Download to read offline
WEEK 8-sanaysay at burador sa filipino 8.pptx
- 1. Filipino 8 Rebyu ngSanaysay Liwanag at Dilim ni: Emilio Jacinto
- 2. Pamantayang Pangnilalaman Naipamamalas ngmga mag-aaral ang kasanayang komunikatibo, pagiging malikhain, at kritikal na pag- unawa at pagsusuri ng mga tekstong pampanitikan sa Panahon Propaganda hanggang Panahon ng Himagsikan at tekstong impormasyonal (persweysib) para sa pagpapahalaga sa sariling kalinangan, at pagbuo ng mga teksto sa iba’t ibang paraan (multimodal) para sa tiyak na layunin, pagpapakahulugan, at target na babasa o awdiyens.
- 3. Pamantayan sa Pagganap Nakabubuong rebyu ng sanaysay at animasyon na isinasaalang-alang ang mga elemento ng biswal at multimodal na may paglalapat ng kasanayang komunikatibo at etikal na kasanayan at pananagutan.
- 4. Mga Kasanayan saPagkatuto Nakabubuo ng isang rebyu ng sanaysay sa pamamagitan ng tekstong multimodal (gaya ng video o animasyon) 1. Nasusuri ang nilalaman ng sanaysay batay sa paksa, kaisipan, layon, wika at estilo 2. Nakapipili ng isang sanaysay ukol sa Panahon ng Himagsikan 3. Nakapagtatala ng mga punto at ebidensya ukol sa sinusuring sanaysay na may paglalapat ng mga ilustrasyon na gagamitin sa video o nimasyon 4. Nakabubuo ng borador para sa rebyu ng sanaysay gamit ang mga elementong biswal
- 5. Rebyu ng Sanaysay Liwanagat Dilim ni: Emilio Jacinto
- 6. BALIK-ARAL PAK! GANERN! Isulat ngmag-aaral ang PAK kung ang pangungusap ay katangian ng editoryal at GANERN naman kung hindi.
- 7. BALIK-ARAL 1. Mahalagang sangkapng isang editoryal ay kinakailangang may pinagbabatayan itong balita.
- 8. BALIK-ARAL 2. Hindi matatawagna editoryal ang isang artikulo kung ito ay lalagyan ng pananaw ukol sa isang isyung pambansa man o panlokal.
- 9. BALIK-ARAL 3. Layunin ngeditoryal na magbigay ng impormasyon, magturo, pumuna at magpaisip sa mga mambabasa.
- 10. BALIK-ARAL 4. Naglalaman angeditoryal ng kuro- kuro ng patnugutan hinggil sa isang napapanahong balita.
- 11. BALIK-ARAL 5. Sa sandalingmay pambabatikos o pamumuna ng mga katiwalian bunga ng maling naoobserbahan, hindi na ito isang editoryal.
- 12. Sagot: 1. PAK 2. GANERN 3.PAK 4. PAK 5. GANERN
- 13. IAYOS PA! Isaayos ngmga mag-aaral ang mga parirala upang mabuo ang isang pangungusap kaugnay ng tinalakay na aralin sa editoryal. A-na naglalaman ng opinyon o pananaw ng patnugutan o editor B-at sa huli ay mapaisip sila tungo sa kinakailangang pagbabago. C-ang isang editoryal ay artikulong pampahayagan
- 14. IAYOS PA! D-upang magbigaykamalayan sa mga mambabasa E-hinggil sa isang napapanahong isyu o balita na isinulat F-na makatutulong sa kanilang magsuri
- 15. Sagot para saIAYOS PA!: CAEDFB
- 16.
- 17. Ang isang editoryalay artikulong pampahayagan na naglalaman ng opinyon o pananaw ng patnugutan o editor hinggil sa isang napapanahong isyu o balita na isinulat upang magbigay kamalayan sa mga mambabasa na makatutulong sa kanilang magsuri at sa huli ay mapaisip sila tungo sa kinakailangang pagbabago.
