Download to read offline
![27
Aşağıdaki şekilde
gösterildiği gibi “Web
tarayıcısı” adı verilen
programı çalıştıran bir
istemci bilgisayar ile Web
sunucu yazılımı çalıştıran bir
sunucu bilgisayar arasındaki
etkileşime “İstemci-sunucu”
etkileşimi adı verilir. İstemci
bilgisayarsunucudanHTTP’yi
(Hypertext Transfer Protocol)
ve Internet mesaj standartı
olan TCP/IP’yi kullanarak bir
doküman ister ve sunucu
istemcinin göstereceği
dokümanı geri döndürür.
“World-WideWeb”ibaresi
HTTPile anlaşan sunucuların
kollektif ağını ifade etmek
için kullanılır. HTTP var
olan bilgilerin kullandıkları
protokolün global yapısıdır.
Web tarayıcılarının
ve sunucularının kendi
aralarında iletişim için
kullandıkları protokole
HTTP (Hypertext Transafer
Protocol) adı verilir. Bunun
için Web Sunuculara
genellikle HTTPSunucu veya
HTTP Deaemons (HTTPD)
denir.
Bu örnekte bir tarayıcı
kullanıyorsunuz (Netscape,
Mosaic, veya diğer bir
tarayıcı) ve “Webmaster
Dergi” referans olarak
tıklıyorsunuz.Tarayıcısizinbu
objeye ulaşmak için ; http://
www.wmdergi.com - Web
adresine (veya URL) gitmek
istediğinizi anlayacaktır.
Sunucular ve istemciler
arasındaki iş paylaşımı
Tarayıcı istemcinin
isteğini sunucuya iletir.
İsim sunucularının, domain
isimlerinin, adres isimlerinin
ve fiziksel konumların
tutulduğu diğer araçlarla
iletir. Tarayıcı www.cio.com
için istekleri karşılayan
makineye doğru iletir.
Bilgiler Web Sunucuya
gelince, sunucu onları başka
bir işleme gönderir (arama
işlemi veya bir uygulama) ve
bir süre bekler. Cevabı alırsa
nesneyi sizin tarayıcınıza
gönderir. Tarayıcınız birçok
değisik parçayı birlikte tutar.
Bir Web sayfası ağ üzerindeki
birçok nesnenin referansını
tutabilir. Hepsini birlikte
çeker ve son ürünü size sunar.
İstatistikler
2001’deki çalışmaya
göre,çoğunlukla görünmez
web ya da derin webte 550
milyardan fazla döküman
vardı.2,024 milyon web
sayfasının anketinin
belirlediğine göre ingilizce
sayfalar %56,4 yüzdesiyle
birinci sırada geliyor hemen
ardından &7,7 almanca %5,6
fransızca ve son olarak %4,9
japonca.Örnek olarak 75
farklıdildewebarmasıolarak
kullanılan yeni bir çalışma
Ocak 2005 sonu itabariyle
kamuya indekslenebilir
11.5 milyar web sayfaları
bulunduğu belirlenmiştir.
Mart 2009 itabariyle
endekslenebilir web 25
milyardan fazla sayafa
içerir.25 temmuz 2008’de
google yazılım mühendisleri
Jesse Alpert ve Nissan Hajaj
Google Arada benzersiz
URL’ler bulduklarını açıkladı.
Hypertext
WWW dokümanlarının
temel özelliklerinden biri
Hypertext yapılarıdır. (Fig. 2)
Grafik terminalde bir referans
alt-çizgili bir yazı veya işaretçi
ile sunulur. Kullanıcı bunun
üzerine tıklar ve referans
edilen belge gelir.[TBL,WWW:
An Information Infrastructure]
Bu yöntem bilgilerin
kopyalanmasını gereksiz kılar,
verinin bir kere yüklenmesi
yeterlidir ve ona referans
edilen bütün bağlarla orijinal
belgeye ulaşılabilir.](https://image.slidesharecdn.com/wmdergi-dorduncu-sayi-130501181524-phpapp01/85/WM-Dergi-4-SAYI-27-320.jpg)
![Aşağıdaki şekilde İTÜ
anasayfasına girildikten sonra
faculties hypertext ile fakülte
bağlarının olduğu sayfaya
geçilmiş ve daha sonra bilgi
almak istediğimiz Elektrik-
Elektronik fakültesi Kontrol
ve Bilgisayar Müh. bölümüne
geçilmiştir.
URL
URL Web nesnesini
bulmak için Web istemcisinin
ihtiyacı olan erişim yöntemini
(nasıl), konumunu (nerede),
ve sunucu ismini (ne) belirtir.
URL’nin genel yapısı: erişim-
yöntemi://sunucu-ismi[: port]
/ konum
Nasıl Çalışır
1. İnternet üzerinde kendi
sitesini barındırmak isteyen
abc firması ya da kişisi,
kendisine ait bir alan (domain)
adı seçer. Bizim örneğimizde
bu alan adı abc.com olsun.
Daha sonra kişi ya da firma,
alan adı kaydı yapabilen bir
firmaya giderek (Registrar),
kendisi için belirlemiş olduğu
alan adını,belli bir süre için (1
yıldan az olmamak şartı ile)
tescil ettirir.
2. Nasıl ki bir yere gitmek
için, gideceğimiz yerin
adresine gereksinim varsa;,
sanal dünya olan İnternet’te
de bir siteye girmek için o
sitenin adresine ihtiyacımız
vardır.. İnternet üzerindeki
sunucuların adresleri
IP(Internet Protocol) denilen
her biri 0..255 arasında olan
4 basamaktan oluşur (Ör:
10.23.12.5; 192.168.5.3 gibi).
İnternet kullanıcılarının
girmek istedikleri web
sitelerinin IP adreslerini
akıllarında tutmaları çok zor
olacağı için, İnternet üzerinde
alanadı–IPadresieşleştirmesi
yapan servisler yer almaktadır.
Bu servislere DNS (Domain
Name Services – Alan Adı
Servisi) adı verilir. DNS’ler
kendilerine sorulan alan
adlarını IP adreslerini soran
kullanıcalara verirler. Çok
basit olarak bunu bir telefon
rehberine benzetebilirsiniz.
Duygu Akay
Alan Adı IP Adresi
abc.com 13.56.11.120
vyz.com 168.32.45.11
bcg.net 89.86.10.51
......
DNS Tablosu: Mantıksal
gösterim
Dolayısıyla alan adınızı
tescil ettirirken, hangi DNS
sunucusunda alan adınıza ait
IP adresi bulunacak ise, kayıt
yapan firmaya (registrar’a)
bu bilgi verilir. Böylece sizin
alan adınıza ait IP adresi,
tüm dünyadaki İnternet
kullanıcıları tarafından
erişilebilir duruma gelir.
3. Bir İnternet kullanıcısı
www.abc.com sayfasına
girmek istediği zaman,
internet tarayıcısının
(Internet Explorer, Firefox,
Opera vb.) adres çubuğuna
www.abc.com yazar. İnternet
üzerindeki adresleme
yukarıda anlatıldığı gibi IP
tabanlı olduğu için tarayıcının
bu alan adının IP adresini
ögrenmesi gerekmektedir.
Ögrenmek için ise, kullanıcı
bilgisayarında tanımlı olan
DNS sunucusuna giderek, abc.
com’un IP adresini sorar.
4. DNS sunucusundan
cevap olarak abc.com’un IP
adresinin bilgisini alır (tıpkı
bilinmeyen numaralar için
yapılantelefon numarası
sorgulama servisi gibi)
5.Buişleminsonundawww.
abc.com’unIPadresiniögrenen
İnternet kullanıcısının tarayıcı
programı (Internet Explorer,
Firefox vb),İnternet üzerinden
abc.com’un web sunucuna
ulaşır ve kendisine, üzerinde
yüklü bulunan web sayfasına
ilişkin anasayfa dosyasının
gönderilmesini ister.
28](https://image.slidesharecdn.com/wmdergi-dorduncu-sayi-130501181524-phpapp01/85/WM-Dergi-4-SAYI-28-320.jpg)
![29
6. www.abc.com’un
web sunucusu, İnternet
kullanıcısına anasayfa
dosyasını gönderir. Genellikle
anasayfalar default.html,
default.php,default.asp,index.
html, index.php,index.asp gibi
dosyalardan oluşur. Kullanıcı
bilgisayarına anasayfa
dosyası yüklendikten sonra,
tarayıcı program tarafından
(Internet Explorer, Firefox vb),
dosya görüntülenir. Kullanıcı,
anasayfa üzerindeki başka
bağlantılara tıklayarak, www.
abc.com web sunucusunun
kendisine başka dosyalar
göndermesini de isteyebilir.
Sunucudan gelen dosyalar
yine tarayıcı altından
gösterilecektir.
Erişim yöntemleri
En popüler üç erişim
yöntemi :
http: Bu yöntem Web
sunucuları tarafından sağlanır.
Hypertext bağlantılarını,
HTML ve sunucu scriptlerini
içerir. (http://www.itu.edu.tr/
new/acad/faculties.html)
gopher: Bu yöntem,
Minnesota Üniversitesi’nde
dağılmış kampüs bilgi servisi
için geliştirilmiştir. Gopher
bilgileri menüler halinde
sunar, fakat hypertext bu
hizmetiçokdahaiyibirsekilde
yerine getirebilmektedir. Bu
yüzden gopher beslemeli
birçok site WWW-beslemeli
bilgilere dönüştürülmektedir.
(gopher://ciragan.cc.itu.edu.
tr:80/)
ftp: Dosya Transfer
Protokolü (ftp) bütün
İnternet servisleri içinde en
eski ve en popüler olanıdır.
FTP arşivlerinde bulunan
milyonlarca belgeye, kaynak
koduna, yararlı nesnelere
ve dosyalara rahatlıkla
ulaşabilirsiniz. FTP arşivlerini
görmek ve bilgi çekmek
için herhengi bir tarayıcı
kullanılabilir. (ftp://www.itu.
edu.tr/)
Sunucu ismi
Sunucu ismi bir IP ismi
veya bir IP numarasıdır.
Web sunucuları genellikle
www.itu.edu.tr’de oldugu
gibi”www” ile başlar.
Port numarası genellikle
kullanılmaz. Eğer makinede
birden çok sunucu varsa,birini
seçmek için port numarası
kullanılır. Web sunucularinın
80. portta oldukları varsayılır.
Diğer protokoller farklı port
numaraları kullanırlar. Ör:
ftp’nin standart port numarası
21’dir.
Hoşgeldin Sayfası:
Birçok Web sunucunun bir
hoşgeldin veya anasayfası
vardır. Bu, makinenin ismini
girdiğinizde ( belge adı değil)
karşınıza gelen dokümandır.
İyi hazırlanmış Web
hoşgeldin sayfalarında Web
sunucularının kısa bir tanıtımı
yapılırvesunucununsagladığı
diğer bilgilere bağlantılar
bulunur.Eğerbirsunucuismini
girerek bağlandıktan sonra
karşınıza “belge bulunamdı”
uyarısı çıkarsa, welcome.html,
index.html, veya default.html
sayfa isimlerini giriniz.
Konum
Konum bir dosya ismi,
klasör ismi veya erişim
yöntemininbirözelliğiolabilir.
Dosya ve klasör isimleri sıkça
değiştirildiği için önceden
çalışan bir URLbirkaç aysonra
çalışmayabilir.
Hypertext
WWW dokümanlarının
temel özelliklerinden biri
Hypertext yapılarıdır. (Fig. 2)
Grafik terminalde bir referans
alt-çizgili bir yazı veya işaretçi
ile sunulur. Kullanıcı bunun
üzerine tıklar ve referans
edilen belge gelir.[TBL,WWW:
An Information Infrastructure]
Bu yöntem bilgilerin
kopyalanmasını gereksiz kılar,
verinin bir kere yüklenmesi
yeterlidir ve ona referans
edilen bütün bağlarla orijinal
belgeye ulaşılabilir.](https://image.slidesharecdn.com/wmdergi-dorduncu-sayi-130501181524-phpapp01/85/WM-Dergi-4-SAYI-29-320.jpg)
![30
Aşağıdaki şekilde İTÜ
anasayfasına girildikten
sonra faculties hypertext ile
fakülte bağlarının olduğu
sayfaya geçilmiş ve daha
sonra bilgi almak istediğimiz
Elektrik-Elektronik fakültesi
Kontrol ve Bilgisayar Müh.
bölümüne geçilmiştir.
URL
URL Web nesnesini
bulmak için Web istemcisinin
ihtiyacıolanerişimyöntemini
(nasıl), konumunu (nerede),
ve sunucu ismini (ne) belirtir.
URL’nin genel yapısı: erişim-
yöntemi://sunucu-ismi[:
port] / konum
Nasıl Çalışır
1. İnternet üzerinde
kendi sitesini barındırmak
isteyen abc firması ya da
kişisi, kendisine ait bir alan
(domain) adı seçer. Bizim
örneğimizde bu alan adı abc.
com olsun.Daha sonra kişi
ya da firma, alan adı kaydı
yapabilen bir firmaya giderek
(Registrar), kendisi için
belirlemiş olduğu alan adını,
belli bir süre için (1 yıldan
az olmamak şartı ile) tescil
ettirir.
2. Nasıl ki bir yere gitmek
için, gideceğimiz yerin
adresine gereksinim varsa;,
sanal dünya olan İnternet’te
de bir siteye girmek için o
sitenin adresine ihtiyacımız
vardır.. İnternet üzerindeki
sunucuların adresleri
IP(Internet Protocol) denilen
her biri 0..255 arasında olan
4 basamaktan oluşur (Ör:
10.23.12.5; 192.168.5.3 gibi).
İnternet kullanıcılarının
girmek istedikleri web
sitelerinin IP adreslerini
akıllarında tutmaları çok
zor olacağı için, İnternet
üzerinde alan adı – IP adresi
eşleştirmesi yapan servisler
yer almaktadır.
Bu servislere DNS
(Domain Name Services –
Alan Adı Servisi) adı verilir.
DNS’ler kendilerine sorulan
alan adlarını IP adreslerini
soran kullanıcalara verirler.
Çok basit olarak bunu
bir telefon rehberine
benzetebilirsiniz.
Duygu Akay
Alan Adı IP Adresi
abc.com 13.56.11.120
vyz.com 168.32.45.11
bcg.net 89.86.10.51
......
DNS Tablosu: Mantıksal
gösterim
Dolayısıyla alan adınızı
tescil ettirirken, hangi DNS
sunucusunda alan adınıza ait
IP adresi bulunacak ise, kayıt
yapan firmaya (registrar’a)
bu bilgi verilir. Böylece sizin
alan adınıza ait IP adresi,
tüm dünyadaki İnternet
kullanıcıları tarafından
erişilebilir duruma gelir.
3. Bir İnternet kullanıcısı
www.abc.com sayfasına
girmek istediği zaman,
internet tarayıcısının
(Internet Explorer, Firefox,
Opera vb.) adres çubuğuna
www.abc.com yazar.
İnternet üzerindeki
adresleme yukarıda
anlatıldığı gibi IP tabanlı
olduğu için tarayıcının
bu alan adının IP adresini
ögrenmesi gerekmektedir.
Ögrenmek için ise,
kullanıcı bilgisayarında
tanımlıolanDNSsunucusuna
giderek, abc.com’un IP
adresini sorar.
Kaynak :
http://tr.wikipedia.org](https://image.slidesharecdn.com/wmdergi-dorduncu-sayi-130501181524-phpapp01/85/WM-Dergi-4-SAYI-30-320.jpg)
Uploaded byWM Dergi
WM Dergi - 4.SAYI
Değerli WM Dergi okuyucuları, Ağustos ayında yayınladığımız 3. sayımız itibari ile 100.000 tekil sayfa okunma tirajını aştık.Gösterdiğiniz bu yoğun ilgi ve destek için çok teşekkür ederiz. WM Dergi 4. sayısı ile birlikte sayfa sayısı da 100 oldu. Bu ay oldukça çeşitli ve zengin bir içerik hazırladık.Bunların en önemlilerinden birisi Markafoni röportajı.Bunun dışında bu ay WM Dergi ‘de toplam 3 adet röportaj yer almakta. Online Ticaret sektöründen; Markafoni, Web alanından; Gizlen.net, Web Hosting sektöründen ise Direk.net.tr ile yaptığımız röportajları okuyabilirsiniz.
WM Dergi - 4.SAYI
- 3.
- 4. İNDEX GİZLEN.NET - RÖPORTAJ Gizlen.netkurucusu Orçun Yakın ile proje ve sansür üzerine YENİ BÖLÜM - WMDB İnternet & Web dünyasının popüler sitelerinin doğuşu ve mimarları MARKAFONİ - RÖPORTAJ Markafoni‘den Tolga Tatari ile yaptığımız çok özel röportaj SOSYAL MEDYA ve MOBİL HAYAT Barış Arslan‘ın sosyal medya ve mobil hayat konulu makalesi DİREKNET - RÖPORTAJ Orhan Kadir Özkara ile direk.net ve web hosting sektörüne dair WORDPRESS ÖZEL WordPress iOS 3.1 haberi, eklenti ve tema tanıtımları AYIN BLOG SİTELERİ Geçtiğimiz ay yayına başlayan bölüm artık 4 sayfa EYLÜL 2012 WM Dergi içeriğinden öne çıkan başlıklar 18 24 35 58 60 68 74 GOOGLE SEO KILAVUZU Google SEO Kılavuzu ve genel hatlarıyla seo nedir? 68 92İNTERNETTEN PARA KAZAN İnternetten para kazanma sayfalarında yine 3 şirketi tanıyoruz
- 5. WEBSİTENİZ CANLANSIN! Şimdi NetAffiliationyayıncısı olun, reklam alanlarınızdan gelir sağlayın Basitleştirilmiş kampanya yönetimi ● Detaylı ve kişiselleştirilmiş istatistikler, kapsamlı görüntülenebilir sonuçlar ● İşine dedike ve ulaşılabilir bir destek ekibi ● Performans bazlı kazançlar: CPL, CPA ● Hesabınızda biriken 50 € ‘dan itibaren otomatik fatura kesimi ● PayPal veya banka havalesi ile ödeme alma 4 Adımda NetAffiliation 1 Hemen üye olun, ücretsiz ! 2 Websiteniz için en uygun kampanyalara başvurun 3 Reklamları sitenizde yayınlayın 4 Para kazanmaya başlayın ve web sitenizin kârlılığını artırınsitenizin kârlılığını artırın Çekici kazanç kurguları ve transparan fatura süreçleri NetAffiliation hakkında : www.netaffiliation.com - +33 1 70 68 97 20 destek@netaffiliation.com 2003 yılında Group C2B’ye bağlı olarak kurulan NetAffiliation, bugün 130’dan fazla çalışanı ile hizmet vermektedir. NetAffiliation, tüm dünyada farklı sektörlerde 1,700’ den fazla affiliate kampanyası ve 100,000 yayıncıdan oluşan ağı ile pazarın öncü isimlerinden biri olmuştur.
- 6. 050505 GENEL YAYIN YÖNETMENİ EminDoğu emindogu@wmdergi.com Twitter : emindogu GRAFİK & DÜZENLEME Merve Odabaşı merveodabasi@wmdergi.com YAZAR Erdal Tuna erdaltuna@wmdergi.com YAZAR İbrahim Hızlıoğlu ibrahimhizlioglu@wmdergi.com YAZAR Kaan Gülten kaangulten@wmdergi.com YAZAR Barış Arslan barisarslan@wmdergi.com İLETİŞİM & RÖPORTAJ info@wmdergi.com YAZAR BAŞVURU editor@wmdergi.com REKLAM & KAMPANYA reklam@wmdergi.com SİZDEN GELENLER editor@wmdergi.com SIK KULLANILANLAR sk@wmdergi.com AYIN BLOG SİTELERİ bs@wmdergi.com www.wmdergi.com WM DERGİ Değerli WM Dergi okuyucuları, Ağustos ayında yayınladığımız 3. sayımız itibari ile 100.000 tekil sayfa okunma tirajını aştık.Gösterdiğiniz bu yoğun ilgi ve destek için çok teşekkür ederiz. WM Dergi 4. sayısı ile birlikte sayfa sayısı da 100 oldu. Bu ay oldukça çeşitli ve zengin bir içerik hazırladık. Bunların en önemlilerinden birisi Markafoni röportajı.Bunun dışında bu ayWM Dergi‘de toplam 3 adet röportaj yer almakta. Online Ticaret sektöründen; Markafoni, Web alanından; Gizlen.net, Web Hosting sektöründen ise Direk.net.tr ile yaptığımız röportajları okuyabilirsiniz. Ayrıca 1 ayda 400 ‘den fazla okuyucumuzun WM Dergi ‘ye abone olması da bize ayrı bir mutluluk verdi. Bizler, bu ilgiyi karşılıksız bırakmamak adına her ay daha ilgi çekici, bilgilendirici ve zengin bir içerik hazırlayabilmek ve size sunabilmek adına sürekli çalışıyoruz. Bizi izlemeye devam edin... Teşekkürler... Emin Doğu Genel Yayın Yönetmeni 100.000TEKİL OKUNMA, 100 SAYFA
- 7.
