate handiko kirola egitean %55 arrisku gutxiago daukazu minbiziaz jota hiltzeko Kirola laguntzen dizu sistema ´´cardiorespiratorioa ´´ hobetzen eta horrela arrisku gutxiago daukazu minbiziaz hiltzeko Intentzitate normal batean kirola egitean %38 arrisku gutxiago daukazu minbiziaz jota hiltzeko Kirola egiteak ez ditu kentzen tabakoak egindako efektua minbizian Kirola ez egitean loditu ahal zara eta hori minbizia sortu ahal dizu Erretzen duten pertsonek

Erretzen ez duten pertsonek Intentzitate handiko kirola egitean %46 arrisku gutxiago daukazu minbiziaz jota hiltzeko Intentzitate normal batean kirola egitean %34 arrisku gutxiago daukazu minbiziaz jota hiltzeko Baita ere prebenitzen du bularretako minbizia kirola egiteak %23 arrisku gutxiago daukazu minbizia izateko

Heziketa fisikoa gotaren gaixotasuna murristera laguntzen du: Gota proteinen metabolismoaren gorabehera bat da,zehazki purinaren metabolismoaren alterazioa; sortzen dena , azido urikozko moduko kristal txikiak eratzen direnean artikulazio jakin batzuen barruan.Gehienetan gaixotasun horren sintomak artikulazioen hantura bizia eta min garria lirateke.

Metabolismoko gatzen gaixotasunekin gertatzen den era berean, gaixotasun honen kasuan, gomendatzen da, gehien bat , erresistentziarekin lotutako kirolak burutzea; azido urikoaren kopurua gora egin ez dezan eta murriztu ahal izateko.
Ahala ere edozein ekintza fisikoa bat-batean eta neurrigabekeriaz hasita gorputza gainkargatu daiteke eta gota gaixotasunezko krisi bat sortu. Beraz, ekintza fisikoak pixkana pixkanaka areagotuz joan behar dira.
Gotak sortutako transformazioak jada baldin badaude, adibidez atzamarretan, artikulazio horien mugimendua iraunarazi beharko da, eguneroko heziketa fisiko egokiaren laguntzaz.

GURE ZIRKULAZIO APARATUA ODOLA ZELULETARA GARRAIATZEAZ ARDURATZEN DA, BAKOITZA BERE DAGOKION FUNTZIOA BETE DADIN.
KIROLA MODU ERREGULARREAN EGINEZ GERO ESTIMULATU ETA POTENTZIATU EGITEN DA ODOLA, ZIRKULAZIOA HOBETZEN.
EDOZEIN ARIKETA, OHITURAZKO BIHOTZEN TAUPADAK IGOZ GERO ZIRKULAZIOA HOBETO FUNTZIONATZEA ERAGINDO DU.
KIROL BATZUK EGOKIAGOAK DIRA ZIRKULAZIO APARATUARENTZAKO.
ODOLAREN OSAGAIAK HOBETZEN DITU

Kirol gomendagarriak:
Kirol aerobikoak hoberenak dira zirkulazio aparatua aktibo mantentzeko .
Ordea mugimendu eta ariketa latzak ez dira onuragarriak zirkulazio aparaturako.
Hoberenak:
Igeriketa
Ibiltzea
Dantza egitea
Golf-era jolastea
Bizikletan ibiltzea

Cardiopatia coronarea:
Cardiopatia coronarea bihotzaren gaixotasuna da,odola txarto hedatzen denean.
Gaixotasun honek ez du elikagaiei pasatzen usten,elikaduraren tuberiak obstruitzen ditu.
Kardiopatia koronoarea sortzen dute faktoreak dira obstruitzen duten lesioak, aterosclerosis deitzen direnak
Honek,kolesterolaren eta kaltzioaren akumulazioa da, arterietan akumulatzen baitira.

Gaixotasun hau gainditzeko gimnasia egitea ezibestekoa da:
Influentzia negatiboak eliminatzen ditu.
Kapazitate funtzionala hobetzen du.
Zirkulazioa hobesten du.
kolesterola,hipertensioa,obesidadea eta estresa disminuitzen du.
Bizitza kalitatea hobesten du.