- 18. ANONG MASASABI MO? Maningningo Maliwanag? Lagyan ng tsek ang kahon batay sa pagkakaunawa ng mga mag-aaral. Ipaliwanag nila ang kanilang sagot. Pagkatapos ay sagutin ang tanong sa ibaba.
- 21. Tanong: Kailan natinmasasabi na ang isang bagay ay maningning? maliwanag?
- 22. TALAS-SALITAAN Bilugan ng mag-aaralsa pangungusap ang kahulugan ng salitang nakasulat nang madiin.
- 23. TALAS-SALITAAN 1. Ibinahagi niGreg ang kanyang palagay ukol sa suliranin ni Andres. Sinabi niya ito upang magbigay ng pagwari sa naganap sa kanyang kaibigan.
- 24. TALAS-SALITAAN 2. Matapos angtugtuging likha ni Palma, naganyak ang mga nakarinig. Tunay na nagbigay sigla ito sa kanilang mga kalooban.
- 25. TALAS-SALITAAN 3. Labis naang kapagalang aramdaman ng bayan dahil sa tinitiis na pang-aapi. Hindi lamang ito basta pagod, dinadamdam na rin ito ng lahing kayumanggi.
- 26. TALAS-SALITAAN 4. Ang diraw magmahal sa kanyang wika ay sukab. Isang taksil sa bayang pinagkakautangan ng lakas at tangkilik.
- 27. TALAS-SALITAAN 5. Ang buwanay may balatkayo na anyo ng liwanag. Masasabing pagkukunwari apagkat hiram lamang ang ningning sa araw.
- 28. TALAS-SALITAAN 6. Ang kaliluhanng mga dayuhan ang nagsindi ng mitsa ng pagkamakabayan. Silang may kabagsikan at walang awa ang humukay ng kanilang libingan.
- 29. Sagot sa TALAS-SALITAAN: 1.palagay 2. nagbigay sigla 3. pagod 4. taksil 5. pagkukunwari 6. may kabagsikan at walang awa
- 30.
- 31. Kaugnay na Paksa1: Pagsusuri ng Sanaysay 1. Pagproseso ng Pag-unawa Gawain 1.1. Ipabasa ang teksto sa mga mag- aaral.
- 32. LIWANAG AT DILIMANG NINGNING AT ANG LIWANAG
- 33. (1) Ang ningningat liwanag ay nakasisira ng paningin.
- 34. (2) Ang liwanagay kinakailangan ng mata, upang mapagwari ang buong katunayan ng mga bagay- bagay.
- 35. (3) Ang bubogkung tinatamaan ng nag-aapoy na sikat ng araw ay nagniningning; ngunit sumusugat sa kamay ng nagaganyak na dumampot.
- 36. (4) Ang ningningay maraya. (5) Ating hanapin ang liwanag, tayo’y huwag mabigham sa ningning. Sa katunayan ng masamang naugalian.
- 37. Nagdaraan ang isangkarwaheng maningning na hinihila ng kabayong matulin? Tayo’y magpupugay at ang isasaloob ay mahal na tao ang nakalulan. Datapwa’y marahil naman isang magnanakaw; marahil sa ilalim ng kanyang ipinatatanghal na kamahalan at mga hiyas na tinataglay ay natatago ang isang pusong sukaban.
- 38. (6) Nagdaraan angisang maralita na nagkakanghirap sa pinapasan? Tayo’y mapapangiti at isasaloob: Saan kaya ninakaw? Datapwa’y maliwanag nating nakikita sa pawis ng kanyang noo at sa hapo ng kanyang katawan na siya’y nabubuhay sa sipag at kapagalang tunay.
- 39. (7) Ay! Saating pang-uga-ugali ay lubhang nangapit ang pagsamba sa ningning at pagtakwil sa liwanag. (8) Ito na nga ang dahilang isa pa na kung kaya ang tao at ang mga nayan ay namumuhay sa hinagpis at dalita
- 40. (9) Ito nanga ang dahilan na kung kaya ang mga loob na inaakay ng kapalaluan at ng kasakiman ay nagpupumilit na lumitaw na maningning, lalong-lalo na ang mga hari at mga Pinuno na pinagkakatiwalaan ng sa ikagiginhawa ng kanilang mga kampon, at walang ibang nasa kundi ang mamalagi sa kapangyarihang sukdang ikanais at ikamatay ng Bayan na nagbigay sa kanila ng kapangyarihang ito.