- 9. Emre Demiray tarafından 2008yılında İzmir’de kurulan Webaçık Hosting, 4 yıl içerisinde önemli yatırımlar alarak büyümekle kalmayıp, sektörde sözü geçen firmalar arasındayerinialmışdurumda. İzmir Ekonomi Üniversitesi iştirakı olan Embryonix’in destekleri ile sektöre giriş yapan firmanın, şu anda Ege Sanayi İş Adamları Derneği, Ege Bölge Sanayi Odası ve İzmir Ticaret Odası gibi büyük destekçileribulunmakta.2008 yılında bilgisayar oyunları sektöründe kendi sunucuları ile birlikte girişimlerine başlayan firma, şu anda oyun sunucuları için otomasyon ve alt yapı desteği vermekte. Ayrıca alt yapıya büyük önem veren firma; 2010 yılında her sektörden firmalar için farklı hosting çözümleri sunmaya başlamıştır. TÜBİTAK, KOSGEB, Teknoloji ve Sanayi Bakanlığı desteği ile 3 farklı Ar-Ge projesineimzaatanfirma,kendi Ar-Ge ofisinde ses işlemeden, mobil uygulamaların geliştirilmesine kadar geniş bir yelpazede çalışmalarını devam ettirmektedir. Türkiye’de son yıllarda duyulmaya başlayan bulut hosting hizmeti, daha emekleme aşamasında. İlerleyen yıllarda 12 milyar dolar gibi bir rakama ulaşacak olan bulut bilişim pazarı, birçok firmanın yatırımlarını hızlandırdığı sektörler başında geliyor.Ancak mevcut sanallaştırılmış sistemlerin bulut hosting adı altında satışı yapılmaya çalışılmakta olduğu Türkiye pazarında gerekli alt yapı hizmetlerine az sayıda firma tarafından yatırım yapılmamakta. Diğer taraftan Webaçık Hosting, mevcut hosting hizmetlerinde sanallaştırmak yerine, yapmış oldukları 900 bin TL’ye yakın alt yapı yatırımları ile gerçek bulut hosting kalitesini firmalara vermeyi amaçlıyor. Kurumsal çözüm odaklı yeni markaları olan Açıkbulut ile birlikte de bunu başarmayı hedefliyorlar. Açıkbulut markası ile sektörde öncü olmak isteyen şirket, ayrıca firmalara özel kurumsal çözümler yaratarak, firmalarda verimliliği artırma çalışmalarına büyük katkıda bulunuyorlar. Peki, Açıkbulut bilişim hizmetinin bu firmalara getirisi nedir? 9
- 10. Standart hosting hizmetlerini kullanan firmalar,güvenlik, maliyet ve süreklilik gibi problemler ile boğuştukları gibi, sistemde bulunan aksamalar yüzünden büyük veri kayıpları yaşatabilmekte. Bu gibi problemlerin firmalara olan maliyeti korkunç boyutlarda olabilmektedir. Bulut hosting kavramı ile birlikte, veri kayıpları yüzünden yaşanan sorunlar firmalar için kâbus olmaktan çıkmıştır. Bununla birlikte, esneklik, verimlilik, erişebilirliliğin artması sonucunda karlılık oranında buna paralel artmaktadır.Peki, bu durum nasıl sağlanıyor? Mevcut hosting hizmetlerinde kullanılan fiziksel donanımlarının bakım ve elektrik gibi masrafları yüzünden firmaların hosting hizmetlerine vermekte oldukları ücretler herkes tarafından bilinen bir gerçek. Bu maliyetlerin azalması ve bulut bilişim ile birlikte veri güvenlik riskinin ortadan kalkması, firmaları büyük bir yükten kurtarmakta. Bulut kavramı ile gelişen alt yapı çözümlerinin yanı sıra bulut bilişim servisleri ile birlikte kullanabileceğiniz yazılım ve mobil uygulamalar ile yönetilebilirliğin arttırılması, firmalara hosting kavramının üretebileceği çözümlere yeni ve farklı bir bakış açısı getirmekte. Bu yeni çözümlerden olan Açıkbulut Depo ve Açıkbulut Posta ile firmaların yararlanabileceği durmak bilmeyen depolama ve mail çözümleri yakın bir gelecekte vazgeçilmez ihtiyaçlar olacak. “Neden Açıkbulut?” sorusunu yönelttiğimiz Emre Demiray’ın cevabı gerçekten firma sahiplerinin neden Açıkbulut hizmetinden yararlanması gerektiğini çok iyi açıklar nitelikte: • Milyonları bulabilen ilk yatırım maliyetlerinin bulunmaması, • Esnek yapısı sayesinde ihtiyaçlar doğrultusunda kaynaklarındüzenlenebilmesi, dolayısı ile işletme maliyetlerinin minimize edilebilmesi, • Fiziksel sorunlardan doğabilecek veri kaybı ve iş durması gibi sorunların ortadan kalkması, • Her yer ve platformdan kolaylıkla sağlanabilen yönetilebilirlik, • %100 erişim garantisi. Standart hosting hizmetlerinde yaşanabilecek bütün problemlerin, bulut hizmeti sayesinde ortadan kalkacağı aşikâr. Bununla birlikte, firmaların yaşamakta olduğu problemlere getirilen profesyonel çözümler ile bulut sistemlerin gelecekte ne kadar önemli bir yere sahip olacağı da bir gerçek. Peki, Açıkbulut çatısı altında hangi ürün ve hizmetlere ulaşabiliyoruz? 10
- 11. Açıkbulut sunucu 4 farklıpaket seçeneği ile sunulmuş durumda. İsterseniz bu paketlerden birini alabilir, ya da kendi paketinizi yaratabilirsiniz. K o n f i g ü r a s y o n l a r ı ihtiyaçlarınız doğrultusunda belirleyerek, en uygun ürüne rahatlıkla ulaşabilirsiniz. Firma ihtiyaçlarınızı belirlemek için size ücretsiz olarak danışmanlık desteği de sağlamakta. Bunun harici Açıkbulut Sunucu Plus, Açıkbulut Depo ve Açıkbulut Posta yararlanabileceğiniz diğerürüngrupları.Hizmetiniz açıldıktan sonra size özel sunulan panel sayesinde reboot vb.işler de dâhil,birçok özellik 7/24 kullanımınıza hazır oluyor. Ayrıca yönetim panelinin mobil özelliği ile yönetim araçları iş dışında da yanı başınızda. Birazda Açıkbulut altyapısıhakkındateknikdetay vermeklazım.Firma tüm işlem gücünü için HP marka Blade sunuculara güvenmiş. C7000 serisi şasi üstünde G7 ve G8 serisi Blade sunucular mevcut. 2. Etap yatırımları ile birlikte 1 TB toplam ram kapasitesini geçen Açık bulut, toplamda 336 GHZ işlemci kapasitesine ulaşmış. Bu korkunç işlem gücünü destekleyen iki farklı storage sistemi var. HP P2000 ve Netapp 2240 serisi storage tercih eden Açıkbulut, toplamda 88 TB gibi devasa bir disk alanına sahip.Vmware ile sanallaştırılmış bu büyük sunucu mimarisi gerçek bulut çözümü arayanlar için kurulmuş. Son olarak Türkiye’nin en iyi performansa sahipbulutsunucularınısunan firmanın, webhostingturkey. com tarafından yapılan bağımsız test sonuçlarını vermek gerekli. h t t p : / / w w w . webhostingturkey.com/ post/2012/04/16/Webacik- Bulut-Sunucu-Test.aspx 11
- 12. Bursa Bilişim Sektörü,Adworld‘ün İftar Yemeği Organizaysonunda Buluştu Bursa bilişim sektörü, 16 Ağustos akşamı Adworld ‘un düzenlediği iftar yemeği organizasyonunda bir araya geldi. YKM / Makkarino Cafe ‘de gerçekleşen organizasyonda; »» Orkide Ajans »» Alivre Bilişim Hizmetleri-İsmail PARLAK »» Sistem Bilgisayar »» İkibir Teknoloji A.Ş.- Hakan Gezenayak/Ceyhun Sezer Coşkun »» Bursa Ajans »» Medyabim İnternet Hizmetleri-Cengiz »» Medya10 Reklam Yayıncılık »» İnfo Bilişim Yazılım İnternet Hizmetleri »» Eyfel Yazılım »» Metropol Medya »» DRM Bilişim Hizmetleri-Sosyal Medya Danışmanlığı »» Fononline İnternet Hizmetleri »» Danışman Bilgisayar »» Mobintek Mobil ve İnternet Teknolojileri »» MCV Bilişim vedahabirçokkişiveşirket yer aldı.Oldukça güzel bir atmosfere sahip olanyemekte şirketlerin, bilgi paylaşımı, sektörel değerlendirmeler, proje fikirleri gibi konularda birbirleriyle sohbet ettikleri birortamınolduğuyemeğeait fotoğrafları da haberimizde görebilirsiniz. 12
- 13.
- 14.
- 15. 15 Webrazzi,herseneolduğugibibusenedeuzmanlıkvebirikimini,heyecanlabeklenen Webrazzi Summit’12 iletüm sektörle paylaşmaya devam ediyor. İnternet sektörünün uluslararasıdüzeydebirarayageleceği,Türkiye’ninenbüyükinternetkonfransı Webrazzi Summit için geri sayım başladı. Yılda sadece bir kez düzenlenen ve bu sene 4 Ekim 2012 tarihinde Point Hotel Barbaros’ta gerçekleşecek Webrazzi Summit’e, geçtiğimiz sene 960 kişi katılmış, 54 konuşmacı yer almış ve 4 farklı salonda toplam 34 oturum düzenlenmişti. Erken kayıt fiyatlarını kaçırmayın. Her türlü soru ve görüş için etkinlik@webrazzi.com adresinden bizimle iletişime geçebilirsiniz.
- 16. 16 İnternet Servis Sağlayıcıları‘nın ÇıldırtanPazarlamaTelefonları! Ülkemizde TTNET dışında, TTNET altyapısını kullanarak hizmet veren ve satış yapan çeşitli internet servis sağlayıcıları mevcut.Ancak bunlardan bazıları, hatta biri var ki yaptığı sürekli aramalar ile satış yapmaya çalışıyor. Bahsi geçen şirket Smile ADSL / D-Smart Net. Her aramalarında, mevcut internetimin sözleşmesi olup olmadığı, ne zaman sona ereceği vb. detaylı bilgilerimi bilen Smile şirketi, defalarca hizmet almak ve tekrar aranmak istemediğimi üstüne basa basa belirtmeme rağmen sık aralıklarda aramalarına devam etmekteler. Ayrıca benim kişisel ve sözleşme bilgilerimi nereden edindiklerini sorguladığımda ise, her seferinde farklı geçiştirici cevaplar almaktayım.Örneğin bir müşteritemsilcisi;bilmediğini ve bu bilgilerin onlara hazır geldiğini, onların da arama yaptıklarını, diğer bir müşteri temsilcisi ise, internet servis sağlayıcılarının tümünün ulaşabildiği ve tüm abone bilgilerini gördüğü bir bilgi havuzu olduğunu iletti. Sisteminize not düşün, tekrar aranmak istemiyorum dediğimde ise, böyle bir imkanları olmadığını, Smile ADSL‘nin birbirinden bağımsız çağrı merkezleri olduğunu belirttiler. Kişisel bilgi gizliliği ve kişisel verilerin korunması konusuna tamamen aykırı olan bu durumdan son derece rahatsızım. Ayrıca, iş tüm bilgilerimi görmeye gelince birbirinden bağımsız şirketler bile doğruluğunu kesin bilmediğim şu sözde bilgi havuzundan herşeyimi açık saçık görebiliyor.Ama aynı şirket içerisinde, bir kişinin tekrar aranmak istemediği bilgisi görülemiyor. Bu saçma ve gerçek dışı duruma sadece gülüp geçiyorum ve bu şirketten hizmet alma potansiyelim bile olsa artık maalesef kendileri bunu yok ettikleri ve hatta nefrete dönüştürdükleri için isimlerini bile duymak istemiyorum. Emin Doğu emindogu@wmdergi.com
- 17. 17 Şimdi bu yazımaklasik bir açıklama gelecektir. ”İşte efendim biz aramadık, bayimiz aramıştır”gibi... Ben bilmem arkadaş, arayan kişi senin şirket adını veriyor mu? veriyor...bu kadar işte.Sen bilmezsin aradıklarını madem ama buna bir sistem getirirsin, dersin ki sayın bayilerimiz, bizim adımızı kullanarak insanları taciz etmeyiniz.Ancak böyle bir durum da olmadığına göre, sen veya bayin, sonuç olarak beni durmadan arıyor ve sinirlerimi bozuyorsunuz. Şimdi soruyorum tekrar, benim kişisel bilgilerim ve hizmet aldığım TTNET ‘e ait sözleşme, abonelik vs. bilgilerim sizde ne arıyor? Bunları size kim temin ediyor veya kim satıyor? TTNET ‘den hizmet almakta olduğum 2 internet hattından birini kapattım amaonlarbilebenibuşekilde arayıp taciz etmediler.Yok efendim neden kapattınız da, falan filan... Günümüzde sanırım artık yeni bir döneme geçiyoruz. Bu dönemi, spam maillerden sonra spam telefonlar ile satış yapabilmek için taciz etme şeklinde adlandırsak yanlış olmaz sanırım. Diğer şirket ise, Smile ADSL / D-Smart Net kadar olmasa da uzun bir süreçte sadece 1-2 kere aramış olan Doping internet.Böylece kesin olarak artık kişisel bilgilerin şirketlere pazarlandığı ve satıldığı kanısına varmış oldum. Öyle, bilgi havuzu oluşturalım, tüm şirketler görsün, paylaşımcılık ruhumuz tavan yapsın olaylarına hiç bir şekilde inanmam.Kullanıcı database ‘lerinin çok kıymetli olduğu bu devirde, kimse babasının hayrına bedava dağıtmaz. Bunun mutlaka ticari bir getirisi mevcuttur. Bu konuda, Gazeteci SerhatAyan‘ındabirinternet servis sağlayıcı şirket hakkında yazmış olduğu yazıya buraya tıklayarak ulaşabilirsiniz. Hatta, popüler video inceleme ve web günlüğü sitesi TeknoSeyir ‘in de bu konuda “Telefon numaralarımız ve e-posta adreslerimiz kimlerin elinde” başlıklı yayınlamış olduğu bir video bulunmaktadır. Video‘yu izlemek için buraya tıklayınız. Sonuç olarak aradan neredeyse 1.5 yıl geçmesine rağmen hiçbir şey değişmemiş, bu konuda bir takip veya yaptırım gelmemiş, şirketler aynen insanları aramaya ve hatta bunu abartarak taciz etmeye devam etmektedirler. Telefonda artık dayanamayıp tepki gösterseniz ve bağırsanız, bu sefer de yine siz suçlu oluyorsunuz ve bu şekilde konuşamazsınız diye tepki alıyorsunuz. Kardeşim, siz de beni bu şekilde taciz edemezsiniz o zaman... Bu konuda acil bir düzenleme ve kısıtlama getirilmesi ve böyle durumların olması halinde takibe alınarak gerekli yaptırımların yapılmasını diliyorum.
- 18. 18 Orçun Bey, bizebiraz kendinizden bahsedebilir misiniz? Tabiî ki ben Orçun Yakın, 1987 Ankara doğumluyum. Ailemin tek erkek çocuğu ve aslen Çankırılıyım. Ailem Çankırı’da ben ise eğitimim sebebiyle Viyana ve Ankara’da bulundum. Bilkent Üniversitesi Bilgisayar Teknolojisi ve Bilişim Sistemleri bölümünden 2012 yılında mezun oldum. İngilizce ve ileri düzeyde Almanca biliyorum. Bu sene iki farklı alan ve farklı üniversite de aynı anda yüksek lisans yaparak kendimi daha fazla geliştirmeyi planlıyorum. Web tasarımcısı olarak 2003 yılında başladığım bu sektörde,programlama alanında da kendimi geliştirerek, 2007 yılından bugüne hizmet vermekte olan Gizlen.net’i kurarak başladım. Ayrıca bilgisayar ve web programlama dillerine aşinayım. Bu sektörde çoğu bilgiyi kendi kendime yapboz metoduyla öğrendim. Okuduğum üniversite babamın bana dediği gibi benim için etiket oldu. Tabiî ki ufkumun açılması ve daha iyi bir gelecek analizi yapabilmem konusunda başta bölüm başkanım Erkan Uçar’a ve bütün üniversite hocalarıma da teşekkürlerimi bir borç bilirim. TÜRKİYE‘NİN, MARKA OLMUŞ PROXY SERVİSİ GİZLEN.NET ”Zaman içerisinde çözüm odaklı bir altyapı ve hukuk düzeni sayesinde, gerçek anlamda gereken sansür işlemlerinin olacağına inanıyorum. Ülkemizdeki sansür uygulaması benim de dahil olmak üzere bir çok kişi tarafından rahatsız olduğu bir konudur.” OrçunYAKIN www.gizlen.net Türkiye ‘nin, proxy alanında marka olmuş tek servisi Gizlen.net ‘in kurucusu Orçun YAKIN ile gizlen.net, VPN hizmetleri ve ülkemizdeki sansür uygulamaları hakkında yaptığımız çok özel röportaj.
- 19. Ülkemizdeki sansür uygulamalarına karşı yorumlarınızıalabilir miyiz? Sansür dünya üzerinde belli başlı konularda (uygunsuz içerik, hakaret, terör vb.) uygulanmakta olup ülkemizde ise halen gelişmekte olan bir alt yapıya sahip uygulamadır. Ben açıkça; bu şekilde ki sansür uygulamasına karşıyım ve internetin özgürlük kavramına sahip olması gereken bir yapıda olmasını savunuyorum. Bu yüzden ülkemizde yapılan birçok toplumsal projeye de destek sundum. Bu konuda İnternet Teknolojileri Dernek başkanı ve Doç. Dr. Mustafa AKGÜL hocamı duyan, tanıyan arkadaşlar benidahaiyianlayacaklardır. Zaman içerisinde çözüm odaklı bir altyapı ve hukuk düzeni sayesinde gerçek anlamda gereken sansür işlemlerinin olacağına inanıyorum. Ancak şuan ülkemizdeki sansür uygulaması benimde dâhil olmak üzere birçok kişi tarafından rahatsız olduğu bir konudur. Gizlen.net projesi nasıl ortaya çıktı? 2007 senesinde hatırladığınız üzere ülkemizde YouTube yasağı ile sansür ifadesi basında sıkça duyulmaya başlandı. Herkes farklı bir çözüm arayışında iken kendime ait sunucuda sadece bireysel amaçla kurduğum proxy (vekil sunucu) altyapısı, o dönem Viyana’da eğitim görürken arkadaş ve hocalarımın önerisi üzerine, herkese açık ücretsiz bir hizmet olarak internet dünyasında yer aldı. Artık sadece ben değil web sitemi bilen herkes istediği siteye kolayca giriş yapabilecekti. Yurtdışı menşeli alternatif sitelere rağmen sadece Türk kullanıcısınahizmetvermeyi amaçlamam ve kararlılığım sayesinde halen ziyaret edilen ve bilinen bir hizmeti sizlere sunuyorum.Hiçbir maddi amaç gütmeden açmış olduğum bu hizmet halen aynı şekilde devam etmektedir. 2011 yılına geldiğimiz zaman ülkemizde uygulanacak internet filtresiyle sansüre maruz kalan yaklaşık 75bin siteye erişim duracağı haberini aldık. Bu sefer proxy ve dns değişiklikleri sonrası dahi sitelere erişim olmayacağını test ettik. Bu konuda kendi kendime çözüm arayışı içerisinde olduğum dönemde Virtual Private Network (VPN) yani kişiye özel sanal ağ terimi üzerine yoğunlaştım. Bu benim için bir dönüm noktası olmuştur. Yurtdışındakibenzerhizmet sağlayanfirmalarileinternet üzerinden görüşüp alt yapıları konusunda bilgiler topladım.Benzer bir hizmeti gizlenVPN adı altında Türk kullanıcına sunmak için kolları sıvadım ve bununla ilgili bir site kurup resimli anlatımlar, VPN terimi hakkında bilgi ve destek sistemi oluşturdum.2012 yılının sonlarına doğru ücretsiz web tabanlı Proxy hizmetimizin mobil sürümünü yayınlamayı planlıyorum. Cep telefonu kullanan ziyaretçilerimiz DNS değişikliği yapmaya gerek kalmadan istedikleri siteyeinternettarayıcılarıne olursa olsun erişebilecekler. 19
- 20. 20 Gizlen.net projemde beklemediğim birtalep yaşadım ve bu konuda yerel basında 2011 yılında haber7 ve 2012 yılında ise aksam gazetelerinin internet sayfalarında yer aldım. Ayrıca birçok blog ve forumlarda konularım da mevcuttur. İzlenimlerimden yola çıkarak yaptığım işin doğru olduğunu gördüm ve insanlara ilk günkü kalitede bir hizmet sunmaya devam ediyorum. 5 yıldır yayında olan gizlen.net ‘e ilgi ve ziyaret oranları hakkında bilgi alabilir miyiz? Daha öncede belirttiğim üzere esas ziyaretçi hedefim Türk internet kullanıcısıdır. Yinede kullanıcılarımıza Türkçe, İngilizce, Almanca dillerinde web sayfası ve destek sunuyorum. Ayrıca tarafıma gönderilen destek taleplerine en kısa sürede cevap vererek müşteri memnuniyeti sağlamaya gayret ediyorum.Tüm yazılım ve sistem altyapısı bireysel cep telefonumla entegreli olarak çalışmaktadır. Genel bir bilgi vermek gerekir ise, Türkiye’den yanı sıra Avustralya ve Moldova’dan da birçok proxy ziyaretçimiz veVPNmüşterimizmevcuttur. Şu anda aylık 70.000 tekil kullanıcı ve 200.000 sayfa görüntülenme sayısına sahibiyiz. Ayrıca Alexa verilerine göre dünyada ilk 100.000 site arasındayız. Dünyada sıkça kullanılan Proxy hizmetini Türk menşeli olarak sağlamaktan gurur duyuyorum. Telekomünikasyon Kurumu ‘ndan Yetkili Yer Sağlayıcı belgeniz mevcut, bu belgeyi alma gereksiniminiz hakkında bilgi verebilir misiniz? Bu belgeyi almamdaki esas amaç ülkemizde yapılan internet reformları yakından takip etmem ve desteklememdir. Günümüzde internet ile ilgili en sık duyduğumuz 5651 sayılı yasa gereği, biz Proxy site sahipleri 6 ay log (kayıt) tutma zorunluluğumuz vardır.TIB den almış olduğum Yer Sağlayıcı belgem ise sağlamış olduğum Proxy ve VPN hizmetini yasallaştırmak adına bizzat kendim başvuru yaparak aldığım bir belgedir. Bu belge olmadan ülkemizde bu tarz faaliyetlerle bulunmak yasaklanmıştır. Ayrıca şunu belirtmekisterim ki Proxy alanında Türkiye’de bu belgeye başvuru yapıp alan ilk site sahibiyim. Sunduğunuz hizmetler hakkında bilgi alabilir miyiz? Türkiye’nin proxy alanındaki marka olmuş tek sitesinde; private proxy, proxy hosting, proxy list, proxy script, shared proxy ve VPN alanında çalışmaktayım.Her ziyaretçimize web tabanlı ücretsiz, hızlı ve kaliteli Proxy hizmeti sağlamaktayım. Ayrıca gizlenVPN hizmetimizi satın almadan önce isteyen tüm ziyaretçilerimiz http:// w w w. g i z l e n . n e t / v p n / vpn-test.html adresinden kendilerine özel test hesabı açarak deneyebilirler. Hem de istedikleri kadar talep edebilirler.