BIHOTZAREN LANA HOBETZEN DU
.
Geldirik gaudenean bihotzaren frekuentzia kardiakoa murrizten du eta esfortzuren bat egiten dugunean bihotzaren taupada bakoitzean odol jarioa handiagotzen du.
Muskulu kardiakoen estimulazioa handiagotzen du,bihotzaren mesede.
Zirkulazio aparatuan :
Presio arteriala murrizten laguntzen du.
Muskulu guztietan zirkulazioa hobetzen du.
Odolbilduen eraketak murriztu egiten ditu,bihotzekoak eta trombosia sahiesten.
Endotelio etan eragina du,haren jarduera hobetu ,indartu eta osasuntsu mantenduz.
Zainen sistema hobetzen du, barizeak murriztuz.

Entrenamendu aerobiko regularra :
Ariketa egiteak bihotzaren tamaian handitzen du.Zuntzen egitura luzatzen da eta horrela barrunbe kardiakoa handiagotzen da. ondorio positibo barzuk sortuz: odol “embolada”bakoitzean odolaren kantitatea handiagotzen da,eta ondorioz, garraiatzen den oxigenoa handiagoa da.
Maiztasun kardiakoaren murrizketa :
Entrenatzen ez duen pertsona batek (geldirik) minuruko 70 taupada izango ditu eta odolaren bonbeaketa 70cc taupada bakoitzeko,beraz odola minutuko 4900cc izango da.
Entrenatzen duen pertsona batek (geldirik) minutuko 40 taupada izango ditu,esta bere bihotza handituta egongo denez,odolaren bonbeaketa 120cc taupada bakoitzeko izango lirateke,odola minutuko 4800izanik.
Horrela ikusten dugu,nola geldirik daudenean bonbeaketan odol kantitate berdina duten.

Kirolaren onurak:
22. Zkia: Arnas aparatua hobetzen laguntzen du.
Egokitzapen anatomikoak :
Biriken bolumena handitu egiten da.
Albeolo en kopurua ugaltzen da.
Toraxeko muskuluen elastikotasun maila hobetzen da.
Zeluletako zenbait osagai ugaltzen dira: mitokondriak, entzimak…
Biriketako odol hodi-sistema garatzen da.
BERAZ… aire gehiago ailegatzen da biriketara, eta oxigeno gehiago odolera .

Kirolaren onurak :
Moldaketa fiseologikoak (gorputzak lan egiteko era):
Albeolo eta biriketako kapilarren arteko gasen difusioa hobetzen da.
Aire bolumen beretik O 2 gehiago xurgatuz .
Geldialdian arnasketa maiztasuna lasaiagoa da.
Intentsitate handiko lanetan , aire gehiago arnasteko ahalmena eskuratzen da.

“ The New England Journal of Medicine” erakutzi du kirola LDL kolestorola ( “txarra” ) gutxitzen duela. Aldi berean onura bat supusatzen du arrisku faktore kardiobaskularrentzako. Karbono hidratoen tolerantzia hobetzen du Lipidoak erregulatzen ditu Presio arteriala erregulatzen laguntzen du Gizentasuna gutxitzen du Estresa ezabatzen du Estudio honetan ikusi zen pazienteek pisua jaitzi ez arren LDL kolesterolaren behenakada izan zutela Ariketa aerobikoak dira hoberenak kolesterolean beherakada izateko.

KIROLA EGITEAK PRESIO ARTERIALA KONTROLATZEN LAGUTZEN DU
Zer da? : Odolak daraman presioa arterietan zehar
Egokia: 120 mm hg ponpaketan eta 80mm hg betetzean
HTA:Hipertensioa (140/90 mm Hg edo gehiago)
Sintomak : * Sudurretik odola galtzea
*Zorabioak
*Buruko mina
*Batzuetan ezer ez
Zergatik ?: *Glandulen gaixotasunak
*Arteria meheak
*Giltzurrun arazoak
Kirol aerobikoek ( Ibili,Igeriketa,Golf,Tenisa) Presioa kontrolatzen laguntzen dute , dietak ere garrantzi handia du

http://aisiaunamuno.blogspot.com	13
http://www.slideshare.net	3
http://www.aisiaunamuno.blogspot.com	1
http://aisiaunamuno.blogspot.com.es	1

Nagusia Power Point

by gorkacrespo

Accessibility

Upload Details

Usage Rights

4 Embeds 18

Statistics