- 41. 10) Tayo’y mapagsampalatayasa ningning; huwag nating pagtakhan na ang ibig mabuhay sa dugo ng ating mga ugat ay magbalatkayo ng maningning.
- 42. (11) Ay! Kungang ating dinudulugan at hinahinain ng puspos na galang ay ang maliwanag at magandang asal at matapat na loob, ang kahit sino ay walang magpapaningning pagkat di natin pahahalagahan, at ang mga isip at akalang ano pa man ay hindi hihiwalay sa maliwanag na banal na landas na katwiran.
- 43. (12) Ang kaliluhanat ang katampalasan ay humahanap ng ningning upang huwag magpamalas ng mga matang tumatanghal ang kanilang kapangitan; ngunit ang kagalingan at ang pag-ibig na dalisay ay hubad, mahinhin, at maliwanag na napapatanaw sa paningin.
- 44. 13) Ang lumipasna pinapanginoon ng Tagalog ay labis na nagpapatunay ng katotohanan nito. (14) Mapalad ang araw ng liwanag!
- 45. (15) Ay! AngAnak ng Bayan, ang kapatid ko, ay matututo kaya na kumuhang halimbawa at lakas sa pinagdaanang mga hirap at binatang mga kaapihan?
- 46. Gawain 1.2: HAVEYO WALEY! Isulat sa patlang ang HAVEY kung ang pangungusap ay binanggit sa teksto at WALEY naman kung hindi.
- 47. _______ 1. Angningning at liwanag ay nakasisira sa mata. _______ 2. Kailangan ng mata ang liwanag upang makita ang kabuuan ng mga bagay-bagay.
- 48. _______ 3. Madayaang ningning. _______4.May pagkakataong hinuhusgahan natin agad ang ating kapwa batay sa kanilang anyo.
- 49. _______ 5. Hindinaging ugali ng tao ang mas maniwala sa ningning kaysa liwanag.
- 50. _______ 6. Angpaniniwala sa ningning ay nagdudulot ng tunay na kasiyahan at tagumpay.
- 51. _______ 7. Maymga pinunong nais manatili sa puwesto sukdulang umabuso sa kapangyarihan.
- 52.
- 53. _______ 9. Angmay pag-ibig ay maliwanag na nakikita sa paningin.
- 54. _______10. Ang isangtaong lilo at tampalasan ay humahanap ng ningning upang di makita na siya ay pangit.
- 55. 1. Havey (1) 2.Havey (2) 3. Havey (4) 4. Havey (5-6) 5. Waley (7) 6. Waley (8) 7. Havey (9) 8. Waley (10) 9. Havey (12) 10. Havey (12
- 56. SURING-SANAYSAY Suriin ng mgamag-aaral ang sanaysay batay sa pagsagot sa mga tanong sa talahanayan sa ibaba. Iulat ito sa harap ng klase.
- 57. TANONG SAGOT BLG.NG TALATA 1.Ano ang paksa? Ang paksa ay tungkol sa ningning at liwanag. 1 2. Magbigay ng mga punto, impormasyon o kaisipan mula sa sanaysay. 3. Ano ang layon ng sanaysay?
- 58. TANONG SAGOT BLG.NG TALATA 4.Anong wika ang ginamit sa sanaysay? 5. Anong estilo ang ginamit ng manunulat?
- 59.
- 60. Paglalapat at Pag- uugnay Boradorng Rebyu ng Sanaysay
- 61. Gawain 3.1: HanapSanaysay Magsaliksik ng sanaysay na nasulat mula sa panahon ng himagsikan. Maaaring buksan ang mga links mula sa internet o kaya naman ay magsaliksik ng mga sanaysay mula sa aklat pampanitikan. *Punan ng mga kinakailangang impormasyon ang talahanayan kaugnay ng sanaysay na napili.