- 21. 21 VPN ve sunduğunuz avantajlarnelerdir? • VPN kullanım amaçları arasında bulunan Güvenli bir internet için, ortak noktalardan internete bağlanan (restaurant, cafe, havalimanı) kişilerin internet güvenliği 128-bit şifreleme ile sağlar. • Türk Telekom veya benzeri İnternet sağlayıcılardaki gerçek IP adresiniz gizlenir ve seçmiş olduğunuz lokasyona ait size 100% gerçek IP adresi sağlanır. İnternet siteleri proxy gibi görmez.Bu sayede IP adresiniz güvende olur. • Türk IP sine yasaklı olan sitelere girebilir, mahkeme kararıyla kapatılan sitelere girebilir, oyun oynayabilir, video izleyebilir, arkadaşlarınız ile MSN ve Facebook üzerinden iletişim kurabilirsiniz. • Cep telefonları ve kişisel bilgisayarlardaki DNS problemlerini ortadan kaldırarak Sansürsüz bir internet sunar. • İşyerinizde erişimi kısıtlı olan tüm web servislerini kullanabilirsiniz, çünkü bütün portlarımız açıktır.(21,22,443 vb.) 24 farklı lokasyonda 52 sunucu ile sunduğunuz VPN hizmetini ayrıca hizmeti 5 farklı platformda sağlıyorsunuz. Bu konuda detaylı bilgi alabilir miyiz? Bugün sadece Windows değil Linux, MacOs işletim sistemine sahip bilgisayarlar veya iPhone, iPad, Android işletim sistemine sahip cep telefonları üzerinde kullanılabilir hale getirdim. Alttaki QR kodu cep telefonunuzun qr tarayıcısını kullanarak okuttuğunuzda, gizlen. net mobil versiyonuna erişebilirsiniz.
- 22. 22 Tektaraflımüşterilerimizi düşünmek yerine onlara çözümsunmayı hedeflediğim için bütün alternatifleri imkânım elverdikçe sunmak istedim. Bu konuda birçok kez takdir edildim. VPN hizmetine ilgi ve geri dönüşler nasıl? 2011 yılından bugüne geçen 20 ayda yaklaşık 400 müşteriye hizmet sağladım ve halende aktif olarak hizmet sağlamaya devam ediyorum. Müşteri yorumlarına önem verdiğim için ana sayfamız http:// www.gizlen.net/vpn/ da kendi yorumlarını paylaşabilecekleri bir alan sundum. Bu konuda yardıma ihtiyacı olan tüm müşterilerime destek sistemi sayesinde dönüşler yaptım. %100 müşteri memnuniyeti sağladığıma eminim çünkü gizlen.net’ i tercih eden kullanıcı sayımız her geçen gün giderek büyümektedir. Ayrıca dünyada ki VPN sağlayıcıları üzerine yurtdışında kurulmuş birçok sitede gizlenVPN üzerine araştırma ve incelemeler bulunmaktadır. Web girişimcileri için bir referans olması adına, gizlen.net üzerinden geliriniz ne düzeyde? Bu işe başlama sebebim açıkçası maddi anlamda bir gelir getirmesi için değildi. Amatör olarak başladığım bu alanda yıllar geçtikçe insanlar sitemi tanımaya başladılar ve birbirlerine tavsiye ettiler. Zaten memnun kalan ve güvenen kişiler birbirlerine önerileriyle bugünlere kadar gelebildim.Tabiîkibirgelirim mevcut ancak gelirimin çoğunu sunucu masrafları ve donanımsal yatırıma yapmaktayım.Hergüngelişen teknolojiye yenik düşmemek adına müşterilerime iyi bir hizmet sunmak istiyorum. Ayrıca reklâm gelirlerim konusunda çözüm ortağımız olarak Google Adsense ile çalışmaktayım. Yinede ortalama bir rakam vermek gerekirse aylık 500– 750 TL arası bir gelirim bulunmaktadır. Türk internet kullanıcılarına iletmek istediğiniz tavsiye, öneri ve görüşlerinizi alabilir miyiz? Çok hızlı gelişen ve internet kullanım oranı yıllara göre artış gösteren bir ülkedeyiz. Bu gelişmeler beraberinde birçok olumsuz durumla da bizleri karşı karşıya getirmektedir. Ben son dönemde ortaya çıkan filtre olayı için şu şekilde bir düşünceye sahibiyim; bir kişi, yaşı ne olursa olsun, bir internet sitesine erişmek istedikten sonra erişir, buna kimseengelolamaz.Oyüzden özgürlük, hukuk ve adaletten bahsettiğimiz ve daha fazla medeniyetleşme hedefine sahip ülkemizde gerekli düzenlemeler yapıldıktan sonra internet sektörü daha güvenli,dahaözgürvebilgiye açık olacaktır. Bu sektörde yapmış olduğunuz iş ne olursa olsun özgün ve kaliteli olduktan sonra size geri dönüşleri mutlaka olacaktır. Tüm internet kullanıcılarına sağlık dolu günler diler, Gizlen.net üzerinden aklınıza takılan sorular için bana ulaşabileceklerini belirtmek isterim.
- 23.
- 24. 20 24 “WM Dergi ‘ninher sayısında bu sayfalarda İnternet, Web Dünyası, Sosyal Medya ‘nın doğuşu, şekillenişi, bunları gerçekleştiren kişiler ve en büyük web şirketleri hakkında derlediğimiz çok özel makale ve bilgilere yer vereceğiz.” Bugün kullanmakta olduğumuz internet, web teknolojileri ve web siteleri nasıl doğdu, kimler temelini attı ve gelişimine öncülük etti? WM Dergi 3. sayısı itibariyle oluşturduğumuz WMDB sayfalarında her ay bu teknolojiler ve kişiler hakkında derlediğimiz bilgi, makale ve hikayelerini yayınlayacağız. Busayede,belkidehiçbilmediğinizilginçbilgi ve hikayeler okuyacak, bir web teknolojisi veya web sitesinin doğuşuna tanıklık edecek, mimarını tanıyacaksınız. WMDB sayfalarında yer alan bilgi ve hikayeler internetortamındaçeşitli kaynaklardan derlenerek bir araya getirilmekte ve hazırlanmaktadır.İlgili bilgi ve hikayelerin doğruluğu garanti edilmemekte, mümkün olduğunda temiz ve net bilgiler sunulmaya çalışılmaktadır. WMDB
- 25. 25 Tim Berners-Lee veDünya ‘nın İlk İnternet SunucusuTim Berners-Lee 1989’da CERN laboratuvarlarında HTML işaretleme dilini geliştirerek Dünya Çapında Ağ (WWW) olarak da tanımlanan bilgi paylaşım sistemini kurmuş olan bilgisayar profesörüdür. Web’in babası kabul edilir. Aynı zamanda ilk Ağ tarayıcısı yazılımını, 1990 yılında, geliştirmiştir. 1994 yılında Ağ ile ilgili standartları dünya çapında belirleyecek açık bir kurum olan W3C’yi kurmuştur, halen de başkanlığını yapmaktadır. İnsanlık kültürüne katkılarından ötürü 2004 yılında kendisine İngiltere Kraliçesi tarafından sör (sir) unvanıverilmiştir.1955yilinda Londra Ingiltere’de dogdu. Oxford Universitesine gitti ve Fizik dalinda diplomasini aldi. HTML kodunu daha cok tanitabilmek icin John Pool’s Imagekampanyasindaisegirdi. 2004 yilinda Southampton Universitesinden kendine sunulan arastirma posizyonunu kabul etti. Ancak su an Ingiltere baskani Gordon Brown’in istegiyle Ingiliz hukumetinin internet projesi uzerinde calismakta. Kendisi şu anda World Wide Web Consortium’un (W3C) başkanı, MIT’de kıdemli araştırmacı ve Southampton Üniversitesi’nde bilgisayar bilimleri profesörüdür.( Kisisel sayfasi ) Ünlü Sözü ; “İnternetteki gezintiniz Dünyayı etkiliyor”
- 26. 26 WORLDWİDEWEB (WWW) NEDİR? ICANNNedir? World Wide Web (kısaca WWW veya web), birbiriyle bağlantılı, İnternet üzerinde çalışan ve “www” ile başlayan adreslerdeki sayfaların görüntülenmesini sağlayan servistir. İnternet ve web terimleri aynı olguyu tanımlamaz. Zira web sadece internet üzerinde çalışan bir servistir. Web kavramı, CERN’de bir bilgisayar programcısı olan Tim Berners-Lee’nin HTML adlı bilgisayar dilini bulup geliştirmesiyle oluşmuştur. Bugün de kendisinin başkanı olduğu W3C (World Wide Web Consortium) tarafından idare edilmektedir. WWW, 1994 yılından beri hızla büyümekte, kullananların yaş aralığı genişlemektedir. Yapısı Web’in temeli İnternettir. Web İnternet üzerinde kurulmuştur ve İnternetin sunduğu mekanizmalardan çoğunun kullanılmasını sağlar. İnternetin fiziksel görünüşleri –bilgisayarlar, ağlar ve servisler- dünya üzerindeki diğer binlerce bilgisayara bağlanmamıza izin verir.Web, İnternetin en tepesindeki soyutlanmış genel servisler kümesidir. World-Wide Web (W3), insanların fikir ve projelerinin paylaşılmasını sağlayan bir bilgi ve kültür havuzudur.İstemci-sunucu uygulamaları ile yapılan birçokorganizasyon üzerinde Web tarayıcıları İstemci olarak çalışabilirler. Web yürütümü standart İstemci- sunucu modelini izler.
- 27. 27 Aşağıdaki şekilde gösterildiği gibi“Web tarayıcısı” adı verilen programı çalıştıran bir istemci bilgisayar ile Web sunucu yazılımı çalıştıran bir sunucu bilgisayar arasındaki etkileşime “İstemci-sunucu” etkileşimi adı verilir. İstemci bilgisayarsunucudanHTTP’yi (Hypertext Transfer Protocol) ve Internet mesaj standartı olan TCP/IP’yi kullanarak bir doküman ister ve sunucu istemcinin göstereceği dokümanı geri döndürür. “World-WideWeb”ibaresi HTTPile anlaşan sunucuların kollektif ağını ifade etmek için kullanılır. HTTP var olan bilgilerin kullandıkları protokolün global yapısıdır. Web tarayıcılarının ve sunucularının kendi aralarında iletişim için kullandıkları protokole HTTP (Hypertext Transafer Protocol) adı verilir. Bunun için Web Sunuculara genellikle HTTPSunucu veya HTTP Deaemons (HTTPD) denir. Bu örnekte bir tarayıcı kullanıyorsunuz (Netscape, Mosaic, veya diğer bir tarayıcı) ve “Webmaster Dergi” referans olarak tıklıyorsunuz.Tarayıcısizinbu objeye ulaşmak için ; http:// www.wmdergi.com - Web adresine (veya URL) gitmek istediğinizi anlayacaktır. Sunucular ve istemciler arasındaki iş paylaşımı Tarayıcı istemcinin isteğini sunucuya iletir. İsim sunucularının, domain isimlerinin, adres isimlerinin ve fiziksel konumların tutulduğu diğer araçlarla iletir. Tarayıcı www.cio.com için istekleri karşılayan makineye doğru iletir. Bilgiler Web Sunucuya gelince, sunucu onları başka bir işleme gönderir (arama işlemi veya bir uygulama) ve bir süre bekler. Cevabı alırsa nesneyi sizin tarayıcınıza gönderir. Tarayıcınız birçok değisik parçayı birlikte tutar. Bir Web sayfası ağ üzerindeki birçok nesnenin referansını tutabilir. Hepsini birlikte çeker ve son ürünü size sunar. İstatistikler 2001’deki çalışmaya göre,çoğunlukla görünmez web ya da derin webte 550 milyardan fazla döküman vardı.2,024 milyon web sayfasının anketinin belirlediğine göre ingilizce sayfalar %56,4 yüzdesiyle birinci sırada geliyor hemen ardından &7,7 almanca %5,6 fransızca ve son olarak %4,9 japonca.Örnek olarak 75 farklıdildewebarmasıolarak kullanılan yeni bir çalışma Ocak 2005 sonu itabariyle kamuya indekslenebilir 11.5 milyar web sayfaları bulunduğu belirlenmiştir. Mart 2009 itabariyle endekslenebilir web 25 milyardan fazla sayafa içerir.25 temmuz 2008’de google yazılım mühendisleri Jesse Alpert ve Nissan Hajaj Google Arada benzersiz URL’ler bulduklarını açıkladı. Hypertext WWW dokümanlarının temel özelliklerinden biri Hypertext yapılarıdır. (Fig. 2) Grafik terminalde bir referans alt-çizgili bir yazı veya işaretçi ile sunulur. Kullanıcı bunun üzerine tıklar ve referans edilen belge gelir.[TBL,WWW: An Information Infrastructure] Bu yöntem bilgilerin kopyalanmasını gereksiz kılar, verinin bir kere yüklenmesi yeterlidir ve ona referans edilen bütün bağlarla orijinal belgeye ulaşılabilir.
- 28. Aşağıdaki şekilde İTÜ anasayfasınagirildikten sonra faculties hypertext ile fakülte bağlarının olduğu sayfaya geçilmiş ve daha sonra bilgi almak istediğimiz Elektrik- Elektronik fakültesi Kontrol ve Bilgisayar Müh. bölümüne geçilmiştir. URL URL Web nesnesini bulmak için Web istemcisinin ihtiyacı olan erişim yöntemini (nasıl), konumunu (nerede), ve sunucu ismini (ne) belirtir. URL’nin genel yapısı: erişim- yöntemi://sunucu-ismi[: port] / konum Nasıl Çalışır 1. İnternet üzerinde kendi sitesini barındırmak isteyen abc firması ya da kişisi, kendisine ait bir alan (domain) adı seçer. Bizim örneğimizde bu alan adı abc.com olsun. Daha sonra kişi ya da firma, alan adı kaydı yapabilen bir firmaya giderek (Registrar), kendisi için belirlemiş olduğu alan adını,belli bir süre için (1 yıldan az olmamak şartı ile) tescil ettirir. 2. Nasıl ki bir yere gitmek için, gideceğimiz yerin adresine gereksinim varsa;, sanal dünya olan İnternet’te de bir siteye girmek için o sitenin adresine ihtiyacımız vardır.. İnternet üzerindeki sunucuların adresleri IP(Internet Protocol) denilen her biri 0..255 arasında olan 4 basamaktan oluşur (Ör: 10.23.12.5; 192.168.5.3 gibi). İnternet kullanıcılarının girmek istedikleri web sitelerinin IP adreslerini akıllarında tutmaları çok zor olacağı için, İnternet üzerinde alanadı–IPadresieşleştirmesi yapan servisler yer almaktadır. Bu servislere DNS (Domain Name Services – Alan Adı Servisi) adı verilir. DNS’ler kendilerine sorulan alan adlarını IP adreslerini soran kullanıcalara verirler. Çok basit olarak bunu bir telefon rehberine benzetebilirsiniz. Duygu Akay Alan Adı IP Adresi abc.com 13.56.11.120 vyz.com 168.32.45.11 bcg.net 89.86.10.51 ...... DNS Tablosu: Mantıksal gösterim Dolayısıyla alan adınızı tescil ettirirken, hangi DNS sunucusunda alan adınıza ait IP adresi bulunacak ise, kayıt yapan firmaya (registrar’a) bu bilgi verilir. Böylece sizin alan adınıza ait IP adresi, tüm dünyadaki İnternet kullanıcıları tarafından erişilebilir duruma gelir. 3. Bir İnternet kullanıcısı www.abc.com sayfasına girmek istediği zaman, internet tarayıcısının (Internet Explorer, Firefox, Opera vb.) adres çubuğuna www.abc.com yazar. İnternet üzerindeki adresleme yukarıda anlatıldığı gibi IP tabanlı olduğu için tarayıcının bu alan adının IP adresini ögrenmesi gerekmektedir. Ögrenmek için ise, kullanıcı bilgisayarında tanımlı olan DNS sunucusuna giderek, abc. com’un IP adresini sorar. 4. DNS sunucusundan cevap olarak abc.com’un IP adresinin bilgisini alır (tıpkı bilinmeyen numaralar için yapılantelefon numarası sorgulama servisi gibi) 5.Buişleminsonundawww. abc.com’unIPadresiniögrenen İnternet kullanıcısının tarayıcı programı (Internet Explorer, Firefox vb),İnternet üzerinden abc.com’un web sunucuna ulaşır ve kendisine, üzerinde yüklü bulunan web sayfasına ilişkin anasayfa dosyasının gönderilmesini ister. 28
- 29. 29 6. www.abc.com’un web sunucusu,İnternet kullanıcısına anasayfa dosyasını gönderir. Genellikle anasayfalar default.html, default.php,default.asp,index. html, index.php,index.asp gibi dosyalardan oluşur. Kullanıcı bilgisayarına anasayfa dosyası yüklendikten sonra, tarayıcı program tarafından (Internet Explorer, Firefox vb), dosya görüntülenir. Kullanıcı, anasayfa üzerindeki başka bağlantılara tıklayarak, www. abc.com web sunucusunun kendisine başka dosyalar göndermesini de isteyebilir. Sunucudan gelen dosyalar yine tarayıcı altından gösterilecektir. Erişim yöntemleri En popüler üç erişim yöntemi : http: Bu yöntem Web sunucuları tarafından sağlanır. Hypertext bağlantılarını, HTML ve sunucu scriptlerini içerir. (http://www.itu.edu.tr/ new/acad/faculties.html) gopher: Bu yöntem, Minnesota Üniversitesi’nde dağılmış kampüs bilgi servisi için geliştirilmiştir. Gopher bilgileri menüler halinde sunar, fakat hypertext bu hizmetiçokdahaiyibirsekilde yerine getirebilmektedir. Bu yüzden gopher beslemeli birçok site WWW-beslemeli bilgilere dönüştürülmektedir. (gopher://ciragan.cc.itu.edu. tr:80/) ftp: Dosya Transfer Protokolü (ftp) bütün İnternet servisleri içinde en eski ve en popüler olanıdır. FTP arşivlerinde bulunan milyonlarca belgeye, kaynak koduna, yararlı nesnelere ve dosyalara rahatlıkla ulaşabilirsiniz. FTP arşivlerini görmek ve bilgi çekmek için herhengi bir tarayıcı kullanılabilir. (ftp://www.itu. edu.tr/) Sunucu ismi Sunucu ismi bir IP ismi veya bir IP numarasıdır. Web sunucuları genellikle www.itu.edu.tr’de oldugu gibi”www” ile başlar. Port numarası genellikle kullanılmaz. Eğer makinede birden çok sunucu varsa,birini seçmek için port numarası kullanılır. Web sunucularinın 80. portta oldukları varsayılır. Diğer protokoller farklı port numaraları kullanırlar. Ör: ftp’nin standart port numarası 21’dir. Hoşgeldin Sayfası: Birçok Web sunucunun bir hoşgeldin veya anasayfası vardır. Bu, makinenin ismini girdiğinizde ( belge adı değil) karşınıza gelen dokümandır. İyi hazırlanmış Web hoşgeldin sayfalarında Web sunucularının kısa bir tanıtımı yapılırvesunucununsagladığı diğer bilgilere bağlantılar bulunur.Eğerbirsunucuismini girerek bağlandıktan sonra karşınıza “belge bulunamdı” uyarısı çıkarsa, welcome.html, index.html, veya default.html sayfa isimlerini giriniz. Konum Konum bir dosya ismi, klasör ismi veya erişim yöntemininbirözelliğiolabilir. Dosya ve klasör isimleri sıkça değiştirildiği için önceden çalışan bir URLbirkaç aysonra çalışmayabilir. Hypertext WWW dokümanlarının temel özelliklerinden biri Hypertext yapılarıdır. (Fig. 2) Grafik terminalde bir referans alt-çizgili bir yazı veya işaretçi ile sunulur. Kullanıcı bunun üzerine tıklar ve referans edilen belge gelir.[TBL,WWW: An Information Infrastructure] Bu yöntem bilgilerin kopyalanmasını gereksiz kılar, verinin bir kere yüklenmesi yeterlidir ve ona referans edilen bütün bağlarla orijinal belgeye ulaşılabilir.
- 30. 30 Aşağıdaki şekilde İTÜ anasayfasınagirildikten sonra faculties hypertext ile fakülte bağlarının olduğu sayfaya geçilmiş ve daha sonra bilgi almak istediğimiz Elektrik-Elektronik fakültesi Kontrol ve Bilgisayar Müh. bölümüne geçilmiştir. URL URL Web nesnesini bulmak için Web istemcisinin ihtiyacıolanerişimyöntemini (nasıl), konumunu (nerede), ve sunucu ismini (ne) belirtir. URL’nin genel yapısı: erişim- yöntemi://sunucu-ismi[: port] / konum Nasıl Çalışır 1. İnternet üzerinde kendi sitesini barındırmak isteyen abc firması ya da kişisi, kendisine ait bir alan (domain) adı seçer. Bizim örneğimizde bu alan adı abc. com olsun.Daha sonra kişi ya da firma, alan adı kaydı yapabilen bir firmaya giderek (Registrar), kendisi için belirlemiş olduğu alan adını, belli bir süre için (1 yıldan az olmamak şartı ile) tescil ettirir. 2. Nasıl ki bir yere gitmek için, gideceğimiz yerin adresine gereksinim varsa;, sanal dünya olan İnternet’te de bir siteye girmek için o sitenin adresine ihtiyacımız vardır.. İnternet üzerindeki sunucuların adresleri IP(Internet Protocol) denilen her biri 0..255 arasında olan 4 basamaktan oluşur (Ör: 10.23.12.5; 192.168.5.3 gibi). İnternet kullanıcılarının girmek istedikleri web sitelerinin IP adreslerini akıllarında tutmaları çok zor olacağı için, İnternet üzerinde alan adı – IP adresi eşleştirmesi yapan servisler yer almaktadır. Bu servislere DNS (Domain Name Services – Alan Adı Servisi) adı verilir. DNS’ler kendilerine sorulan alan adlarını IP adreslerini soran kullanıcalara verirler. Çok basit olarak bunu bir telefon rehberine benzetebilirsiniz. Duygu Akay Alan Adı IP Adresi abc.com 13.56.11.120 vyz.com 168.32.45.11 bcg.net 89.86.10.51 ...... DNS Tablosu: Mantıksal gösterim Dolayısıyla alan adınızı tescil ettirirken, hangi DNS sunucusunda alan adınıza ait IP adresi bulunacak ise, kayıt yapan firmaya (registrar’a) bu bilgi verilir. Böylece sizin alan adınıza ait IP adresi, tüm dünyadaki İnternet kullanıcıları tarafından erişilebilir duruma gelir. 3. Bir İnternet kullanıcısı www.abc.com sayfasına girmek istediği zaman, internet tarayıcısının (Internet Explorer, Firefox, Opera vb.) adres çubuğuna www.abc.com yazar. İnternet üzerindeki adresleme yukarıda anlatıldığı gibi IP tabanlı olduğu için tarayıcının bu alan adının IP adresini ögrenmesi gerekmektedir. Ögrenmek için ise, kullanıcı bilgisayarında tanımlıolanDNSsunucusuna giderek, abc.com’un IP adresini sorar. Kaynak : http://tr.wikipedia.org
- 31. 31 İlk İnternet Bağlantısı veİnternet‘inTarihi1960’ların başında askeri ve bilimsel araştırma ve geliştirme alanında, bilgisayarlar yardımıyla bilgi paylaşımında büyük potansiyel değer olduğunu görenbirgrupinsanınvizyoner düşüncesinin bir sonucudur. MİT (Massachusetts Institute of Technology)’den J.C.R Licklider, 1962 yılında bilgisayarların global şebekesini önerdiği ve sosyal etkileşimlerin kayıtlı ilk tanımını yaptığı, “kısa notlar serisi” çalışmasını yayınlamıştır. Aynı yılın sonunda, Licklider ilk başkanı olduğu DARPA’ya girdi. MIT’den Leonard Kleinrock internetbağlantısınıntemelini biçimlendirmek için paket anahtarlar teorisini geliştirdi. MIT’den Lavvrence Roberts 1965yılındaçevirmeliRoberts 1966 yılında DARPA’ya katıldı ve ARPANET için kendi planını hazırladı. Burada ismi geçen ve geçmeyen vizyonerler ilk internetin kurucuları oldular. 1969 yılında ARPA kuruldu ve internet kavramı olarak kullanılmaya başlandı. ARPA başlangıçta 4 ayrı üniversitedeki ana bilgisayarlarla bağlantı halindeydi. Birkaç yıl içinde çok sayıda kurum (çok sayıda araştırma enstitüsü ve üniversite) aşamalı olarak ARPA’ya bağlandı.İnternet, başlangıç aşamalarında bilgisayar uzmanları, bilim adamları ve kütüphaneciler tarafından kullanıldı.
- 32. 32 Sıradan insanların kullanabileceği kolaylıkta değildi.Bu anlamda, ilk internet bugün kullanılan gibi kolay kullanım olanağı olan kullanıcı dostu değildi. O günlerde, evlerde ve ofislerde bilgisayar yoktu. İnterneti kullanacak kişi kim olursa olsun, karmaşık bir sistemi kullanmayı öğrenmesi gerekiyordu. 1972 yılında, Ray Tomlinson tarafından elektronik posta ARPAnet’e uyumlaştırıldı. Kullanıcı adı ve adresini birleştirmek için, birçok sembol arasından “@” sembolünü seçti.1972 yılında RFS10 olarak yayınlanmış Telnet protokolü uzaktaki bilgisayara bağlanmayı başardı. 1973 yılında RFS standartlarında yayınlanmış Ftp Protokolü,internet siteleri arasında dosya transferini olanaklı kıldı. İlk defa Bob Kahn tarafından önerilen TCP/IP mimarisinin bir sonucu olarak, internet 1970’li yıllarda olgunluğa ulaştı. TCP/IP çok sayıda bilgisayar arasında dosya transferi, elektronik posta ve uzaktan bağlanma gibi olanaklar sunan bir internet protokolüdür. TCP/ IP yukarıda belirtilen birkaç temel hizmeti verebildiği için başarılı olmuştur.1983 yılında ABD savunma bakanlığı daha önce kullandığı NCP protokolü yerine TCP/IP’yi adapte etmiştir. 1986 yılında ABD’de Ulusal Bilim Vakfı’nın sponsorluğunda, NSFnet ABD çapında 56 kbps hızında internet omurgası oluşturulmuştur. Vakıf sponsorluğunu yaklaşık on yıl devam ettirmiş ve ticari olmayan hükümet işleri ve araştırma amaçlı kuralların düzenlenmesini desteklemiştir. Elektronik posta, Ftp ve Telnet komutları standartlaştırılmış, teknik olmayan personelin internet kullanımı da kolaylaşmıştır. Bugünkü standartlar kadar kolay olmasa da, üniversitelerdeki belirli insanlara internet kullanımını açmıştır. Kütüphanelerin yanı sıra, bilgisayar, fizik, mühendislik bölümleri internet şebekesinin yararlı bir şekilde kullanımının yolunu bulmuşlardır. İnternetteki site sayısı az olmakla birlikte, ilgilenilen alandaki araştırmaların kayıtlarını bulmak kolay hale gelmişti. O dönemde, ulaşılabilir kaynakları indekslemek için hâlâ çok daha fazla araca ihtiyaç vardı. Kütüphane katalogları dışında,, ilk internet indeksi 1989 yılında yaratıldı. Peter Deutxch ve onun ekibi, Montreal McGill Üniversitesi’nde Ftp dosyalan için “archie” adıyla anılan bir arşivleyici yaratmıştır. Bu yazılım periyodik olarak elde edilmeye açık olduğu bilinen Ftp dosyalarına ulaşıyor ve listeliyordu. Archie Unix işletim sistemi komutlarını kullanıyor ve tam kapasite kullanılabilmesi için bazı unix bilgilerini de sunuyordu. 1991 yılında, Minnesota Üniversitesi’nde ilk gerçek kullanıcı dostu internet arayüzü geliştirildi.Üniversite, kampus içindeki yerel ağında bilgi ve dosyalara erişim için basit bir menü sistemi geliştirdi. Hemen ardından ana makinelerde kullanılan bu sistemin kişisel bilgisayarlarda da kullanım olanakları tartışılmaya başlandı. Bir süre sonra, menü sistemini kullanıcılara da yaygınlaştıran Gopher geliştirildi.
- 33. 33 Gopher, Minnesota Üniversitesi’nin maskotuolan sincap i demektir. Gopher, internette arama yapan kelimeye dayalı bir arama motorudur. Geliştirildikten birkaçyıl sonra dünya çapında 10.000’den fazla Gopher ortaya çıktı. 1989 yılında başlayan fakat Gopher’dan daha yavaş gelişen, kullanımı kolaylaştıran başka bir gelişme yaşandı. Tim Berners ve ekibi, Avrupa Parça Fiziği Laboratuvarı’nda bilgi dağıtımı için Cern adıyla bilinen yeni bir protokol önerdiler. Bu protokol 1991 yılında günümüzde de yaygın olarak kullanılan www (world wide web) adını aldı. www hipertextlere dayalı bir internet protokolüdür. 1993 yılında, internet tarihi açısından çok ileri bir gelişme olarak görülen, ilk grafiğe dayalı tarayıcı Mosaic, Mare Andreessen ve ekibi tarafından geliştirildi. Andreesen daha sonra, Microsoft’un Internet Explorer’i geliştirmesine kadar en popüler grafik tipi tarayıcı ve servis sağlayıcı olarak bilinen Netscape firmasına katıldı. Delphi, abonelerine internet üzerinden ulusal çapta ticari işlemler yapma olanağı sunan ilk işletmedir. Delphi, Haziran 1992’de bir e-posta bağlantısı ile hizmete açıldı ve aynı yılın sonlarında tam internet hizmeti vermeye başladı. 1995 yılında, Ulusal Bilim Vakfı’nın internet omurgasına yönelik sponsorluğuna “son verdiğinde ticari kullanımdaki hileli sınırlamalar kalktı ve tüm aktörler ticari şebekeye güven duydular. AOL, Prodigy, Compuserve internete katıldılar. Böylece, internetin ticari kullanımı genişledi. Microsoft’un tarayıcı ve internet servis sağlayıcı pazarına tam olarak girmesi, ticarete dayalı internetin sınırlarının gelişmesinde başlıca rolü oynamıştır. 1998 yılında, Microsoft’un Windows 98 sürümü işletim sistemi, internet tarayıcısı ile masa üstü kişisel bilgisayarlara iyi entegre oldu. Bu sayede, internet çok hızlı yayılmaya başladı. Microsoft’un başarısı o kadar yüksek oldu ki, ABD mahkemeleri rekabeti düzenlemek için Microsoft’un faaliyetlerini ayırarak küçültme kararı aldı. İnternetin dünya üzerinde herhangi bir yerden her an kullanılabilmesi, gerek tüketicilerin gerekse işletmelerin ticari amaçla internet ortamına gelmesine neden olmuştur. İnternetin son 10 yıllık dönemdeki adaptasyonu o kadar hızlı olmuştur ki, fiziki ortamda yer alan hemen her şey internet ortamına taşınmıştır. İnsanlar için tanışma, sohbet etme, alışveriş yapma, müzik dinleme, film seyretme veya satın alma,bilgi arama v.b.çok çeşitli amaçlar için dünyanın her yerinde birçok ülkede çok sayıda işletme ve tüketici internet ortamında boy göstermektedir. Bütün bu hızlı gelişimine rağmen, internet ile ilgili gelişmelerin sonuna gelindiği anlaşılmamalıdır. İnternetin verimli bir pazar ortamı olabilmesi için önünde daha birçok engeller mevcuttur. Bağlantı hızlarının artırılması, internete yönelik güvenin oluşturulması, işletme ve tüketicilerin internet ortamına adaptasyonları v.b. birçok alanda yapılması gereken birçok çalışma mevcuttur.
- 35. 35 TOLGATATARİ ÖZEL RÖPORTAJ Türkiye‘nin ilkprivate shopping sitesi olan Markafoni ve şu an bulunduğu nokta konusunda bir yorum veya değerlendirme yapacak olursanız, bize neler söyleyebilirsiniz? Giyim, aksesuar, kozmetik ve dekorasyon başta olmak üzere pek çok kategorideki seçkin markaları üyelerine özel avantajlı fiyatlarla sunmak üzere 2008 yılında yola çıkan Markafoni, tüketiciler tarafından kısa zamanda çok sevildi ve hızla büyüdü. Türkiye’nin ilk ve lider özel alışveriş kulübü Markafoni,kurulduğu yıldan beri özel alışveriş kulüpleriarasındakiliderliğinikoruyor.Aylık20 milyon ziyaret, 340 milyonun üzerinde sayfa görüntülenme sayısı ve 8,5 milyon toplam tekil ziyaretçisi ile Markafoni rakiplerini açık ara farkla geride bırakıyor. 5 milyon üyesi bulunan Markafoni, 35 bin metrekarelik lojistik merkezinde 70 bin paket gönderim ve 2 milyon ürün stoklama kapasitesine sahipken markafoni.com üzerinden ayda yaklaşık 600 bin ürün satılıyor. Perakende kategorisinde de Markafoni grubu, toplamda en yüksek aylık ziyaret, tekil ziyaretçi ve sayfa görüntülenme sayısıyla Türk e-ticaretinin lideri konumunda. Markafoni’nin fark yaratan özelliklerini daha geniş kitlelere duyurabilmek için Eylül 2011’de kitlesel iletişim kampanyası gerçekleştirildi. Bu kampanyayla Markafoni, 360 derece kitlesel iletişim kampanyası gerçekleştiren ilk Türk özel alışveriş kulübü oldu. Kampanya kapsamında, Markafoni’den alışveriş yapmak ile aşık olmak arasında merak, heyecan, kıskançlık, bekleyiş, mutlu son gibi ortak noktaların olduğu fikrine dayanan, “Markafonik Aşk” temalı reklam filmi çalışması gerçekleştirildi. Televizyonun yanı sıra açıkhava, basın ve internet olmak üzere farklı kanallardan da hedef kitleye ulaşıldı. Bu kampanya sayesinde sadece büyük şehirlerde değil,Anadolu’da da marka bilinirliğimiz arttı. Reklamın başarısını takip ettiğimiz paremetrelerden somut bir örnek vermek gerekirse,Markafoni’nin alexa.com’da sıralaması çok kısa bir sürede 45’ten 27’ye yükseldi. WMDergiGenelYayınYönetmeni:EminDoğusoruyor,Türkiye‘ninilkPrivate Shopping sitesi olan Markafoni ‘nin CTO ‘su Tolga Tatari yanıtlıyor.
- 36. 36 Markafoni, bazı farklıweb siteleri veya internet şirketlerini de bünyesinde barındırıyor.Bunlar hakkında bilgi alabilir miyiz? Türkiye’nin lider e-ticaret grubu Markafoni Grup Şirketleri bünyesinde Türkiye’nin ilk ve lider özel alışveriş kulübü Markafoni’nin yanı sıra Türkiye’nin en seçkin moda alışveriş sitelerinden enmoda.com, kozmetik ve parfüm sitesi misspera.com, Türkiye’nin lider karşılaştırma sitelerinden ucuzu.com ve Türkiye’ninenbüyükonlineayakkabımağazası zizigo.com olmak üzere beş şirket bulunuyor. Geçtiğimiz günlerde ünlü teknoloji ve iş dergisi Wired’ın İngiltere baskısında, Avrupa’nın en çok dikkat çeken internet girişimleriyle ilgili kapak haberi kapsamında Türkiye’den de en parlak 10 e-ticaret sitesi sıralandı ve Markafoni Grup Şirketleri’ne bağlı markafoni.com üçüncü, enmoda.com altıncı, zizigo.com da sekizinci sıradan listeye girdi. Bu bizim için son derece sevindirici ve gurur verici bir gelişmeydi. Markafoni, yeni web sitelerini bünyesine katacağı ve yatırım yapacağı proje veya girişimlerde ne gibi kriterlere önem veriyor ve değerlendirme yapıyor? Yatırım yaparken söz konusu e-ticaret sitesinin pazarın ihtiyaçlarına ne ölçüde karşılık verebildiğini, büyüme potansiyelini ve gelir modelini dikkate alıyoruz. Bunun yanı sıra girişimcinin işine ne kadar tutkuyla bağlı olduğu, girişim fikrini hayata geçirmek için ne kadar uğraştığı da yatırım kararımızda etkili oluyor.
- 37. Markafoni Grup Şirketleribünyesinde yeni e-ticaret sitesi kurarken de pazar analizlerini ve e-ticaret trendlerini değerlendirerek aksiyon alıyoruz. Bu gibi yeni yatırımlar devam edecek mi,stratejiniznedoğrultuda,bukonuda neler söyleyebilirsiniz? Türkiye’nin önde gelen e-ticaret holdingi olan Markafoni Grup Şirketleri bünyesinde Türkiye’de beş, yurtdışında ise Polonya ve Ukrayna başta olmak üzere toplam 8 ülkede faaliyet gösteriyor. Global bir Türk e-ticaret markası olmayı hedefleyen Markafoni Grup Şirketleri olarak e-ticaret sektöründeki fırsatları yakından takip ediyoruz. Markafoni kaç adet marka ile çalışıyor? Türkiye’de satış mağazası olmayan markaları Türkiye’ye getirmesiyle bilinen Markafoni,şu an 1200 moda markasıyla işbirliği halinde. Markafoni‘nin10.000metrekareliködüllü binası olan Markafoni Plaza‘yı, Webrazzi Ofisziyaretivideosundabirçokkişigörme ve tanıma fırsatı yakaladı.Markafoni Plaza‘da toplam kaç kişi çalışıyor? Markafoni üyelerinin ihtiyaçlarına en iyi şekilde karşılık verebilmek için şu an Markafoni’de lojistikten müşteri ilişkilerine, fotoğraftan pazarlamaya kadar farklı departmanlarda yaklaşık 600 kişi çalışıyor. 37
- 38. 38 2012 İkinci çeyrekşikayet endeksine göre, internet private shopping siteleri arasında, sistemini en iyi yöneten ve en yüksek müşteri memnuniyeti oranına sahip şirket olarak ilk sıralarda yer alıyorsunuz. Müşterilerinize sunduğunuz avantajlar ve bu konuda bize neler söyleyebilirsiniz? Türkiye’nin ilk ve lider özel alışveriş kulübü Markafoni, sunduğu ürün çeşitliliği, özel avantajlar, renkli kampanyalar, sponsorlukları ve hizmet kalitesiyle üyeleri için her alışverişi bir aşka dönüştürerekbenzerlerinden ayrılıyor. Yüzdeyüzmüşterimemnuniyetihedefleyen Markafoni, 7/24 müşteri hizmetleri ve 30 gün ücretsiz iade gibi özellikleriyle üyelerine keyifli, kolay, rahat ve benzersiz bir alışveriş deneyimini kapsayan VIP hizmet sunuyor. Markafoni üyeleri 7/24 hem telefon ile hem de online olarak müşteri hizmetlerine ulaşabiliyor. Markafoni’de iade işlemi de çok kolay gerçekleşiyor. Müşteriler iade etmek istedikleri ürünleri 30 gün içerisinde hiçbir ücret ödemeden iade edebiliyor. İade kargosu Markafoni’ye ulaştığında müşteriye bilgi maili atılıyor ve pos iadesi, aynı gün müşteriye de SMS ve mail yolu ile haber verilerek gerçekleştiriliyor. İade süreçlerinin her aşamasında bilgilendirilen Markafoni üyeleri özel alışveriş deneyiminin tadını çıkarıyor. Markafoni moda ve yaşam tarzı sunan bir özel alışveriş kulübü olarak da fark yaratıyor. Türkiye’de satış mağazası olmayan dünyanın seçkinmodamarkalarınıTürkiye’yegetirmesiyle bilinen Markafoni, stil sahibi ünlülerle renkli kampanyalar gerçekleştiriyor ve üyelerine bir ünlünün üzerinde görüp beğendikleri bir ürünü yüzde 90’a varan indirimlerle alma fırsatı sunuyor. Bugüne kadar Ünlüler Kampanyası kapsamında, Tuba Ünsal, Burcu Esmersoy, Ebru Şallı,Sinem Kobal,Tuğçe Kazaz,Nur Fettahoğlu, Ahu Yağtu, Eda Taşpınar, Hale Caneroğlu, Selma Ergeç vb. gibi birçok ünlü ile işbirliği yapıldı ve bu ünlü isimler Markafoni’nin yüzü oldular. Bunun yanı sıra özel kampanyalar düzenleyerek Bahar Korçan,Hatice Gökçe,Deniz Kaprol,Derya Delice, Özlem Süer ve Ümit Ünal gibi ünlü tasarımcılara ait kişiye özel tasarım ürünlerine de yer veriyoruz. Ayda ortalama 600.000 satış gerçekleşen Markafoni ‘de bu büyüklükte bir döngü ve iş akışı, nasıl sorunsuz bir şekilde yönetiliyor ve bu denli yüksek müşteri memnuniyeti sağlanabiliyor? Yüzde yüz müşteri memnuniyeti hedefiyle faaliyet gösteren Markafoni, müşteri memnuniyetini sürdürülebilir kılmak için lojistiğe ve müşteri hizmetlerine gerekli yatırımları yapıyor.Markafoni üyelerine daha iyi hizmet verebilmek için Aralık 2010’dan bu yana Türkinternet dünyasının en modernve en büyük lojistik merkezinden faaliyet gösteriyoruz. Ayrıca geçtiğimiz aylarda mevcut tesisimize ek olarak Kurtköy’de 25 bin metrekarelik, yeni bir lojistik tesise kavuştuk.