- 63. Ilan sa mgamungkahing pamagat ng sanaysay na nasulat sa Panahon ng Himagsikan ay ang mga sumusunod: 1. Ang Dapat na Mabatid ng mga Tagalog (Andres Bonifacio) 2. Katipunang Marahas ng mga Anak ng Bayan (Andres Bonifacio)
- 64. 3. Pahayag (EmilioJacinto) 4. Sa May Nasang Makisanib saKatipunang Ito (Emilio Jacinto) 5. Mga Aral ng Katipunan ng mga Anak ng Bayan (Emilio Jacinto) 6. Programa Contstitutional Dele Republica Filipinas (Apolinario Mabini) 7. El Verdadero Dacalogo (Apolinario Mabini)
- 65. Sanggunian: Panitikang Panrehiyon saPilipinas. Nina Villafuerte et al. (2000), nalathala ng Mega Jesta Prints, Inc
- 66. Narito naman angilang mungkahing links: • https://www.kasaysayan-kkk.info/ kalayaan-the-katipunan-newspaper/andres- bonifacio-ang-dapat-mabatid-ng-mga- tagalog-c-march-1896 • https://sirmykel.files.wordpress.com/ 2016/07/andres-bonifacio-mararahas-na- mga-anak-ng-bayan.pdf
- 67. • https://www.oocities.org/valkyrie47no/pahayag.htm • https://www.kasaysayan-kkk.info/membership- documents/emilio-jacinto-katipunan-nang-manga-a-n- b-sa-may-nasang-makisanib-sa •https://www.kapitbisig.com/philippines/poems-written- during-the-spanish-regime-mga-aral-ng-katipunan-ni- Emilio-jacinto_1089.html#google_vignette
- 68.
- 69. Pabaong Pagkatuto POTW (Pulotof the Week) Matapos ang mga pagtalakay sa linggong ito, ang mga mag-aaral ay magbibigay ng kaalamang tumatak sa kanila. Ituloy ang pangungusap. “Ang aking #Pulot of the Week ay ______________. Ito ang pinakatumatak sa akin sa mga araling pinag-aralan sa linggong ito.
- 70.
- 71. Wasto o Di-Wasto– Tukuyin kung ang mga pangungusap ay wasto o di-wasto. Sakaling di-wasto, bilugan ang nagpamaling salita sa pangungusap.
- 72. _____1. Tinatawag naborador ang isang balangkas o plano ng isang bubuuing sulatin gaya ng sanaysay. _____2. Ang layon ang pamamaraang ginagamit ng manunulat sa pagtalakay ng mga kaisipan sa akda.
- 73. _____3. Paksa angkabuoang tinatalakay ng manunulat sa kanyang akda. _____4. Mahalagang matukoy ng isang magsusuri ng sanaysay ang mga “punto” na tinatalakay sa mga bahagi ng sanaysay
- 74. _____5. Mauuri sabiswal na pagpapahayag ang isang dayagram na nagpapakita ng ideya sa teksto.
- 75. _____6. Mensahe angtawag sa wikang tinatanggap nang mas nakararaming nakapag-aral.
- 76. _____7. Huwag kalilimutangitala ang mga naging reperensiya o sanggunian na ginamit sa pagsusuri ng sanaysay.
- 77. _____8. Ang linya,kolum at pie ay mga halimbawa ng grap na isa ring uri ng biswal na teksto.
- 78. _____9. Huwag isinasaalang-alangsa pagbuo ng isang tekstong multimodal kaangkupan ng pipiliing ilustrasyon na ilalapat sa video o animasyon.
- 79. ____10. Dapat namalinaw na maipakita ang ideya sa tulong ng mga pipiliing elementong biswal.
- 80. Sagot sa Pagsusulit: 1.Wasto 2. Di-wasto (sa halip na layon, dapat ay estilo) 3. Wasto 4. Wasto 5. Wasto 6. Di-Wasto (Pormal sa halip na mensahe) 7. Wasto
- 81. Sagot sa Pagsusulit: 8.Wasto 9. Di-wasto (tanggalin ang salitang huwag) 10. Wasto
- 82. Maraming Salamat….. Hanggangsa muling pagkikita….