- 39. 39 35 bin metrekareliklojistik merkezimizin anafaaliyetkonusunugünlükyaklaşık50farklı tedarikçiden gelen 150 bine yakın ürünün kalite kontrol işlemlerinin yapılması, müşteri siparişlerinegöreürünlerinayrılmasıvesipariş edilen ürünlerin Markafoni üyelerine eksiksiz ve taahhüt edilen sürede gönderiminin sağlanması çalışmaları oluşturuyor. Markafoni üyeleri 7/24 hem telefon ile hem de online olarak müşteri hizmetlerine ulaşabiliyor. Markafoni’de iade işlemi de çok kolay gerçekleşiyor. Müşteriler iade etmek istedikleri ürünleri 30 gün içerisinde hiçbir ücret ödemeden iade edebiliyor. İade kargosu Markafoni’ye ulaştığında müşteriye bilgi maili atılıyor ve POS iadesi, aynı gün müşteriye de SMS ve mail yolu ile haber verilerek gerçekleştiriliyor. İade süreçlerinin her aşamasında bilgilendirilen Markafoni üyeleri özel alışveriş deneyiminin tadını çıkarıyor. Türkiye‘deinternettenkıyafetveaksesuar alışverişi yapma konusunda insanların yaklaşımı ve size geri dönüşleri nasıl? Online alışverişte önceleri elektronik ürün satışları ağırlıktaydı ancak Markafoni’nin 2008 yılında özel alışveriş kulübü modeliniTürkiye’ye getirmesiyle birlikte internetten kıyafet ve aksesuar alışverişi de yaygınlaşmaya başladı. Tüketiciler, onlara seçkin moda markalarını zaman kaybetmeden, fiyat avantajlarıyla keyifli bir şekilde alma imkanı sunan Markafoni’yi hızla benimsedi.Şu anda da kullanıcılardan son derece olumlu geri dönüşler alıyoruz. Özellikle iade süreçlerimizdeki kolaylık sayesinde üyeler“Üzerime olmazsa ne yaparım” kaygısı taşımadan,alışverişin tadını çıkarıyor.
- 40. 40 Ziyaretçilerinizinençokilgigösterdiğive satış gerçekleşen ürünkategorisi nedir? Giyim, aksesuar, kozmetik ve dekorasyon başta olmak üzere pek çok kategorideki seçkin markaları yüzde 90’a varan indirimlerle sunan Markafoni’de en çok tekstil ürünleri ardından ayakkabı, çanta, aksesuar, kozmetik ve çocuk ürünleri satılıyor. Her hafta cuma günleri yaptığınız özel lookbook çalışmaları ile, farklı markalardan şık kombinler ortaya çıkartıyorsunuz. Ziyaretçilerinizin bu çalışmalar konusunda geri dönüşleri ve ilgileri nasıl? Gardıroplara stil getiren Markafoni’nin her hafta farklı bir konseptte birbirinden şık kombinler sunduğu Markafoni Lookbook Kampanyaları moda tutkunları tarafından çok seviliyor. Geçtiğimiz aylarda Markafoni’nin Audrey Hepburn’s Little Black Dress, Woman in Red, Glamour, Sıcak Kış, Minimal Dress, Kış Çiçekleri, Neon Pop, Neutral, InStyle ile Hesaplı Yaz Şıklığı vb.Lookbook Kampanyaları kendi stilini yaratmak isteyen modaseverler tarafından yoğun ilgi gördü. Türkiye dışında da hizmet verdiğinizi biliyoruz. Hangi ülkelerde yer alıyorsunuz? Temmuz 2011’de Markafoni’nin hisselerinin yüzde 70’e yakınının 129 ülkede faaliyet gösteren Naspers’a bağlı MIH-Allegro tarafından satın alınması Markafoni’nin global bir marka olma sürecinin hızlanması açısından önemli bir gelişme oldu. Markafoni Grubu, yurtdışında Polonya ve Ukrayna başta olmak üzere toplam 8 ülkede faaliyet gösteriyor. Markafoni web sitesi, altyapı ve server teknolojileri olarak neleri ve hangi çözümleri tercih ediyor? Web server olarak Nginx kullanıyoruz. Kullanıcıların yüz yüze geldiği front-end teknolojilerinde HTML5, CSS3, JavaScript gibi en son arayüz teknolojilerini en geniş tarayıcı kitlesinin destekleyeceği ölçülerde kullanıyoruz.Mevcut Markafoni arayüzünde MVVM framework olan Knockout.js ve Sammy. js gibi JavaScript frameworkler kullanıyoruz, ve tabii ki jQuery çok sık kullandığımız bir DOM manipulation framework. Ayrıca Backbone. js gibi daha komplike ve front-end / back-end işleyişini RESTful veri alışverişi ile düzene sokan MVPC yapılar da kullanıyoruz. Böylece sürekli geliştirme halinde bulunan front-end’in modülerite ve sürdürülebilirliğini maksimum seviyeye çıkarıyoruz. ERP sistemimizi kendimiz yazdık, hala geliştiriyoruz. O da başlı başına devasa bir yazılım ve Markafoni’nin işleyişinde çok önemli bir yere sahip.Biz büyüdükçe, süreçlerimiz geliştikçe ERP’miz de organik olarak büyüyor ve gelişiyor. Markafoni, yoğunluğu ve ziyaret oranı yüksek olan web sitesini barındırma konusunda hangi datacenter‘ı tercih ediyor? Güniçinde2.5GbitiaşantrafiğiileMarkafoni, Türkiye’ninençokziyaretedilensitelerindenbiri konumunda. Alışverişseverlerin hızlı ve kolay alışverişin tadını çıkarmaları için bu konuya gerekli yatırımlarımızı yaptık.
- 41. 41 Yüzdeyüzmüşterimemnuniyetinisağlamak bizim için çokönemli ve teknik konuları da bu anlayışla ele alıyoruz. Markafoni’de, bizi bekleyen yeni sürprizler, projeler veya yenilikler var mıdır? :) Moda dünyasının vitrini Markafoni, önümüzdeki dönemde de renkli kampanyaları ve sürprizleriyle modaseverleri mutlu etmeye devam edecek.Ancak ne yazık ki bunlarla ilgili daha ayrıntılı bilgi veremiyoruz. Markafoni, bir internet şirketi olarak bulunduğu nokta itibariyle önemli bir örnekteşkilediyor.İnternetgirişimcilerine önerileriniz veya tavsiyeleriniz nelerdir? Her şeyden önce faaliyet gösterilecek pazar iyi tanımalı ve doğru analiz etmeliler. Pazarın güçlü ve zayıf yönlerini değerlendirmeli ve “Bu pazarın neye ihtiyacı var?”sorusunu sormalılar. Bununyanısıraaynıpazardayeralanbaşarılı bir örneği birebir kopyalamaktan kaçınmalı ve tüketiciye mutlaka bir yenilik sunmalılar. İnternette iş kurmanın vakit ve emek isteyen bir iş olduğu da unutulmamalı.
- 42.
- 43. 29 Turkcell Özel Sayfalarıile her ay WM Dergi okuyucuları, özel haber ve kampanyalardan haberdar oluyor... Değerli WM Dergi okurları, Turkcell ve Turkcell Superonline ile ilgili haber, duyuru, yenilik ve kampanyaları her ay bu sayfalardan takip edebilirsiniz.
- 44. 44 Kullanılan data miktarı 613 MB‘ıaştı. Ses, SMS ve Data trafiğinde İstanbul birinci sırada yer aldı. Turkcell‘liler SMS Rekoru Ramazan Bayramı’nda Turkcell’liler sevdikleriyle yine cepten bayramlaştı. Turkcell’liler 4 gün boyunca 1.1 milyar dakikakonuştu,1milyardanfazlaSMSgön- derdi.Turkcell’liler bayramın ilk günü gön- derdikleri SMS’ler ile Turkcell tarihinin re- korunu kırdı. Turkcell’liler arife gününü de içine alan 4 günlük bayram tatili boyunca 3.1 milyon MMS gönderdi. Kullanılan data miktarı 613 milyon MB’ı aştı. Ses, SMS ve Türkiye’nin lider iletişim ve teknoloji şirketi Turkcell, Ramazan Bayramı’na denk gelen 18-21 Ağustos tarihleri arasında en yoğun dönemlerinden birini yaşadı. Turkcell’liler, sevdikleri ile bayramlaşmak için 4 gün boyunca 1.1 milyar dakika konuştu. En çok konuşan ilk 10 il sırasıyla İstanbul, Ankara, İzmir, Antalya, Bursa, Mersin, Diyarbakır, Adana, Kocaeli ve Hatay oldu. SMS rekoru kırıldı Turkcell’liler bayram tatili boyunca cepten 1 milyar 56 milyon kısa mesaj (SMS) gönderdi. Sadece bayramın ilk günü olan 19 Ağustos’ta gönderilen SMS’ler ile Turkcell tarihinin SMS rekoru kırıldı. Konuşma ve SMS trafiğindeki artış görüntülü mesaja (MMS) da yansıdı; aynı tarihlerde 3.1 milyon MMS gönderildi. Turkcell’liler bayram boyunca toplam 613.3 milyon MB data kullandı. Kısa sürede erişilen bu rakam, mobil internetin hayatımızda ne kadar büyük bir yer tuttuğunu bir kez daha ortaya koydu.
- 45. 45 Türkiye,TurkcellileBayramlaştı Ramazan bayramında Turkcell‘lilersevdikleriyle yine cepten bayramlaştı.4 günlük bayram tatili boyunca 3.1 milyar mms gönder- Data kullanımının en yoğun olduğu ilk 10 il ise sırasıyla İstanbul, İzmir, Ankara, Antalya, Muğla, Bursa, Mersin, Balıkesir, Kocaeli, Adana olarak gerçekleşti. Yoğun iletişim trafiği, Turkcell şebekesinin gücü sayesinde hiçbir sorun yaşanmadan bayram sonuna kadar devam etti. Terzioğlu: “İletişimde mükemmeliyet sınavından bir kez daha 5 yıldızla geçtik.” Turkcell Şebeke Operasyonlarından Sorumlu Genel Müdür Yardımcısı İlter Terzioğlu, konuyla ilgili açıklamasında şunları söyledi: “Bu bayram, Turkcell farkı ve kalitesiyle iletişimde mükemmeliyet sınavından bir kez daha 5 yıldızla geçtik. Turkcell’lilerin güvenine layık olabilmek için her zaman olduğu gibi bayram boyunca da 7/24 çalıştık. Bu sayede, iletişim trafiğinin sıradan bir güne göre oldukça yoğunlaştığı Ramazan Bayramı’nda müşterilerimiz sorunyaşamadansevdikleriyle bayramlaştılar.” Gurbetçiler bayramda yalnız kalmadı Turkcell’liler, bayram coşkusunu yurt dışındaki sevdikleriyle paylaşmayı unutmadı. Bayram boyunca Türkiye’deki Turkcell şebekesinden yurt dışında en çok Almanya’ya arama gerçekleştirildi. Almanya’nın ardındanençokarananülkeler, Rusya ve İngiltere oldu. Bayramlaşma trafiği, Turkcell’in Almanya’daki grup şirketi Turkcell Europe’ta da yoğun olarak yaşandı. Almanya’da yaşayan Turkcell Europe müşterileri, 18-21 Ağustos tarihleri arasında toplam 1.1 milyon dakika konuştu. Turkcell Europe müşterilerinin en çok aradığı ilk 10 il sırasıyla,İstanbul, İzmir,Antalya,Ankara,Trabzon, Mersin, Gaziantep, Hatay, Adana,Bursa oldu.
- 46. 2546 Turkcell‘inÇevreciBazİstasyonları Teknoloji ve iletişim alanlarındaolduğu gibi çevre konusunda da dünyadaki ilk uygulamaları geliştirmek ve hayata geçirme hedefi doğrultusunda TurkcellTurkcell,sürdürülebilir çevreci uygulamalara ve alternatif enerji kaynaklarına yatırım yapıyor. Turkcell’in çevre dostu sistemler için yaptığı yatırımlar 2011 sonu itibarıyla toplam 6.500.000 TL’ye ulaştı. Geçtiğimiz senelerde şebeke ve rüzgar enerjisini kullanarak çalışan hibrid ünitelerle dünyada bir ilke imza attı. Kendi alanında dünyada bir ilki gerçekleştirmek üzere 2009 yılında geliştirme ve saha deneme çalışmaları tamamlanan GSM kulelerinde rüzgar tribünü kullanılması projesi şu anda 181 baz istasyonunda uygulanıyor.Şebeke ve rüzgar enerjisini birleştirerek çalışan ve dünyada bu alanda ilk uygulama olan bu istasyonlar, tamamen Turkcell’de çalışan mühendislerin bilgi birikimiyle üretildi. Bunun yanı sıra elektrik şebekesinin ulaşmadığı 25 noktaya da güneş ve rüzgar enerjili iletişim üniteleri kuruldu. Bu yeniliklerin yanı sıra iletişim ünitelerinin şebekeden çektiği elektrik miktarının konuşma trafiğinin yoğunluğuna bağlı olarak ayarlanmasıveenerjiyiverimli kullanan klima sistemleri de enerji tasarrufuna katkı sağlıyor. Turkcell Superonline şebekesinde ise tasarrufu beraberinde getiren ve Türkiye’de ilk kez kullanılan GPON teknolojisi kullanılıyor. Turkcell Superonline şebekesinde 275.000 haneye erişen GPON şebekesi bulunmakta. Bu şebeke sayesinde, 17.500 noktada yılda yaklaşık 3.771.000 kWh elektrik enerjisi tasarrufu sağlanıyor. ÖZEL HABER
- 47. 47 Turkcell ve Turkcell Superonlinebugün iletişim üniteleri ve fiber şebeke üzerinden yılda toplam 65 milyon kWh’e varan ve 22.500’den fazla hanenin yıllık elektrik tüketimi kadar enerji tasarrufu sağlıyor. Geçtiğimiz günlerde de UNIDO “geleceğin enerjisi” olarak gösterilen hidrojen enerjisini, telekomünikasyon sektöründe test etmek için Türkiye’de partner olarak Turkcell’i seçti. Proje 2011 Şubat ayından itibaren uygun iletişim ünitesi sahasının seçimi, sistemin incelenmesi gibi ön çalışmalar sonucunda 2012 Mayıs ayında Bursa bölgesindeki Turkcell iletişim ünitesindekuruldu.Buçalışma kapsamında sudan üretilen hidrojen ile elde edilen elektrik, ilk olarak Türkiye’de Turkcell şebekesindeki bir iletişim ünitesinde test edilmeye başlandı. 6 kW gücündeki bu sistem ile yılda 22.000-53.000kWh arasında değişen bir enerji tasarrufu mümkün olacak. Bununla birlikte, çevreci bir teknoloji olması ve gürültü kirliliğine neden olmaması nedeniyle de hidrojen enerjisinin telekomünikasyon sektöründe kullanımı büyük önem taşıyor. Tüm bunlara ek olarak Turkcell’li şirketlere sunulan kurumsal mobil çözümler ve M2M uygulamalar sayesinde onlara büyük tasarruf imkanı veriliyor. Mesela lojistik sektöründe faaliyet gösteren ve Turkcell çözümlerini iş yapış biçimlerine eklemleyen şirketler ortalama yüzde 15’lere varan yakıt tasarrufu sağlıyor. Bu da karbon salınımında düşüşü beraberinde getiriyor. Turkcell M2M (makineler arası iletişim) çözümleri ile 2011’de şirketlerin verimliliğini artırarak, birçok farklı kalemde gelen tasarruflarlaülkeekonomisine 317,6 milyon TL kazandırdı. 2012’de bu rakamın 1 milyar TL’ye çıkarılması hedefleniyor.
- 48. 48 Antalya‘daJawsGörüldü! gnçtrkcll, yazın enilginç etkinliklerinden birine imza attı. Antalya’nın Konyaaltı Plajı’nda 150’ye yakın gnçtrkcll’li gece saatlerinde, denizin üzerinde film izledi. Karaya kurulan sinema perdesinin karşısında,denizin içinde bir alan oluşturuldu ve gnçtrkcll’liler, sürpriz filmi denizdeki şambrellere yerleşerek izledi. Gösterimi yapılan film ise konsepte uygun olarak seçilmişti: Jaws! Türkiye’nin en büyük gençlik kulübü gnçtrkcll, Türkiye’de ilk kez, deniz üzerinde bir açıkhava sineması kurdu. 9 Ağustos gecesi Antalya Konyaaltı Plajı’nda gerçekleştirilen etkinliğe 150’ye yakın gnçtrkcll’li katıldı ve izleyecekleri filmin hangisi olacağını bilmeden denize yerleştirilen şambrellerde yerlerini aldılar. Karaya kurulan perdeye yansıyan film ise, “gece matinesi” konseptine heyecan katmak üzere “Jaws” olarak seçilmişti.İstanbul’daki Turkcell Kuruçeşme Arena’da gerçekleştirilen gnçtrkcll AçıkhavaSinemaFestivali’nin Antalya ayağı olarak gerçekleştirilen etkinlik, “denizde gece matinesi” formatıyla yoğun ilgi gördü. gnçtrkcll’denTürkiye’debirilk:Denizdegecematinesi
- 49. 49 gnçtrkcll görevlisi balıkadamlar, köpekbalığı maketleriyledenizde heyecanın dozunu artırdı ve şambrellerin arasında dolaşarak gnçtrkcll’lilere denizde patlamış mısır ikram ettiler. Can yeleği giyme zorunluluğu bulunan ve 50 kişilik bir ekibin koordine ettiği etkinlikte, izleyicilerin güvenliği de Sahil Güvenlik ekipleri ve balıkadamlar tarafından sağlandı. TurkcellPazarlamaİletişim BölümBaşkanıAlpayAlptekin gnçtrkcll’in yıllardır sinemayı sahiplendiğini vurgulayarak “gnçtrkcll olarak hem yıllardır düzenli yaptığımız sinema kampanyaları hem de 4 yıldır Turkcell Kuruçeşme Arena’da gerçekleştirdiğimiz gnçtrkcll Açıkhava Sinema Festivali’yle gençlere ulaşıyoruz.Buyazda devam ettirdiğimiz gnçtrkcll Açıkhava Sinema Festivali’ni, gnçtrkcll’liler için farklı bir deneyime dönüştürerek Antalya’da gerçekleştirdik” dedi. Jaws Fest ile aynı tarihte… Denizde gece matinesi etkinliğinin, Jaws Fest ile aynı tarihte yapılması dikkat çekti. Steven Spielberg’in ünlü filmi Jaws anısına, bu yıl 9-12 Ağustos tarihleri arasında filmin çekim yeri olan Martha’s Vineyard’da (Atlantik Okyanusu’nda bulunan, ABD’nin Massachusetts eyaletine bağlı ada) Jaws Festivali (Jaws Fest) gerçekleştiriliyor. Jaws Fest, ilk olarak 2005 yılında, filmin 30. yılına denk gelen3Haziranhaftasonunda gerçekleştirilmişti ve bu yıl ikinci kez düzenleniyor. gnçtrkcll tarafından düzenlenen Jaws gösterimi, Jaws Fest’i aynı tarihlerde Antalya’ya taşımış oldu.
- 50. 50 Milli Eğitim Bakanlığı veTurkcell, Ortaöğretim Kurumlarına Geçiş Sistemi (OGES) Mobil Bilgi Servisi için iş birliği yaptı.Yüzbinlerce öğrenci ve veliyi ilgilendiren OGES yerleştirme sonuçları, açıklandığı andan itibaren cebe gelen SMS’lerle takip edilebilecek. Türkiye’nin lider iletişim ve teknoloji şirketi Turkcell ile Milli Eğitim Bakanlığı, Ortaöğretim Kurumlarına Geçiş Sistemi Mobil Bilgi Servisi için iş birliği yaptı. Böylece öğrenci ve veliler, OGES sonuçlarını cep telefonlarına gelen SMS’ler sayesinde kolaylıkla takip edebilecek. Milli Eğitim Bakanlığı OGES Mobil Bilgi Servisi’ne kayıt yapıldığı andan itibaren; - Tercih süresi bilgileri, - Ek tercih süresi bilgilendirmesi, - Yapılan tercih başvurusunun okul müdürlüğünce onaylandığına dair bilgilendirme, - Yerleştirme sonuçları, - Yedek sıranız geldiğinde uyarı mesajı, - Kazandığınız okuldaki kayıt durumu bilgileri, cebe gelen SMS ile öğrenilebilecek. Öğrenci hakkında oluşan heryenidurum,otomatikolarak SMS ile bildirilecek. Yapılacak tüm bilgilendirmeler, vergiler dahil toplam 1,00 TL ücret karşılığında cep telefonunuza SMS olarak gelecek. Nasıl kayıt olacaksınız? MEB OGES Mobil Bilgi Servisi’nden faydalanmak için mesajların gönderileceği cep telefonu numarasını kaydettirmek gerekiyor. Servise web’den ya da cep telefonundan kayıt yaptırmak mümkün. Web’den kayıt için, cep telefonunuzu oges.meb.gov.tr ya da https://e-okul.meb.gov. tr/ adreslerinden kaydettikten sonra size gönderilecek bilgilendirme mesajını onaylamanız gerekiyor.OGES Mobil Bilgi Servisi’ne cep telefonundan da kolayca kayıt yapabiliyorsunuz. Bunun için, OGES boşluk ÖĞRENCİ TCKİMLİK NO yazıp 8383’e göndermenizyeterli. (Örn: OGES 12345678900) Sisteme kayıt olduktan sonra istediğiniz zaman sorgulama yapabiliyor ve öğrencinin son yedek, asil, ya da kayıt durumu hakkında bilgi alabiliyorsunuz. Bunun için yine OGES boşluk ÖĞRENCİ TCKİMLİK NO yazıp 8383’e göndermenizgerekiyor. Yapılan tüm sorgulamalar için vergiler dahil toplam 1,00 TL ücretlendirme yapılmaktadır. OGESSonuçlarıTurkcellileCepte
- 51. 51 TurkcellSuperonline’danBirİlkDaha Turkcell Superonline aboneleri,iPhone uygulaması üzerinden faturalarını görebilecek ve kredi kartı ile ödeme yapabilecekler... Turkcell Superonline aboneleri, yenilenen iPhone uygulaması ile son 12 dönem faturalarını görüntüleyip kota ve kullanım bilgilerini kolayca sorgulayabilecek ayrıca kredi kartı ile fatura ödemelerini de bu uygulama üzerinden yapabilecekler. Türkiye’de dünya ile aynı anda fiber internet çağını başlatan Turkcell Superonline, kullanıcılarının hayatına hız katan ve zaman kazandıran ayrıcalıklı hizmetlerine bir yenisini daha ekledi. Turkcell Superonline, abonelerinin online işlemlerini diledikleri yerde rahatça yapabilmelerini sağlayan yeni uygulamasını iPhone ve iPad kullanıcılarının hizmetine sundu. Türkiye’de mobil cihazla hem sabit internet kotasını sorgulama hem de kredi kartı ile online fatura ödeme imkanını ilk kez bir arada sunan Turkcell Superonline iPhone uygulamasını kullanan aboneler, fatura ve abonelik bilgileri görüntüleme, detaylı ses ve data kullanım bilgisi, kota sorgulama,ürün ve servis detayları,OnlineİşlemMerkezi şifre değişikliği gibi pek çok işlemi kolayca yapabilecekler. Bu uygulama sayesinde birçok online işlemi iPhone ile diledikleri yerde ve zamanda gerçekleştirebilecek olan Turkcell Superonline aboneleri, böylece hem zamandan kazanacak hem de ses ve data kullanımlarını kontrol altında tutabilecekler.
- 52. 52 TurkcellveİstanbulModern“BenimŞehrim”le engüzelşehirfotoğraflarınıseçti Turkcell’in, iletişim ve teknolojisponsorluğunu üstlendiği İstanbul Modern’le birlikte gerçekleştirdiği “Benim Şehrim” fotoğraf yarışması sonuçlandı. Yaklaşık 4 bin fotoğrafın katıldığı yarışmada birinci olan Ayhan Canikoğlu, iPhone 4SvebiryıllıkİstanbulModern üyeliği kazandı. Türkiye’nin lider teknoloji ve iletişim şirketi Turkcell’in, iletişim ve teknoloji sponsoru olduğu İstanbul Modern’le birlikte düzenlediği “Benim Şehrim” fotoğraf yarışması sonuçlandı. Herkesi yaşadığı şehrin eşsiz manzaralarını ve anlarını fotoğraflayarak Instagram’da yayınlamaya davet eden yarışmaya bir ayda yaklaşık 4 bin fotoğraf katıldı. Yarışma için çekilen özel karelerin, o şehrin kendine özgü özelliklerini yansıtması bekleniyordu. Bu kritere göre her hafta başvurular arasından İstanbul Modern küratörleri tarafından seçilen 10 kare Pinterest’te yayınlandı. Seçilenfotoğraflararasında ençokoyualankarelerİstanbul Modern küratörleri tarafından yeniden değerlendirildi ve ilk üçe girenler belirlendi. “Benim Şehrim” yarışmasının birincisi yeni tutulmuş istavritleri bir pet şişenin içinde görüntüleyen Ayhan Canikoğlu oldu. İkinciliği puslu bir İstanbul siluetiyle alan Hakan Yayla’yı, mimari detay görseliyle üçüncü olan Samet Çalışkan takip etti. Yarışmada dereceye girenler ödüllerini Turkcell Kurumsal Vatandaşlık Bölüm Başkanı Zeynep Özbil’in elinden aldı.
- 53. 53 Birinciye Turkcell’den akıllı telefoniPhone 4S “Benim Şehrim” fotoğraf yarışmasında birinci olanAyhan Canikoğlu Turkcell’den iPhone 4S cep telefonu kazandı. Ayrıca ilküçegirenlerİstanbulModern üyesi olarak bir yıl boyunca İstanbul Modern’e ücretsiz giriş, yanlarındaki misafire indirimli giriş ve üyelere özel rehberli sergi turlarına katılma haklarının yanı sıra Atölye Modern programları, İstanbul Modern Mağaza ve İstanbul Modern Restoran’da ayrıcalıklara sahip oldular.
- 54. 54 Ramazaneğlencesiteknolojiylebuluştu Turkcell, gerçekleştirdiği “Canım TürkiyemRamazan Şenlikleri”yle, Ramazan çoşkusunu Anadolu’da 6 ile taşıdı. İftar vakti başlayıp gece yarısına kadar süren etkinliklere 65 bin kişi katıldı. Şehir merkezlerinde kurulan Turkcell Ramazan ŞenlikAlanları’nı ziyaret eden konuklar çeşitli ikramlardan eğlenceli oyunlara, Karagöz- Hacivat’tan fasıl dinletisine sayısız sürprizle karşılaştı. Oyunlarda 27 bin kişi çeşitli ödüller kazandı. Türkiye’nin lider teknoloji ve iletişim şirketi Turkcell’in Ramazan ayı boyunca gerçekleştirdiği “Canım Türkiyem Ramazan Şenlikleri” büyük ilgi çekti. Samsun, Kayseri, Şanlıurfa, Konya, Afyon ve Manisa’da olmak üzere 6 ilin merkezinde kurulan Turkcell Ramazan Şenlik Alanlarını, toplam 65 bin kişi ziyaret etti. Etkinliğin gerçekleştirileceği günlerde sokaklarda şenlik havası estiren Turkcell ekibi, gün boyunca ramazan davulu eşliğinde ve geleneksel manilerle herkesi Turkcell Ramazan Şenlik Alanı’ndaki eğlenceye davet etti. İftar sonrası “Turkcell Ramazan Şenlik Alanı”nı ziyaret edenler keyifli sürprizlerle karşılaştılar. TurkcellRamazanşenliklerindeonbinlerAngryBirdsoynadı!
- 55. 55 İftar sonrası Angry Birds’leşenlendi Balon patlatma, halka geçirme,çarkıfelekve panayır oyunu gibi geleneksel oyunlarla şenlenen Turkcell Ramazan Şenlik Alanı’nda özellikle LED ekranda gerçekleştirilen Angry Birds gibi teknolojik oyunlar büyük ilgi gördü. Gelen konukların tümüne bütün gece ücretsiz çay, şerbet ve kağıt helva ikramı yapıldı.27 bin kişinin oyunlar oynayarak ödül kazandığı alanda 15 bin bardak şerbet, 7500 adet kağıt helva, 7500 bardak çay ikram edildi. Şenlikler için 53 görevli, 5400 kilometre yol kat etti Turkcell Ramazan Şenlik Alanı’ndaki etkinlikler sadece oyunlarla da sınırlı değildi. Ramazan’ın vazgeçilmez gösterisi, gölge oyunu Karagöz- Hacivat’ın da yer aldığı alanlarda tam bir şenlik havası hakim oldu. Geleneksel kıyafetlerle fotoğraf çektirilebilen greenbox’lardan fasıl dinletilerine, semazen gösterilerinden halk oyunlarına kadar daha birçok farklı aktivite sunuldu. Etkinliğe katılanlar ayrıca Turkcell’in avantajlı ürün, servis ve kampanyalarıyla ilgili bilgi alma fırsatı da buldular. Şenlikleri 6 ilde gerçekleştirmek için 53 kişilik bir ekip gece gündüz çalıştı ve 5400 kilometre yol kat etti.
- 56.
- 58. 58 SOSYAL MEDYA veMOBİL HAYAT Son yıllarda sosyal medya etkisini yoğun bir şekilde hayatlarımızda göstermeye başladı. İnternetin büyümesi, öneminin artması ile birlikte kullandığımız bilgisayarların küçülmesi ve fonksiyonlarının arttırılma ihtiyacını büyük firmalar gayet hissettirdi. Bu yüzden büyük firmaların çoğu artık akıllı telefon üretimine, tabletpazarınıgenişletmenin çabasıiçinegirdiler. Önceden cep telefonlarımız iletişim için bizlerin ihtiyacını karşılıyordu, şimdilerde ise bundan çok daha fazlasını karşılıyor, bir bilgisayara bağlı kalıp yapabileceğimiz hemen hemen tüm işleri gerçekleştirebiliyoruz. Peki sosyal medya hayatımızın her anında bu kadar etkili olmasının sebeplerini düşünecek olursak ne diyebiliriz? Sosyal medya, insanların bu güne kadar ki ihtiyacını hissettiği tüm eksiklikleri çok çok daha kısa bir sürede halletmesi ile insanların hayatlarında bu kadar yoğun barınabiliyor. Tabi ki sosyal medyayı sadecesosyalağlardanibaret görmemek gerekiyor. Sosyal medyanın geniş bir skalası mevcut; Video, iletişim, müzik ve en önemlilerinden bir tanesi ise iş tabanlı sosyal medya kullanımıdır. Kısacası, sosyal medya her türlü insana hitap edebiliyor,video izleyene, müzik dinleyene, arkadaşarayanlara,insanlarla konuşmak isteyenlere, iş amaçlı kullananlara, bilgi amaçlı kullananlara ve daha çok daha fazlasına, her bir ihtiyacı karşılayabiliyor. Tabi ki bu süreçte en önemlisi, insanların sadece internet üzerinde ki bilgiyi tüketmemeleridir, her insan ve her birey birer bilgi kaynağı olarak sosyal medya üzerinde dolaşmaktadır. Barış Arslan barisarslan@wmdergi.com “Barış Arslan, Yeditepe Üniversitesi ‘nde Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Öğretmenliği bölümünde üçüncü sınıf öğrencisi ve Bilişim Sistemleri ve Teknolojileri ile çift anadal yapıyor. IOS üzerinde mobil yazılım geliştiricisi, sosyal medya ve dijital pazarlama ile ilgileniyor.”
- 59. 59 Bilgiyi tek taraflıtüketmek yerine, aynı zamanda bilgiyi üreten bireylerde yaratıyor. Sosyal medya sadece kişisel olarak bireylere hitap etmekle de kalmıyor, günümüzde bir çok ticari kuruluş ve şirket, kendi ihtiyaç ve eksikliklerine göre sosyal medyayı kullanarak kendini güçlendirmeye, yeni stratejiler üretmeye, insanlara en ucuz ve en kısa sürede bütün bunları ulaştırmak için uğraşıyor. Sosyal medya ile birlikte şirketler açısından yepyeni bir iş alanı ortaya çıktı,sosyal medya ajansları, etkili sosyal medya kullanımı eğitimleri veren kuruluşlar ve sosyal medya danışmanları gibi birçok alan türedi. Kim teknolojiyi ve özellikle internet teknolojilerini iyi kullanırsa rakiplerine pazarda üstünlük kuracağını gördük çünkü her türlü insanın sosyal medyada birer bilgi kaynağı olduğunu düşünürsek, çok fazla veri elde edebiliriz ve bunları filtreleyebiliriz demek oluyor. Sosyal medya da ki veri analizleri en önemli başlıklardan bir tanesi ve büyük çalışmaların yapıldığı bir alandır. Sosyal medya üzerinde ki reklam ve stratejileri web üzerinde kullanıcılara rahatsızlık vermeden kullanmak çok daha rahattı çünkü web sitelerine şundan bir-iki yıl öncesine kadar her kullanıcı masaüstü veya dizüstü bilgisayarlarından giriyordu, fakat mobil teknolojilerin hayatımıza girmesiyle birlikte artık ekranlarımız küçüldü fakat bilgi ve analiz ihtiyacı da her geçen gün çokbüyükbir hızla artıyor.Küçük ekranlarımızda sadece ihtiyacımız olan bilgileri görmemiz gerekiyor ve tüm kuruluş ve şirketler kendi mobil web sitelerini veya her platforma (iOS, Android, WindowsPhone...) uygun kendi mobil uygulamalarını geliştirmeye yayınlamaya başladılar. Bu durum bireysel kullanıcıların her türlü daha çok işine yaradığı kuşkusuz, çünkü her an sosyal medyayla etkileşim halinde olabiliyorlar. Başka bir şekilde söylersek başka diğer insanlarla hızlı ve kısa sürede iletişim halinde bulunuyorlar. Peki bu durum şirketler açısından nasıl bir hal aldı? Oda kuşkusuz bireysel kullanıcılar kadar rahat olmadığı kesin, sosyal medya katmanının üzerine yepyeni bir katman daha koyarak bireysel kullanıcılara ulaşıp onlara yeni stratejiler sunmak o kadar kolay olmuyor, bunun sebebi ise demin de söylediğim gibi küçülen ekranlarımız, artan ihtiyaçlarımızdan dolayıdır. Şimdilerde ise mobil üzerinde reklam stratejilerinin kullanıcıları rahatsız etmeden nasıl uygulanabileceği ise büyük bir tartışma konusu, ve sanıyorum ki bunu en iyi şekilde yapabilenler rakipleri üzerinde rekabet avantajını kazanıp bir adım önde olacaktır. Düşünceme göre, bu durum yepyeni bir alanı daha beraberinde getirerek, mobil sosyal medyayı oluşturacak ve oda mobil sosyal medya danışmanlarını, mobil reklam stratejilerini, sosyal medyayı mobilde nasıl daha iyi kullanabileceğinize dair eğitim veren birçok kuruluşu daha beraberinde getirecektir, en azından yeni kuruluşlar olmasa da piyasada ki sosyal medya hizmetlerini verenlerin kendi bünyelerinde yeni bir alana ihtiyaç duyacakları kesin.
- 60. 60 ORHAN KADİR ÖZKARA ileyaptığımız direk.net & web hosting sektörüne dair özel röportaj DirekNet‘i tanıyabilir miyiz? DirekNet 2009 yılından bu yana müşterilerine anahtar teslim web çözümleri sunmakta olan bir firma. Ağırlıklı olarak ProTicaret Hosting, VPS /VDS sunucu kiralama, Windows ve Linux Hosting konusunda hizmet vermekteyiz. DirekNet,HangiDCçözümünüvesunucu sistemlerini tercih ediyor? DirekNet olarakher zaman müşterilerimize eniyisinisunmayagayretediyoruz.Buanlamda Türkiye’nin önde gelen tüm Datacenterları ile yaptığımız görüşmeler ve gözlemlerimiz doğrultusunda ana sunucumuzu Bursa’da bulunan Medyabim’de barındırma kararı aldık. Diğer 2 sunucumuz ise Radore alt yapısını kullanmakta. Vmware sanallaştırması üzerinde Windows 2003-2008 R2 / Centos 5.X versiyonlarınının tamamının desteğini veriyoruz. Toplam kaç müşterinize hizmet veriyorsunuz? Kurulduğu günden beri sürekli büyüyen DirekNet şuanda 560’ı Linux Hosting, 450’si Windows Hosting ve 40’ı VPS – VDS ve 5 adet Co-Location olmak üzere 1055 müşteriye hizmet vermektedir. Tabii çoğu müşterimizin birden fazla sitesi olduğunu hesaba atarsak neredeyse 2500 websitesine ev sahipliği yapmaktayız. Direk.Net Genel Müdürü Orhan Kadir Özkara ile, Direk.Net hakkında ve web hosting sektörü üzerine yaptığımız özel röportaj...
- 61. 61 DirekNet, bir çokpopüler şirket ve web sitesini barındırıyor. Mümkünse bu referanslarınızdan birkaç tanesini bizimle paylaşabilir misiniz? Vps / Vds müşteri olarak en önemli referanslarımız arasında www.evci.com.tr ve www.bestlovecupid.com sayılabilir. Vps olarak ayrıca bir çok irili ufak hosting firması DirekNet çatısı altında hizmet almaktadır. Barındırmahizmetiolarak www.hizliseyret. com de en önemli referanslarımız arasındadır. Diğer tüm referanslarımıziçin http://www. direk.net.tr/referanslarimiz.php adresinden öğrenebilirsiniz. Geçtiğimiz günlerde blog sayfanızdan, yenilenme sürecine girdiğinizi öğrendik. Bu konuda bilgi alabilir miyiz? DirekNet olarak müşterilerimize daha iyi hizmet sunabilmek için yenilenme sürecine girdik. Bu doğrultuda farklı lokasyonlarda bulunan kiralık sunucularımızı tek bir çatı altında toplamak için kendi sunucumuzu satın aldık. Geçtiğimiz günlerde taşıma işlemini sorunsuz olarak gerçekleştirdik.Ayrıca Windows hosting hizmeti verdiğimiz sunucularda şuanda kullanmakta olduğumuz hosting yönetim panelini değiştirmeye karar verdik. Bir diğer değişiklik olarak da sunucu yapısını değiştirerek Mail Hosting ve SQL sunucularını ayırarak daha hızlı ve kesintisiz bir yapıya kavuşmayı arzu ediyoruz.
- 62. 62 Sonuç olarak ülkemizdeson yıllarda gittikçe artan Hosting şirketleri içerisinde iyi bir konum elde etmek istiyorsanız fark yaratmak zorundasınız. Ekip olarak yaptığımız toplantılarda mevcut durumumuz ve fazlası için neleryapabileceğimizi sürekli tartışıyoruz. Bu doğrultuda aldığımız kararları iyi bir strateji ile birleştirerek uzun vadede adından söz ettirecek bir şirket olmak için çalışıyoruz. Sunucu çözümlerinizde sadece Türkiye lokasyonu mu tercih ediyorsunuz? Evet şu anda sadece Türkiye Lokasyon sunucu tercih ediyoruz. Fiyat anlamında yurt dışı sunucu barındırmaya oranla biraz daha pahalı olsa da ağırlıklı olarak sadece türk firmalar ile çalışmayı tercih ediyoruz. Gelişen ihtiyaçlar doğrultusunda ilerleyen dönemlerde yurt dışı lokasyon satışlarımız da olabilir. DirekNet,Bursamerkezlibirşirket.Bursa ‘nınsizeilgisivegeridönüşlerihakkında bize neler söyleyebilirsiniz? Tabii ki birey ve şirketler,diledikleri zaman bizzat ulaşabilecekleri ve ofisimizi ziyaret edebilecekleri için kendi şehirlerinde bulunan bir şirkete ilgi gösteriyorlar. Direk.Net zaten Bursa ‘da geniş bir müşteri kitlesine sahip olduğu için bilinirliği yüksek ve tercih edilen bir şirket.Bursa ‘nın bir sanayi şehri olmasını da göz önünde bulunduracak olursak, özellikle kurumsal kesimden oldukça güzel bir ilgi mevcut. Bu da bizi mutlu ediyor ve çalışmalarımıza hız kesmeden devam etmek ve altyapımızı sürekli geliştirmek için tetikleyici bir etken oluyor. Şirket olarak, Temmuz ayında röportaj gerçekleştirdiğimiz MaestroPanel‘e geçiş yapmakta olduğunuzu öğrendik. İlk izlenimlerinizi alabilir miyiz? Bu güne kadar 3 müşterimizi MaestroPanel ile tanıştırmak nasip oldu ve iki müşterimizden de oldukça olumlu geri dönüşler aldık. DirekNet olarak ta Windows sunucu yazılımı olarak yavaş yavaş geçiş çalışmalarımıza başladık. İlk etapta 3 adet sunucu ayarlayarak bunları Mail – Hosting ve Sql sunucusu olarak yapılandırdık ve kontrol paneli olarak MaestroPanel kurulumları gerçekleştirildi. Dağınık yapıda çalışıyor olması da bizim Maestro Paneli tercih etme sebeplerimizin başında. Oldukça sade ve kullanışlı bir arayüze sahip ve oldukça hızlı çalışan bir sistem. Şu anda kullanmakta olduğumuz panele göre işlem hızları oldukça yüksek.
- 63. 63 Bu süreç sonrasında,tüm hizmetlerinizde sadece MaestroPanel mi olacak yoksa farklı panel çözümleri de sunacak mısınız? Sunacaksanız, panel seçenekleri nelerdir? Şu anda Plesk, Cpanel, Direct Admin ve MaestroPanel ile hizmet veriyoruz. Önümüzdeki günlerde Windows için sadece MaestroPanel kullanacağız. Linux Sistemler için ise komple Direct Admin admin paneline geçiş yapmayı düşünüyoruz. Proticaret hosting paketleri sunuyorsunuz. Bu hizmetiniz hakkında detaylı bilgi alabilir miyiz? ProTicaret Hosting paketlerinin diğer Windows paketlerinden farkı sadece Pro ticaret için ayrılmış 3 farklı sunucuda tutuluyor olması ve sunucu optimizasyonunun ProTicaret yazılım ekibi ile görüş alışverişi yapılarak yazılımın maximum performans ile çalışmasını sağlayacak şekilde optimize edilmiş olması. Bunun haricinde ProTicaret Hosting paketlerini satın aldıklarında ücretsiz olarak kurulum hizmeti veriyoruz. Ayrıca ProTicaret ile belirli dönemlerde yapmış olduğumuz pazarlama çalışmaları ile bazı eklentileri ücretsiz olarak müşterilerimizin kullanımına sunuyoruz. DirekNet olarak, ileriye dönük plan, proje ve hedefleriniz nelerdir? Ülkemizde son yıllarda gittikçe artan Hosting şirketleri içerisinde iyi bir konum elde etmek istiyorsak fark yaratmak zorunda olduğumuzun bilinci içerisindeyiz . Ekip olarak yaptığımız toplantılarda mevcut durumumuz ve durumumuzu iyileştirmek, müşteri memnuniyetini arttırmak ve fazlası için neler yapabileceğimizi sürekli tartışıyoruz. Bu doğrultuda aldığımız kararları iyi bir strateji ile birleştirerek uzun vadede adından söz ettirecek bir şirket olmak için çalışıyoruz.
- 64. 64 En öncelikli hedeflerimizarasında sunucu alt yapımızı kiralık sunucular yerine fiziksel olarak bize ait sunuculardan oluşturmak. Bu uzun vadeli bir plan tabi ki uzun vadeli olmasında ki en büyük etken ise firma olarak oem sunucu kullanmak yerine sadece sadece marka sunucu kullanmak istememiz. Ülkemiz de E-ticaret in yayılması için de ProTicaret ile ortaklaşa çalışmalarımız hız kesmeden devam edecek. Türkiye ‘deki Web Hosting sektörü hakkında genel görüş ve değerlendirmeleriniz nelerdir? Türkiye de son yıllarda, sektör çok ciddi bir biçimde gelişme gösterdi.Özellikle datacenter yatırımları ve alternatiflerinin artması buna öncülük etti. Bununla birlikte sektöre, web hosting hizmeti sunanyeni şirketve bireyler katılmaya devam ediyor.Bu, rekabet ve çeşitlilik açısından gayetgüzelveolmasıgerekenbirgelişme.Ancak bu işi hakkıyla ve profesyonelce yapan şirket ve bireylerin yanısıra, bu konularda yeterli birgisi, tecrübesi, ekibi ve altyapısı olmayan birçok kişi de hizmet veriyor ve maalesef bunların birçoğu hayal kırıklığı ile sonuçlanıyor. Sonyıllardaherhangibirşirketoluşturmadan, ucuzbir reseller paket satın alarakve neredeyse herkesin başvurduğunda sahip olabildiği YS belgesi edinerek bu iş yapılmaya çalışılıyor. Amatörce ve ciddiyetsizyapılan işler sonucunda ortaya çıkan olumsuz tablolar, doğal olarak kişi ve şirketlerin sektöre bakış açısını etkiliyor ve bir önyargı oluşturuyor. Ben, bu konuda daha sıkı denetimler yapılmasını ve meydana gelen bu gibi olumsuz sonuçlarda insanların ve şirketlerin mağdur olmaması için gereken düzenlemelerin yapılmasını diliyorum.
- 65. 65 BAŞLAYAN FİYATLARLA Web sitenizi, Türkiye ‘ninen popüler 250 sitesi arasında yer alan İyinet Dizin‘e ekleyebilirsiniz. 9$ /wmdergi beğendin mi yaptığımızı?
- 66.
- 67.
- 68.
- 69. WordPress 3.1 iOS UYGULAMASIÇIKTI “WordPress iOS 3.1 sürümü ile tamamen yenilenmiş bir arayüz ve birçok yeni özellik karışımıza çıkıyor...” iOS için WordPress uygulamasının yeni sürümü çıktı. 3.0 ‘dan 3.1 sürümüne çıkan uygulamada sürüm numarasındaki küçük artışın aksine bir çok yenilik var. Arayüzü tamamen yenilenen uygulama bir çok yeniliği de beraberinde getiriyor. Uygulama ikonuyla başlayan değişiklikler, geliştirilmiş giriş ekranı ve baştan aşağı tekrar tasarlanan yeni arayüzü ile devam ediyor. Uygulama daha önceki sürümlerinde olduğu gibi hem iPhone hem de iPad‘lerde çalışıyor. iPhone sürümü Facebook uygulamasını andırırken, iPad uygulaması da Twitter uygulamasını anımsatıyor. Görsel değişikliklerin yanı sıra irili ufaklı bir çok geliştirme ve özellik de yeni sürümün değişiklikleri arasında yer alıyor; • Uygulama içinden sitenize kolay erişim, • Web arayüzündeki başlangıç ekranına uygulama içinden erişim, • Yatay kullanım desteği, • WordPress.com istatistikleri • WordPress.com üzerinde blog yazan arkadaşları bulmaya olanak sağlayan arkadaş bulucu, • iPad için yazı önizleme özelliği, • Yine iPad içinWordPress.com okuyucusu ve Hızlı Fotoğraf özellikleri, • Bir çok performans ve altyapı iyileştirmeleri Yeni uygulamayı App Store‘dan edinebilirsiniz. Arayüzü tamamen yenilenmiş olan ios uygulamasının yeni sürümü ile birlikte birçok yeni özellik de geliyor.... Kaynak : http://www.wp-tr.org/blog/ 69
- 70. 70 Add Link toFacebook Facebook Share, Facebook Login ve Facebook Comment eklentilerinin ayrı ayrı yaptığı işlerin tümünübueklentidebulabilirsiniz.Busayede3 ayrı eklenti kurarak db yormaktansa, bu eklen- ti ile tüm bu işlemleri gerçekleştirebilirsiniz. Demo : Ekran Görüntüleri Download : İndirmek İçin Tıklayınız SI CAPTCHA Anti-Spam WMD Puanı WP-DB-Backup Broken Link Checker Bu eklenti ile, WordPress sitenizin kayıt ve yo- rum ekleme alanlarına captcha kodu ekleye- bilirsiniz.Ziyaret oranı yüksek bir siteniz varsa gerek duyacağınız bir güvenlik önlemi.Tavsiye ediyoruz. Demo : Yok Download : İndirmek İçin Tıklayınız WordPress sitenizin, geliştirilmiş ve zamanlanmış yedekler alması için kullanabileceğiniz oldukça kolay kullanıma sahip olan bu eklentinin özellikle zamanlama özelliği işinizi kolaylaştıracak. Demo : Yok Download : İndirmek İçin Tıklayınız Bu eklenti ile sitenizdeki tüm linkleri görün- teleyebilir, çalışmayan linkleri kolayca be- lirleyebilirsiniz.Hatta dilerseniz, gerekli ayarlamayı yapmanız sonrası, eklenti kırık lin- kleri mailinize otomatik bildiriyor. Demo : Yok Download : İndirmek İçin Tıklayınız WP EKLENTİ TANITIMLARIWordPress sitenizi geliştirebileceğiniz ve ektra özellikler ekleyebileceğiniz çeşitli ve ücretsiz eklenti tanıtımlarını her ay bu sayfalarımızda bulabilirsiniz... WMD Puanı WMD Puanı WMD Puanı 5WMDP
- 71. WP TEMA TANITIMLARIÇeşitliWordPress temalarını sizler için değerlendiriyoruz.Her ay en güzel ve çeşitli tema tanıtım ve değerlendirmelerini bu sayfalarımızda bulabilirsiniz... Granth - Modern Business 31 Ağustos ‘ta yayınlanan Granth teması ile, çok şık bir portfolio sitesi oluşturabilirsiniz.2 al- ternatifi ve ajax yapısı ile dikkat çeken temanın içerisinden menü psd dosyaları da çıkıyor ve dilediğiniz gibi kişiselleştirebiliyorsunuz. Demo : Tıklayınız Download : İndirmek İçin Tıklayınız Sahifa - Responsive WMD Puanı Zwin - Responsive vCard Hostme Premium Hosting Mükemmel ve yepyeni bir haber portalı/sitesi teması olan Sahifa, responsive yapısı ile dik- kat çekiyor.Tablet ve mobil telefonlardan tam uyumlu görüntülenebilen bu haber teması ile çok daha fazla ziyaretçiye ulaşabilirsiniz. Demo : Tıklayınız Download : İndirmek İçin Tıklayınız Tüm bilgisayar, tablet ve mobil telefonlarla uy- umlu, kişisel bir site sahibi olmak istiyorsanız bu temayı kaçırmayın.Ajax ve normal versiyon seçeneği mevcut olan Zwin teması dikkatleri üzerinize çekmenizi sağlayacak. Demo : Tıklayınız Download : İndirmek İçin Tıklayınız Web Hosting satışı yapanların kaçırmaması gereken bir tasarım olan Hostme, jQuery slider ‘i, SEO uyumlu yapısı ve sınırsız renk değişimi ve seçeneğine açık yönetim paneli ile kesin- likle tercih edilesi. Demo : Tıklayınız Download : İndirmek İçin Tıklayınız WMD Puanı WMD Puanı WMD Puanı 5WMDP 71
- 73. 73 BAŞLAYAN FİYATLARLA Web sitenizi, Türkiye ‘ninen popüler 250 sitesi arasında yer alan İyinet Dizin‘e ekleyebilirsiniz. 9$ Toplam 10.220 TL değerinde ödül dağıtılan İyinet 2012 SEO Yarışmasında kazananlar belli oldu.İşte kazananlar; 1. iyinet2012seoyarismasi.org 2. iyinet2012seoyarismasillhtnbsklhyktr.net 3. ertandonmez.com 4. avsarbeyi.com 5. iyinet2012seoyarismasillhtnbsklhyktr.eu 6. cscis.net 7. seollhtnbsklhyktr.blogspot.com 8. ayarci.com 9. arkadasliksiteleri.web.tr 10. onlinerandevualma.com 11. tanitim.profilo-servis.info 12. serdarsezen.net 13. leoy.net 14. iyinet2012seoyarismasillhtnbsklhyktr.eu 15. iyinet2012seoyarismasi.org 16. iyinetseoyarismasi.com 17. emrah07.blogcu.com 18. iyinet2012seoyarismasillhtnbsklhyktr.net 19. iyinet2012seoyarismasillhtnbsklhyktr.gen.tr 20. blog.kitapindirim.com Yarışmayı kazanan arkadaşları tebrik ederiz.Uzun soluklu ama çekişmeli bir yarışma oldu. Ödüllerinizi almak için : info@iyinet. comadresinedahaöncebaşvurunuzu yapmış olduğunuz e-posta adresinden e-posta gönderiniz. Para ödülünüzü almak için tüm detayları ile banka hesap numaranızı,hosting ödülünü almak için http://netinternet.com. tr adresinde kayıtlı bir üyeliğinizin e-posta adresini bize bildiriniz.Eğer kayıtlı değilseniz,lütfen yeni bir hesap açınız. 30 gün içerisinde ödülünü almak için başvurmayan üyelerimizin ödüllerinin verilmeyeceğini duyurarak sizlere hızlı olmanızı tavsiye ederiz. İYİNET 2012 SEOYARIŞMASI Sonuçlar Açıklandı, İşte Kazananlar; Yarışma Sonuçları Konusu içinTıklayınız.
- 74. 7462 Ayın Blog Site UygulamaPlatformu Sürekli güncellenen incelemeleri direk indirme seçenekleri ile hızla büyüyen Android Platformu olan UP size bir app kadar yakın. www.uygulamaplatformu.com Siz de blog sitenizi, bs@wmdergi.com ‘a iletin her ay bu bölümde okuyucularımızla paylaşalım... Bloglama Zamanı Blogger web tasarımı, kod, tema ve çeşitli paylaşımların yapıldığı blog, Blogspot servisi üzerinden yayın yapıyor.Göz atmanızda yarar var. bloglamazamani.blogspot.com
- 75. 75 eleri İlgi çekici, işlevsel,yaratıcı web siteleri her ay, Site Tanıtımları sayfalarımızda... Yaşar Uçar‘ın kendi adını taşıyan moda blog ‘unda, çeşitli kıyafet, ayakkabı ak- sesuar ürünlerine ait yeni model ve kreasyonlar yayınlanıyor. www.yasarucar.com Yaşar Uçar - Moda Blogu Aklı Başında Yazarın kişisel görüşlerine, gündelik hay- ata dair izlenimlerine yer veren, bunun yanında sosyal medya konteksindeki içeriklerin yayınlandığı kişisel bir blog. www.aklibasinda.com
- 76. 76 Melih Kotbaş Yaklaşık 2yıldır kişisel blogunda 20 farklı kategoride çeşitli yazılar yayınlayan Melih Kotbaş ‘ın blogunu incelemenizi tavsiye ediyoruz. www.melihkotbas.com PC Doktoru Bilgisayarbakımı ve çeşitli teknik konu- lar ve ipuçları ile ilgili bilgiler içeren PC Doktoru bloguna mutlaka göz atmalısınız. pcdoktorum.blogspot.com Cep Avantaj Kadir Akbalık‘ın, mobil operatörler, cep telefonu ve tablet pc ‘ler ve sektörel haberler yayınladığı blogu oldukça güncel ve zengin bir içeriğe sahip. www.cepavantaj.com Yepuu Yepuu, güncel konuları yorumlayan, sık sık tasarıma dair dosya paylaşımlarında bulunan, spor, teknoloji konularına değinen çok güzel bir blog. www.yepuu.com
- 77. 77 Uğur Dalkıran Uğur Dalkıran‘ın oldukça başarılı bir şekilde kendi temasını hazırlayarak yayınladığı blogunda, çeşitli haberler ve ilginç bilgilere yer veriyor. www.ugurdalkiran.com The Teknolojist Mertcan Esmergül, WordPress tabanlı blog sitesinde, Apple ağırlıklı olmak üzere çeşitli teknoloji haberlerine yer veriyor. www.theteknolojist.com Sinan Ülgen Sinan Ülgen ‘in tamamen özgün bir şekilde kendi yazılarını, kişisel paylaşımlarını ve projelerini yazdığı kişisel blogunu görmeden geçmeyin. www.sinanulgen.com Alternatif Müzik Uğur Akyıldız ‘ın alternatif müzikler ve şarkı sözleri hakkında paylaşımlar yaptığı, sade ama şık görünüme sahip blogunu göz atmayı unutmayın. alternatifmuzik.tumblr.com
- 78. 78 SEO (Search EngineOptimization) yada Türkçe olarak Arama Motoru Optimizasyonu nedir, niçindir, google ın sitelerden beklentisi nedir, bunları okuyacağız. Aklımızıkarıştırmadan,enbasithaliyleSEO google ın beğenisini kazanmak ve sitemizi yarandırmak için sitemizi optimize etmektir. Neden google a yaranma ihtiyacımız var sorusu da bizi ORGANİK ZİYARETÇİ konusuna getiriyor. Sitemizin odaklandığı kelimeler dizisinde sitemize organik ziyaretçi gelse hoş olmaz mıydı? Evet olurdu; işte tüm bu çabalar tam olarak bunun için.Google a tam olarakanlatmamızgerekli,yazdığımızyazı tam olarak ne hakkında, hangi anahtar kelimelere odaklanıyoruz ve hangi aramalarda bizim sayfamızı göstermeli. Daha da önemlisi hangi sırada ? SEO çalışması yapan yahut yaptığını zanneden, google da birinci sayfa garantisi veren kişi yada şahıslar var. Sadece sayfa başlığını yazıp birkaç da meta keyword yazmak SEO demek değildir kesinlikle.Google, taradığı sitelerden bekletilerini 3 ana dalda toplamış. Dizayn ve İçerik,Teknik,Kalite Google SEO Kılavuzu Sayfanız hazır olduğunda; Web sitenizi google a ekleyin. http://www. google.com/submityourcontent/ Site Haritanızı (Sitemap) Google Webmaster Araçlarına Ekleyin. http://www.google.com/ webmasters/tools/ (Bu adımları yapmasanız bile google öyle yada böyle sizi bulacaktır.Fakat yeni siteler için google ın site yapısını anlaması için faydalı olacaktır.) GOOGLE SEO KILAVUZU Genel Hatlarıyla SEO Nedir? Şükrü Can sukrucan@wmdergi.com
- 79. 79 Dizayn ve İçerikSEO Kılavuzu »» Linkhiyeraşisi açıkve net olmalıdır.Her sayfaya en az bir sabit linkten ulaşılabilmesi gereklidir. »» Site ziyaretçilerinize sayfanızın önemli noktalarını içeren bir site haritası sunun. Bu haritada aşırısayıda link bulunuyor ise birden fazla sayfaya bölebilirsiniz. »» Sayfalarınızdaki link sayısını ölçülü tutun. »» Kullanışlı ve zengin içerikli bir site oluştur,içeriği açık ve doğru bir şekilde yaz. »» Kullanıcıların sitenizi bulabilmek için hangi gelimeleri kullanabileceğini düşün. Aynı zamanda bu kelimelerin site içerisinde gerçekden bulunduğundan emin ol. »» Üzerinde yazı yazan resimler yerine yazı yazmayı deneyin. Google botları yazı içeren resimleri tanımlayamaz. Yazılı resim kullanmak zorunda iseniz “ALT” özelliğini kullanarak açıklama giriniz. »» <title> öğesi ve ALT özelliğinin tanımlayıcı ve eksiksiz olduğundan emin olun. »» Kırık linkleri kontrol edin ve HTML i düzeltin. Teknik SEO Kılavuzu »» Sitenizi gözden geçirmek için Lynx gibi metin tabanlı tarayıcı kullanın, çünkü birçok arama motoru botu sitenizin LYNX in gördüğü gibigörecektir.EğerJavaScript,çerezler,oturum ID,çerçeveler,DHTML,veya Flash site içeriğini görmenizde sizi engelliyor ise aynı şekilde arama motoru botlarını da engelleyecektir. »» Arama motoru botlarının sitenizde özgürce gezinmesine izin verin. Oturum ID si vermek veya botları takip etmek sitenizin tam ve doğru şekilde taranmasını engelleyebilir. »» Sitenizi barındırdığınız serverın If-Modified-Since HTTP başlığını destekledğinden emin olun. »» Sunucunuzda robots.txt dosyası bulundurduğunuzdan emin olun. Bu dosya botlara hangi dizini tarayıp tarayamayacaklarını söyler. Gerekli bilgileri google ın webmaster bölümünden bulabilirsiniz. »» Sonuncu ve en önemli madde olan Web sayanızın açılış hızını optimize edin. Google`ın amacı en doğru sonucu ulaştırıp kullanıcıyı memnun etmek.Hızlı siteler kullanıcı memnuniyetini ve internetin genel kalitesini arttıracaktır.Websayfasıaçılışhızıoptimizasyonu diğer bir makalede bahsedilecektir. Kalite Kılavuzu »» Sayfalarınızı arama motorları için değil, kullanıcılarınız için yapın. Kullanıcılarınızı kandırmayın. Onlara arama motorlarına sunduğunuzdan farklı bir içerik göstermeyin. ( * Bucloakingolarakbilinenbirtekniktir.Aynısayfa için arama motoru botlarına farklı, ziyaretçilere farklı içerik gösterilir.) »» Arama sonuçlarında yükselmek için hilelerden kaçının. En basit kural ise “Bu benim kullanıcılarıma yardımcı olur mu? Arama motorları olmasaydı bunu yapar mıydım?” »» Pagerank ınızı yükseltmek amacıyla link değişimi yapmayın. Web spamcılarından link almakdan kaçının.Bu size olumsuzetki yapabilir. »» Gizli metin ve linklerden kaçının. »» *cloaking veya sinsi yönlendirmeler kullanmayın. »» Google a otomatiksorgular göndermeyin. »» Sayfanızı alakasız keywordlar ile doldurmayın. »» Birçok aynı sayfadan oluştırmayin. Farklı domainlerde neredeyse aynı içerikli siteler oluşturmayın. »» Kısaca Kaliteli ve Özgün içerik google da üst sıralar için en önemli etken.
- 80. 80 FUUBYENİ PORTALI İLEYAYINDA! Türkiye’ninilk webmaster forumları arasında yer alan Fuub.net, aynı zamanda wm subdomainiyle bünyesinde ilk webmaster araçlarını da barındıran forum niteliğindedir. Ping Submit, Seo Aracı, Trustrank, seo analizi ve yeni Fuub’a özel birçok uygulama ile webmasterların birçok ihtiyacını karşılayacak ve çalışmalarına hız verecek yapıda.Birincigüncellememiz olan bu güncellemeden sonra onlarca yeni özelliği de bünyesine katacak ve üyelerin birbiri ile etkileşimini arttıracak yeni çalışmalara yer vereceğiz.
- 81. 81 Trustrank Sorgulama Trustrank CheckerSitesi, özel algoritması ile, site dışı yüzlerce kritere göre bir değer oluşturarak bu sonucu ekrana getirmektedir. Bu sayede sitelerin Google sırasıyla eş değerli Trustrank puanlarını öğrenebilirsiniz. Site Analizi Sitenizi 18 farklı özelliğini aynı anda analiz edebileceğiniz Site analizi sayesinde, sitenizin kalitesini ve gücünü ölçebilir, rakiplerinizle kıyaslayarak zayıf yönlerinizi tespit edebilirsiniz. Sayfa Hızı, Link Sayısı, Trustrank Değeri, Pagerank Değeri, Alexa Değeri ve Backlink Sayısı gibi birçok faydalı özelliği çok kısa sürede öğrenebilirsiniz. Seo Analizi Site içi seo, sitenizin arama motoru sıralamasında oldukça etkili bir yere sahiptir. Sitenizin birçok site içi seo kriteri bakımındanhızlıvekusursuzanaliziyapılarak hataları ve doğrularının gösterildiği bu analizle, yönergelere uyarak sitenizi tam seo uyumlu hale getirebilirsiniz.
- 82. 82 Ping Submit Ayrı biryapı üzerinden yayına başlayan Pingsubmit.com, Yeni portalı ile fuub bünyesine katılan sistemlerden bir tanesidir. Sitelerin arama motoru botları tarafından hızlı farkedilerekdaha hızlı indexlenmesi seo açısından önemli bir konudur. Ping Submit, sitelerin ve hatta backlinklerinizin hızlı index almasını sağlayacak araçları içermektedir. Detaylı Bilgi Sistemi WebsitelerininBaşlıkbilgisi,metabilgileri, ip adresi, sayfa boyutu ve detaylı Alexa bilgileri gibi birçok bilgi sunmaktadır. Whois Sorgulama Web adreslerinin kayıtlı olup olmadığı, hangi şahsın veya firmanın adına kayıtlı olduğu,ve hosting bilgileri gibi birçok bilgiyi öğrenebileceğiniz bir araçtır. Özellikle domainlerin seo açısından önemli bir özelliği olan, kayıt tarihi ve tescil bitiş süresi oldukça sık incelenen özellikler arasındadır.
- 83. 83 Blog‘dan Son Konular Webmasterlarahitap eden bilgi içerikli güncel konuların yer aldığı Fuub Blogundan son konulara kolayca erişebilir ve blogu, portal üzerinden takip edebilirsiniz. Web dünyası, teknoloji haberleri, girişim haberleri, seo ve sosyal medya ağırlıklı içerikleriyle birçok önemli konuda en yeni bilgileri içermektedir. SeoTesti Seo Bilginizi test ederek, bu konuda ne kadar yeterli olduğunuzu öğrenebilir ve test sonucuna göre bilmediğiniz konuları farkederekkendinizi geliştirme imkanı sağlar. Anahtar Kelime Rekabet Ölçer Seo çalışması planlaması yapılırken,anahtar kelimelerin rekabet düzeyleri büyük önem taşır. Yapılacak çalışmaların vadesi ve büyüklüğü tamamiyle bu rekabete bağlıdır.Anahtar kelime rekabet ölçer sistemi, her anahtar kelimenin en güncel (24 saatte bir güncellenen) rekabet durumunugörmenizisağlar.Aynızamandasistem bünyesindeki ekstra özellikler sayesinde,en çok sorgulanan kelimelerle,rekabeti en yüksekolan kelimelere rahatlıkla ualaşabilirsiniz.
- 84. 84 Htaccess Editörü Htaccess dosyasınınbirçok özelliğini kullanarak sitenize yönergeler tanımlayabilir, seo açısından eksikliklerini giderebilirsiniz. Htaccess dosyasınızı oluşturmak için kodlama bilgisine gerek duymadan, kolay arayüzü ile sadece hangi özellikleri barındırmasını istediğinizi belirtmeniz yeterlidir. Forum‘dan Son Konular Fuub forumunda son konular ve paylaşımlara kolay bir şekilde erişmenizi sağlayan bu modül ile forumu daha hızlı takip edebilirsiniz. Webmaster Destek Türkiye’de bir ilk olan bu sistem sayesinde, tam bir yapay zekaya sahip bot ile sohbet edebilir veya webmasterlarla ilgili birçok konuda destek alabilirsiniz. Zaman içerisinde bilgi düzeyi sürekli arttırılacak olan “webmaster destek asistanına” öğretilebilir bilgi özelliği sayesinde herkes bildiklerini de öğretebilecek. Henüz yapımı devam eden sistem kısa süre sonra eksiksiz bir şekilde yayınına başlayacaktır.
- 85. 85 Fuub.net portalının açılışına özelolarak düzenlene kampanya ile Andorid Tablet ve 6 farklı hediye verilmektedir. Hediyeler • 1 Kişiye Android Mobee Nett S800 7”Tablet • 3 Kişiye Fuub.net Gold Üyelik (silver ve gold üyeliği olanlara premium hediye edilecektir.) • 3 Kişiye Uzmanından Seo Kitabı Kurallar Yarışmaya blog/site/ friendfeed/twitter/g plus hesabı olanlar katılabilir. • Herhangi bir forumda konuyu duyuranlar da çekiliş hakına sahip olmaktadır. • Yarışmada çekiliş hakkı kazanabilmeniz için paylaşımları belirtilen formatlar yapmanız gerekir. • Yapılan paylaşımların konu altından link verilerek paylaşılması gerekir. • Friendfeed ve twitter paylaşımlarının profil linki değil paylaşım linki olarak verilmesi gerekir • Abone olma zorunluluğu getiren profiller üzerinden yapılan paylaşımların geçerliliği olmayacaktır. Çekiliş Tarihleri Yarışma Başlangıç Tarihi : 31.08.2012 Yarışma Son KatılımTarihi : 30.09.2012 (Saat 24:00) Çekiliş Tarihi : 07.10.2012 Katılım İçin Tıklayın
- 86. 86 CodeIgniterframework’ükendi içinde mvc tasarımdesenini barındırıyor.Buyazımdamvc’yi kullanarak veritabanında arama yapan ve sonuçların çıktısını ekrana yazacağımız bir örnek paylaşacağım. CodeIgniter’i kurup config/ config.php’den sitenin genel ayarlarını, config/database. php’den veritabanı ayarlarınızı yaptıktan paylaşacağım kodları deneyebilirsiniz. controllers/search.php CodeİGNİTER İLE ARAMA ÖRNEĞİ
- 87. Controller dosyamız içinde“search_model” isminde bir model dosyasını çağırıyorduk. O yüzden bu model dosyamızı oluşturmamız gerekiyor. Ardından model dosyamızda oluşturduğumuz sınıfımız içinde “get_result” isminde bir fonksiyon oluşturup, gönderilen string ile alakalı değerleri veritabanından çekip geriye döndürmeliyiz. models/search_model.php Şimdi de view katmanımızda bulunan kodları oluşturalım. Controller dosyamızda 3 tane view dosyası çağırıyorduk.Arama formunu kullanıcıya göstereceğimiz“search_view”dosyamız,Formdan gönderilen “first_name” değeri boş olduğunda gösterdiğimiz hata_view dosyamız ve sonuçları gösterdiğimiz “search_result_view” dosyamız. Şimdi de bunları oluşturalım. views/search_view.php 87 İbrahim Hızlıoğlu ibrahimhizlioglu@wmdergi.com
- 88. 88 NOT : site_url()fonksiyonunun çalışması için config/autoload.php dosyasından “url” helper’ını projeye dahil etmenizgerekmektedir. views/hata_view.php views/search_result_view.php İbrahim Hızlıoğlu ibrahimhizlioglu@wmdergi.com
- 89. 89 İlk olarak buradan FacebookPhp Sdk’yı indirin. Ardından CodeIgniter projenizin application > libraries dizinine facebook isimli bir klasör oluşturun. Bu klasörün içine indirdiğiniz Facebook SDK dosyalarını kopyalayın. Ardından yine application > libraries dizinine fb.php isimli bir dosya oluşturun. Bu dosyanın içine aşağıda bulunan kodları yapıştırın. CodeİGNİTER İLE FACEBOOK UYGULAMASI GELİŞTİRME
- 90. Controller dosyanızda kullanmakiçin aşağıda bir örnek paylaştım, İPUCU : Ben bu sınıfın içine; kullanıcının albümlerini çeken, duvarında içerik paylaşan, arkadaş listesini getiren vb. işlevleri hızlıca çözebileceğim fonksiyonlar tanımladım.Siz de kendi fonksiyonlarınızı bu sınıfa dahilederekprojesüreçlerinizi hızlandırabilirsiniz. CodeİGNİTER İLE FACEBOOK UYGULAMASI GELİŞTİRME 90 İbrahim Hızlıoğlu ibrahimhizlioglu@wmdergi.com
- 91.
- 92.
- 93. 93 Bumerang, Hürriyet’ in özellikleblog yazarları için geliştirmiş olduğu bir sistemdir. Bu sistemde amaç özgün ve kaliteli içeriğe sahip web sitelerin kalitesini ve bilinirliğini arttırmaktır. Bu sistemle site sahipleri sponsor markalardan reklam alarak gelirini arttırabiliyor veya Yazarkafe sistemini kullanarak içeriği birçok takipçiye ulaştırabiliyor. Bumerang Network üyeleri, sponsor markalara ait duyuru, tanıtım, haber tarzındaki içerikleri sitelerinde yayınlayarak gelir elde edebilirler. Ziyaretçilerinizin ilgisini çekecek içerikleri yayınlayın, kazanın! Bumads teklifleri sayesinde Bumerang üyeleri sponsor markalar ile buluşuyor. Üyelerimiz site ve bloglarını kullanarak 3 pratik adımda kazanç elde edebiliyor: 1: Bir sponsor marka, “advertorial” tarzındaki içerikler (metin, resim, video gibi) hazırlayarak yayınlanmasını talep ettiği siteleri belirler. Bu içerikler size e-posta ve bumerang kullanıcı paneli üzerinden bir “teklif” olarak ulaştırılır. 2: Teklifi kabul etmek sizin takdirinizdir. Kabul ettiğiniz bir teklife ait içerikleri size gönderilen formatta, herhangi bir değişiklik yada ekleme yapmadan yayınlamanız gerekir. Böylece, ilgili içerikleri pratikçe yayına alabilirsiniz. 3: Teklifin yayın süresi sona erince (3-6 gün), belirlenen ücret teklif kazanç bakiyenize eklenir.Yayınladığınız içeriklerin altında “Bir bumads advertorial içeriğidir.” ibaresi yer alır, dolayısıyla bunlar size ait görüş, öneri ya da tavsiye niteliği taşımaz. Daha fazla okutun ve konuşturun,dahafazlakazanın! Bumads teklifleri ile daha nitelikli ve erişimi daha fazla olan site / blog sahipleri daha çok kazanırlar. Bir Bumads teklifini yayınladığınızdaeldeedeceğiniz kazanç 2 faktöre göre belirlenir: 1: Site içerikleriniz ve tasarımınızın niteliklerine dair editörlerimizin yapacağı değerlendirmeler 2: Geçmişte yayınladığınız teklif içeriklerini ne kadar fazla kişiye ulaştırdığınızı ve teklif sistemindeki başarınızı ölçen metrikler (‘Bumerang Skorunuz’) Üyelerimiz site ve bloglarını kullanarak 3 pratik adımda kazanç elde edebiliyor: 1. Bir sponsor marka, “advertorial” tarzında içerikler (metin, resim, video gibi) hazırlayarak yayınlanmasını talep ettiği siteleri belirler. Bu içerikler size e-posta yoluyla ve Bumerang kullanıcı paneli üzerinden bir “teklif” olarak ulaştırılır. 2. Teklifi kabul etmek sizin takdirinizdir. Kabul ettiğiniz bir teklife ait içerikleri size gönderildiği şekil ve formatta, herhangi bir değişiklik yada ekleme yapmadan yayınlamanız gerekir. 3. Teklifin yayın süresi sona erdiğinde (3-6 gün), belirlenen ücret teklif kazanç bakiyenize eklenir.
- 94. 94 Her tekil tıklamabaşı GARANTİ 4 Kuruş Komisyon + Her ilk alışverişte 3 TL + Aylık tıklama sayısına bağlı olarak 2000 TL’ye kadar EXTRA BONUS. Kazancınız Nakit Ödenir Eğer bireysel site sahibi iseniz, iş ortaklığı programı minimum ödeme limitini aştığınızda, bize bildirdiğiniz bankahesabınıza,ilgilistopaj vergisi kesildikten sonra, içinde bulunan yada takip eden ilk ayın 15. günü nakit olarak yatırılır. Dinamik ürün içeriği ve ürün çeşidi Web sitenizin içeriği veya iş modeliniz ne olursa olsun, Bitenekadar size uygun içerik sağlayacaktır. Her geçen gün artan ürün çeşidi ile her kesimden kullanıcıya hitap edecektir. Sitenize uyumlu, özelleştirebildiğiniz reklamlar Web sitenizi kendi iş dalınıza ve zevkinize göre tasarladığınız için, biz de iş ortaklığıreklamlarınısitenize uygun hale getirebilmenize olanak sağlamaktayız. Kaliteliservisveyönetim Bitenekadar iş ortaklığı ekibi, sizin en etkili ve en karlı şekilde programdan faydalanmanız için fikir ve önerilerinizi değerlendirecektir. Katılmaya Hazırmısınız Sadece 2 dakikanızı alacak, başvuru formu sonrası, kazanmanın bu kadar kolay olabileceğine sizde inanmayacasınız. Minimum ÖdemeTutarı Nedir? Hesabınıza ödeme yapılabilmesi için, minimum kazancınızın 30 TL yada 30 TL üzeri olmak şartı ile kendi belirlediğiniz rakam olması gereklidir. Bu rakama ulaştıktan sonra, içinde bulunduğunuz yada takip eden ayın 15. günü, ödeme işlemleriniz başlatılacaktır. Sistemi test etmek, kullanmaya ve kazanç elde etmeye başlamak için tıklayınız. BİTENEKADAR KAZANÇ ORTAKLIĞI SİSTEMİ
- 95. 95 ŇapolyonNedir&Üyeler- ine Ne Sunar? Ňapolyon,ilgialanlarınıza göre, seçkin markalardan özel kampanyaları, izniniz doğrultusunda size ulaştırır. Size özel bu kampanyalarla ayrıcalık ve zaman kazandırır. Gelen reklam mesajları ile sevdiğiniz markaları takip ederek yeni ürünlerinden ilk önce siz haberdar olur, bazı ürünleri deneme fırsatı yakalayabilirsiniz. Ayrıca bu reklam mesajlarını okumanız sonucunda,aktiflikderecenize göre değişen oranlarda ňap (Ň) kazanırsınız. Reklam kampanyalarını takip ederek kazandığınız ňaplar karşılığında pek çok seçkin markanın yalnız siz üyelerimize özel fırsatlarından yararlanabilir, anlaşmalı olduğumuz çeşitli web sitelerine ňaplarınızı transfer edebilirsiniz. Ňapolyon’da kazandığınız ňapları kullanarak, pek çok seçkin markanın yalnız siz üyelerimize özel fırsatlarından / k a m p a n y a l a r ı n d a n yararlanabilirsiniz. • Hediye çekleri • İndirim kuponları • Sürpriz çekilişler • Öncelikler / Ayrıcalıklar Ne Kazanırım? Ňapolyon’daki tüm aktiviteleriniz karşılığında ňap (Ň) kazanırsınız. K a z a n d ı ğ ı n ı z ňapları kullanarak, pek çok seçkin markanın yalnız siz üyelerimize özel fırsatlarından/ k a m p a n y a l a r ı n d a n yararlanabilirsiniz. Bu fırsatlardan yararlanabilmek için seçtiğiniz fırsatın üzerindeki “Hemen Al” düğmesine tıklayın. Nasıl Kazanırım? Üye ol 1. Ana sayfada bulunan “Üye ol” butonuna veya Napolyon.com’dan/ arkadaşınızdan e-posta adresinize gelen linke veya sizinle paylaşılan davet linkine tıklayın. 2. Üyelik Formundaki tüm alanları doldurun. 3. E-posta adresinize gönderilen Aktivasyon E-postasına cevap gönderin veya e-postada verilen linke tıklayın. 4. Şifrenizle siteye giriş yapın. Anında 1.000 Ň kazanın. Açılan sayfadaki soruları cevaplayın, 700 Ň daha kazanın.
- 96. 96 Profil bilgilerini doldur ProfilBilgilerinizi doldurarak, hem ilgilendiğiniz markaların özel kampanyalarından haberdar olun hem de ňap kazanın. Aşağıdaki adımları tamamlayarak Profil Bilgilerinizi doldurabilirsiniz. »» Siteyegirişyaparaksol menüden Profil Bilgilerim’e tıklayın. »» Profil Bilgilerim sayfasındaki tüm alanları sırayla doldurun. »» Profil bilgilerinizi d o l d u r d u ğ u n u z d a Ňapolyon’dan 8.000 Ň hesabınıza yüklenir. Profil bilgilerinizi üye olduktan sonra ilk 1 ay içinde doldurduğunuzda ekstra 1000 Ň kazanırsınız. Katılım göster Ňapolyon’dan size gönderilen her reklam e-postasına ve anketine katılım gösterdikçe ňap kazanırsınız.Üyelik dereceniz yükseldikçe, kazandığınız ňaplar katlanarak artar. Reklam mesajlarını oku/ tıkla/paylaş Profil bilgilerinize uygun olan markalardan yalnız size özel kampanya e-postalarını okuyun, ňap kazanın. Reklam görseline tıklayın ve reklamı Facebook profilinizde paylaşın daha çok ňap kazanın. E-posta »» Ňapolyon tarafından gönderilen e-postaların gelen kutunuza problemsiz ulaşması için; posta@ napolyon.com adresini, “Güvenli” olarak işaretleyin veya adres defterinize ekleyin. »» Ňapolyon’a kayıtlı olduğunuze-postaadresinize gelecek reklam mesajlarını açarak okuyun. »» Gelen e-postaları okuyarakňapkazanabilmeniz için resim dosyalarını görüntüleyin. »» Gelen e-postadaki reklam mesajları hakkında daha detaylı bilgi alarak avantajlardan yararlanmak ve daha çok ňap kazanmak için e-postadaki resme tıklayın. »» E-postayı Facebook profilinizde 1 kez paylaşın, daha çok ňap kazanın. Kişiye Özel Banner (İnteraktif banner) »» Siteye giriş yapın. »» Sizin profil bilgilerinize uygun tam sayfa marka bannerını açılır pencerede görerek ňap kazanın. »» Gördüğünüz reklam mesajları hakkında daha detaylı bilgi almak ve avantajlardan yararlanmak için Kişiye Özel Bannerdaki görsele tıklayın. Mobil mesaj Ňapolyon tarafından, Profil Bilgilerinize uygun olarak cep telefonunuza gönderilenreklam mesajını okuyun,ňap kazanın. Anket doldur Ňapolyon’da markalar fikirlerinizi önemsiyor. Size özel gönderilmiş olan anketleri doldurun, hem markaların stratejisinde söz sahibi olun, hem de ňap kazanın. »» Bunun için, gelen anket e-postasındaki linke/ resme tıklayın. »» Açılan sayfadaki soruları eksiksiz doldurun.
- 97. 97 Davet Gönder »» Arkadaşlarınızında Ňapolyon’daki fırsatlardan yararlanmaları için, 200 adede kadar olan davet hakkınızı kullanarak e-posta, Facebook veya link paylaşımı yoluyla davet gönderin, üye olan her bir arkadaşınız için üyelik derecenize göre değişen oranlarda ňap kazanın. »» Ň a p o l y o n ’ d a arkadaşlarınızın davetinizle üye olmaları sonucu, üyelik derecenize göre kazanacağınız ňaplar aşağıdaki tabloda verilmiştir. Üyelik dereceniz yükseldikçe, üyelikle sonuçlanan davetlerinizden, daha fazla ňap kazanabilirsiniz. »» Aşağıdaki adımları tamamlayarak davet gönderebilirsiniz. »» Siteye giriş yaparak sol menüden Davet Gönder’e tıklayın. »» Aşağıdaki seçenekleri kullanarak, arkadaşlarınıza davet gönderin. Davetlerinizin daha fazla üyelikle sonuçlanması için uygun bir başlık seçmeyi ve davet mesajı yazmayı unutmayın. »» Arkadaşlarınızın e-posta adreslerini yazın. »» E-postahesaplarınıza ait adres defterlerindeki e-posta adreslerini aktarın. »» Ňapolyon üyeliğinizi Facebook Bağlan ile ilişkilendirerek, Facebook’takiarkadaşlarınıza davet gönderin. »» Davet Linki bölümünde bulunan davet linkinizi kopyalayarak web sitenizde, Facebook profilinizde, blog ve forumlarda paylaşın veya e-posta yoluyla arkadaşlarınıza gönderin. »» Davet gönderdiğiniz kişiler,aktifüye*olduklarında, Ňapolyon’dan üyelik derecenize göre değişen oranlarda ňap kazanırsınız. Ňaplarını Değerlendir »» Ň a p o l y o n ’ d a , ňaplarınız, yeterli seviyeye ulaştığında, ister anlaşmalı olduğumuz web sitelerinde yapacağınız alışverişlerde hediye çeki olarak değerlendirebilir, ister çekilişlere katılarak büyük ödülleri kazanma fırsatı elde edebilirsiniz.
- 98. 74 Televidyon Birçok konuda programlar yayınlayantelevidyon.com ‘da, ilgi duyduğunuz bir alan veya konu- da hazırlanmış bir program mut- laka bulacaksınız.Tanıtım, sohbet, seminer, eğlence ve daha birçok kategoride programlar yer alan televidyon.com ‘da göz atmayı unutmayın. Uçandaire Bir pilli network ürünü olan ucandaire.org, “bilimin kurguya doyduğu an” sloganıyla yayın yapıyor ve içeriğinde bilimkurgu/ fantastik filmler hakkında çeşitli yazıların ve yorumların olduğu bu oldukça zengin siteyi sık kullanılanlarınıza eklemelisiniz. OnlineFontConverter Fontları çeşitli formatlar- da online ve ücretsiz olarak dönüştürebileceğiniz bu siteyi, sık kullanılanlarınıza ekleyin. Siz de web sitenizi, sk@wmdergi.com ‘a iletin her ay bu bölümde okuyucularımızla paylaşalım... www.televidyon.com SıkKullanılan www.ucandaire.org www.onlinefontconverter.com
- 99. nlar 75 İlgi çekici, işlevsel,yaratıcı web siteleri her ay, Site Tanıtımları sayfalarımızda... E-Siber Sosyal medya, bilgi güvenliği, web teknolojileri ve yeni nesil iletişim teknolojileri üzerine rehber niteliğinde yazıların bulunduğu, güncel bir site. TLoji “Kısaca Teknoloji” sloganıyla yayın yapan ve oldukça şık tasarımı ile dikkat çeken sit- ede, güncel teknoloji haber- lerini okuyabilirsiniz.Ziyaret etmenizde yarar var. Seyristanbul İstanbul‘un bir çok yerini yüksek çözünürlüklü ve canlı bir şekilde izleyebilirsiniz. Kodaman Mesleği kod yazmak olanlar için günah çıkartma merkezi” sloganıyla yayın yapan pilli net- work ürünü kodaman.org ‘da işinize yarayacak birçok içerik bulabilirsiniz.Bu alanda çalışma yapanlara tavsiye ediyoruz. seyristanbul www.tloji.com kodaman.org www.e-siber.com
- 100. 05 KAZANAN TEMMUZ ABONELERİ; **o@kodsiz.inve hp170**0@gmail.com Her ayWM Dergi‘ye abone olan 2 kullanıcımıza, Sinan İşler‘inWordPressTemaTasarım ve Programlama isimli kitabını hediye ediyoruz.Üstelik kargo ücreti de dahil.Hiçbir ücret ödemeden bu kitaba sahip olmak için tek yapmanız gereken, bu sayfaya tıklayarak açılacak olan sayfada, aktif olarak kullandığınız mail adresiniz ileWM Dergi‘ye abone olmak.Her ay, bir önceki sayıda abone olan okuyucularımız arasında yapılan çekilişle kazananlar,WM Dergi‘de açıklanacaktır. WM Dergi‘ye ABONE OL Kazanan kişilere bilgi maili gönderilmiştir.15 Eylül‘e kadar ödül için dönüş yapmayanlar hakkını kaybederler. ÜCRETSİZ KİTAP KAZAN! wpkitap.com